Sukta 5.80
ऋषिसत्यश्रवा आत्रेयः
देवताउषाः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
द्यु॒तद्या॑मानं बृह॒तीमृ॒तेन॑ ऋ॒ताव॑रीमरु॒णप्सुं॑ विभा॒तीम् । दे॒वीमु॒षसं॒ स्व॑रा॒वह॑न्तीं॒ प्रति॒ विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्जरन्ते ॥
द्यु॒तऽद्या॑मानम् । बृ॒ह॒तीम् । ऋ॒तेन॑ । ऋ॒तऽव॑रीम् । अ॒रु॒णऽप्सु॑म् । वि॒ऽभा॒तीम् । दे॒वीम् । उ॒षस॑म् । स्वः॑ । आ॒ऽवह॑न्तीम् । प्रति॑ । विप्रा॑सः । म॒तिऽभिः॑ । ज॒र॒न्ते॒ ॥
द्युतद्यामानं दीप्तरथां बृहतीं महतीम् ऋतेन सत्येन यज्ञेन वा ऋतावरीम् ऋतवतीम् अरुणप्सुम् अरुणरूपां विभातीं व्युच्छन्तीं देवीं द्योतमानाम् उषसं स्वरावहन्तीं सूर्यं गच्छन्तीम् । एवं महानुभावाम् उषसं विप्रासः मेधाविन ऋत्विजः मतिभिः स्तुतिभिः प्रति जरन्ते स्तुवन्ति ॥
“The wise priests celebrate with hymns the divine, bright-chariot, expanded Dawn; worshipped with holy worship, purple-tinted, radiant, leading on the sun.”
THE singers welcome with their hymns and praises the Goddess Dawn who bringeth in the sunlight,
Sublime, by Law true to eternal Order, bright on her path, red-tinted, far-refulgent.
The lofty one whose course is brilliant, who is truthful through her truth, whose breath is ruddy, who is widely radiant,
goddess Dawn who brings the sun here—in response to her do the
inspired poets awaken with their poetic thoughts.
Die leuchtend geht, durch heil'ges Werk erhaben, die heilige mit rothem Glanze, strahlend, Die Licht uns bringt, die Göttin Morgenröthe, begrüssen laut die Sänger mit Gebeten.
Die Göttin Usas, die hohe, die in glänzender Auffahrt nach der Ordnung ordnungsgemäß in rötlicher Farbe erstrahlt, die die Sonne bringt, wachen die Redekundigen mit ihren Gedichten heran.
Обладающую сверкающим выездом, высокую, по закону
Преданную закону, алого цвета, ярко сверкающую
Богиню Ушас, привозящую солнце,
Вдохновенные пробуждают молитвами.
ए॒षा जनं॑ दर्श॒ता बो॒धय॑न्ती सु॒गान्प॒थः कृ॑ण्व॒ती या॒त्यग्रे॑ । बृ॒ह॒द्र॒था बृ॑ह॒ती वि॑श्वमि॒न्वोषा ज्योति॑र्यच्छ॒त्यग्रे॒ अह्ना॑म् ॥
ए॒षा । जन॑म् । द॒र्श॒ता । बो॒धय॑न्ती । सु॒ऽमान् । प॒थः । कृ॒ण्व॒ती । या॒ति॒ । अग्रे॑ । बृ॒ह॒त्ऽर॒था । बृ॒ह॒ती । वि॒श्व॒म्ऽइ॒न्वा । उ॒षाः । ज्योतिः॑ । य॒च्छ॒ति॒ । अग्रे॑ । अह्ना॑म् ॥
दर्शता दर्शनीया एषा उषाः बोधयन्ती । कम् । जनम् । प्रसुप्तमित्यर्थः । पथः सुगान् सुगमनान् कृण्वती अग्रे सूर्यस्य पुरस्तात् याति गच्छति । कीदृश्युषाः बृहद्रथा प्रभूतरथा बृहती महती विश्वमिन्वा विश्वं व्याप्नुवाना विश्वतर्पणा वा । ईदृशी उषाः अह्नाम् अग्रे ज्योतिः तेजः यच्छति ॥
“The lovely Dawn, arousing man, goes before (the sun) preparing practicable paths, riding in a spacious chariot; vast, expanding everywhere, she diffuses light at the commencement of the days.”
She comes in front, fair, rousing up the people, making the pathways easy to be travelled.
High, on her lofty chariot, all-impelling, Dawn gives her splendour at the days' beginning.
She, worthy to be seen, awakening the people, making the paths easy to travel, drives in the vanguard
with a lofty chariot, herself lofty, setting all in motion. Dawn extends her light in the vanguard of the days.
᳓
Die sehenswerthe, die den Menschen aufweckt, sie fährt voran, die Pfade gangbar machend, Auf hohem Wagen hehr und allerfreuend, das Licht ausbreitend bei der Tage Anbruch.
Sie, die Gerngesehene, die die Leute weckt und die Wege gangbar macht, geht voraus auf hohem Wagen, die Hohe, Allbewegende. Die Usas hält im Anbeginn der Tage ihr Licht hoch.
Она, красивая на вид, будящая людей,
Делающая пути легко проходимыми, едет впереди;
На высокой колеснице, высокая, все приводящая в движение.
Ушас поддерживает свет в начале дней.
ए॒षा गोभि॑ररु॒णेभि॑र्युजा॒नास्रे॑धन्ती र॒यिमप्रा॑यु चक्रे । प॒थो रद॑न्ती सुवि॒ताय॑ दे॒वी पु॑रुष्टु॒ता वि॒श्ववा॑रा॒ वि भा॑ति ॥
एषा । गोभिः॑ । अ॒रु॒णेभिः॑ । यु॒जा॒ना । अस्रे॑धन्ती । र॒यिम् । अप्र॑ऽआयु । च॒क्रे॒ । प॒थः । रद॑न्ती । सु॒वि॒ताय॑ । पु॒रु॒ऽस्तु॒ता । वि॒श्वऽवा॑रा । वि । भा॒ति॒ ॥
एषा उषाः अरुणेभिः अरुणवर्णैः गोभिः बलीवर्दैः रथं युजाना योजयन्ती अस्रेधन्ती अशुष्यन्त्यक्षीणा वा । किम् । रयिं धनम् अप्रायु अप्रगन्तृ अविचलितं चक्रे करोति । किं कुर्वती । पथः मार्गान् रदन्ती प्रकाशयन्ती । किमर्थम् । सुविताय सुष्ठु गमनाय देवी द्योतमाना पुरुष्टुता बहुभिः स्तुता 'विश्ववारा सर्वैर्वरणीया वि भाति प्रकाशं करोति ॥
“Harnessing the purple oxen to her car, unwearied she renders riches perpetual; a goddess, praised of many, and cherished by all, she shines, manifesting the paths that lead to good.”
She, harnessing her car with purple oxen. injuring none, hath brought perpetual riches.
Opening paths to happiness, the Goddess shines, praised by all, giver of every blessing.
She, after hitching up with her ruddy cows, without fail has produced her wealth unremittingly.
Blazing paths for good passage, the goddess, praised by many, bringing all valuables, radiates widely.
Die güt'ge Uschas schaffte unablässig uns Reichthum her, mit rothen Stieren fahrend; Die Göttin bahnt zum Wohlergehn die Pfade, und strahlt gepriesen reich an allen Gütern.
Sie hat mit roten Rindern den Wagen bespannend, ohne Unfall, ohne sich abbringen zu lassen, Reichtum gewonnen. Die Göttin, die zu guter Fahrt die Wege bahnt, die Vielgepriesene, Vielbegehrte erstrahlt.
Она, запрягая (колесницу) алыми коровами,
Безошибочно, неустанно создает богатство.
Пролагая пути для удачной поездки, богиня,
Несущая все желанные дары, ярко сверкает, когда ее много прославили.
ए॒षा व्ये॑नी भवति द्वि॒बर्हा॑ आविष्कृण्वा॒ना त॒न्वं॑ पु॒रस्ता॑त् । ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑ति सा॒धु प्र॑जान॒तीव॒ न दिशो॑ मिनाति ॥
ए॒षा । विऽए॑नी । भ॒व॒ति॒ । द्वि॒ऽबर्हाः॑ । आ॒विः॒ऽकृ॒ण्वा॒ना । त॒न्व॑म् । पु॒रस्ता॑त् । ऋ॒तस्य॑ । पन्था॑म् । अनु॑ । ए॒ति॒ । सा॒धु । प्र॒ऽजा॒न॒तीऽइ॑व । न । दिशः॑ । मि॒ना॒ति॒ ॥
एषा उषाः व्येनी भवति विशेषेण श्वेता भवति द्विबर्हाः द्वयोः प्रथममध्यमयोः स्थानयोः परिवृढोषाः पश्चात् तन्वं स्वीयां तनुम् आविष्कृण्वाना प्रकटीकुर्वती । कुत्र । पुरस्तात् पूर्वस्यां दिशि । किंच ऋतस्य आदित्यस्य पन्थां पन्थानं साधु सम्यक् अन्वेति । किंच प्रजानतीव विश्वं प्रज्ञापयन्ती । इवेति संप्रत्यर्थे । न दिशो मिनाति न हिनस्ति । प्रत्युत दिशः प्रकाशयति । अथवा प्रजानतीव अनुगन्तव्यमिति प्रकर्षेण अवगच्छन्ती च ऋतस्य पन्थामन्वेति ॥
“Lucidly white is she, occupying the two (regions, the upper and middle firmament), and manifesting her person n from the east; she traverses the path of the sun as if knowing (his course), and harms not the quarters of the horizon.”
With changing tints she gleams in double splendour while from the eastward she displays her body.
She travels perfectly the path of Order, nor fails to reach, as one who knows, the quarters.
She, the dappled one, becomes doubly exalted as she reveals her body in the east.
She follows along the path of truth, straight to the goal. Like one who knows the way, she does not confound the directions.
᳓
Zwiefach an Grösse wird sie prächtig schimmernd, wenn sie den Leib enthüllt vor aller Augen; Sie geht entlang den Pfad des Rechtes grade, des Wegs bewusst verfehlt sie nicht die Richtung.
Sie, die Buntfarbige, wird doppeltgroß, wenn sie im Osten ihren Leib enthüllt. Sie wandelt richtig den Weg der Ordnung; wie eine Wegekundige verfehlt sie nicht die Richtungen.
Она, переливаясь, становится огромной вдвойне,
Когда раскрывает свое тело на востоке.
Она правильно следует по пути закона.
Подобно знающей путь, она не путает направлений.
ए॒षा शु॒भ्रा न त॒न्वो॑ विदा॒नोर्ध्वेव॑ स्ना॒ती दृ॒शये॑ नो अस्थात् । अप॒ द्वेषो॒ बाध॑माना॒ तमां॑स्यु॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता ज्योति॒षागा॑त् ॥
ए॒षा । शु॒भ्रा । न । त॒न्वः॑ । वि॒दा॒ना । ऊ॒र्ध्वाऽइ॑व । स्ना॒ती । दृ॒शये॑ । नः॒ । अ॒स्था॒त् । अप॑ । द्वेषः॑ । बाध॑माना । तमां॑सि । उ॒षाः । दि॒वः । दु॒हि॒ता । ज्योति॑षा । आ । अ॒गा॒त् ॥
एषा उषाः शुभ्रा न शुभ्रवर्णा निर्मला स्वलंकृता योषिदिव तन्वः अङ्गानि विदाना प्रज्ञापयन्ती स्नाती स्नानं कुर्वाणा ऊर्ध्वेव उन्नतेव स्नानादुत्तिष्ठन्तीव नः अस्मदर्थम् अस्माकं पुरतो वा दृशये सर्वेषां दर्शनाय उत् अस्थात् पूर्वस्यां दिशि उत्तिष्ठति। किं कुर्वती । द्वेषः द्वेष्याणि तमांसि अप बाधमाना दिवो दुहिता उषाः ज्योतिषा तेजसा सह 'आगात् आगच्छति ॥
“exhibiting her person n like a well-attired feminine le, she stands before our eyes, (gracefully) inclining like (a woman who has been) bathing; dispersing the hostile glooms, Uṣas, the daughter of heaven, comes with radiance.”
As conscious that her limbs are bright with bathing, she stands, as 'twere, erect that we may see her.
Driving away malignity and darkness, Dawn, Child of Heaven, hath come to us with lustre.
She, like a beauty who knows her own body, has stood up erect like a bather for us to see.
Thrusting away hatred and the shades of darkness, Dawn, the Daughter of Heaven, has come here with her light.
᳓
Wie reingewaschen ihre Glieder zeigend, stand wie gebadet aufrecht uns zu schauen die Morgenröthe; weg die Feindschaft jagend und Dunkel, kam mit Licht des Himmels Tochter.
Sie ist wie eine Schöne sich ihres Körpers bewußt; sie steht wie eine Badende aufgerichtet da, um sich beschauen zu lassen. Die Anfeindungen, die Finsternis vertreibt sie; mit ihrem Lichte ist Usas, die Himmelstochter, gekommen.
Она, словно красавица, осознающая (свое) тело,
Встала, будто стоя купаясь, чтоб мы ее видели.
Прогоняя прочь враждебность (и) мрак,
Ушас, дочь неба, явилась со светом.
ए॒षा प्र॑ती॒ची दु॑हि॒ता दि॒वो नॄन्योषे॑व भ॒द्रा नि रि॑णीते॒ अप्स॑: । व्यू॒र्ण्व॒ती दा॒शुषे॒ वार्या॑णि॒ पुन॒र्ज्योति॑र्युव॒तिः पू॒र्वथा॑कः ॥
ए॒षा । प्र॒ती॒ची । दु॒हि॒ता । दि॒वः । नॄन् । योषा॑ऽइव । भ॒द्रा । नि । रि॒णी॒ते॒ । अप्सः॑ । वि॒ऽऊ॒र्ण्व॒ती । दा॒शुषे॑ । वार्या॑णि । पुनः॑ । ज्योतिः॑ । यु॒व॒तिः । पू॒र्वऽथा॑ । अ॒क॒रित्य॑कः ॥
एषा उषाः प्रतीची अभिमुखा सती दिवः दुहिता नॄन् सर्वान् प्राणिनः प्रति भद्रा योषेव कल्याणवेषा योषिदिव अप्सः रूपं नि रिणीते प्रेरयति । किंच दाशुषे हविर्दात्रे यजमानाय वार्याणि वरणीयानि धनानि व्यूर्ण्वती प्रयच्छन्ती युवतिः नित्ययौवना सर्वत्र मिश्रयन्ती वा पुनः अद्यापि पूर्वथा पूर्वमिव ज्योतिः तेजः अकः करोति ॥ ॥ २३ ॥
“Uṣas, the daughter of heaven, tending to the west puts forth her beauty like a (well-dressed) woman, bestowing precious treasures upon the offerer of adoration; she, ever youthful, brings back the light as (she has done) of old.”
The Daughter of the Sky, like some chaste woman, bends, opposite to men, her forehead downward.
The Maid, disclosing boons to him who worships, hath brought again the daylight as aforetime.
She, the Daughter of Heaven, facing toward men, lets her breast spill over like a fortunate young wife,
disclosing desirable things to the pious. The young woman has created light once again, as before.764 V.81–82
Des Himmels Tochter, zugewandt den Männern, lässt fallen wie die schöne Braut den Schleier; Enthüllend dem Verehrer ihre Reize, schuf wieder Licht sie wie zuvor, die Jungfrau.
Sie, die Himmelstochter, kommt den Männern entgegen; wie eine schöne Frau entblößt sie die Brust. Indem sie ihre begehrenswerten Sachen dem Opferer enthüllt, hat die Jugendliche wiederum wie früher Licht gemacht.
Она, дочь неба, идущая навстречу мужчинам,
Словно прекрасная женщина, выпускает грудь.
Раскрывая желанные дары для (своего) почитателя,
Юная жена снова создала свет, как прежде.