यथा॑ होत॒र्मनु॑षो दे॒वता॑ता य॒ज्ञेभि॑: सूनो सहसो॒ यजा॑सि । ए॒वा नो॑ अ॒द्य स॑म॒ना स॑मा॒नानु॒शन्न॑ग्न उश॒तो य॑क्षि दे॒वान् ॥
यथा॑ । हो॒तः॒ । मनु॑षः । दे॒वऽता॑ता । य॒ज्ञेभिः॑ । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । यजा॑सि । ए॒व । नः॒ । अ॒द्य । स॒म॒ना । स॒मा॒नान् । उ॒शन् । अ॒ग्ने॒ । उ॒श॒सः । य॒क्षि॒ । दे॒वान् ॥
हे होतः देवानामाह्वातः सहसः सूनो बलस्य पुत्राग्ने यथा येन प्रकारेण मनुषः मनोः प्रजापतेर्यजमानस्य देवताता । यज्ञनामैतत् । देवतातौ यज्ञे यज्ञेभिः यजमानसाधनैर्हविर्भिः यजासि देवान् यजसि एव' एवं' हे अग्ने नः अस्माकम् अद्य अस्मिन् यज्ञे समानान् त्वत्सदृशानिन्द्रादीन उशन् कामयमानस्त्वम् उशतः कामयमानानु यष्टयान देवान् समना क्षिप्रं यक्षि यज । यद्वा । समानं मन्यन्ते अस्मिन् देवानिति समनो यज्ञः । तस्मिन्निति योज्यम् ॥
“Son of strength, invoker (of the gods), in like manner as at the worship of the gods by Manu, you did offer worship with sacrifice; so now, Agni, with willing mind, worship for us the assenting deities, regarding them as your equals.”
As at man's service of the Gods, Invoker, thou, Son of Strength, dost sacrifice and worship,
So bring for us to-day all Gods together, bring willingly the willing Gods, O Agni.
Just as you, o Hotar, will (always) sacrifice with sacrifices at Manu’s attendance on the gods, o son of strength,
even so for us today sacrifice in the same way to the same gods—you willing, to them willing, o Agni.
Wie du, o Priester, opfern sollst mit Opfern, o Sohn der Kraft, beim Gottesdienst des Menschen, So opfre, Agni, heut für uns den Göttern, den willigen, vereinten willig gleichfalls.
Wie du, Hotri, bei dem Gottesdienst des Menschen mit Opfern opfern sollst, du Sohn der Kraft, so opfere du heute in gleicher Weise den gleichen Göttern, willig den willigen, o Agni.
Как ты, о хотар, на службе богам у человека
Должен жертвовать жертвы, о сын силы,
Тем же способом для нас сегодня тем же
Богам, желающий, о Агни, желающим, принеси жертву!
स नो॑ वि॒भावा॑ च॒क्षणि॒र्न वस्तो॑र॒ग्निर्व॒न्दारु॒ वेद्य॒श्चनो॑ धात् । वि॒श्वायु॒र्यो अ॒मृतो॒ मर्त्ये॑षूष॒र्भुद्भूदति॑थिर्जा॒तवे॑दाः ॥
सः । नः॒ । वि॒भाऽवा॑ । च॒क्षणिः॑ । न । वस्तोः॑ । अ॒ग्निः । व॒न्दारु॑ । वेद्यः॑ । चनः॑ । धा॒त् । वि॒श्वऽआ॑युः । यः । अ॒मृतः॑ । मर्त्ये॑षु । उ॒षः॒ऽभुत् । भूत् । अति॑थिः । जा॒तऽवे॑दाः ॥
वस्तोः अहनि चक्षणिर्न प्रकाशकः सूर्य इव विभावा विशेषेण दीप्यमानः वेद्यः सर्वैर्ज्ञातव्यो लम्भनीयो वा सः अग्निः नः अस्मभ्यं वन्दारु वन्दनीयं स्तुत्यं चनः अन्नं धात् दधातु प्रयच्छत्वित्यर्थः। विश्वायुः सर्वान्नः सर्वेषां जीवनहेतुर्वा अमृतः मरणरहितः अतिथिः हविर्वहनाय सततगामी जातवेदाः जातानां वेदिता जातधनो वा एवंभूतः यः अग्निः मर्त्येषु मनुष्येषु यजमानेषु उषर्भुद्भूत् उषःकालेऽग्निहोत्रहोमार्थं प्रबुद्धो भवति स इति पूर्वत्रान्वयः ॥
“May that Agni, who, like the illuminator of the day, is resplendent and cognizable (by all), gran us commendable food; he who is the life of all, immortal, who knows all that exists, who is our guest, waking among men at dawn.”
May Agni, radiant Herald of the morning, meet to be known, accept our praise with favour.
Dear to all life, mid mortal men Immortal, our guest, awake at dawn, is Jatavedas.
Far radiant like a vision at dawn, Agni worthy to be acquired takes delight in our extolling—
he who through his whole life has been the immortal among the mortals, their guest who awakes at dawn, the Jātavedas.
Er, Agni, strahlend als des Morgens Leuchte, der kennenswerthe nehme unser Lob an, Der lebensvoll, bei Sterblichen unsterblich, der Wesenkenner, früh erwacht zu Gast war.
Er ist unser Erleuchter wie der Erheller am Morgen; Agni möge merkbar an dem Lobeswort Gefallen finden, der der Unsterbliche unter den Sterblichen, lebenslang ihr frühwacher Gast ward, der Jatavedas.
Этот наш озаряющий (бог), словно (Сурья,) смотрящий на заре,
Агни, достойный, чтоб его знали, пусть радуется хвале,
(Тот,) кто бессмертный среди смертных, дающий (нам) полный срок жизни,
Стал пробуждающимся на заре гостем, знаток (всех) существ!
द्यावो॒ न यस्य॑ प॒नय॒न्त्यभ्वं॒ भासां॑सि वस्ते॒ सूर्यो॒ न शु॒क्रः । वि य इ॒नोत्य॒जर॑: पाव॒कोऽश्न॑स्य चिच्छिश्नथत्पू॒र्व्याणि॑ ॥
द्यावः॑ । न । यस्य॑ । प॒नय॑न्ति । अभ्व॑म् । भासां॑सि । व॒स्ते॒ । सूर्यः॑ । न । शु॒क्रः । वि । यः । इ॒नोति॑ । अ॒जरः॑ । पा॒व॒कः । अश्न॑स्य । चि॒त् । शि॒श्न॒थ॒त् । पू॒र्व्याणि॑ ॥
न इति संप्रत्यर्थे । उक्तं च- अस्त्युपमार्थस्य संप्रत्यर्थे प्रयोगः' (निरु. ७. ३१ ) इति । द्यावः स्तोतारः संप्रतीदानीं यस्य अग्नेः अभ्वं महत्कर्म पनयन्ति स्तुवन्ति सोऽग्निः सूर्यो न सूर्य इव शुक्रः शुक्लवर्णः सन् भासांसि तेजांसि वस्ते आच्छादयति । यः च अजरः जरारहितः पावकः सर्वस्य शोधकोऽग्निः वि इनोति भासा सर्वं व्याप्नोति सोऽयम् अश्नस्य चित् व्यापनशीलस्यापि राक्षसादेः पूर्व्याणि चिरंतनानि पुराणि शिश्नथत् हिनस्ति । ' श्नथ क्नथ हिंसायाम् । इति धातुः ॥
“Whose great deeds his worshipers now celebrate, who is clothed with light, radiant as the sun, exempt from decay, the purifier, he illumes (all things), and destroys the ancient cities of the dispersed (evil beings).”
Whose might the very heavens regard with wonder: bright as the Sun he clothes himself with lustre.
He who sends forth,, Eternal Purifier, hath shattered e'en the ancient works of Asna.
He, whose formless mass [=smoke] they [=mortals] marvel at as the heavens do, he (then) clothes himself in lights, like the brilliant sun.
He who, unaging and pure, dispels (hatreds), he has pierced the
primordial (establishments) even of the Devourer.
Er, dessen Macht die Himmel auch bewundern, gleich heller Sonne kleidet er in Licht sich; Der flammende, nicht alternde verscheuchet und tilget auch des Fressers alte Werke.
Er, dessen furchtbare Erscheinung sie beschwören, kleidet sich wie die Himmel in Glanz, hell wie die Sonne, der Alterlose, der Lautere, der die Schätze verteilt; er hat sogar des Asna alte Burgen eingestoßen.
(Тот,) чьей грозной силой (все) восхищаются,
Рядится в лучи света, словно небеса, ясный, как солнце.
Кто прогоняет (врагов), нестареющий, очищающий,
(Тот) разбил прежние (твердыни) даже самого Ашны.
व॒द्मा हि सू॑नो॒ अस्य॑द्म॒सद्वा॑ च॒क्रे अ॒ग्निर्ज॒नुषाज्मान्न॑म् । स त्वं न॑ ऊर्जसन॒ ऊर्जं॑ धा॒ राजे॑व जेरवृ॒के क्षे॑ष्य॒न्तः ॥
व॒द्मा । हि । सू॒नो॒ इति॑ । असि॑ । अ॒द्म॒ऽसद्वा॑ । च॒क्रे । अ॒ग्निः । ज॒नुषा॑ । अज्म॑ । अन्न॑म् । सः । त्वम् । नः॒ । ऊ॒र्ज॒ऽस॒ने॒ । ऊर्ज॑म् । धाः॒ । राजा॑ऽइव । जेः॒ । अ॒वृ॒के । क्षे॒षि॒ । अ॒न्तरिति॑ ॥
हे सूनो सहसः पुत्र । यद्वा ‘षू प्रेरणे' । सर्वस्य प्रेरकाग्ने वद्मा वदनीयः स्तुत्यः असि हि । परः पादः परोक्षकृतः । अद्मसद्वा अद्मसु अदनीयेषु हविःषु सीदन् हविःस्वीकरणायोपविशन् अग्निः जनुषा जन्मना स्वभावतः एव अज्म । गृहनामैतत् । गृहम् अन्नं च यजमानानां चक्रे करोति । ऊर्जसने ऊर्जस्यान्नस्य दातरग्ने नः अस्मभ्यं सः तादृशः त्वम् ऊर्जम् अन्नं धाः देहि । तथा राजेव जेः अस्मच्छत्रून् जय । एतत्सर्वार्थम् अवृके राक्षसादिभिर्बाधकैर्वियुक्तेऽस्मदीयेऽग्न्यागारे अन्तः मध्ये क्षेषि निवस ॥
“Sons of strength, you are to be praised; Agni, sitting upon the (sacrificial) viands, has given (to his worshippers), from their birth, habitation and food giver of strength, bestow strength upon us; triumph like a prize, so that you may abide in our unassailed (dwelling).”
Thou art a Singer, Son! our feast-companion: Agni at birth prepared his food and pathway.
Therefore vouchsafe us strength, O Strength-bestower. Win like a King: foes trouble not thy dwelling.
You, o son (of strength), are eloquent when you sit for your meal. Agni right from birth has made his own course into his food.
You, o winner of nourishment, establish nourishment for us. Like a king, you have conquered; you dwell peacefully in a place without wolves.
Denn Sänger bist, o Sohn, du, Tischgenosse; nach seiner Weise schuf die Bahn sich Agni; So gib du uns, o stärkereicher, Stärke, als König siege, sicher ist dein Wohnsitz.
Denn du, o Sohn, bist redselig, wenn du am Mahle sitzest - Agni hat sich gleich bei seiner Geburt seine Bahn zur Speise gemacht -. Du mögest uns, du Stärkegewinner, Stärkung schaffen. Wie ein König siegest du und wohnst in Sicherheit vor Wölfen.
Ведь ты, о сын, речист, сидя за (жертвенной) пищей.
С рождения сделал себе Агни пищу (своим) путем.
Ты, о наделяющий питательной силой, надели нас питательной силой!
Словно царь, победил ты и мирно живешь в безопасности от волков.
निति॑क्ति॒ यो वा॑र॒णमन्न॒मत्ति॑ वा॒युर्न राष्ट्र्यत्ये॑त्य॒क्तून् । तु॒र्याम॒ यस्त॑ आ॒दिशा॒मरा॑ती॒रत्यो॒ न ह्रुत॒: पत॑तः परि॒ह्रुत् ॥
निऽति॑क्ति । यः । वा॒र॒नम् । अन्न॑म् । अत्ति॑ । वा॒युः । न । राष्ट्री॑ । अति॑ । ए॒ति॒ । अ॒क्तून् । तु॒र्यामः॑ । यः । ते॒ । आ॒ऽदिशा॑म् । अरा॑तीः । अत्यः॑ । न । ह्रुतः॑ । पत॑तः । प॒रि॒ऽह्रुत् ॥
यः अग्निः वारणं तमसां निवारकं स्वकीयं तेजः नितिक्ति निश्यति तीक्ष्णीकरोति । ‘ तिज निशाने' इति धातुः । यश्च अन्नं यष्टृभिर्दीयमानं हविर्लक्षणम् अत्ति भक्षयति । तथा च श्रूयते -- अन्नादो वा एषोऽन्नपतिर्यदग्निः' (ऐ. ब्रा. १. ८) इति। सोऽग्निः वायुर्न वायुरिव राष्ट्री । ईश्वरनामैतत् । राष्ट्रं राज्यम् । तद्वान् । वायुर्यथा स्वमाहात्म्येन सर्वमीष्टे तद्वत् । सर्वस्येश्वर इत्यर्थः । तादृशः सन् अक्तून् रात्रीः अत्येति अतिक्रामति । तद्गतमन्धकारं तिरस्करोतीत्यर्थः । वयं च त्वत्प्रसादात् तुर्याम तं हिंस्याम यः जनः ते तुभ्यम् आदिशाम् आदिश्यमानानां दीयमानानां हविषाम् अरातीः अरातिरदाता । छान्दसो दीर्घः । यद्वा । अरातीर्धनस्य अदातॄन् ते त्वां प्रत्यादिशामादेष्टॄणामाचक्षाणानामस्माकं यो जनो विरोधी तं हिंस्याम । त्वं च अत्यो न शीघ्रगामी जात्यश्व इव ह्रुतः हिंसकान् पततः आभिमुख्येन गच्छतः शत्रून् परिह्रुत् परिगत्य हन्ता भव ॥ ह्वरतेर्हिंसार्थस्यैतद्रूपम् ॥ ॥५॥
“He who whets his (gloom) dispersing (radiance), who eats the (offered) oblation, a soverign like vāyu, overcomes the nights; may we prevail (over him) who is not a donor of the oblations that are due; (Agni), to you, and do you, (swift) as a horse be the destroyer of the foes assailing (us).”
Even he who cats his firm hard food with swiftness,and overtakes the nights as Vayu kingdoms.
May we o'ercome those who resist thine orders, like a steed casting down the flying foemen.
He who eats the wild food sharply, like the wind he goes as ruler across the nights.
May we, who (serve) you, outstrip the hostilities of (ill-)intentions, as a steed does the (other) “flying” (steeds), as he curves around the curves (of a racecourse).
Er, der in Hast die starke Speise aufzehrt, durchdringt als Fürst dem Winde gleich die Nächte; Lass schlagen uns, die deinen Plänen feind sind, dem Renner gleich die fliehnden Feinde stürzend.
Der gierig die gemiedene Speise frißt, er überdauert wie der herrschende Wind die Nächte. Wir möchten der Mißgunst dessen, der deinen Mahnungen trozt, entgehen wie ein Rennpferd, das die in die Hindernisse fallenden Rennpferde überholt.
Кто, заостряя (свое пламя), сжирает дикую пищу,
Словно ветер, проходит он властелином сквозь ночи.
Да преодолеем мы (препятствия, как ты,) который (отражает) происки угрожащих тебе (демонов),
Как скакун, обходящий падающих в ловушки (коней)!
आ सूर्यो॒ न भा॑नु॒मद्भि॑र॒र्कैरग्ने॑ त॒तन्थ॒ रोद॑सी॒ वि भा॒सा । चि॒त्रो न॑य॒त्परि॒ तमां॑स्य॒क्तः शो॒चिषा॒ पत्म॑न्नौशि॒जो न दीय॑न् ॥
आ । सूर्यः॑ । न । भा॒नु॒मत्ऽभिः॑ । अ॒र्कैः । अग्ने॑ । त॒तन्थ॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । वि । भा॒सा । चि॒त्रः । न॒य॒त् । परि॑ । तमां॑सि । अ॒क्तः । शो॒चिषा॑ । पत्म॑न् । औ॒शि॒जः । न । दीय॑न् ॥
हे अग्ने रोदसी द्यावापृथिव्यौ भासा दीप्त्या वि आ ततन्थ विशेषणाच्छादयसि । सत्र दृष्टान्तः। भानुमद्भिः प्रभवद्भिः अर्कैः अर्कनीयैः किरणैः सूर्यो न । यथा सूर्य आतनोति तद्वत् । परोऽर्धर्चः परोक्षकृतः । पत्मन् । पतत्यस्मिन्निति पत्म मार्गः । तस्मिन औशिजो न । उशिजः स्तोतारः । स्तुत्यतया तत्संबन्ध्यौशिजः सूर्यः । स इव दीयन् गच्छन् शोचिषा तेजसा अक्तः संश्लिष्टः अत एव चित्रः चायनीयोऽग्निः तमांसि नैशन्यन्धकाराणि परि णयत् परिणयति परितो गमयति । सर्वस्मादपि दिग्भागान्निवर्तयतीत्यर्थः ॥
“You over spread, Agni, heaven and earth with radiance, like the sun with his lustrous rays; the wonderful Agni disperses the glooms like the adored (sun) moving on his path, imbued with light.”
Like Surya with his fulgent rays, O Agni, thou overspreadest both the worlds with splendour.
Decked with bright colour he dispels the darkness, like Ausija, with clear flame swifily flying.
Like the sun with its radiant rays, o Agni, you stretch through the two world-halves with your light.
The bright one, anointed, leads (us) around the dark shades with
his flame, like the descendant of Uśij [=fire-priest/poet Kakīṣvant
Dairghatamasa] soaring in flight [=in exhilaration of soma?].
Der Sonne gleich umspanntest du, o Agni, mit Flammenstrahlen, hellem Licht die Welten; Mit Glanz geschmückt trieb er hinweg das Dunkel, mit Licht im Schwung wie voll Begierde fliegend.
Agni! Du hast wie die Sonne mit den glänzenden Strahlen mit deinem Lichte beide Welten durchzogen. Der Buntfarbige führt über die Finsternis hinweg, mit Schmalz gesalbt durch seine Flamme im Fluge wie die fliegende Ausija.
Словно солнце с сверкающими лучами,
О Агни, светом ты заполнил оба мира.
Яркий, он ведет за пределы мрака, обмазанный (жиром),
В полете на (своем) пламени, летя, как сын Ушиджа.
त्वां हि म॒न्द्रत॑ममर्कशो॒कैर्व॑वृ॒महे॒ महि॑ न॒: श्रोष्य॑ग्ने । इन्द्रं॒ न त्वा॒ शव॑सा दे॒वता॑ वा॒युं पृ॑णन्ति॒ राध॑सा॒ नृत॑माः ॥
त्वाम् । हि । म॒न्द्रऽत॑मम् । अ॒र्क॒ऽशो॒कैः । व॒वृ॒महे॑ । महि॑ । नः॒ । श्रोषि॑ । अ॒ग्ने॒ । इन्द्र॑म् । न । त्वा॒ । शव॑सा । दे॒वता॑ । वा॒युम् । पृ॒ण॒न्ति॒ । राध॑सा । नृऽत॑माः ॥
हे अग्ने मन्द्रतमं स्तुत्यतमं त्वाम् अर्कशोकैः अर्चनीयैः पूजनीयैः शोकैर्दीप्तिभिर्युक्तं हि यस्मात् ववृमहे वृणीमहे संभजामहे । यद्वा । अर्कशोकैरर्चनीयैः प्रशस्यैर्दीप्तिकरणैः स्तोत्रैः साधनभूतैस्त्वां संभजामहे तस्मात् महि महत् नः अस्मदीयं स्तोत्रं श्रोषि शृणु । हे अग्ने नृतमाः स्तुतीनां नेतृतमा ऋत्विजः शवसा बलेन वायुं गन्तारम् । यद्वा । वायुमिव शवसा युक्तम् इन्द्रं न इन्द्रमिव देवता देवतात्मानं त्वां राधसा हविर्लक्षणेन धनेन पृणन्ति प्रीणयन्ति । देवताशब्दात् द्वितीयायाः ‘सुपां सुलुक्' इति लुक् ॥
“We celebrate you, who are most adorable, with sacred praises; hear, Agni, our laudation; the leaders (of rites) earnestly honour you with offerings, you, who are divine like Indra, and like vāyu in strength.”
We have elected thee as most delightful for thy beams' glow: hear our great laud, O Agni.
The best men praise thee as the peer of Indra in strength, mid Gods, like Viyu in thy bounty.
Since we have chosen you, most gladdening with (your) ray-flames, with our (chant-)flames, listen hard to us, Agni.
You, Āyu, like Indra by virtue of your power or your divinity, do the most manly ones fill with benefit.
Denn dich, den holdesten durch Flammenstrahlen, erwählten wir mit Eifer, hör uns, Agni; Mit Kraft erfüll'n und Gut die besten Männer wie Indra dich und Vaju bei den Göttern.
Denn dich, den Erfreulichsten, haben wir mit Flammengesängen erwählt, darum erhöre unser großes Wort, o Agni! Dich, den Ayu, überhäufen die besten Männer mit Ehrengabe, der dem Indra an Macht oder Göttlichkeit gleicht.
Ведь это тебя, самого радостного, мы выбрали
(Нашими) пламенными песнями: услышь нашу великую (речь), о Агни!
Тебя, подобного Индре по силе и божественности,
(Подобного) Ваю, лучшие мужи наполняют избранным даром.
नू नो॑ अग्नेऽवृ॒केभि॑: स्व॒स्ति वेषि॑ रा॒यः प॒थिभि॒: पर्ष्यंह॑: । ता सू॒रिभ्यो॑ गृण॒ते रा॑सि सु॒म्नं मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीरा॑: ॥
नु । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒वृ॒केभिः॑ । स्व॒स्ति । वेषि॑ । रा॒यः । प॒थिऽभिः । पर्षि॑ । अंहः॑ । ता । सूरिऽभ्यः॑ । गृ॒ण॒ते । रा॒सि॒ । सु॒म्नम् । मदे॑म । श॒तऽहि॑माः । सु॒ऽवीराः॑ ॥
हे अग्ने नः अस्मान् अवृकेभिः । वृकाः स्तेनाः । तद्रहितैः पथिभिः मार्गैः रायः धनानि नु क्षिप्रं स्वस्ति क्षेमेण वेषि गमय प्रापय । अंहः अंहसः पापात् पर्षि । उक्तलक्षणैर्मार्गैः पारय चास्मान् । यानि त्वया सूरिभ्यः स्तोतृभ्यो देयानि सुम्नानि ता तानि सुम्नं सुम्नानि सुखानि गृणते स्तुवते मह्यं रासि देहि । वयं च शतहिमाः शतं हेमन्तान् संवत्सरान् सुवीराः । वीर्याज्जायन्त इति वीराः पुत्रादयः । शोभनपुत्रपौत्रादिसहिताः सन्तः मदेम हृष्याम ॥ ॥ ६ ॥
“Quickly conduct us, Agni, by unmolested paths, to riches and prosperity; (convey us) beyond sin; those delights which you give to your adorers (extend) to him who (now) glorifies you, and may we, living for a hundred winters, and blessed with excellent posterity, be happy.”
Now, Agni, on the tranquil paths of riches come to us for our weal: save us from sorrow.
Grant chiefs and bard this boon. May we live happy, with hero children, through a hundred winters.
Now for us, Agni, pursue well-being and riches along wolfless paths. Carry us across narrow straits.
Grant these things to the patrons and favor to the singer. – Having good heroes might we rejoice for a hundred winters.
Nun führ zum Heil uns, Agni, mit den Holden, auf Reichthums Pfaden führe uns durch Drangsal; Der dies den Fürsten singt, dem schenke Huld du, froh sei'n wir, reich an Söhnen, hundert Winter.
Nun erstrebe, o Agni, für uns auf wolfssicheren Wegen Glück und Reichtümer, hilf uns aus der Not! Diese schenke den Lohnherren, dem Sänger schenke deine Gunst! Wir wollen, hundert Winter lebend, als Meister frohlocken.
Ну, Агни, иди благополучно по путям,
Где нет волков, к богатствам! Переправь нас через узость!
Дай эти (сокровища) покровителям, певцу – (твою) милость!
Пусть мы ликуем, живя сто зим, имея прекрасных мужей!