Sukta 6.13
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताअग्निः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
त्वद्विश्वा॑ सुभग॒ सौभ॑गा॒न्यग्ने॒ वि य॑न्ति व॒निनो॒ न व॒याः । श्रु॒ष्टी र॒यिर्वाजो॑ वृत्र॒तूर्ये॑ दि॒वो वृ॒ष्टिरीड्यो॑ री॒तिर॒पाम् ॥
त्वत् । विश्वा॑ । सु॒ऽभ॒ग॒ । सौभ॑गानि । अग्ने॑ । वि । या॒न्ति॒ । व॒निनः॑ । न । व॒याः । श्रु॒ष्टी । र॒यिः । वाजः॑ । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ । दि॒वः । वृ॒ष्टिः । ईड्यः॑ । री॒तिः । अ॒पाम् ॥
हे सुभग शोभनधन अग्ने विश्वा विश्वानि सर्वाणि सौभगानि धनानि त्वत् त्वत्तः वि यन्ति विविधं निर्गच्छन्ति । हिरण्यमूलत्वात् सर्वेषां धनानां हिरण्यं चाग्नेः सकाशादुत्पन्नम्। तस्य रेतः परापतत्तद्धिरण्यमभवत् ' (तै. ब्रा. १. १. ३. ८) इति श्रुतेः । निर्गमने दृष्टान्तः । वनिनो न वयाः । यथा वृक्षाच्छाखा विविधं निर्गच्छन्ति तद्वत् । तथा रयिः पशुसंघश्च त्वत्सकाशादेव श्रुष्टी क्षिप्रं व्येति निर्गच्छति । ‘ पशवो वै रयिः पशूनेवावरुन्धे ' (तै. सं. १. ५. ७.२) इति तैत्तिरीयकम् । वृत्रतूर्ये वृत्राणां शत्रूणां हिंसके संग्रामे शत्रून् जेतुं वाजः बलं च त्वत्तो व्येति । दिवः अन्तरिक्षात् या वृष्टिः सापि त्वत्त एव व्येति । ‘ अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ' ( मनु. ३.७६ ) इति स्मरणात् । अतस्त्वम् ईड्यः सर्वैः स्तुत्यः सन् अपाम् उदकानां रीतिः गमयिता भवसि ॥
“Auspicious Agni, all good things proceed from you like branches (from the trunk) of a tree, renowned rices, vigour for the destruction of foes, the rain of heaven; you are to be glorified the sender of the waters.”
FROM thee, as branches from a tree, O Agni, from thee, Auspicious God! spring all our blessings-
Wealth swiftly, strength in battle with our foemen, the rain besought of heaven, the flow of waters.
From you, well-portioned one, do all good portions spread out, like branches from a tree—
at your attentive hearing—wealth, the victory prize at the overcoming of obstacles, rain from heaven, the streaming of waters, (everything that is) to be reverently invoked.
Von dir gehn aus, wie Zweige von dem Waldbaum, beglückter Agni, alle Glückesgüter: Erhörung, Reichthum, Beute in der Feindschlacht, des Himmels Regen, Wasserströme, Labung.
Von dir, holder Agni, gehen alle Glücksgüter aus wie eines Baumes Zweige, - was man erbitten soll, Erhörung, Reichtum, Beute bei dem Sieg über den Feind, des Himmels Regen, fließen der Gewässer.
От тебя, о милостивый, все милости
Исходят, о Агни, словно ветви от дерева:
Желание услышать просьбу, богатство, награда при победе над врагами,
Дождь с неба, течение вод – (ты) достоин призывов.
त्वं भगो॑ न॒ आ हि रत्न॑मि॒षे परि॑ज्मेव क्षयसि द॒स्मव॑र्चाः । अग्ने॑ मि॒त्रो न बृ॑ह॒त ऋ॒तस्यासि॑ क्ष॒त्ता वा॒मस्य॑ देव॒ भूरे॑: ॥
त्वम् । भगः॑ । नः॒ । आ । हि । रत्न॑म् । इ॒षे । परि॑ज्माऽइव । क्ष॒य॒सि॒ । द॒स्मऽव॑र्चाः । अग्ने॑ । मि॒त्रः । न । बृ॒ह॒तः । ऋ॒तस्य । असि॑ । क्ष॒त्ता । वा॒मस्य॑ । दे॒व॒ । भूरेः॑ ॥
हे अग्ने भगः भजनीयः त्वं नः अस्मभ्यं रत्नं रमणीयं धनम् आ इषे आगमय प्रयच्छ॥ ‘ इण् गतौ ' इत्यस्यैतद्रूपम् । हि इति पूरकः । दस्मवर्चाः दर्शनीयदीप्तिस्त्वं परिज्मेव परितो गन्ता वायुरिव क्षयसि सर्वत्र निवससि। यद्वा । क्षयतिरैश्वर्यकर्मा । सर्वस्येशिषे । हे अग्ने मित्रो न प्रमीतेस्त्रायको देव इव बृहतः महतः ऋतस्य उदकस्य यज्ञस्य वा क्षत्ता असि । क्षदतिरत्र दानकर्मा । दाता भवसि । तथा हे देव द्योतमानाग्ने भूरेः बहुलस्य वामस्य वननीयस्य धनस्य च दाता भवसीत्यनुषङ्गः ॥
“Do you, who are adorable, bestow upon us precious wealth; beautiful with radiance, you pass (around) like the circumambient (wind); you, divine Agni, are like mitra, the giver of abundant water and ample wealth.”
Thou art our Bhaga to send wealth thou dwellest, like circumambient air, with wondrous splendour.
Friend art thou of the lofty Law, like Mitra, Controller, Agni! God! of many a blessing.
You are our Apportioner, for your treasure here is for our refreshment. Like an encompassing (household), you of wondrous luster hold sway (over treasure),
as Mitra does over lofty truth, o Agni. You, god, are the distributer of an abundance of valuables.
Du bist uns Bhaga; denn nach Schätzen streb' ich; schönglänzend herrschst du gleich dem Allumwandler; Wie Mitra bist du, Agni, gross an Werken, o Gott, und vieles schönen Guts Vertheiler.
Du bist unser Bhaga, denn du bringst Lohn zum Genießen. Wie der umziehende Vayu herrschest du von vollkommenem Glanze, du wie Mitra über das hohe Gesetz, o Agni; du bist der Verteiler vielen Gutes, o Gott.
Ты для нас Бхага: ведь ты посылаешь сокровище.
Словно странствующее кругом (солнце), ты правишь, о (бог) с чудесным блеском,
О Агни, словно Митра, высоким законом.
Ты раздатчик обильного добра, о бог.
स सत्प॑ति॒: शव॑सा हन्ति वृ॒त्रमग्ने॒ विप्रो॒ वि प॒णेर्भ॑र्ति॒ वाज॑म् । यं त्वं प्र॑चेत ऋतजात रा॒या स॒जोषा॒ नप्त्रा॒पां हि॒नोषि॑ ॥
सः । सत्ऽप॑तिः । शव॑सा । ह॒न्ति॒ । वृ॒त्रम् । अ॒ग्ने॒ । विप्रः॑ । वि । प॒णेः । भ॒र्ति॒ । वाज॑म् । यम् । त्वम् । प्र॒ऽचे॒तः॒ । ऋ॒त॒ऽजा॒त॒ । रा॒या । स॒ऽजोषाः॑ । नप्त्रा॑ । अ॒पाम् । हि॒नोषि॑ ॥
हे अग्ने सत्पतिः सतां पालयिता सः पुरुषः वृत्रम् आवरकं शत्रुं शवसा बलेन हन्ति । स च विप्रः मेधावी सन् पणे: वणिज: एतन्नाम्नोऽसुरस्य वा वाजम् अन्नं बलं वा वि भर्ति वियुज्य हरति ॥ ‘ हृग्रहोर्भः' इति भत्वम् ॥ हे प्रचेतः प्रकृष्टज्ञान ऋतजात । ऋतमिति यज्ञनाम । तदर्थं जाताग्ने अपां नप्त्रा न पातयित्रा पुत्रेण मध्यमस्थानेन वैद्युताग्निना सजोषाः संगतः त्वं यं पुरुषं राया ॥ चतुर्थ्यर्थे तृतीया ॥ धनार्थं हिनोषि प्रेरयसि स हन्तीत्यन्वयः ॥
“That man, the protector of the virtuous, destroys, Agni, his enemy by his strength, and baffles, intelligent, the might of (the asura) paṇi, whom you, the wise, the parent of the sacrifice, consentient with the grandson of the waters, encourage (in the hope of) riches.”
Agni! the hero slays with might his foeman; the singer bears away the Pani's booty-
Even he whom thou, Sage, born in Law, incitest by wealth, accordant with the Child of Waters.
That lord of settlements smashes the obstacle with power, o Agni, (that) inspired poet carries the prize away from the niggard,
whom you, o provident one born of truth, incite with wealth, in concert with the Child of the Waters.
Der Held, o Agni, schlägt mit Kraft den Unhold, des Geiz'gen Beute trägt davon der Sänger, Den du, o Weiser, heil'gem Werk entsprossner, mit Gut beschenkst, vereint dem Spross der Wasser.
Der rechtmäßige Herr schlägt mit Übermacht den Vritra, der Redegewaltige, o Agni, verteilt die Beute des Pani, welchen du, Umsichtiger, rechtzeitig Geborener, durch Reichtum im Einverständnis mit Apam Napat anspornst.
Этот благой повелитель силой убивает Вритру.
О Агни, вдохновенный (поэт) распределяет добычу Пани,
(Тот,) кого ты, о прозорливец, рожденный законом,
Побуждаешь, единодушный с отпрыском вод.
यस्ते॑ सूनो सहसो गी॒र्भिरु॒क्थैर्य॒ज्ञैर्मर्तो॒ निशि॑तिं वे॒द्यान॑ट् । विश्वं॒ स दे॑व॒ प्रति॒ वार॑मग्ने ध॒त्ते धा॒न्यं१॒॑ पत्य॑ते वस॒व्यै॑: ॥
यः । ते॒ । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । गीः॒ऽभिः । उ॒क्थैः । य॒ज्ञैः । मर्तः॑ । निऽशि॑तम् । वे॒द्या । आन॑ट् । विश्व॑म् । सः । दे॒व॒ । प्रति॑ । वार॑म् । अ॒ग्ने॒ । ध॒त्ते । धा॒न्यम् । पत्य॑ते । व॒स॒व्यैः॑ ॥
हे सहसः सूनो बलस्य पुत्राग्ने ते तव निशितिं तैक्ष्ण्यं यः मर्तः मनुष्यो यजमानः गीर्भिः स्तुतिभिः उक्थैः शस्त्रैः यज्ञैः यजनसाधनैर्हविर्भिश्च वेद्या वेद्यां यज्ञभूमौ आनट् प्रापयति सः मर्तो हे देव द्योतमान अग्ने विश्वं सर्वम् अरं पर्याप्तम् । वाशब्दश्चार्थे । धान्यं च प्रति धत्ते प्रतिधारयति । वसव्यैः वसुभिश्च पत्यते संगच्छते ॥
“The mortal who by praise, by prayers, by sacrifices, attracts, son of strength, your heightened (radiance) to the altar, enjoys all-sufficiency and corn, and abounds in wealth.”
The man who, Son of Strength one with sacrifices, hymns, lauds, attracts thy fervour to the altar,
Enjoys each precious thing, O God, O Agni, gains wealth of corn and is the lord of treasures.
The mortal who has achieved the “whetting” of you, o son of strength, through hymns and solemn pronouncements, through sacrifices and the altar,
he acquires all wealth, according to his wish, o god Agni. He shows mastery through his goods.
Der Mann, der selber dein Entzünden wirkte, o Sohn der Kraft, mit Liedern, Sprüchen, Opfern, Empfängt, o Gott, die Schätze all', o Agni, Getreidevorrath und ist reich an Gütern.
Welcher Sterbliche, o Sohn der Kraft, es erreicht, mit Lobreden, mit Liedern, mit Gebeten, mit Vorbedacht dich anzufachen, der erntet nach Wunsch alles Getreide und besitzt Schätze, Gott Agni.
(Тот) смертный, о сын силы, который сумел с помощью песен,
Гимнов, жертв, со знанием тебя зажечь,
Он получает, о бог, все желанное имущество,
О Агни, он владеет богатствами.
ता नृभ्य॒ आ सौ॑श्रव॒सा सु॒वीराग्ने॑ सूनो सहसः पु॒ष्यसे॑ धाः । कृ॒णोषि॒ यच्छव॑सा॒ भूरि॑ प॒श्वो वयो॒ वृका॑या॒रये॒ जसु॑रये ॥
ता । नृऽभ्यः॑ । आ । सौ॒श्र॒व॒सा । सु॒ऽवीरा॑ । अग्ने॑ । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । पु॒ष्यसे॑ । धाः॒ । कृ॒णोषि॑ । यत् । शव॑सा । भूरि॑ । प॒श्वः । वयः॑ । वृका॑य । अ॒रये॑ । जसु॑रये ॥
हे सहसः सूनो सहसस्पुत्र अग्ने सुवीरा शोभनैः पुत्रैरुपेतानि सौश्रवसा सुश्रवांसि शोभनान्यन्नानि ता तानि नृभ्यः शत्रुजनेभ्यः आ आहृत्य धाः अस्मासु धेहि । किमर्थम् । पुष्यसे पोषार्थम् । यद्वा । नृभ्यः स्तुतीनां नेतृभ्योऽस्मभ्यम् आ धेहि आभिमुख्येन प्रयच्छ । शवसा बलेन युक्तस्त्वं भूरि बहुलं पश्वः पशोः संबन्धि दध्यादिलक्षणं यत् वयः अन्नं वृकाय अदात्रे जसुरये उपक्षपयित्रे अरये शत्रवे कृणोषि करोषि तदन्नमाहृत्य प्रयच्छेत्यर्थः ॥
“Grant, son of strength, to men (who praise you), those abundant viands and excellent descendants, (that may contribute) to their prosperity; grant also that copious sustenance from cattle, which by your strength you take away from a churlish and malignant adversary.”
Grant, Son of Strength, to men for their subsistence such things as bring high fame and hero children.
For thou with might givest much food in cattle even to the wicked wolf when he is hungry.
These (goods) bringing good fame, consisting of good heroes, establish here for men to thrive, o Agni, son of strength,
since with your power you make an abundance of livestock as vigor (even) for the wolf, for the famished stranger.
Den Menschen schenke kinderreichen Segen, o Sohn der Kraft, dass sie gedeih'n, o Agni, Da selbst dem bösen Wolfe, wenn er hungert, durch Kraft viel Nahrung du an Vieh verschaffest.
Diese Ruhmesherrlichkeiten, in Meistersöhnen bestehend, mögest du, Agni, Sohn der Kraft, den Herren bringen, daß sie gedeihen, wenn du schon dem hungrigen Wolfe oder dem Nebenbuhler durch deine Stärke viel des Viehs zur Nahrung machst.
Ими, приносящими прекрасную славу, прекрасных героев,
Надели мужей, о Агни, сын силы, чтобы они процветали,
Если ты (своей) силой создаешь большую жизненную стойкость
У скота против волка, голодного врага!
व॒द्मा सू॑नो सहसो नो॒ विहा॑या॒ अग्ने॑ तो॒कं तन॑यं वा॒जि नो॑ दाः । विश्वा॑भिर्गी॒र्भिर॒भि पू॒र्तिम॑श्यां॒ मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीरा॑: ॥
व॒द्मा । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । नः॒ । विऽहा॑याः । अग्ने॑ । तो॒कम् । तन॑यम् । वा॒जि । नः॒ । दाः॒ । विश्वा॑भिः । गीः॒ऽभिः । अ॒भि । पू॒र्तिम् । अ॒श्या॒म् । मदे॑म । श॒तऽहि॑माः । सु॒ऽवीराः॑ ॥
हे सहसः सूनो अग्ने विहायाः । महन्नामैतत् । महांस्त्वं नः अस्माकं वद्मा वदिता हितोपदेष्टा भव । अपि च तोकं पुत्रं तनयं तत्पुत्रं च वाजि अन्नयुक्तं नः अस्मभ्यं दाः देहि । अहं स्तोता विश्वाभिः सर्वाभिः गीर्भिः त्वद्विषयाभिः पूर्तिं कामानां संपूर्तिम् अभि अश्याम् अभिप्राप्नुयाम् । अन्यद्गतम् ॥ ॥ १५ ॥
“Agni, son of strength, do you who are mighty be our councillor; give us sons and grandsons, together with food; may I, by all my praises, obtain the fulfilment of my desires; may we, blessed with excellent male descendants, enjoy happiness for a hundred winters.”
Eloquent, Son of Strength, Most Mighty, Agni, vouchsafe us seed and offspring, full of vigour.
May I by all my songs obtain abundance. May brave sons gladden us through a hundred winters.
O Agni, son of strength, eloquent, of extensive power, grant us progeny and posterity and prizewinning (steeds).
With all my hymns may I attain to fulfillment. – Having good heroes might we rejoice for a hundred winters.
Als kräft'ger Rufer schenk, o Sohn der Kraft uns, o Agni, Kinder, Enkel, reich an Nahrung; Durch alle Lieder mög' ich Lohn erlangen; froh sei'n wir, reich an Söhnen, hundert Winter.
Ein Redner in voller Kraft werde uns, o Sohn der Stärke, zuteil. O Agni, gib uns siegesgekrönten leiblichen Samen! Mit allen Reden möchte ich reichen Lohn erlangen. Wir wollen, hundert Winter lebend, als Meister frohlocken.
(Будь) нам деятельным защитником, о сын силы!
О Агни, дай нам детей и внуков, завоевывающих награду!
Пусть достигну я с помощью всех песен полноты (даров)!
Пусть мы ликуем, живя сто зим, имея прекрасных мужей!