Sukta 6.17
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताइन्द्रः
मन्त्र15
छन्दत्रिष्टुप्
पिबा॒ सोम॑म॒भि यमु॑ग्र॒ तर्द॑ ऊ॒र्वं गव्यं॒ महि॑ गृणा॒न इ॑न्द्र । वि यो धृ॑ष्णो॒ वधि॑षो वज्रहस्त॒ विश्वा॑ वृ॒त्रम॑मि॒त्रिया॒ शवो॑भिः ॥
पिब॑ । सोम॑म् । अ॒भि । यम् । उ॒ग्र॒ । तर्दः॑ । ऊ॒र्वम् । गव्य॑म् । महि॑ । गृ॒णा॒नः । इ॒न्द्र॒ । वि । यः । धृ॒ष्णो॒ इति॑ । वधि॑षः । व॒ज्र॒ऽह॒स्त॒ । विश्वा॑ । वृ॒त्रम् । अ॒मि॒त्रिया॑ । शवः॑ऽभिः ॥
हे उग्र उद्गूर्णबल इन्द्र गृणानः अङ्गिरोभिः स्तूयमानस्त्वं यं सोमम् अभि उद्दिश्य । पातुमित्यर्थः । महि महत् गव्यं गोसंबन्धि ऊर्वं पणिभिरपहृतं समूहं तर्दः प्रकाशितवानसि । तृदिर्हिंसाकर्मात्र प्रकाशनार्थः । तं सोमं पिब पानं कुरु । हे धृष्णो शत्रूणां धर्षक वज्रहस्त वज्रपाणे हे इन्द्र यः त्वं शवोभिः बलैः सहितः सन् विश्वा विश्वं वृत्रम् आवरकम् अमित्रिया अमित्रं शत्रुम् ॥ अमित्रशब्दात् द्वितीयैकवचनस्येयादेशः ॥ वि वधिषः व्यवधीः स त्वं सोमं पिबेति संबन्धः ॥
“Fierce Indra, glorified by us, drink of the Soma, (animated) by which you have discovered the vast herd of cattle (stolen by Paṇis), and, overcomer of enemies, wielder of the thunderbolt, you have slain, by your strength all opposing foes.”
DRINK Soma, Mighty One, for which, when lauded, thou breakest through the cattle-stall, O Indra;
Thou who, O Bold One, armed with thunder smotest Vrtra with might, and every hostile being.
Drink the soma! The cattle enclosure that you will drill through to, mighty Indra, when you are greatly sung—
you bold mace-bearer, who will hew apart Vr̥tra and all hostile things with your powers—
Den Soma trink, den, mächt'ger, du erschlossest, so wie den Kuhstall, hochgepries'ner Indra, Der, Kühner, du, den Blitz im Arm, den Vritra mit Kraft erschlugst und alle Feindesscharen.
Trink den Soma, für dessen Trank, gewaltiger Indra, du hochgepriesen den Rinderpferch aufschließen mögest, der du Mutiger mit der Keule in der Hand alle feindseligen Vritra´s mit Kraft zersprengen wirst.
Пей сому, о грозный, ради которого ты пробуравил
Великое укрытие с коровами, когда (тебя) восхваляли,
(Ты), о дерзкий, который убил, о громовержец,
Всех врагов недружелюбных – (своими) силами!
स ईं॑ पाहि॒ य ऋ॑जी॒षी तरु॑त्रो॒ यः शिप्र॑वान्वृष॒भो यो म॑ती॒नाम् । यो गो॑त्र॒भिद्व॑ज्र॒भृद्यो ह॑रि॒ष्ठाः स इ॑न्द्र चि॒त्राँ अ॒भि तृ॑न्धि॒ वाजा॑न् ॥
सः । ई॒म् । पा॒हि॒ । यः । ऋ॒जी॒षी । तरु॑त्रः । यः । शिप्र॑ऽवान् । वृ॒ष॒भः । यः । म॒ती॒नाम् । यः । गो॒त्र॒ऽभित् । व॒ज्र॒ऽभृत् । यः । ह॒रि॒ऽस्थाः । सः । इ॒न्द्र॒ । चि॒त्रान् । अ॒भि । तृ॒न्धि॒ । वाजा॑न् ॥
हे इन्द्र ऋजीषी । ऋजीषशब्देन गतरसः सोमोऽभिधीयते । तद्वान् यः त्वं तरुत्रः शत्रूणां तारकोऽसि यः त्वं शिप्रवान् शोभनहनुरसि यः त्वं मतीनां स्तोतॄणाम् ॥ मन्यतेः स्तुतिकर्मणः कर्तरि क्तिच् ॥ वृषभः कामानां वर्षितासि सः त्वम् ईम् एनं सोमं पाहि पिब । हे इन्द्र यस्त्वं वज्रभृत् वज्रधरः यः त्वं गोत्रभित् गोत्राणां पर्वतानां मेघानां वा भेत्तासि यः त्वं हरिष्ठाः हर्योः स्थातासि हे इन्द्र सः त्वं चित्रान् विचित्रान् वाजान् अन्नानि अभि तृन्धि अस्मभ्यं प्रकाशय ॥
“Drink it, Indra, you who enjoy the flavourless Soma; you who are the preserver, the handsome-chinned, the showerer (of benefits) on those who praise you; who are the breaker of mountains, the wielder of the thunderbolt, the curber of steeds, do you bestow upon us various food.”
Drink it thou God who art impetuous victor, Lord of our hymns, with beauteousjaws, the Hero,
Render of kine-stalls, car-borne, thunder-wielding, so pierce thy way to wondrous strength, O Indra.
Drink it! You who are the victorious possessor of the silvery drink, who are the belipped, who are the bull of poetic thoughts,
who are the cowpen-splitter, the mace-bearer, who are the mounter of fallow bays, you, Indra—drill through to the shimmering prizes.
So trink ihn denn, vordringend du und siegreich, der gross an Lippen du der Andacht Stier bist, Stallöffner du, Blitzträger, Rossbesteiger, erschliesse, Indra, dir die reichen Laben.
Trink ihn, der du der Trinker des Trestersafts, der Überwinder bist, der die Lippen nach dem Soma öffnet, der Befruchter der Gedanken, der Kuhbergspalter, der Keulenträger, der Falbenlenker. Indra, schlage du ansehnliche Gewinne heraus!
Пей же его, о (ты.) кто пьет сому из выжимок, спаситель,
Кто жаден губами, кто оплодотворитель молитв,
Кто проломитель загона для коров, носитель ваджры, кто правит конями!
О Индра, пробуравь яркие награды!
ए॒वा पा॑हि प्र॒त्नथा॒ मन्द॑तु त्वा श्रु॒धि ब्रह्म॑ वावृ॒धस्वो॒त गी॒र्भिः । आ॒विः सूर्यं॑ कृणु॒हि पी॑पि॒हीषो॑ ज॒हि शत्रूँ॑र॒भि गा इ॑न्द्र तृन्धि ॥
ए॒व । पा॒हि॒ । प्र॒त्नऽथा॑ । मन्द॑तु । त्वा॒ । श्रु॒धि । ब्रह्म॑ । व॒वृ॒धस्व॑ । उ॒त । गीः॒ऽभिः । आ॒विः । सूर्य॑म् । कृ॒णु॒हि । पी॒पि॒हीषः॑ । ज॒हि । शत्रू॑न् । अ॒भि । गाः । इ॒न्द्र॒ । तृ॒न्धि॒ ॥
हे इन्द्र त्वं प्रत्नथा प्रत्नान् पुराणान् सोमान् यथापिबः तथा एव एवम् इममस्मदीयं सोमं पाहि पिब । स च सोमस्त्वया पीतः सन् त्वा त्वां मन्दतु मदयतु । ब्रह्म अस्माभिः कृतं स्तोत्रं श्रुधि शृणु । उत अपि च गीर्भिः स्तुतिरूपाभिर्वाग्भिः ववृधस्व त्वं वर्धस्व । अपि च सूर्यं सर्वस्य प्रेरकं देवम् आविः कृणुहि आविष्कुरु । वयं सूर्यं यथा पश्येम तथा कुर्वित्यर्थः । इषः अन्नानि च पीपिहि अस्मभ्यं प्यायय" । शत्रून् अस्मत्सपत्नान् जहि नाशय । हे इन्द्र त्वं पणिभिरपहृताः गाः अभि तृन्धि प्रकाशय ॥
“Drink it as of old, and may it exhilarate ou; hear our prayer, and be exalted by our praises; make the sun visible, nourish us with food, destroy our enemies, rescue the cattle.”
Drink as of old, and let the draught delight thee. hear thou our prayer and let our songs exalt thee.
Make the Sun visible, make food abundant, slaughter the foes, pierce through and free the cattle.
Drink it in just this way, as of old. Let it exhilarate you. Hear our sacred formulation, and grow strong through our songs.
Disclose the sun, swell refreshments, and smash rivals. Indra, drill
through to the cows.
So trink, er mög' nach alter Art erfreun dich, Gebet vernimm und labe dich an Liedern; Mach offenbar die Sonne, fett die Tränke, die Feinde tödte, Indra, lös die Kühe.
So trink wie früher; er soll dich berauschen, höre die feierliche Rede und erbaue dich an den Lobesworten! Bring die Sonne zum Vorschein, laß die Speisegenüsse anschwellen. Erschlag die Feinde, schlag Rinder heraus, Indra!
Пей так, как прежде! Пусть опьянит он тебя!
Услышь молитву и усилься от хвалебных песен!
Сделай солнце видным, жертвенные услады набухшими!
Разбей врагов, пробуравь коров (из скалы), о Индра!
ते त्वा॒ मदा॑ बृ॒हदि॑न्द्र स्वधाव इ॒मे पी॒ता उ॑क्षयन्त द्यु॒मन्त॑म् । म॒हामनू॑नं त॒वसं॒ विभू॑तिं मत्स॒रासो॑ जर्हृषन्त प्र॒साह॑म् ॥
ते । त्वा॒ । मदाः॑ । बृ॒हत् । इ॒न्द्र॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ । इ॒मे । पी॒ताः । उ॒क्ष॒य॒न्त॒ । द्यु॒ऽमन्त॑म् । म॒हाम् । अनू॑नम् । त॒वस॑म् । विऽभू॑तिम् । म॒त्स॒रासः॑ । ज॒र्हृ॒ष॒न्त॒ । प्र॒ऽसाह॑म् ॥
हे स्वधावः अन्नवन् इन्द्र मदाः मदकराः ते इमे पीताः सोमाः द्युमन्तं दीप्तिमन्तं त्वा त्वां बृहत् अत्यन्तम् उक्षयन्त सेचयन्तु । अपि च हे इन्द्र त्वां मत्सरासः मदकराः सोमाः जर्हृषन्त भृशं हर्षयन्तु । कीदृशम् । महां महान्तं प्रभूतम् अनूनं सर्वगुणैर्न्यूनतारहितम् । संपूर्णगुणमित्यर्थः । तवसं प्रवृद्धं विभूतिं विभवन्तं प्रसाहं शत्रूणामभिभवितारम् ॥
“Abounding in food, Indra, let these exhilarating draughts copiously bedew you, the resplendent; let the inebriating juices delight you who are mighty, deficient in no (excellence), powerful, manifold, the overcomer of foes.”
These gladdening drops, O Indra, Self-sustainer, quaffed shall augment thee in thy mighty splendour.
Yea, let the cheering drops delight thee greatly, great, perfect, strong, powerful, all-subduing.
The exhilarating drinks here, when drunk, make you grow loftily brilliant, o autonomous Indra;
the invigorating drinks continually excite (you who are) great, without deficiency, powerful, distinguished, conquering—
᳓
Dich, Indra, stärkten mächtig diese Tränke, selbstherrlicher, den lichten die getrunknen, Den grossen, starken, ganz vollkommnen, mächt'gen erfreuten die berauschenden, den Sieger.
Diese Rauschtränke mögen getrunken, du eigenartiger Indra, dich den Glänzenden hoch aufrichten; den Großen, Vollkommenen, Starken, Mächtigen mögen die berauschenden kampffroh machen, den Siegreichen;
Эти пьянящие соки, о Индра самосущий,
Когда они выпиты, пусть сильно укрепят тебя, блистательного;
Великого, совершенного, сильного, могущественного,
Хмельные (соки) пусть возбудят победоносного;
येभि॒: सूर्य॑मु॒षसं॑ मन्दसा॒नोऽवा॑स॒योऽप॑ दृ॒ळ्हानि॒ दर्द्र॑त् । म॒हामद्रिं॒ परि॒ गा इ॑न्द्र॒ सन्तं॑ नु॒त्था अच्यु॑तं॒ सद॑स॒स्परि॒ स्वात् ॥
येभिः॑ । सूर्य॑म् । उ॒षस॑म् । म॒न्द॒सा॒नः । अवा॑सयः । अप॑ । दृ॒ळ्हानि॑ । दर्द्र॑त् । म॒हाम् । अद्रि॑म् । परि॑ । गाः । इ॒न्द्र॒ । सन्त॑म् । नु॒त्थाः । अच्यु॑तम् । सद॑सः । परि॑ । स्वात् ॥
हे इन्द्र येभिः यैः सोमैः मन्दसानः मोदमानस्त्वं सूर्यं सर्वस्य प्रेरकं देवम् उषसम् उषोदेवतां च अवासयः स्वस्थाने न्यवासयः । अथवा सूर्योषसौ यथा तमांसि विवासयतस्तथाकार्षीः । किं कुर्वन् । दृळ्हानि दृढानि तमांसि अप दर्द्रत् अपदारयन् । किंच हे इन्द्र त्वं पणिभिः अपहृताः गाः परि सन्तं परितो विद्यमानं महां महान्तम् अद्रिं पर्वतं नुत्थाः अनुदः। कीदृशम् । स्वात् स्वकीयात् सदसः स्थानात् परि परितः अच्युतम् अविचालितं विनाशरहितम् । स्थिरमित्यर्थः ॥ ॥ १ ॥
“By which (juices) being exhilarated you have appointed the sun and the dawn (to their offices), driving away the solid (glooms); you have penetrated, Indra, the mountain, unmoved from its own seat, concealing the cattle.”
Gladdened whereby, bursting the firm enclosures, thou gavest splendour to the Sun and Morning.
The mighty rock that compassed in the cattle, ne'er moved, thou shookest from its seat, O Indra.
Becoming exhilarated on which, you made the sun and dawn to shine, as you shattered the strongholds.
You shoved the great, immoveable rock that was enclosing the cattle from its own seat, Indra.
᳓
Durch die erquickt, die Sonn' und Morgenröthen erhellt du hast, zersprengend alles Feste; Den grossen Fels, der, Indra, barg die Kühe, den starren stiessest du von seinem Sitze.
Von denen begeistert du die Sonne, das Morgenrot leuchten ließest, indem du die Feste aufsprengtest. Den großen Fels, der die Kühe gefangen hielt, hast du von seinem Platz gestoßen, den unbeweglichen, o Indra.
Опьянев от которых солнце (и) утреннюю зарю
Ты зажег, взрывая твердыни.
Огромную скалу, о Индра, заключавшую в себе коров,
Ты столкнул неподвижную со своего места.
तव॒ क्रत्वा॒ तव॒ तद्दं॒सना॑भिरा॒मासु॑ प॒क्वं शच्या॒ नि दी॑धः । और्णो॒र्दुर॑ उ॒स्रिया॑भ्यो॒ वि दृ॒ळ्होदू॒र्वाद्गा अ॑सृजो॒ अङ्गि॑रस्वान् ॥
तव॑ । क्रत्वा॑ । तव॑ । तत् । दं॒सना॑भिः । आ॒मासु॑ । प॒क्वम् । शच्या॑ । नि । दी॒ध॒रिति॑ दीधः । और्णोः॑ । दुरः॑ । उ॒स्रिया॑भ्यः । वि । दृ॒ळ्हा । उत् । ऊ॒र्वात् । गाः । अ॒सृ॒जः॒ । अङ्गि॑रस्वान् ॥
हे इन्द्र तव क्रत्वा त्वदीयया प्रज्ञया तव दंसनाभिः त्वदीयैः कर्मभिः शच्या सामर्थ्येन आमासु अपक्वासु गोषु पक्वं परिणतं तत् प्रसिद्धं पयः नि दीधः नितरां धास्यसि । अपि च हे इन्द्र त्वम् उस्रियाभ्यः गोभ्यः। गा निर्गमयितुमित्यर्थः । दृळ्हा दृढानि । वलेन पाषाणादिभिर्दृढीकृतानीत्यर्थः । दुरः द्वाराणि वि और्णोः उद्घाटितवानसि । अङ्गिरस्वान् अङ्गिरोभिर्युक्तस्त्वम् ऊर्वात् समूहात् । गोष्ठादित्यर्थः । गाः उत् असृजः उदगमयः ॥
“By your wisdom, by your deeds, through your power, you have developed the mature (milk) in the immature (udders), you have opened the strong doors for the cattle (to come forth); associated with Aṅgirasas, you have liberated the cows from their fold.”
Thou with thy wisdom, power, and works of wonder, hast stored the ripe milk in the raw cows' udders
Unbarred the firm doors for the kine of Morning, and, with the Angirases, set free the cattle.
Through your will and your wondrous skills you secured the cooked (milk) in the raw (cows) by your ability.
You opened the doors, opened up the strongholds for the dawn-red ones. Accompanied by the Aṅgirases, you sent the cows surging up from the enclosure.
Durch deine Macht und Wunderkräfte legtest du rüstig gare Milch in rohe Kühe; Den rothen that'st du auf die festen Thüren, durch deine Boten aus dem Stall sie lassend.
Durch deine Umsicht und Meisterschaft hast du mit Kunst die gekochte Milch in die rohen Kühe gelegt. Du schlossest den Kühen die Tore, die Festen auf und ließest von den Angiras begleitet die Kühe aus der Höhle.
Это благодаря твоей силе духа, твоим чудесным силам
В сырых (коров) ты искусно вложил вареное (молоко).
Рыжим коровам ты растворил врата, твердыни,
Ты выпустил из укрытия коров, сопровождаемый Ангирасами.
प॒प्राथ॒ क्षां महि॒ दंसो॒ व्यु१॒॑र्वीमुप॒ द्यामृ॒ष्वो बृ॒हदि॑न्द्र स्तभायः । अधा॑रयो॒ रोद॑सी दे॒वपु॑त्रे प्र॒त्ने मा॒तरा॑ य॒ह्वी ऋ॒तस्य॑ ॥
प॒प्राथ॑ । क्षाम् । महि॑ । दंसः॑ । वि । उ॒र्वीम् । उप॑ । द्याम् । ऋ॒ष्वः । बृ॒हत् । इ॒न्द्र॒ । स्त॒भा॒यः॒ । अधा॑रयः । रोद॑सी॒ इति॑ । दे॒वपु॑त्रे॒ इति॑ दे॒वऽपु॑त्रे । प्र॒त्ने इति॑ । मा॒तरा॑ । य॒ह्वी इति॑ । ऋ॒तस्य॑ ॥
हे इन्द्र त्वं महि महता दंसः दंससा कर्मणा उर्वीं विस्तीर्णां क्षां भूमिं वि पप्राथ विशेषेण पूरितवानसि । ‘प्रा पूरणे' इति धातुः । हे इन्द्र ऋष्वः महांस्त्वं बृहत् बृहतीं द्यां दिवम् उप स्तभायः उपस्तभ्नासि । निरालम्बं वितिष्ठन्ती द्यौर्यथा न पततीन्द्रस्तथा करोतीत्यर्थः । अपि च त्वं रोदसी द्यावापृथिव्यौ अधारयः पोषणैर्धारयसि । कीदृश्यौ । देवपुत्रे । देवाः पुत्रा ययोस्ते । प्रत्ने पुराणे मातरा मातरौ निर्मात्र्यौ ऋतस्य उदकस्य यज्ञस्य वा यह्वी यह्व्यौ महत्यौ । यद्वा । विश्वस्य मातरौ ऋतस्य ब्रह्मणो यह्वी पुत्र्यौ । यहुरित्यपत्यनामैतत् ॥
“You have filled the wide earth, Indra. With (the power of) your deeds; you, the mighty one, have propped up the vast heaven; you have sustained the heaven and earth, whose children are the gods, (and who are) the old and mighty parents of sacrifice.”
Thou hast spread out wide earth, a mighty marvel, and, high thyself, propped lofty heaven, O Indra.
Both worlds, whose Sons are Gods, thou hast supported, young, Mothers from old time ofholy Order.
You filled the earth broad and wide—great is your wondrous skill. Towering, you propped up heaven aloft, Indra.
You fixed fast the two world-halves, whose sons are the gods, the two ancient but youthfully exuberant mothers of truth.
Du fülltest aus die grosse Erd' ein Prachtwerk, und stütztest, grosser Indra, fest den Himmel; Du trugst der Götter Aelternpaar, die Welten, die alten, hehren Mütter heil'gen Rechtes.
Er breitete die weite Erde aus - ein großes Meisterstück - du hast aufgerichtet den Himmel hoch emporgestemmt, Indra. Du befestigst Himmel und Erde, deren Söhne die Götter sind, die ältesten Mütter und jüngsten Töchter des Gesetzes.
Он распространил землю – великое чудо! – широкую.
Огромный, о Индра, ты высоко воздвиг небо.
Ты укрепил две половины мироздания, чьи сыновья - боги,
Двух древних матерей, юных (дочерей) закона.
अध॑ त्वा॒ विश्वे॑ पु॒र इ॑न्द्र दे॒वा एकं॑ त॒वसं॑ दधिरे॒ भरा॑य । अदे॑वो॒ यद॒भ्यौहि॑ष्ट दे॒वान्त्स्व॑र्षाता वृणत॒ इन्द्र॒मत्र॑ ॥
अध॑ । त्वा॒ । विश्वे॑ । पु॒रः । इ॒न्द्र॒ । दे॒वाः । एक॑म् । त॒वस॑म् । द॒धि॒रे॒ । भरा॑य । अदे॑वः । यत् । अ॒भि । औहि॑ष्ट । दे॒वान् । स्वः॑ऽसाता । वृ॒ण॒ते॒ । इन्द्र॑म् । अत्र॑ ॥
अध अधुना अस्मिन् काले विश्वे देवाः सर्वे वह्न्यादयो हे इन्द्र एकं मुख्यं तवसं प्रवृद्धं बलवन्तं त्वा त्वां भराय संग्रामाय पुरः दधिरे पुरस्तात् चक्रिरे । यत् यदा अदेवः वृत्रोऽसुरः देवान् अभ्यौहिष्ट संग्रामार्थमभिगतवान् । ओहतिर्गतिकर्मा । किंचास्मिन् काले स्वर्षाता स्वर्षातौ संग्रामे इन्द्रं वृणते संभजन्ते स्म । मरुत इति शेषः । मरुतो हीन्दं देवेषु पलायितेषु समभजन्नित्यर्थः। अधुना पुरो दधिरे इति संबन्धः ॥
“All the gods then plural ced you, Indra, as their mighty chief in front for battle; when the impious (asuras) assailed the deities; the Maruts supported Indra in the conflict.”
Yea, Indra, all the Deities installed thee their one strong Champion in the van for battle.
What time the godless was the Gods' assailant, Indra they chose to win the light of heaven.
Then all the gods set you in front alone, o Indra, as the powerful one to “carry (the day).”
When the non-god has vaunted himself to the gods, they choose Indra here at the winning of the sun.
Da stellten, Indra, dich die Götter alle zum Kampf voran, dich als den einzig starken; Als auf die Götter lauerte der Ungott, da wählten sie beim Himmelssturm den Indra.
Da stellten dich allein, den Starken, alle Götter an die Spitze, um den Sieg zu gewinnen, o Indra; als der Ungott sich über die Götter überhob, da erwählen sie im Kampf um die Sonne den Indra.
Тут, о Индра, все боги поставили тебя
Впереди как единственного сильного – для борьбы.
Когда (тот, кто) не-бог, затаился против богов,
То они выбрали Индру для поединка за солнце.
अध॒ द्यौश्चि॑त्ते॒ अप॒ सा नु वज्रा॑द्द्वि॒तान॑मद्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः । अहिं॒ यदिन्द्रो॑ अ॒भ्योह॑सानं॒ नि चि॑द्वि॒श्वायु॑: श॒यथे॑ ज॒घान॑ ॥
अध॑ । द्यौः । चि॒त् । ते॒ । अप॑ । सा । नु । वज्रा॑त् । द्वि॒ता । अ॒न॒म॒त् । भि॒यसा॑ । स्वस्य॑ । म॒न्योः । अहि॑म् । यत् । इन्द्रः॑ । अ॒भि । ओह॑सानम् । नि । चि॒त् । वि॒श्वऽआ॑युः । श॒यथे॑ । ज॒घान॑ ॥
सा प्रसिद्धा देवानामाश्रयत्वेन द्यौश्चित् द्युलोकोऽपि हे इन्द्र अध अधुनास्मिन् काले द्विता द्विधा द्विप्रकारात् ते त्वदीयात् वज्रात् स्वस्य आत्मीयात् मन्योः क्रोधाच्च भियसा भयेन अप अनमत् अपननाम। नु इति पूरणः । विश्वायुः बह्वन्नः इन्द्रः यत् यदा अभ्योहसानम् अभिगच्छन्तम् अहिं वृत्रं शयथे शयननिमित्ते । मरणायेत्यर्थः । नि जघान न्यवधीत् । चित् इति पूरणः । यदा वृत्रं जघानास्मिन् काले द्यौर्ननामेति संबन्धः ॥
“The heaven bowed down in the two-fold dread of your thunderbolt, and your individual wrath, when Indra, the giver of food, struck to the sleep (of death) the assailing Ahi.”
Yea, e'en that heaven itself of old bent backward before thy bolt, in terror of its anger,
When Indra, life of every living creature, smote down within his lair the assailing Dragon.
Then even Heaven, she [=Earth] likewise also, bent away from your mace, through fear of your own battle fury,
when Indra struck down the vaunting serpent to lie there for a full
lifespan.
Da bog der Himmel selbst vor seinem Blitz sich sogleich herab aus Furcht vor seinem Zorne, Als allgewaltig Indra schlug den Drachen, den lauernden zu Boden auf dem Lager.
Da wich selbst der Himmel vor deiner Keule und doppelt aus Furcht vor deinem Grimm zurück, als Indra den prahlerischen Drachen niederschlug, daß er für alle Zeit erlag.
Тут уж даже само это небо перед твоей важдрой
Сразу же склонилось, от страха перед яростью твоей,
Когда Индра затаившегося змея
Пришиб, чтобы (тот) лежал навеки.
अध॒ त्वष्टा॑ ते म॒ह उ॑ग्र॒ वज्रं॑ स॒हस्र॑भृष्टिं ववृतच्छ॒ताश्रि॑म् । निका॑मम॒रम॑णसं॒ येन॒ नव॑न्त॒महिं॒ सं पि॑णगृजीषिन् ॥
अध॑ । त्वष्टा॑ । ते॒ । म॒हः । उ॒ग्र॒ । वज्र॑म् । स॒हस्र॑ऽभृष्टिम् । व॒वृ॒त॒त् । श॒तऽअ॑श्रिम् । निऽका॑मम् । अ॒रऽम॑नसम् । येन॑ । नव॑न्तम् । अहि॑म् । सम् । पि॒ण॒क् । ऋ॒जी॒षि॒न् ॥
अध अधुना हे उग्र उद्गूर्णबलेन्द्र महः महतः ते तव त्वष्टा देवशिल्पी वज्रं ववृतत् न्यवर्तयत् निष्पन्नं कृतवान् । कीदृशम् । सहस्रभृष्टिं सहस्रधारं शताश्रिं शतपर्वाणम् । हे ऋजीषिन् गतरससोमवन्निन्द्र येन वज्रेण निकामम् । नियतः कामो यस्य तम् । अरमणसम् । शत्रूणामरमभिगन्तृ मनो यस्य तम् । नवन्तं शब्दायमानम् अहिं वृत्रमसुरं सं पिणक् संपिष्टवानसि तं वज्रं कृतवानित्यर्थः । ॥ २ ॥
“Fierce Indra, Tvaṣṭā constructed for you, the mighty one, the thousand-edged, the hundred-angled thunderbolt, wherewith you have crushed the ambitious audacious, loud-shouting Ahi.”
Yea, Strong One! Tvastar turned for thee, the Mighty, the bolt with thousand spikes and hundred edges,
Eager and prompt at will, wherewith thou crushedst the boasting Dragon, O impetuous Hero.
Then Tvaṣṭar turned the mace with its thousand spikes and hundred edges for you who are great, o powerful one,
that eager, devoted (mace) with which you utterly crushed the
screaming serpent, you possessor of the silvery drink.
Da drehte, starker, dir der grosse Tvaschtar den tausendzack'gen Blitz, den hundertkant'gen, Den gier'gen, der dem Willen folgt, mit dem du die Schlang', o Held, die tobende zermalmtest.
Und Tvastri drehte dir, dem Großen, du Gewaltiger, die tausendzackige, hundertkantige Keule, die zugetane, willfährige, mit der du den brüllenden Drachen zerschmettertest, du Trinker des Trestersafts.
Тут Тваштар мощно обточил тебе, о трознъта,
Ваджру с тысячей зубцов, с сотней граней,
Послушную (твоему) желанию, следующую (твоей) мысли, с помощью которой
Ты, о пьющий сому из выжимок, разгромил ревущего змея.
वर्धा॒न्यं विश्वे॑ म॒रुत॑: स॒जोषा॒: पच॑च्छ॒तं म॑हि॒षाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्य॑म् । पू॒षा विष्णु॒स्त्रीणि॒ सरां॑सि धावन्वृत्र॒हणं॑ मदि॒रमं॒शुम॑स्मै ॥
वर्धा॑न् । यम् । विश्वे॑ । म॒रुतः॑ । स॒ऽजोषाः॑ । पच॑त् । श॒तम् । म॒हि॒षान् । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । पू॒षा । विष्णुः॑ । त्रीणि॑ । सरां॑सि । धा॒व॒न् । वृ॒त्र॒ऽहन॑म् । म॒दि॒रम् । अं॒शुम् । अ॒स्मै॒ ॥
सजोषाः सह प्रीयमाणाः विश्वे मरुतः सर्वे देवा हे इन्द्र यं त्वां वर्धान् स्तोत्रैर्वर्धयन्ति हे इन्द्र तस्मै तुभ्यं पूषा एतन्नामको देवः विष्णुः एतन्नामकश्च शतं शतसंख्याकान् महिषान् पुंपशून् पचत् पचेत् । अपि च अस्मै तुभ्यं सरांसि द्रोणकलशपूतभृदाधवनीयाख्यानि त्रीणि पात्राणि अंशुं सोमं धावन् अगच्छन् । सोमैः पात्राणि पूर्यन्त इत्यर्थः । कीदृशं सोमम् । मदिरं मदकरं वृत्रहणं वृत्राणां शत्रूणां हन्तारम् । अत्र वृत्रहञ्छब्देन सोमोऽभिधीयते । पीते हि सति सोमे वृत्राणि हन्तुमिन्द्रः समर्थो भवतीति यावत् ॥
“For you, Indra, whom all the Maruts, alike plural ased, exalt, may Pūṣan and Viṣṇu dress for you a hundred buffaloes, and to him may the three streams flow with the inebriating, foe-destroying Soma.”
He dressed a hundred buffaloes, O Indra, for thee whom all accordant Maruts strengthen.
He, Pusan Visnu, poured forth three great vessels to him, the juice that cheers, that slaughters Vrtra.
(You) whom all the Maruts in concert will strengthen, for you, Indra, he [=Agni] cooks a hundred buffaloes.
Pūṣan, Viṣṇu (and the others) rinse the exhilarating Vr̥tra-smashing
plant, three lakes (full), for him.
Dir, den vereint die Maruts alle stärken, dir briet, o Indra, Puschan hundert Büffel; Sie all und Vischnu strömten drei der Seen ihm zu, den Saft, der Rausch gibt, Feinde tödtet.
Den alle Marut einmütig stärken wollten, Agni kochte dir, Indra, hundert Büffel. Pusan, Vishnu ließen für ihn den vritratötenden begeisternden Somastengel, drei Seen voll, strömen.
(Ты,) кого все Маруты единодушные хотели усилить -
Тебе, о Индра, сварил (Агни) сотню буйволов.
Пушан (и) Вишну налили три озера:
Сому, убивающего Вритру, пьянящего – для него.
आ क्षोदो॒ महि॑ वृ॒तं न॒दीनां॒ परि॑ष्ठितमसृज ऊ॒र्मिम॒पाम् । तासा॒मनु॑ प्र॒वत॑ इन्द्र॒ पन्थां॒ प्रार्द॑यो॒ नीची॑र॒पस॑: समु॒द्रम् ॥
आ । क्षोदः॑ । महि॑ । वृ॒तम् । न॒दीना॑म् । परि॑ऽस्थितम् । अ॒सृ॒जः॒ । ऊ॒र्मिम् । अ॒पाम् । तासा॑म् । अनु॑ । प्र॒ऽवतः॑ । इ॒न्द्र॒ । पन्था॑म् । प्र । आ॒र्द॒यः॒ । नीचीः॑ । अ॒पसः॑ । स॒मु॒द्रम् ॥
हे इन्द्र त्वं महि महत् वृतं वृत्रेण परिवृतमाच्छादितं परिष्ठितं परितः स्थितं नदीनां सिन्धूनां संबन्धि क्षोदः उदकम् आ असृजः आ समन्तात् सृष्टवानसि । येन नद्यः पूर्णाः प्रवहेयुस्तदित्यर्थः । अपाम् उदकानाम् ऊर्मिं समूहं सृष्टवानसि । पुनर्वचनमादरार्थम् । हे इन्द्र तासां नदीनां संबन्धिनः पन्थां पथो मार्गान् प्रवतः प्रवणान् अनु अकार्षीरिति शेषः । अन्वित्युपसर्गयोग्यक्रियाध्याहारः । किंच नीचीः प्रवणाभिमुखीः । वेगयुक्ता इत्यर्थः । अपसः अपः उदकानि । अपस इत्यप एवार्थे वर्तते । समुद्रम् उदधिं प्रार्दयः प्रागमयः । अत्रार्दयतिर्नयनकर्मा ॥
“You have set free the greatly obstructed and arrested water of the rivers, the flux of the waters; you have directed them, Indra, upon their downward paths; you have sent them rapidly down to the ocean.”
Thou settest free the rushing wave of waters, the floods' great swell encompassed and obstructed.
Along steep slopes their course thou tumedst, Indra, directed downward, speeding to the ocean.
You sent surging here the great gush of rivers that had been blocked and surrounded, the wave of waters.
Along their slopes, along their path, Indra, you set the busy (waters) tossing, downward to the sea.
Den grossen Schwall der Ströme, den versteckten, die rings umstellten Wogen machtest frei du, Und ihre Bahn am Abhang hin, o Indra; du liessest eilend sie zum Meere strömen.
Die große eingeschlossene Flut der Ströme, die umlagerte, ließest du laufen, die Woge der Gewässer. Ihren Flußbahnen, ihrem Weg entlang triebst du, Indra, die fleißigen Gewässer hinab zum Meere.
Великий скованный водопад рек,
Замкнутый, ты выпустил течь – волну вод.
По их отлогим руслам, о Индра, по (их) пути
Ты пустил течь вниз деятельные (воды) в океан.
ए॒वा ता विश्वा॑ चकृ॒वांस॒मिन्द्रं॑ म॒हामु॒ग्रम॑जु॒र्यं स॑हो॒दाम् । सु॒वीरं॑ त्वा स्वायु॒धं सु॒वज्र॒मा ब्रह्म॒ नव्य॒मव॑से ववृत्यात् ॥
ए॒व । ता । विश्वा॑ । च॒कृ॒ऽवांस॑म् । इन्द्र॑म् । म॒हाम् । उ॒ग्रम् । अ॒जु॒र्यम् । स॒हः॒ऽदाम् । सु॒ऽवीर॑म् । त्वा॒ । सु॒ऽआ॒यु॒धम् । सु॒ऽवज्र॑म् । आ । ब्रह्म॑ । नव्य॑म् । अव॑से । व॒वृ॒त्या॒त् ॥
हे इन्द्र त्वा त्वां नव्यं नूतनमन्यैरकृतपूर्वं ब्रह्म अस्माभिः कृतं स्तोत्रम् अवसे अस्माकं रक्षणाय आ ववृत्यात् आवर्तयतु । कीदृशं त्वाम् । एव एवमुक्तप्रकारेण ता तानि प्रसिद्धानि विश्वा विश्वानि सर्वाणि कर्माणि चकृवांसं कृतवन्तम् इन्द्रम् ईश्वरं महां महान्तम् उग्रम् ओजस्विनम् अजुर्यम् अजरं सहोदां सहसो बलस्य दातारं सुवीरं शोभना वीरा मरुतो यस्य तं स्वायुधं शोभनायुधं सुवज्रं शोभनवज्रोपेतम् ॥
“May our new prayer bring to our protection you, Indra, who are the maker of all these (things that exist); who are mighty, fierce, undecaying, the giver of strength, having excellent descendants, the Maruts, well-armed, the bearer of the thunderbolt.”
So may our new prayer bring thee to protect us, thee well-armed Hero with thy bolt of thunder,
Indra, who made these worlds, the Strong, the ty, who never groweth old, the victory-giver.
Indra having done all these things in just this way, the great, mighty, ageless giver of strength,
possessing good heroes, good weapons, and a good mace—you—might our new sacred formulation turn here for help.
Den Indra, der dies alles so vollbracht hat, den grossen, starken, ew'gen Kraftverleiher, Der gute Helden, Waffen, guten Blitz führt, dich wende her das neue Lied zur Hülfe.
So möge dich, der dies alles getan hat, den großen, gewaltigen, alterlosen, siegverleihenden Indra, dich, den Tapferen, mit schöner Waffe, mit schöner Keule, das neue Kraftlied zur Gunsterweisung herbringen.
Индру, совершившего таким образом все эти (подвиги),
Великого, грозного, нестареющего, дающего силу,
Тебя, воинственного, с прекрасным оружием, с прекрасной ваджрой,
Пусть снова обратит (к нам) на помощь молитва!
स नो॒ वाजा॑य॒ श्रव॑स इ॒षे च॑ रा॒ये धे॑हि द्यु॒मत॑ इन्द्र॒ विप्रा॑न् । भ॒रद्वा॑जे नृ॒वत॑ इन्द्र सू॒रीन्दि॒वि च॑ स्मैधि॒ पार्ये॑ न इन्द्र ॥
सः । नः॒ । वाजा॑य । श्रव॑से । इ॒षे । च॒ । रा॒ये । धे॒हि॒ । द्यु॒ऽमतः॑ । इ॒न्द्र॒ । विप्रा॑न् । भ॒रत्ऽवा॑जे । नृ॒ऽवतः॑ । इ॒न्द्र॒ । सू॒रीन् । दि॒वि । च॒ । स्म॒ । ए॒धि॒ । पार्ये॑ । नः॒ । इ॒न्द्र॒ ॥
हे इन्द्र सः त्वं द्युमतः दीप्तिमतः विप्रान् मेधाविनः नः अस्मान् वाजाय बलाय श्रवसे यशसे इषे च अन्नाय च राये धनाय धेहि धारय। अपि च हे इन्द्र भरद्वाजे मयि नृवत: मनुष्यवतः । परिचारकयुक्तानित्यर्थः । सूरीन् तव स्तोतॄन् पुत्रपौत्रान् कुर्विति शेषः । हे इन्द्र त्वं पार्ये पारणीये आगामिनि च दिवि दिवसे एधि स्म नः । अस्माकं रक्षिता खलु भवेत्यर्थः ॥
“Do you, resplendent Indra, uphold us who are devout, for (the obtaining of) food, of sustenance, of nourishment, of wealth; bestow upon Bharadvāja pious posterity, with numerous attendants; be with us, Indra, every future day.”
So, Indra, form us brilliant holy singers for strength, for glory, and for food and riches.
Give Bharadvaja hero patrons, Indra Indra, be ours upon the day of trial.
Provide our inspired poets with brilliance—for (them to acquire) the prize: fame and refreshment, and wealth, o Indra;
at Bharadvāja’s (provide) our patrons with superior men, o Indra. And, as ever, be there for us, Indra, on the decisive day.
So schenke, Indra, uns, den Sängern, Labung viel Speis' und Trank und glanzbegabten Reichthum, Dem Bharadvadscha männerreiche Helden, und hilf uns, Indra, am Entscheidungstage.
Mach unsere Redner glänzend, daß sie Lohn, Ruhm, Speisegenuß und Reichtum davontragen, o Indra! Mach unter Bharadvaja die Johnherren männerreich, o Indra, und sei am entscheidenden Tage für uns, o Indra!
Сделай, о Индра, блистательными наших вдохновенных (поэтов)
Для (приобретения) награды, славы, процветания и богатства!
(Сделай) у Бхарадваджи, о Индра, богатых покровителей обладателями (многих) мужей,
И в самый решающий день будь нашим, о Индра!
अ॒या वाजं॑ दे॒वहि॑तं सनेम॒ मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीरा॑: ॥
अ॒या । वाज॑म् । दे॒वऽहि॑तम् । स॒ने॒म॒ । मदे॑म । श॒तऽहि॑माः । सु॒ऽवीराः॑ ॥
अया अनया स्तुत्या देवहितं देवेन द्योतमानेनेन्द्रेण दत्तं वाजम् अन्नं सनेम वयं संभजेम । अपि च सुवीराः शोभनपुत्रोपेताः वयं शतहिमाः शतसंवत्सरान् मदेम हृष्याम ॥ ॥ ३ ॥
“May we, by this (praise), obtain food granted by the deity; may we, blessed with excellent male descendants, be happy for a hundred winters.”
With this may we obtain strength God-appointed, and brave sons gladden us through a hundred winters.
With this (hymn) might we win the prize established by the gods. – Having good heroes might we rejoice for a hundred winters.
So lass uns gottbestimmte Kraft erlangen, froh sei'n wir, reich an Söhnen, hundert Jahre.
Mit diesem Liede möchten wir den gottbestimmten Lohn verdienen. Wir wollen, hundert Winter lebend, als Meister frohlocken.
Этой (песней) да завоюем мы награду, установленную богами!
Да будем мы радоваться сто зим, имея прекрасных сыновей!