Sukta 6.30
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताइन्द्रः
मन्त्र5
छन्दत्रिष्टुप्
भूय॒ इद्वा॑वृधे वी॒र्या॑यँ॒ एको॑ अजु॒र्यो द॑यते॒ वसू॑नि । प्र रि॑रिचे दि॒व इन्द्र॑: पृथि॒व्या अ॒र्धमिद॑स्य॒ प्रति॒ रोद॑सी उ॒भे ॥
भूयः॑ । इत् । व॒वृ॒धे॒ । वी॒र्या॑य । एकः॑ । अ॒जु॒र्यः । द॒य॒ते॒ । वसू॑नि । प्र । रि॒रि॒चे॒ । दि॒वः । इन्द्रः॑ । पृ॒थि॒व्याः । अ॒र्धम् । इत् । अ॒स्य॒ । प्रति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ ॥
अयमिन्द्रः भूयः इत् बहुतरमेव वावृधे प्रवृद्धोऽभूत् । किमर्थम् । वीर्याय वीरकर्माणि वृत्रवधादीनि कर्तुम् । एकः मुख्यः अजुर्यः जरयितुमशक्यः स च इन्द्रः वसूनि धनानि दयते स्तोतृभ्यो ददाति । तथा दिवः द्युलोकात् पृथिव्याः भूमेश्चायमिन्द्रः प्र रिरिचे अतिरिच्यते । किंच अस्य इन्द्रस्य उभे रोदसी द्यावापृथिव्यौ अर्धमित् अर्धमेव प्रति । अस्येन्द्रस्यार्धो भागो द्यावापृथिव्योः प्रतिनिधिर्भवतीत्यर्थः ॥
“Again has Indra increased (in strength) for (the display of) heroism; he, the chief (of all), the undecayable, bestows riches (on his votaries); Indra surpasses heaven and earth; a mere portion of him is equal to both earth and heaven.”
INDRA hath waxed yet more for hero prowess, alone, Eternal, he bestoweth treasures.
Indra transcendeth both the worlds in greatness: one half of him equalleth earth and heaven.
He has been strengthened even more for the heroic deed; he alone, the unaging, apportions good things. Indra projects beyond heaven and earth: the two worlds are equivalent to just half of him.
Noch mehr erwuchs zur Heldenstärke Indra, die Güter theilt allein er aus, nicht alternd, Es überragte Erd' und Himmel Indra, von ihm die Hälfte ist so gross als beide.
Immer mehr ist er zur Heldenkraft herangewachsen, er allein, der Alterlose, teilt die Schätze aus. Indra ragt über Himmel und Erde hinaus; beide Welten kommen nur der Hälfte von ihm gleich.
Еще больше возрос Индра силой мужества,
Один он, нестареющий, раздает блага.
Индра превзошел небо и землю
Только (одна) половина его – противо(вес) обеим чашам вселенной.
अधा॑ मन्ये बृ॒हद॑सु॒र्य॑मस्य॒ यानि॑ दा॒धार॒ नकि॒रा मि॑नाति । दि॒वेदि॑वे॒ सूर्यो॑ दर्श॒तो भू॒द्वि सद्मा॑न्युर्वि॒या सु॒क्रतु॑र्धात् ॥
अध॑ । म॒न्ये॒ । बृ॒हत् । अ॒सु॒र्य॑म् । अ॒स्य॒ । यानि॑ । दा॒धार॑ । नकिः॑ । आ । मि॒ना॒ति॒ । दि॒वेऽदि॑वे । सूर्यः॑ । द॒र्श॒तः । भू॒त् । वि । सद्मा॑नि । उ॒र्वि॒या । सु॒ऽक्रतुः॑ । धा॒त् ॥
अध अधुना अस्य इन्द्रस्य बृहत् महत् असुर्यम् असुरहननकुशलं बलं मन्ये स्तौमि। मन्यतिः स्तुतिकर्मा । स चेन्द्रः यानि कर्माणि दाधार धारयति तानि नकिः आ मिनाति न कश्चिदपि हिनस्ति । कानि पुनस्तानि । उच्यते । दिवेदिवे प्रतिदिनं वृत्रेणावृतः सूर्यो दर्शतः दर्शनीयः भूत् भवति । आवरकस्यासुरस्य वधेन सूर्यं प्रकाशितवानित्येकं कर्म । सुक्रतुः शोभनकर्मा स इन्द्रः 'सद्मानि भुवनानि उर्विया उरूणि विस्तीर्णानि वि धात् व्यधात् अकार्षीत् । इदमपरं कर्म। एतदादीनि बहूनि कर्माणि कृतवानित्यर्थः ॥
“I now glorify his vast and asura-destroying (vigour); those exploits that he has determined (to achieve) no one can resist; (by him) the sun was made daily visible; and he, the doer of great deeds, spread out the spacious regions (of the universe).”
Yea, mighty I esteem his Godlike nature: none hindereth what he hath once determined.
Near and afar he spread and set the regions, and every day the Sun became apparent.
Therefore I think his lordly power to be lofty. Those things that he upholds, no one alters.
Day after day the sun becomes visible. The strong-willed one distributed the seats widely.
Drum halte ich für gross sein göttlich Wesen, was er gegründet, niemand kann's verderben; An jedem Tage ward die Sonne sichtbar; schön wirkend theilte weit er aus die Sitze.
Darum meine ich: Seine Asuramacht ist groß. Was er bestimmt hat, das vereitelt keiner. Tag für Tag wird die Sonne sichtbar. Der Wohlverständige hat die Wohnsitze weit hin verteilt.
Поэтому я считаю: велика его асурская сила,
Что он определил, никто не помешает этому.
День за днем появляется солнце.
Обладатель благой силы духа широко распределим места поселений.
अ॒द्या चि॒न्नू चि॒त्तदपो॑ न॒दीनां॒ यदा॑भ्यो॒ अर॑दो गा॒तुमि॑न्द्र । नि पर्व॑ता अद्म॒सदो॒ न से॑दु॒स्त्वया॑ दृ॒ळ्हानि॑ सुक्रतो॒ रजां॑सि ॥
अ॒द्य । चि॒त् । नु । चि॒त् । तत् । अपः॑ । न॒दीना॑म् । यत् । आ॒भ्यः॒ । अर॑दः । गा॒तुम् । इ॒न्द्र॒ । नि । पर्व॑ताः । अ॒द्म॒ऽसदः॑ । न । से॒दुः॒ । त्वया॑ । दृ॒ळ्हानि॑ । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । रजां॑सि ॥
हे इन्द्र अद्या चित् अद्यापि नू चित् पुरापि तव नदीनां संबन्धि तदपः कर्म वर्तते । आभ्यः नदीभ्यः गातुं मार्गम् अरदः प्रवहनार्थं व्यलिख इति यत् कर्म तत्सर्वदानुपक्षीणं सद्वर्तत इत्यर्थः । अपि च त्वदाज्ञया पर्वताः गिरयः नि षेदुः निषण्णाः । उत्पतनं परित्यज्य क्वचिदेव स्थाने नैश्चल्येनोपविष्टा बभूवुः । अद्मसदो न । अद्म अदनीयमन्नम् । तदर्थं सीदन्तः पुरुषा इव । यथा ते भोजनार्थं नैश्चल्येनासते तथेत्यर्थः । अतः कारणात् हे सुक्रतो शोभनकर्मन्निन्द्र त्वया रजांसि सर्वे लोकाः दृळ्हानि दृंहितानि स्थिरीकृताः आसन् ।
“At present, verily as of old, that act, (the liberation) of the rivers, is effective; whereby you have directed them on their course; the mountains have settled (at your command) like (men) seated at their meals; doer of great deeds, by you have the worlds been rendered stationary.”
E'en now endures thine exploit of the Rivers, when, Indra, for their floods thou clavest passage.
Like men who sit at meat the mountains settled: by thee, Most Wise! the regions were made steadfast.
Even today, even now, this is the labor of the rivers, since you dug out a way for them, Indra.
The mountains settled down like (flies) settling on food. By you were the airy realms fixed fast, o you of strong will.
Jetzt bleibt und immer dieses Werk der Ströme, als du, o Indra, ihnen brachst die Bahnen; Die Berge setzten sich wie Tischgenossen; den Luftkreis hast schönwirkend du befestigt.
Heute wie immerdar besteht diese Arbeit der Flüsse, da du, Indra, ihnen die Bahn furchtest. Die Berge setzten sich nieder wie Fliegen. Von dir, du Wohlverständiger, sind die Räume gefestigt.
И сегодня, и сейчас (продолжается) эта деятельность рек,
Потому что ты, Индра, пробуравил им путь.
Уселись горы, словно сотрапезники.
Тобой, о обладатель благой силы духа, укреплены пространства.
स॒त्यमित्तन्न त्वावाँ॑ अ॒न्यो अ॒स्तीन्द्र॑ दे॒वो न मर्त्यो॒ ज्याया॑न् । अह॒न्नहिं॑ परि॒शया॑न॒मर्णोऽवा॑सृजो अ॒पो अच्छा॑ समु॒द्रम् ॥
स॒त्यम् । इत् । तत् । न । त्वाऽवा॑न् । अ॒न्यः । अ॒स्ति॒ । इन्द्र॑ । दे॒वः । न । मर्त्यः॑ । ज्याया॑न् । अह॑न् । अहि॑म् । प॒रि॒ऽशया॑नम् । अर्णः॑ । अव॑ । अ॒सृ॒जः॒ । अ॒पः । अच्छ॑ । स॒मु॒द्रम् ॥
हे इन्द्र वक्ष्यमाणं तत् सत्यमित् सत्यमेव नानृतम् । त्वावान् त्वत्सदृशः अन्यः देवः न अस्ति । त्वत्सदृशोऽन्यः मर्त्यः मनुष्योऽपि न एव विद्यते । ज्यायान् अधिकोऽपि देवो मनुष्यो वा न खल्वस्ति । इति यद्गीयते तत्सत्यमेवेत्यर्थः । अपि च त्वम् अर्णः उदकं परिशयानं परिवृत्य शयानम् अहिम् मेघम् अहन् अवधीः । हत्या च समुद्रम् अन्तरिक्षं जलधिं वा अच्छ अभिमुख्येन अपः उदकानि अवासृजः अवाङ्मुखतया विसृष्टवानसीत्यर्थः ।
“Verily it is the truth, Indra, that there is no other such as you, no god nor mortal is (your) superior; you have slain Ahi obstructing the waters, you have set them free (to flow) to the ocean.”
This is the truth, none else is like thee, Indra, no God superior to thee, no mortal.
Thou slewest Ahi who besieged the waters, and lettest loose the streams to hurry seaward.
This is really true: there exists no other like you. Indra, no god nor mortal is greater.
You smashed the serpent that lay around the flood; you sent the waters surging toward the sea.
Das ist gewiss, kein andrer ist, wie du bist, kein Gott, o Indra, und kein Mensch ist besser; Den Drachen schlugst du, der die Flut umlagert, die Wasser liessest rinnen du zum Meere.
Wahr ist das: Nicht ist ein anderer dir gleich, Indra, kein Gott noch Sterblicher ist größer. Du erschlugst den Drachen, der die Flut umlagerte; du ließest die Gewässer zum Meere laufen.
Ведь это истинно: нет другого, подобного тебе,
Большего (чем ты), о Индра, бога или смертного.
Ты убил змея, запрудившего поток,
Ты выпустил воды течь к морю.
त्वम॒पो वि दुरो॒ विषू॑ची॒रिन्द्र॑ दृ॒ळ्हम॑रुज॒: पर्व॑तस्य । राजा॑भवो॒ जग॑तश्चर्षणी॒नां सा॒कं सूर्यं॑ ज॒नय॒न्द्यामु॒षास॑म् ॥
त्वम् । अ॒पः । वि । दुरः॑ । विषू॑चीः । इन्द्र॑ । दृ॒ळ्हम् । अ॒रु॒जः॒ । पर्व॑तस्य । राजा॑ । अ॒भ॒वः॒ । जग॑तः । च॒र्ष॒णी॒नाम् । सा॒कम् । सूर्य॑म् । ज॒नय॑न् । द्याम् । उ॒षस॑म् ॥
हे इन्द्र त्वं दुरः वृत्रेणावृताः अपः विषूचीः विविधमञ्चन्त्यो यथा सर्वतः प्रसृता भवन्ति तथा वि असृजः । यतस्त्वं पर्वतस्य पर्ववतो मेघस्य दृळ्हं दृढमपां बन्धकप्रदेशम् अरुजः अभाङ्क्षीः । अपि च त्वं जगतः संबन्धिनीनां चर्षणीनां प्रजानां राजाभवः अधिपतिर्भवसि । किं कुर्वन् । सूर्यं द्यां द्युलोकम् उषसं च तमसा प्रावृतम् एतत्त्रितयं साकं युगपदेव जनयन् प्रादुर्भावयन् । प्रकाशयन्नित्यर्थः ॥ ॥ २ ॥
“You have set the obstructed waters free o flow in all directions; you have fractured the solid (barrier) of the cloud; you are lord over the people of the world, making manifest together the sun, the sky, and the dawn.”
Indra, thou breakest up the floods and portals on all sides, and the firmness of the mountain.
Thou art the King of men, of all that liveth, engendering at once Sun, Heaven, and Morning.
You (sent) forth the waters, (opened) wide the doors in every direction. Indra, you broke the fastness of the mountain.
You became the king of the moving world and of the settled domains, begetting at once the sun, heaven, and dawn.
Du brachst des Wassers mannichfache Thore, die Feste auch des Wolkenfelsens, Indra, Du warst der Welt und aller Menschen König und schufest Sonne, Himmel, Morgenröthe.
Du ließest die Gewässer durch die Tore nach allen Seiten laufen. Indra, du sprengtest die Feste des Berges auf. Du wardst König über die Welt, über die Völker, der du miteinander Sonne, Himmel, Morgenröte erschufest.
Ты (выпустил течь) воды через врата во все стороны.
О Индра, ты проломил твердь горы;
Ты стал царем живого мира, (царем) народов,
Одновременно порождая солнце, небо, Ушас.