Sukta 6.12
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताअग्निः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
मध्ये॒ होता॑ दुरो॒णे ब॒र्हिषो॒ राळ॒ग्निस्तो॒दस्य॒ रोद॑सी॒ यज॑ध्यै । अ॒यं स सू॒नुः सह॑स ऋ॒तावा॑ दू॒रात्सूर्यो॒ न शो॒चिषा॑ ततान ॥
मध्ये॑ । होता॑ । दु॒रो॒णे । ब॒र्हिषः॑ । राट् । अ॒ग्निः । तो॒दस्य॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । यज॑ध्यै । अ॒यम् । सः । सू॒नुः । सह॑सः । ऋ॒तऽवा॑ । दू॒रात् । सूर्यः॑ । न । शो॒चिषा॑ । त॒ता॒न॒ ॥
होता देवानामाह्वाता बर्हिषः यज्ञस्य राट् राजा अग्निः तोदस्य । तुद्यते तपसा पीड्यत इति तोदो यजमानः । तस्य दुरोणे गृहे मध्ये निषीदतीति शेषः। किमर्थम् । रोदसी द्यावापृथिव्यौ यजध्यै यष्टुम् । सः तादृशः अयं सहसः सूनुः सहसस्पुत्रः ऋतावा सत्यवान् यज्ञवान् वाग्निः सूर्यो न सूर्य इव दूरात् दूरत एव शोचिषा तेजसा ततान आतनोति विस्तारयति । दूरदेशे वर्तमानोऽपि सूर्य इव सर्वं जगद्भासयतीत्यर्थः ॥
“Agni, the invoker of the gods, the lord of sacrifice, abides in the dwelling of the instrumental tutor of the rite, to offer sacrifice to heaven and earth; he, the son of strength, the observer of truth, has overspread (the world) from afar, like the sun, with light.”
KING of trimmed grass, Herald within the dwelling, may Agni worship the Impeller's World-halves.
He, Son of Strength, the Holy, from a distance hath spread himself abroad with light like Surya.
In the middle of the dwelling, as Hotar, ruler of the ritual grass, (ruler) of the goad, Agni is to sacrifice to the two world-halves.
Here is the truthful son of strength spread from afar like the sun, with his flame.
Der Priester Agni mitten in dem Hause, der Fürst der Streu verehr des Stachlers Weltpaar; Er breitete der Sonne gleich sein Licht aus, der Sohn der Kraft, der Heilige, von fern her.
Mitten im Hause soll Agni, der Hotri, der Herr des Barhis, der Herr der Peitsche, beide Welten opfern. Dieser wahrheitsliebende Sohn der Kraft hat sich wie Surya aus der Ferne mit seiner Glut ausgedehnt.
Пусть посреди дома хотар, царь жертвенной соломы,
Агни, (повелитель) стрекала, принесет жертву двум мирам!
Вот этот сын силы, соблюдающий закон,
Далеко, словно солнце, протянулся со (своим) пламенем.
आ यस्मि॒न्त्वे स्वपा॑के यजत्र॒ यक्ष॑द्राजन्त्स॒र्वता॑तेव॒ नु द्यौः । त्रि॒ष॒धस्थ॑स्तत॒रुषो॒ न जंहो॑ ह॒व्या म॒घानि॒ मानु॑षा॒ यज॑ध्यै ॥
आ । यस्मि॑न् । त्वे इति॑ । सु । अपा॑के । य॒ज॒त्र॒ । यक्ष॑त् । रा॒ज॒न् । स॒र्वता॑ताऽइव । नु । द्यौः । त्रि॒ऽस॒धस्थः॑ । त॒त॒रुषः॑ । न । जंहः॑ । ह॒व्या । म॒घानि॑ । मानु॑षा । यज॑ध्यै ॥
द्यौः स्तोता सर्वतातेव । इवशब्दः पूरकः । यज्ञनामैतत् । सर्वतातौ सर्वैस्तायमाने यज्ञे । यद्वा । सर्वशब्दात् स्वार्थिकस्तातिप्रत्ययः । सर्वः स्तोता हे यजत्र यष्टव्य राजन् राजमानाग्ने अपाके प्राज्ञे त्वे यस्मिन् त्वे त्वयि सु अत्यन्तं नु क्षिप्रम् आ यक्षत् आयजति हवींषि जुहोति त्रिषधस्थः त्रिषु लोकेषु सहं स्थितः । यद्वा । गार्हपत्यादिरूपेण त्रिधावस्थितः । तादृशस्त्वं ततरुषो न तरिता सूर्य इव जंहः शीघ्रं गन्ता भव । जंह इति हन्तेर्गतिकर्मणो रूपम् । यद्वा । ‘ तॄ प्लवनतरणयोः ' इत्यस्मात् क्वसौ रूपं ततर्वानिति । तस्य षष्ठ्यां रूपमेतत् ततरुष इति ॥ तरितुः सूर्यस्येव जंहो वेगः तव भवत्वित्यर्थः । किमर्थम् । मघानि मंहनीयानि प्रशस्यानि मानुषा मनुष्याणां संबन्धीनि हव्या हव्यानि हवींषि यजध्यै यष्टुं देवेभ्यो दातुम् ॥
“Adorable and resplendent Agni, to whom, mature in wisdom, the worshipper offers oblations at every sacred rite, do you, who are present in the three (worlds), move with the speed of the traverser (of the sky, the sun), to convey the valuable oblations of men (to the gods).”
In thee, most wise, shall Dyaus, for full perfection, King! Holy One! pronounce the call to worship.
Found in three places, like the Speeder's footstep, come to present men's riches as oblations!
You in whom heaven in its entirety [=all the gods] will now perform sacrifice, as it were—you the very clever, the means of sacrifice,
the king—
(you) with your three seats, like the plumage of (a bird) that has
traversed (the sky?), are to sacrifice the oblations, the bounties of the sons of Manu.
Zu dir, verehrter, wenn du ferne scheinest, eilt hin, o Fürst, der Himmel mit den Göttern; Der dreifach wie der Schritt des Weltdurchdringers den Sitz hat, bring' der Menschen Opfergaben.
Der du eine schöne Kehrseite hast, o Verehrungswerter, in dem auch der Himmel gleichsam vollzählig opfert, o König, der drei Stützpunkte hat wie der Fittich des Vogels, der ans Ziel gekommen ist, er soll die Opferspenden, die menschlichen Gaben weihen.
Ты, прекрасный (и) со спины, о достойный жертв,
В кого, о царь, Небо должно приносить жертвы как бы со всей полнотой,
(Ты,) имеющий три жилья, (ты -) порыв, как у пересекающего (пространство) –
Пусть принесешь ты жертвы – дары людские!
तेजि॑ष्ठा॒ यस्या॑र॒तिर्व॑ने॒राट् तो॒दो अध्व॒न्न वृ॑धसा॒नो अ॑द्यौत् । अ॒द्रो॒घो न द्र॑वि॒ता चे॑तति॒ त्मन्नम॑र्त्योऽव॒र्त्र ओष॑धीषु ॥
तेजि॑ष्ठा । यस्य॑ । अ॒र॒तिः । व॒ने॒ऽराट् । तो॒दः । अध्व॑न् । न । वृ॒ध॒सा॒नः । अ॒द्यौ॒त् । अ॒द्रो॒घः । न । द्र॒वि॒ता । चे॒त॒ति॒ । त्मन् । अम॑र्त्यः । अ॒व॒र्त्रः । ओष॑धीषु ॥
यस्य अग्नेः अरतिः गन्त्री ज्वाला तेजिष्ठा अतिशयेन तेजस्विनी सती वनेराट् दावरूपेण अरण्ये राजमाना वर्तते वृधसानः वर्धमानः सोऽग्निः तोदो अध्वन्न । तोदः सर्वस्य प्रेरकः सूर्यः । स इवाध्वनि स्वमार्गेऽन्तरिक्षे अद्यौत् द्योतते प्रकाशते । अपि च अद्रोघो न अद्रोग्धव्यः । यद्वा । प्राणरूपेण सर्वेषामद्रोग्धा वायुरिव तादृशः अमर्त्यः मरणरहितः सोऽग्निः ओषधीषु । औषः पाक एषु धीयत इत्योषधयो वनानि । तेषु द्रविता शीघ्रगामी सन् अवर्त्रः केनाप्यवारणीयश्च भवन् त्मन् आत्मना स्वप्रकाशेनैव चेतति चेतयति सर्वं जगत् ज्ञापयति ॥
“He, whose pure and spreading flame blazes in the forest, shines with increasing intensity, like the sun on his (celestial) path; rushing like the innoxious (wind) among the plural nts, immortal, unimpeded, he lights up (all things) by his own (lustre).”
Whose blaze most splendid, sovran in the forest, shines waxing on his way like the - Impeller.
He knows himself, like as a guileless smelter, not to be stayed among the plants, Immortal.
(He) whose (course) is sharpest, the spoked wheel (of the sacrifice), the ruler in the wood, like a goad on the (race)course, he has flashed as he grows strong (on the hearths).
The immortal one appears like an undisguised reaper in person,
(moving) without obstruction among the plants.
Der glühend strahlt, im Holze leuchtend wirket, aufsteigend wie auf seiner Bahn der Stachler, Dem Läufer gleich, der truglos nimmer umkehrt, lässt sehen sich der Ew'ge bei den Reisern.
Dessen Glut die schärfste ist, der Roßelenker, der im Holz regiert, ist, wie die Peitsche des Rosselenkers auf der Fahrt, groß werdend aufgeleuchtet. Von selbst erscheint er wie ein harmloser Ausreißer, uneingedämmt in den Pflanzen, der Unsterbliche.
Чье пламя (?) самое резкое, (кто) царит в лесу,
(Тот) засверкал, словно стрекало (солнца), вырастающее в пути.
Он сам бросается в глаза, как бегун, не знающий обмана,
Бессмертный, неудержимый среди растений.
सास्माके॑भिरे॒तरी॒ न शू॒षैर॒ग्निः ष्ट॑वे॒ दम॒ आ जा॒तवे॑दाः । द्र्व॑न्नो व॒न्वन्क्रत्वा॒ नार्वो॒स्रः पि॒तेव॑ जार॒यायि॑ य॒ज्ञैः ॥
सः । अ॒स्माके॑भिः । ए॒तरि॑ । न । शू॒षैः । अ॒ग्निः । स्त॒वे॒ । दमे॑ । आ । जा॒तऽवे॑दाः । द्रुऽअ॑न्नः । व॒न्वन् । क्रत्वा॑ । न । अर्वा॑ । उ॒स्रः । पि॒ताऽइ॑व । जा॒र॒यायि॑ । य॒ज्ञैः ॥
जातवेदाः जातधनो जातप्रज्ञो वा सः अग्निः अस्माकेभिः अस्मदीयैः स्तोतृभिः एतरी न । एतरि गन्तरि याचमाने पुरुषे विद्यमानानि स्तोत्राणि यथात्यन्तं सुखकराणि तथा शूषैः सुखकरैः स्तोत्रैः दमे अस्मदीये यज्ञगृहे आ आभिमुख्येन स्तवे स्तूयते । अपि च द्र्वन्नः । द्रुर्द्रुमः । स एवान्नं यस्य स तथोक्तः । अत एव वन्वन् वनानि संभजन क्रत्वा न क्रतुना आत्मीयेन कर्मणा च अर्वा गन्ता च भवति । तत्र दृष्टान्तः । उस्रः पितेव । पिता पालयिता वत्सानां जनको वोस्रो वृषभ इव । स यथा मैथुनार्थं शीघ्रं गच्छति तद्वत् । यज्ञैः यज्ञवद्भिर्यजमानैश्च जारयायि स्तूयते । जरतेः स्तुतिकर्मणः एतद्रूपम् ॥
“Agni, who knows all that exists, is propitiated in our dwelling by our praises, like those gratifying (commendations which proceed) from one soliciting (a favour); feeder upon trees, consumer of forests, impetuous in act as the bull, the (progenitor of calves), he is glorified by the celebration of sacrifices.”
Our friends extol him like a steed for vigour even Agni in the dwelling, jatave~as.
Trce-fed, he fights with power as doth a champion, like Dawn's Sire to be praised with sacrifices.
By our fortifying (hymns), Agni like (a horse) at running is praised in the household, as Jātavedas.
He whose food is wood, winning like a steed with its determination, like a father he is to be woken dawn after dawn by sacrifices.
Die Unsern preisen ihn, den Wesenkenner, im Hause wie die Wallerin mit Liedern, Der Holz verzehrt, im Kampfe siegt, ein Renner, den lichten ehrt man opfernd wie den Vater.
Dieser Agni Jatavedas wird wie ein Renner durch unsere anfeuernden Worte im Hause gelobt, der Holzspeiser, der wie ein Rennpferd durch Umsicht gewinnt; wie der Vater der Usas zum Buhlen ward, so ward er durch die Opfer erweckt.
Нашими могучими песнями, как (конь,) чтобы он мчался (на состязаниях),
Этот Агни-Джатаведас прославляется в доме.
Пожиратель дерева, завоевывающий благодаря силе духа, словно скакун,
Как отец Ушас был пробужден с помощью жертв.
अध॑ स्मास्य पनयन्ति॒ भासो॒ वृथा॒ यत्तक्ष॑दनु॒याति॑ पृ॒थ्वीम् । स॒द्यो यः स्य॒न्द्रो विषि॑तो॒ धवी॑यानृ॒णो न ता॒युरति॒ धन्वा॑ राट् ॥
अध॑ । स्म॒ । अ॒स्य॒ । प॒न॒य॒न्ति॒ । भासः॑ । वृथा॑ । यत् । तक्ष॑त् । अ॒नु॒ऽयाति॑ । पृ॒थ्वीम् । स॒द्यः । यः । स्प॒न्द्रः । विऽसि॑तः । धवी॑यान् । ऋ॒णः । न । ता॒युः । अति॑ । धन्व॑ । राट् ॥
अध अस्मिल्ँलोके । स्म इति पूरकः । अस्य अग्नेः भासः रश्मीन् पनयन्ति स्तोतारः स्तुवन्ति । यत् यदा वृथा अनायासेन तक्षत् तक्षन् तनूकुर्वन् वनानि सम्यग्दहन् पृथ्वीं विस्तीर्णामरण्यभुवम् अनुयाति अनुगच्छति तदानीं पनयन्ति इत्यन्वयः । यः अग्निः स्पन्द्रः स्पन्दनवान् विषितः विमुक्तः प्रतिबन्धरहितः अत एव सद्यः शीघ्रं धवीयान् गन्तृतमो भवति । क इव । ऋणो न तायुः । ऋणोतिर्गतिकर्मा । तायुरिति स्तेननाम । यथा स्तेनः शीघ्रं गन्ता भवति तद्वत् सोऽयमग्निः धन्व मरुभूमिमतिक्रम्य राट् राजते । यद्वा । धन्वन्त्यस्मादाप इति धन्वान्तरिक्षम् । अतिशयेनान्तरिक्षम् आक्रम्य राजते ॥
“They glorify his flames in this world; when, easily thinning the woods, they spread over the earth; he, who glides along unarrested, and rapid in movement as a fast flying thief, shines over the desert.”
Men wonder at his shining glows when, paring the woods with case, o'er the broad earth he goeth,
And, like a rushing flood, loosed quickly, burneth, swift as a guilty thief, o'er desert places.
Then they marvel at his light when, carving (the trees) at will, he travels along the earth.
He who immediately, when unloosened, streams ever faster, like a debtor (turned) thief he has headed straight across the waste places.
Ihn staunen alle an, sein Licht bewundernd, wenn lustig schaffend es die Erd' entlang geht, Der losgemacht, sogleich im Strome eilet, gleich schuld'gem Diebe durch die Lande hinstreicht.
Dann rühmen sie seinen Glanz, wenn er nach Willkür die Bäume behauend über die Erde hingeht, der sofort, wenn er losgelassen, der schnellste Läufer ist. Wie ein Schuldner, der zum Dieb wird, eilt er über das wüste Land.
А потом удивляются его вспышкам,
Когда он следует по земле, обрабатывая (деревья,) как угодно,
(Он,) который, едва отпущен, бежит быстрее (всякого другого).
Словно виноватый вор, устремился он через пустыню.
स त्वं नो॑ अर्व॒न्निदा॑या॒ विश्वे॑भिरग्ने अ॒ग्निभि॑रिधा॒नः । वेषि॑ रा॒यो वि या॑सि दु॒च्छुना॒ मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीरा॑: ॥
सः । त्वम् । नः॒ । अ॒र्व॒न् । निदा॑याः । विश्वे॑भिः । अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्निऽभिः॑ । इ॒धा॒नः । मदे॑म । श॒तऽहि॑माः । सु॒ऽवीराः॑ ॥
हे अर्वन् गन्तः अग्ने सः तादृशः त्वं निदायाः निन्दित्र्याः प्रजाया निन्दाया एव वा पाहीति शेषः । कथंभूतः सन् । विश्वेभिः सर्वैः अग्निभिः त्वच्छाखाभूतैः इधानः' इध्यमानः सन् । रायः धनानि चास्मान् वेषि गमय प्रापय । यद्वा । हविर्लक्षणानि धनानि वेषि कामयसे । दुच्छुनाः दुःखकारिणीः शत्रुसेनाः वि यासि च विविधं गमयसि च । वयं च सुवीराः शोभनपुत्रपौत्राः सन्तः शतहिमाः शतं संवत्सरान् मदेम मोदेम ॥ ॥ १४ ॥
“Quick-moving Agni, kindled with all (your) fires, (guard) us from reproach; you bestow rices, you scattered adversaries; may we, blessed with excellent male descendants, enjoy happiness for a hundred winters.”
So mighty thou protectest us from slander, O Champion, Agni! with all fires enkindled.
Bring opulence and drive away affliction. May brave sons gladden us through a hundred winters.
Do you, o steed, *drive here to us, when you are kindled along with all the (other) fires, o Agni.
You pursue riches; you drive across misfortunes. – Having good heroes might we rejoice for a hundred winters.
Befreie uns, o Renner, von Verleumdung, o Agni du, entflammt durch alle Feuer; Bring Reichthum uns und treibe weg Gefahren; froh sei'n wir, reich an Söhnen, hundert Winter.
Du sollst uns, du Renner, vor Tadel bewahren, mit allen Agni´s, o Agni, entzündet! Du erbittest Reichtümer, durchkreuzest das Unheil. Wir wollen, hundert Winter lebend, als Meister frohlocken.
Такой как ты (есть), о скакун, (храни) ты нас от хулы,
Когда зажигают (тебя), о Агни, всеми огнями!
Ты направляешься к богатствам, ты минуешь несчастья.
Пусть мы ликуем, живя сто зим, имея прекрасных мужей!