Sukta 6.27
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताइन्द्रः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
किम॑स्य॒ मदे॒ किम्व॑स्य पी॒ताविन्द्र॒: किम॑स्य स॒ख्ये च॑कार । रणा॑ वा॒ ये नि॒षदि॒ किं ते अ॑स्य पु॒रा वि॑विद्रे॒ किमु॒ नूत॑नासः ॥
किम् । अ॒स्य॒ । मदे॑ । किम् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒स्य॒ । पी॒तौ । इन्द्रः॑ । किम् । अ॒स्य॒ । स॒ख्ये । च॒का॒र॒ । रणाः॑ । वा॒ । ये । नि॒ऽसदि॑ । किम् । ते । अ॒स्य॒ । पु॒रा । वि॒वि॒द्रे॒ । किम् । ऊँ॒ इति॑ । नूत॑नासः ॥
भरद्वाज ऋषिः फलविलम्बनासहिष्णुः सन् अनयेन्द्रमाक्षिपति । अस्य सोमस्य मदे सति इन्द्रः किं चकार कृतवान् । किमु किंच अस्य सोमस्य पीतौ पाने सति किं चकार । अस्य सोमस्य सख्ये सखित्वे किं चकार । पानात् पूर्वम् इन्द्रः सोमेन सह वसतीत्यर्थः । अस्य सोमस्य निषदि गृहे रणा वा ये स्तोतारश्च सन्ति ते स्तोतारः पुरा पूर्वं हे इन्द्र ते त्वत्तः किं विविद्रे किं लेभिरे । नूतनास: नूतना इदानींतनाः स्तोतारश्च किमु लेभिरे ॥
“What has Indra done in the exhilaration of this (Soma)? What has he done on quaffing this (libation)? What has he done in friendship for this (Soma)? What have former, what have recent adorers obtained from you in the chamber of this (libation)?”
WHAT deed hath Indra done in the wild transport, in quaffing or in friendship with, the Soma?
What joys have men of ancient times or recent obtained within the chamber of libation?
What did Indra create in the exhilaration of it, what at the drinking of it? what in the fellowship of it?
Or those [=priests] who were there with joy at the installation of it— what did those previous ones acquire? what do the current ones?
Was hat in dieses Soma's Rausch und Trunke Indra vollbracht? und was mit ihm im Bunde? Was haben seine Freuden hier beim Schmause zuvor gewirkt? und was die gegenwärt'gen?
Was hat Indra im Rausche dieses Soma und was bei seinem Trunk, was in seinem Bunde getan? Oder was seine guten Launen bei der Opfersitzung sind, was haben die vordem und was neuerdings erreicht?
Что в опьянении им и что при питье его,
Что сделал Индра в союзе с ним?
Или же (те) состояния радости, которые (бывают) при осаждении (его),
Что раньше они означали для него и что теперь?
सद॑स्य॒ मदे॒ सद्व॑स्य पी॒ताविन्द्र॒: सद॑स्य स॒ख्ये च॑कार । रणा॑ वा॒ ये नि॒षदि॒ सत्ते अ॑स्य पु॒रा वि॑विद्रे॒ सदु॒ नूत॑नासः ॥
सत् । अ॒स्य॒ । मदे॑ । सत् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒स्य॒ । पी॒तौ । इन्द्रः॑ । सत् । अ॒स्य॒ । स॒ख्ये । च॒का॒र॒ । रणाः॑ । वा॒ । ये । नि॒ऽसदि॑ । सत् । ते । अ॒स्य॒ । पु॒रा । वि॒वि॒द्रे॒ । सत् । ऊँ॒ इति॑ । नूत॑नासः ॥
एवमाक्षिप्त इन्द्रस्तस्मा ऋषय ईप्सितं धनं प्रददौ । तदनन्तरमृषिरिन्द्रसकाशात् संपूर्णकामः सन् पुरा यान्युपालम्भप्रतिपादकानि वाक्यान्युवाच इदानीं तानि निराकरोति । इन्द्रः अस्य सोमस्य मदे सत् शुभं कर्म चकार । अस्य सोमस्य पीतौ पाने सत् शुभं कर्म चकार । अस्य सख्ये सत् शुभं कर्म चकार । ये रणा वा स्तोतारश्च ते निषदि गृहे । यज्ञगृह इत्यर्थः । पुरा पूर्वं हे इन्द्र ते त्वत्तः सत् शुभं कर्म विविद्रे लेभिरे । नूतनासः इदानींतनाः स्तोतारः सदु शुभमेव कर्म लेभिरे ॥
“Verily, in the exhilaration of this (Soma) Indra has done a good deed; on quaffing the libation (he has done) a good deed; (he has done) a good deed in friendship for this Soma; former as well as recent adorers have obtained good of you in the chamber (of the libation).”
In its wild joy Indra hath proved him faithful, faithful in quaffing, faithful in its friendship.
His truth is the delight that in this chamber the men of old and recent times have tasted.
Indra created what exists in the exhilaration of it, what exists at the drinking of it; what exists in the fellowship of it.
Or those [=priests] who were there with joy at the installation of it—the previous ones acquired what exists; the current ones what exists.
᳓
Heil hat in dessen Rausch und dessen Trunke Indra vollbracht, und Heil mit ihm im Bunde; Heil haben seine Freuden bei dem Schmause zuvor gewirkt und Heil die gegenwärt'gen.
Das Wahre hat er im Rausche dieses Soma, das Wahre bei seinem Trunk, das Wahre hat Indra in seinem Bunde getan. Oder was seine guten Launen bei der Opfersitzung sind, die haben vordem das Wahre und neuerdings das Wahre erreicht.
Благо в его опьянении и благо при питье его,
Благо сделал Индра в союзе с ним.
Или же (те) состояния радости, которые (бывают) при осаждении (его),
Благо раньше они означали для него и благо теперь.
न॒हि नु ते॑ महि॒मन॑: समस्य॒ न म॑घवन्मघव॒त्त्वस्य॑ वि॒द्म । न राध॑सोराधसो॒ नूत॑न॒स्येन्द्र॒ नकि॑र्ददृश इन्द्रि॒यं ते॑ ॥
न॒हि । नु । ते॒ । म॒हि॒मनः॑ । स॒म॒स्य॒ । न । म॒घ॒ऽव॒न् । म॒घ॒व॒त्ऽत्वस्य॑ । वि॒द्म । न । राध॑सःऽराधसः । नूत॑नस्य । इन्द्र॑ । नकिः॑ । द॒दृ॒शे॒ । इ॒न्द्रि॒यम् । ते॒ ॥
हे मघवन् धनवन्निन्द्र ते त्वदीयस्य समस्य समस्तस्य महिमनः महिम्नो महिमानं नहि विद्म वयं न जानीमः । नुशब्दः पूरणः । तथा मघवत्त्वस्य त्वदीयस्य धनिकत्वस्य च वयं न जानीमः । नूतनस्य स्तुत्यस्य राधसोराधसः त्वदीयं सर्वं धनं च न जानीमः । सर्वत्र द्वितीयार्थे षष्ठी । हे इन्द्र ते त्वदीयम् इन्द्रियं सामर्थ्यं नकिर्ददृशे केनापि न दृश्यते ॥
“We acknowledge no one, Maghavan, of greatness equal to yours, nor one of like affluence, nor one of equally glorifiable riches, none has (such as) your power been ever seen (in any other).”
All thy vast power, O Maghavan, we know not, know not the riches of thy full abundance.
No one hath seen that might of thine, productive of bounty every day renewed, O Indra.
But yet we do not know your whole greatness, nor bounteousness, o bounteous one,
nor every current benefit (of yours). O Indra, your (whole) Indrian
strength has not shown itself.
Denn nicht erkannten deine ganze Grösse, und deine ganze Macht wir, o du mächt'ger, Noch alle deine gegenwärt'gen Gaben; niemand durchschaute, Indra, deine Stärke.
Denn noch kennen wir nicht deine ganze Größe nach Freigebigkeit, du Freigebiger, noch jede neueste Wohltat von dir. Deine Indrakraft hat sich noch nicht gezeigt, Indra.
Ведь и сейчас ни всего твоего величия
Мы не знаем, ни проявления щедрости, о щедрый,
Ни каждого (твоего) теперешнего дарения.
О Индра, твоя сила Индры еще не проявилась.
ए॒तत्त्यत्त॑ इन्द्रि॒यम॑चेति॒ येनाव॑धीर्व॒रशि॑खस्य॒ शेष॑: । वज्र॑स्य॒ यत्ते॒ निह॑तस्य॒ शुष्मा॑त्स्व॒नाच्चि॑दिन्द्र पर॒मो द॒दार॑ ॥
ए॒तत् । त्यत् । ते॒ । इ॒न्द्रि॒यम् । अ॒चे॒ति॒ । येन॑ । अव॑धीः । व॒रऽशि॑खस्य । शेषः॑ । वज्र॑स्य । यत् । ते॒ । निऽह॑तस्य । शुष्मा॑त् । स्व॒नात् । चि॒त् । इ॒न्द्र॒ । प॒र॒मः । द॒दार॑ ॥
हे इन्द्र येन वीर्येण वरशिखस्य । वरशिखो नाम कश्चिदसुरः । तस्य शेषः शेषांसि पुत्रान्। शेष इत्यपत्यनामैतत् । अवधीः अहिंसीः ते त्वदीयम् एतत्त्यत् तदिदम् इन्द्रियं वीर्यम् अचेति अस्माभिरज्ञायि । हे इन्द्र यत् यस्मात् शुष्मात् बलात् निहतस्य प्रेरितस्य त्वदीय वज्रस्य स्वनाच्चित् ध्वनेरेव परमः वरशिखस्य पुत्राणां मध्ये बलाद्याधिक्येनोत्कृष्टः कश्चित् पुत्रः ददार अदीर्यत ॥
“Such as your power (is) it has been comprehended (by us) as that wherewith you have slain the race of Varaśikha, when the boldest (of them) was demolished by the noise of your thunderbolt hurled with (all your) force.”
This one great power of thine our eyes have witnessed, wherewith thou slewest Varasikha's children,
When by the force of thy descending thunder, at the mere sound, their boldest was demolished.
(But) there has appeared just that Indrian strength of yours with which you smashed the posterity of Varaśikha,
when from the blast of your mace when it was smashed down, from just its sound, their farthest (division) shattered, Indra.
Jetzt sah man diese deine Indrastärke, mit der du schlugst des Varaçikha Anhang, Als vor Gewalt und Dröhnen deines Blitzes, den, Indra, du entsandt, auch barst der letzte.
Jetzt hat sich deine Indrakraft sehen lassen, mit der du die Nachkommenschaft des Varasikha erschlagen hast, als vor der Wucht der niedergeschlagenen Keule, vor ihrem bloßen Sausen, das entfernteste Treffen zerstob, o Indra.
Вот обнаружилась эта твоя сила Индры,
Благодаря которой ты убил потомство Варашикхи,
Когда от напора опущенной тобой ваджры,
От одного звона (ее), о Индра, разлетелись самые отдаленные (ряды врагов).
वधी॒दिन्द्रो॑ व॒रशि॑खस्य॒ शेषो॑ऽभ्याव॒र्तिने॑ चायमा॒नाय॒ शिक्ष॑न् । वृ॒चीव॑तो॒ यद्ध॑रियू॒पीया॑यां॒ हन्पूर्वे॒ अर्धे॑ भि॒यसाप॑रो॒ दर्त् ॥
वधी॑त् । इन्द्रः॑ । व॒रऽशि॑खस्य । शेषः॑ । अ॒भि॒ऽआ॒व॒र्तिने॑ । चा॒य॒मा॒नाय॑ । शिक्ष॑न् । वृ॒चीव॑तः । यत् । ह॒रि॒यू॒पीया॑याम् । हन् । पूर्वे॑ । अर्धे॑ । भि॒यसा॑ । अप॑रः । दर्त् ॥
पूर्वोक्तमेवार्थमनया विवृणोति । अयम् इन्द्रः चायमानाय चयमानस्य राज्ञः पुत्राय अभ्यावर्तिने एतन्नामकाय राज्ञे शिक्षन् ईप्सितानि वसूनि प्रयच्छन् वरशिखस्य असुरस्य शेष पुत्रान् वधीत् अवधीत् । अहिंसीत् । वरशिखस्य पुत्रान् कथमवधीदित्युच्यते । यत् यदा अयमिन्द्रः हरियूपीयायाम् । हरियूपीया नाम काचिन्नदी काचिन्नगरी वा । तस्यां पूर्वे अर्धे प्राग्भागे स्थितान् वृचीवतः । वृचीवान् नाम वरशिखस्य कुलोत्पन्नः पूर्वः । तद्रोत्रजान् वरशिखस्य पुत्रान् हन् अवधीत् तदा अपरः अपरभागे स्थितः वरशिखस्य श्रेष्ठः पुत्रः भियसा भीत्या दर्त् दीर्णोऽभूत् ॥ ॥ २३ ॥
“Favouring Abhyāvartin, the son of Cāyamāna, Indra destroyed the varaśikha (people), killng the descendants of Vṛcīvat, (who were stationed) on the Hariyūpīya, on the eastern part, while the western (troop) was scattered through fear.”
In aid of Abhyavartin Cayamana, Indra destroyed the seed of Varasikha.
At Hariyupiya he smote the vanguard of the Vrcivans, and the rear fled frighted.
Indra smashed the posterity of Varaśikha, doing his best for Abhyāvartin Cāyamāna,
when at the Hariyūpīyā (River) he smashed the Vr̥cīvants in the front division, and the rear (division) shattered from fear.
Indra erschlug des Varaçikha Anhang, dem Abhjavartin Tschajamana helfend, Als die Vritschivats in Harijupija du vorne schlugst, voll Angst zerstob der Nachtrab.
Indra erschlug die Nachkommen des Varasikha für Abhyavartin, den Sohn des Cayamana, um ihm einen Dienst zu leisten, als er an der Hariyupiya die Vricivat´s im vorderen Treffen schlug und das hintere Treffen vor Schreck zerstob.
Убил Индра потомство Варашикхи,
Стараясь для Абхьявартина, сына Чаяманы,
Когда у Хариюпийи он разбил передний ряд
Вричиватов, а задний рассыпался от страха.
त्रिं॒शच्छ॑तं व॒र्मिण॑ इन्द्र सा॒कं य॒व्याव॑त्यां पुरुहूत श्रव॒स्या । वृ॒चीव॑न्त॒: शर॑वे॒ पत्य॑माना॒: पात्रा॑ भिन्दा॒ना न्य॒र्थान्या॑यन् ॥
त्रिं॒शत्ऽश॑तम् । व॒र्मिणः॑ । इ॒न्द्र॒ । सा॒कम् । य॒व्याऽव॑त्याम् । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । श्र॒व॒स्या । वृ॒चीव॑न्तः । शर॑वे । पत्य॑मानाः । पात्रा॑ । भि॒न्दा॒नाः । नि॒ऽअ॒र्थानि॑ । आ॒य॒न् ॥
इदानीमुक्तमेवार्थं विवृणोति । हे पुरुहूत बहुभिराहूत इन्द्र श्रवस्या श्रवस्यया । श्रवोऽन्नं यशो वा । तद्वाञ्छया । युद्धे त्वां जित्वा अन्नं प्राप्नुयाम यशो वा प्राप्नुयामेति कामयमानाः शरवे हिंसायै । त्वां हिंसितुमित्यर्थः । पत्यमानाः अभिपतन्तोऽभिगच्छन्तः पात्रा पात्राणि यज्ञसाधनानि । भिन्दानाः भिन्दन्तः वर्मिणः कवचभृतः त्रिंशच्छतं त्रिंशदधिकशतसंख्याका: वृचीवन्तः वरशिखस्य पुत्राः साकं युगपदेव यव्यावत्यां पूर्वोक्तायां हरियूपीयायां न्यर्धानि अर्थशून्यानि आयन् अगच्छन् । विनाशं प्रापुरित्यर्थः ॥
“Indra, the invoked of many, thirty hundred mailed warriors (were collected) together on the Yavyāvatī, to acquire glory, but the Vṛcīvats advancing in a hostile manner, and breaking the sacrificial vessels, went to (their own) annihilation.”
Three thousand, mailed, in quest of fame, together, on the Yavyavati, O much-sought Indra,
Vrcivan's sons, falling before the arrow, like bursting vessels went to their destruction.
O much-invoked Indra, at the Yavyāvatī (River), though they were a hundred thirty altogether and armor-clad, with a yen for fame,
the Vr̥cīvants, playing the lord’s role for an arrow, breaking their own “pots,” came to failed ends.
Gepanzerte Vritschivats hundertdreissig geschart voll Ruhmgier am Javjavatstrome, Begehrter Indra, stürzten ins Verderben, dem Pfeil erliegend, mit zerbrochner Rüstung.
Hundertunddreißig gepanzerte Vricivat´s verfielen miteinander an der Yavyavati aus Ruhmsucht deinem Geschoß, o vielgerufener Indra; wie die, die ihre Geschirre zerbrechen, machten sie einen Fehlgang.
Сто тридцать вричиватов со щитами, о Индра,
На (реке) Явьявати из стремления к славе, о многопризываемый,
Все вместе становясь добычей (твоего) выстрела,
Ушли в небытие, ломая сосуды.
यस्य॒ गावा॑वरु॒षा सू॑यव॒स्यू अ॒न्तरू॒ षु चर॑तो॒ रेरि॑हाणा । स सृञ्ज॑याय तु॒र्वशं॒ परा॑दाद्वृ॒चीव॑तो दैववा॒ताय॒ शिक्ष॑न् ॥
यस्य॑ । गावौ॑ । अ॒रु॒षा । सु॒य॒व॒स्यू इति॑ सु॒ऽय॒व॒स्यू । अ॒न्तः । ऊँ॒ इति॑ । सु । चर॑तः । रेरि॑हाणा । सः । सृञ्ज॑याय । तु॒र्वश॑म् । परा॑ । अ॒दा॒त् । वृ॒चीव॑तः । दै॒व॒ऽवा॒ताय॑ । शिक्ष॑न् ॥
अरुषा अरुषौ रोचमानौ सुयवस्यू' शोभनतृणानीच्छन्तौ रेरिहाणा लेलिहानौ पुनः पुनः घासमास्वादयन्तौ । यद्वा । गतिविशेषं कुर्वन्तौ । यस्य इन्द्रस्य संबन्धिनौ गावौ अश्वौ अन्तः द्यावापृथिव्योर्मध्ये अन्तरिक्षे चरतः गच्छतः । उ सु इतीमौ पूरणौ । सः इन्द्रः सृञ्जयाय एतन्नामकाय राज्ञे तुर्वशं राजानं परादात् प्रददौ । किं कुर्वन् । वृचीवतः वारशिखान् दैववाताय देववातवंशोत्पन्नायाभ्यावर्तिने राज्ञे शिक्षन् वशीकुर्वन् । तेषां धनानि प्रयच्छन्निति वा ॥
“He whose bright prancing horses, delighted with choice fodder, proceed between (heaven and earth), gave up Turvaśa to Sṛñjaya, subjecting the Vṛcīvats to the descendant of Devavāta (Abhyāvartin).”
He, whose two red Steers, seeking goodly pasture, plying their tongues move on 'twixt earth and heaven,
Gave Turvasa to Srnjaya, and, to aid him, gave the Vrcivans up to Daivavata.
He for whom the two ruddy cows [=rivers?], seeking good pasturage, acted the go-between as they licked each other again and again,
he handed Turvaśa and the Vr̥cīvants over to Sr̥ñjaya, doing his best for the son of Devavāta.
Er, dessen Füchse, nach der Weide gierig, hineilen züngelnd zwischen Erd' und Himmel, Gab hin dem Daivavata die Vritschivats und Turvaça dem Srindschaja zu Gunsten.
Er hat dem Srinjaya, dessen beide rötlichen Stiere an gute Weide gewöhnt, sich leckend zwischen den Jochen gut gehen, den Turvasa in die Hand gegeben, die Vricivat´s dem Sohne des Devavata, um ihm einen Dienst zu leisten.
Чья пара рыжих быков, любителей хорошего пастбища,
Прекрасно движется между (небом и землей), облизываясь,
Тот отдал Сринджайе Турвашу,
Вричиватов – сыну Деваваты, стараясь (для них),
द्व॒याँ अ॑ग्ने र॒थिनो॑ विंश॒तिं गा व॒धूम॑तो म॒घवा॒ मह्यं॑ स॒म्राट् । अ॒भ्या॒व॒र्ती चा॑यमा॒नो द॑दाति दू॒णाशे॒यं दक्षि॑णा पार्थ॒वाना॑म् ॥
द्व॒यान् । अ॒ग्ने॒ । र॒थिनः॑ । विं॒श॒तिम् । गाः । व॒धूऽम॑तः । म॒घऽवा॑ । मह्य॑म् । स॒म्ऽराट् । अ॒भि॒ऽआ॒व॒र्ती । चा॒य॒मा॒नः । द॒दा॒ति॒ । दुः॒ऽनाशा॑ । इ॒यम् । दक्षि॑णा । पा॒र्थ॒वाना॑म् ॥
अधुना भरद्वाजः स्वस्मा अभ्यावर्तिना दत्तं धनजातमग्नये प्रकथयति । हे अग्ने मघवा धनवान् प्रभूतदानो वा सम्राट् राजसूययाजी चायमानः चयमानस्य पुत्रः अभ्यावर्ती एतदाह्वयो राजा रथिनः रथसहितान् वधूमतः स्त्रीयुक्तान् द्वयान् मिथुनभूतान् विंशतिं विंशतिसंख्याकान् गाः पशून् मह्यं ददाति प्रायच्छत् । पार्थवानां पृथोर्वंशजस्याभ्यावर्तिनो राज्ञः संबन्धिनी । पूजार्थं बहुवचनम् । इयं दक्षिणा दुर्नशा केनापि नाशयितुमशक्या भवति ॥ ॥ २४ ॥
“The opulent supreme sovereign Abhyāvartin, the son of Cāyamāna, presents, Agni, to me two damsels riding in cars, and twenty cows; this donation of the descendant of Pṛthu cannot be desroyed.”
Two wagon-teams, with damsels, twenty oxen, O Agni, Abhydvartin Cayamana,
The liberal Sovran, giveth me. This guerdon of Prthu's seed is hard to win from others.
O Agni, chariot-steeds by twos and twenty head of cattle together with brides does the bounteous, universal king give to me—
Abhyāvartin the son of Cayamāna. Difficult to attain is this priestly gift of the Pārthavas.
O Agni, zwanzig gepaarte mit Geschirr versehene Wagenstiere gibt mir der mächtige Oberherr Abhjavartin Tschajamana; schwer zu erreichen ist dieser Opferlohn des Prithu-stammes.
Agni! Paarweise Rosse mit Wagen, zwanzig Stiere samt Frauen schenkt mir der freigebige Allkönig Abhyavartin, der Sohn des Cayamana. Kaum zu erreichen ist diese Schenkung der Parthava´s.
Двадцать парных (коней) с колесницами, быков
С женщинами дарит мне щедрый самодержец
Абхьявартин, сын Чаяманы.
Трудно сравниться с этим вознаграждениемлотомков Притху!