Sukta 6.44
ऋषिशंयुर्बार्हस्पत्यः
देवताइन्द्रः
मन्त्र24
छन्दअनुष्टुप्
यो र॑यिवो र॒यिंत॑मो॒ यो द्यु॒म्नैर्द्यु॒म्नव॑त्तमः । सोम॑: सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मद॑: ॥
यः । र॒यि॒ऽवः॒ । र॒यिम्ऽत॑मः । यः । द्यु॒म्नैः । द्यु॒म्नव॑त्ऽतमः । सोमः॑ । सु॒तः । सः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । अस्ति॑ । स्व॒धा॒ऽप॒ते॒ मदः॑ ॥
हे रयिवः धनवन् इन्द्र यः सोमः रयिंतमः अतिशयेन रयिमान् धनवान् । यः च द्युम्नैः द्योतमानैर्यशोभिः द्युम्नवत्तमः अतिशयेन यशस्वी हे स्वधापते स्वधाया अन्नस्य सोमलक्षणस्य पालक इन्द्र सः सोमः अभिषुतः सन् ते तव मदः मदकरः अस्ति भवति ।
“Opulent Indra, the Soma that abounds with riches, and is most resplendent with glories, is poured out; it is your exhilaration, Indra, lord of the offering.”
THAT which is wealthiest, Wealthy God in splendoursmost illustrious,
Soma is pressed: thy gladdening draught, Indra! libation's Lord! is this.
The one that is wealthiest, o wealthy one, that is most brilliant through its brilliance,
the pressed soma—that is your exhilarating drink, o Indra, lord of
independent power.
Der reichste Soma, reichster du, der herrlichste an Herrlichkeit, Der ist, o Indra, dir gebraut, der Rauschtrank, o du Opferherr.
Der ausgepreßte Soma, der der reichste, o Reicher, der an Glanz der glanzvollste ist, er ist dein Rauschtrank, Indra, Herr des Lebenssaftes.
Кто самый богатый, о богатый,
Кто сверканиями самый сверкающий,
Этот сома, о Индра, выжат для тебя.
Он твой пьянящий напиток, о господин жертвенной пищи.
यः श॒ग्मस्तु॑विशग्म ते रा॒यो दा॒मा म॑ती॒नाम् । सोम॑: सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मद॑: ॥
यः । श॒ग्मः । तु॒वि॒ऽश॒ग्म॒ । ते॒ । रा॒यः । दा॒मा । म॒ती॒नाम् । सोमः॑ । सु॒तः । सः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । अस्ति॑ । स्व॒धा॒ऽप॒ते॒ मदः॑ ॥
हे तुविशग्म बहुसुखेन्द्र यः शग्मः सुखकरः ते त्वदीयः यः सोमः मतीनां स्तोतॄणां रायः धनस्य दामा दाता भवति हे स्वधापते इन्द्र सः सोमः अभिषुतस्तव मदकरो भवति ।
“The Soma, possessor of felicity, which gives you delight, and which is the bestower of riches on your votaries, is poured out; it is your exhilaration, Indra, lord of the offering.”
Effectual, Most Effectual One! thine, as bestowing wealth of hymns,
Soma is pressed: thy gladdening draught, Indra! libation's Lord! is this.
The capable one that is yours, o powerfully capable one, the giver of wealth and of thoughts,
the pressed soma—that is your exhilarating drink, o Indra, lord of
independent power.
Der kräftig dir, sehr kräftig ist, der Reichthum schenkt und frommen Sinn, Der ist, o Indra, dir gebraut, der Rauschtrank, o du Opferherr.
Der Wirksame, der für dich, du Vielwirksamer ist, der Geber von Reichtum, von Gedanken, der gepreßte Soma ist dein Rauschtrank, Indra, Herr des Lebenssaftes.
Кто действенный, о (ты) самый действенный,
Даритель богатства тебе (и) мыслей,
Этот сома, о Индра, выжат для тебя.
Он твой пьянящий напиток, о господин жертвенной пищи.
येन॑ वृ॒द्धो न शव॑सा तु॒रो न स्वाभि॑रू॒तिभि॑: । सोम॑: सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मद॑: ॥
येन॑ । वृ॒द्धः । न । शव॑सा । तु॒रः । न । स्वाभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । सोमः॑ । सु॒तः । सः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । अस्ति॑ । स्व॒धा॒ऽप॒ते॒ मदः॑ ॥
इमौ नशब्दौ समुच्चयार्थौ । येन पीतेन सोमेन वृद्धो न प्रवृद्धश्च सन् स्वाभिरूतिभिः आत्मीयैर्मरुद्भिः सार्धं शवसा बलेन तुरः शत्रूणां हिंसकश्च भवसि स सोम इत्यादि पूर्ववत् ॥
“The Soma, whereby you are augmented in strength, and, together with your defenders, (the Maruts), are victorious (over your foes), is poured out; it is your exhilaration, Indra, lord of the offering.”
Wherewith thou art increased in strength, and conquerest with thy proper aids,
Soma is pressed: thy gladdening draught, Indra! libation's Lord! is this.
The one through which (you are) like one grown strong by (his own) power and like one overpowering by his own forms of help,
the pressed soma—that is your exhilarating drink, o Indra, lord of
independent power.
Durch den du wie erhöht durch Kraft, wie stark durch eigne Stärkung bist, Der ist, o Indra, dir gebraut, der Rauschtrank, o du Opferherr.
Durch den du wie ein Erwachsener an Kraft, wie ein Mächtiger durch eigene Hilfe bist, der gepreßte Soma ist dein Rauschtrank, Indra, Herr des Lebenssaftes.
Благодаря кому ты словно возрос силой,
Словно побеждаешь своею (собственной) помощью,
Этот сома, о Индра, выжат для тебя.
Он твой пьянящий напиток, о господин жертвенной пищи.
त्यमु॑ वो॒ अप्र॑हणं गृणी॒षे शव॑स॒स्पति॑म् । इन्द्रं॑ विश्वा॒साहं॒ नरं॒ मंहि॑ष्ठं वि॒श्वच॑र्षणिम् ॥
त्यम् । ऊँ॒ इति॑ । वः॒ । अप्र॑ऽहनम् । गृ॒णी॒षे । शव॑सः । पति॑म् । इन्द्र॑म् । वि॒श्व॒ऽसह॑म् । नर॑म् । मंहि॑ष्ठम् । वि॒श्वऽच॑र्षणिम् ॥
हे ऋविग्यजमानाः वः युष्मदर्थं त्यमु तमेव इन्द्रं गृणीषे स्तौमि । यद्वा । वो यूयं गृणीषे गृणीत स्तुत । वचनव्यत्ययः । कीदृशमिन्दम् । अप्रहणम् अप्रहन्तारं भक्तानामनुग्राहकं शवसः बलस्य पतिं पालकं विश्वासाहं विश्वस्य शत्रोरभिभवितारं नरं नेतारं मंहिष्ठं दातृतमं विश्वचर्षणिं सर्वस्य द्रष्टारम् ॥
“(Worshippers), for you I glorify that Indra who disappointed not (his adorers); the lord of strength, the all-subduing, the leader (of rites), the most beautiful, the beholder of the universe.”
Him for your sake I glorify as Lord of Strength who wrongeth none,
The Hero Indra, conquering all, Most Bounteous, God of all the tribes.
I will sing for you to this lord of power, who never smites (us) away, to Indra, the all-conquering superior man, most bounteous, possessing all domains.
Ich preise euren Herrn der Kraft, den Indra, der nicht schädiget Den Mann, den allgewaltigen, der, allen hold, am meisten schenkt.
Ihn preise ich für euch, den Herrn der Kraft, den keiner totschlägt, den alles bezwingenden Herrn Indra, den freigebigsten, allvolkstümlichen.
Это его, неубиваемого, для вас
Я воспеваю как господина силы,
Индру, всех одолевающего мужа,
Самого щедрого, принадлежащего всем народам.
यं व॒र्धय॒न्तीद्गिर॒: पतिं॑ तु॒रस्य॒ राध॑सः । तमिन्न्व॑स्य॒ रोद॑सी दे॒वी शुष्मं॑ सपर्यतः ॥
यम् । व॒र्धय॑न्ति । इत् । गिरः॑ । पति॑म् । तु॒रस्य॑ । राध॑सः । तम् । इत् । नु । अ॒स्य॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । दे॒वी इति॑ । शुष्म॑म् । स॒प॒र्य॒तः॒ ॥
गिरः स्तुतय इन्द्रसंबन्धिनं यम् इत् यमेव शुष्मं बलं वर्धयन्ति । कीदृशम् । पतिम् ईश्वरम् । कस्य । तुरस्य हिंसकस्य शत्रोः राधसः धनस्य । शत्रुधनानामपहर्तारमित्यर्थः । अस्य इन्द्रस्य तमित् तमेव शुष्मं शोषकं बलं देवी देवनशीले रोदसी द्यावापृथिव्यौ नु क्षिप्रं सपर्यतः परिचरतः ॥ ॥ १६ ॥
“The divine heaven and earth adore that vigour of his, which our hymns augment, the appropriator of the riches of the foe.”
Those Goddesses, both Heaven and Earth, revere the power and might of him,
Him whom our songs increase in strength, the Lord of bounty swift to come.
He whom songs make strong, the lord of overpowering generosity— his tempestuous force do the two world-halves, the goddesses, respect.
᳓
Den recht die Lieder kräftigen, den Herrn des reichlichen Geschenks; Die Welten, das Göttinnen-Paar, verehren diese seine Kraft.
Den die Lobreden erbauen, den Herrn der alles übertreffenden Gabe, seinen Ungestüm achten Himmel und Erde, die beiden Göttinnen.
Кого только усиливают хвалебные песни,-
Господина победоносного дара, –
Это самое неистовство его
Почитают Небо-и-Земля, две богини.
तद्व॑ उ॒क्थस्य॑ ब॒र्हणेन्द्रा॑योपस्तृणी॒षणि॑ । विपो॒ न यस्यो॒तयो॒ वि यद्रोह॑न्ति स॒क्षित॑: ॥
तत् । वः॒ । उ॒क्थस्य॑ । ब॒र्हणा॑ । इन्द्रा॑य । उ॒प॒ऽस्तृ॒णी॒षणि॑ । विपः॑ । न । यस्य॑ । ऊ॒तयः॑ । वि । यत् । रोह॑न्ति । स॒ऽक्षितः॑ ॥
हे स्तोतारः वः युष्मदीयस्य उक्थस्य स्तोत्रस्य तत् बर्हणा बृहत्वं माहात्म्यम् इन्द्राय इन्द्रार्थम् उपस्तृणीषणि उपस्तरणीयम् । उपेत्य विस्तरणीयम् । इन्द्रो यथा स्तोत्रस्य माहात्म्यं जानीयात् तथा विस्तार्यत इत्यर्थः । यस्य इन्द्रस्य ऊतयः रक्षाः विपो न मेधाविन इव भवन्ति । सर्वकार्यकुशला इत्यर्थः । यद्वा नेति पूरकः । विपो विप्रस्य मेधाविनो यस्येन्द्रस्येति योज्यम् । यत् यस्मिंश्चेन्द्रे सक्षितः समाननिवासाः संहता ऊतयः वि रोहन्ति प्रादुर्भवन्ति तस्मा इन्द्रायेत्यर्थः ॥
“(Worshippers), the efficacy of your eulogy is to be manifested to that Indra, whose protections, like (those) of a sensible man, are displayed as abiding along with him.”
To seat your Indra, I will spread abroad with power this song of praise.
The saving succours that abide in him, like songs, extend and grow.
It (is mine) to lay on your behalf, with the power of solemn speech, the underlayer for Indra,
whose forms of helps are like inspired words, since, dwelling together, they spread apart in their ascent.
᳓
Dies will ich durch des Liedes Macht dem Indra wie ein Lager streun, Ihm, dessen Hülfen, Reisern gleich, aus gleicher Wurzel schiessen auf.
Durch die Überschwenglichkeit eures Lobliedes will ich diese Unterlage dem Indra unterlegen, dessen Hilfen wie die Finger sind, weil sie beisammen wohnend nach allen Seiten hinauswachsen.
Мощью вашего гимна
Для Индры я хочу разостлать эту (подстилку),
(Для того,) чьи поддержки – словно вдохновенные (песни),
Когда они, живущие вместе, разрастаются в разные стороны,
अवि॑द॒द्दक्षं॑ मि॒त्रो नवी॑यान्पपा॒नो दे॒वेभ्यो॒ वस्यो॑ अचैत् । स॒स॒वान्त्स्तौ॒लाभि॑र्धौ॒तरी॑भिरुरु॒ष्या पा॒युर॑भव॒त्सखि॑भ्यः ॥
अवि॑दत् । दक्ष॑म् । मि॒त्रः । नवी॑यान् । प॒पा॒नः । दे॒वेभ्यः॑ । वस्यः॑ । अ॒चै॒त् । स॒स॒ऽवान् । स्तौ॒लाभिः॑ । धौ॒तरी॑भिः । उ॒रु॒ष्या । पा॒युः । अ॒भ॒व॒त् । सखि॑ऽभ्यः ॥
स इन्द्रः दक्षं कर्मसु समर्थं प्रवृद्धं वा यष्टारम् अविदत् जानाति । कीदृशः । मित्रः मित्रभूतः नवीयान् नवतरः कल्याणतरः स्तुत्यतरो वा। स च 'पपानः सोमं पिबन् देवेभ्यः स्तोतृभ्यः वस्यः वसीयः श्रेष्ठं धनम् अचैत् चिनोति उपचितं करोति ददातीति यावत् । अपि च ससवान् । ससमित्यन्ननाम । हविर्लक्षणान्नोपेतः स इन्द्रः स्तौलाभिः स्थूलाभिः प्रवृद्धाभिः धौतरीभिः कम्पनकारिणीभिर्वडवाभिरीदृशैर्मरुद्भिर्वा युक्तः सन् सखिभ्यः स्तोतृभ्यः उरुष्या रक्षणेच्छया आगत्य पायुरभवत् रक्षको भवति । यद्वा । ससवानिति सनतेः क्वसौ रूपम् । स्तौलाभिधौंतरीभिः ससवान् संभजमान इति संबन्धः ॥
“Indra, appreciates him who is skilled (in holy rites); a recent friend, quaffing (the libation), he heaps excellent (wealth) upon the devout; partaking of (the sacrificial) food, (and brought) by his robust agitators (of the earth, his steeds), he, through his benevolence, is a protector to his friends.”
A recent Friend, he found the skilful priest: he drank, and showed forth treasure from the Gods.
He conquered, borne by strong all-shaking mares, and was with far-spread power his friends' Protector.
Our newer ally [=Soma] has found the skill. Having been drunk, he has perceived what is better for the gods.
Having won with the brawny racers [?], in making broad shelter he
became a protector for his comrades.
᳓
Es schaffte Thatkraft – der neue Freund sich, und mehr als Götter – strahlt' nach dem Trunk er; Durch Riesenstärke – zum Ziel gelangend, war den Genossen willig er ein Schützer.
Als jüngster Freund hat er für sie die Tatkraft gefunden; getrunken hat er für die Götter das Bessere erkannt. Reichbelohnt durch ....... ward er rettungsbereit seinen Freunden ein Schützer.
Он нашел для них силу действия, как младший друг.
Выпитый, он сделал видимым лучшее (, что исходит) от богов,
Выиграв...,
Он стал широко защищать друзей.
ऋ॒तस्य॑ प॒थि वे॒धा अ॑पायि श्रि॒ये मनां॑सि दे॒वासो॑ अक्रन् । दधा॑नो॒ नाम॑ म॒हो वचो॑भि॒र्वपु॑र्दृ॒शये॑ वे॒न्यो व्या॑वः ॥
ऋ॒तस्य॑ । प॒थि । वे॒धाः । अ॒पा॒यि॒ । श्रि॒ये । मनां॑सि । दे॒वासः॑ । अ॒क्र॒न् । दधा॑नः । नाम॑ । म॒हः । वचः॑ऽभिः । वपुः॑ । दृ॒शये॑ । वे॒न्यः । वि । आ॒व॒रित्या॑वः ॥
ऋतस्य यज्ञस्य पथि मार्गे वेधाः विधाता सर्वस्य द्रष्टा सोमः अपायि । इन्द्रेण पीतोऽभूत् । यद्वा । बेधा विधातेन्द्रोऽपायि । सोमं पिबतु ॥ व्यत्ययेन कर्तरि चिण् ॥ तस्मिन् सोमे इन्द्रस्य मनांसि श्रिये श्रयितुं देवासः देवाः स्तोतारः ऋत्विज: अक्रन् कर्माणि कुर्वन्ति । स चेन्द्रः नाम शत्रूणां नामकं महः महदात्मीयं वपुः शरीरं दधानः धारयन् वचोभिः स्तुतिभिः वेन्यः वननीयः संभजनीयश्च सन् दृशये दर्शनार्थं व्यावः विवृणोतु प्रकाशयतु । अनुकूलं तेज इति शेषः । यद्वा । वेन्य इति वेनतेः कान्तिकर्मणो रूपं वपुरिति च रूपनाम । वेन्यः कमनीयो। वपुर्भास्वरं रूपं दृशये दर्शनार्थं व्यावः विवृणोतु वचोभिः स्तूयमानः सन् ॥ ।
“The Soma, creator (of all), on the path of sacrifice, has been drunk; the worshippers have presented it to gratify the mind (of Indra); may he, the humiliator (of his foes), possessing a vast body, propitiated by our praises, become manifest to our view.”
In course of Law the sapient juice was quaffed: the Deities to glory turned their mind.
Winning through hymns a lofty title, he, the Lovely, made his beauteous form apparent.
On the path of truth, the ritual adept has been drunk. The gods have set their minds for glory.
Acquiring the name of “great” by (ritual) speeches, the one worthy of the quest has disclosed his wondrous form to be seen.
᳓
Auf Opfers Pfaden – trank er den holden, die Götter lenkten – zum Heil die Sinne; Des grossen Namen – durch Sprüch' empfangend enthüllte Schönheit lieblich er zu schauen.
Auf dem rechtmäßigen Wege ist der Meister Soma jetzt getrunken. Die Götter haben ihren Sinn auf den Vorrang gerichtet. Indem er durch Reden einen großen Namen bekommt, hat der Schauwürdige seine Pracht zum Sehen enthüllt.
На пути закона был выпит созидатель.
Боги направили (свои) мысли на благо.
Получая великое имя благодаря речам,
Желанный раскрыл (свой) дивный облик для лицезрения.
द्यु॒मत्त॑मं॒ दक्षं॑ धेह्य॒स्मे सेधा॒ जना॑नां पू॒र्वीररा॑तीः । वर्षी॑यो॒ वय॑: कृणुहि॒ शची॑भि॒र्धन॑स्य सा॒ताव॒स्माँ अ॑विड्ढि ॥
द्यु॒मत्ऽत॑मम् । दक्ष॑म् । धे॒हि॒ । अ॒स्मे इति॑ । सेध॑ । जना॑नाम् । पू॒र्वीः । अरा॑तीः । वर्षी॑यः । वयः॑ । कृ॒णु॒हि॒ । शची॑भिः । धन॑स्य । सा॒तौ । अ॒स्मान् । अ॒वि॒ड्ढि॒ ॥
हे इन्द्र द्युमत्तमं दीप्तिमत्तमं दक्षं बलम् अस्मे अस्मासु धेहि धारय । जनानां स्तोतॄणामस्माकं पूर्वीः बह्वीः अरातीः शत्रुसेनाः सेध निषेध निवारय । अपि चास्माकं वर्षीयः वृद्धतरं वयः अन्नं शचीभिः आत्मीयाभि: प्रज्ञाभिः कृणुहि कुरु । तथा धनस्य सातौ संभजने अस्मानविड्ढि गमय । यद्वा । धनस्य संभजनार्थमस्मान् रक्ष ॥
“Bestow upon us most brilliant vigour; oppose the numerous enemies of your worshippers; gran us, for our pious acts, abundant food; secure us in the enjoyment of wealth.”
Bestow on us the most illustrious strength ward off men's manifold malignities.
Give with thy might abundant vital force, and aid us graciously in gaining riches.
Bestow the most brilliant skill on us. Repel the many hostilities of the peoples.
Make our vitality higher through your abilities. Help us in the winning of the stake.
᳓
Verleihe Kraft uns, – die allerstärkste, wehr ab der Menschen – vielfält'ge Frevel; Uns unterstütze – zur Beuterlangung, und schaffe höh're Kraft durch deine Hülfen.
Verleih uns glänzendste Tatkraft, halte die viele Mißgunst der anderen Leute fern! Erhöhe nach bestem Können unsere Kraft; sei uns zum Gewinnen des Kampfpreises günstig!
Надели нас самой блистательной силой действия!
Отврати многие враждебные действия (других) людей!
(Своими) возможностями сделай выше нашу телесную силу!
Помоги нам в захвате богатства!
इन्द्र॒ तुभ्य॒मिन्म॑घवन्नभूम व॒यं दा॒त्रे ह॑रिवो॒ मा वि वे॑नः । नकि॑रा॒पिर्द॑दृशे मर्त्य॒त्रा किम॒ङ्ग र॑ध्र॒चोद॑नं त्वाहुः ॥
इन्द्र॑ । तुभ्य॑म् । इत् । म॒घ॒ऽव॒न् । अ॒भू॒म॒ । व॒यम् । दा॒त्रे । ह॒रि॒ऽवः॒ । मा । वि । वे॒नः॒ । नकिः॑ । आ॒पिः । द॒दृ॒शे॒ । म॒र्त्य॒ऽत्रा । किम् । अ॒ङ्ग । र॒ध्र॒ऽचोद॑नम् । त्वा॒ । आ॒हुः ॥
हे मघवन् धनवन् इन्द्र दात्रे कामानां दात्रे तुभ्यमित् तुभ्यमेव वयं शेषभूताः अभूम । यद्वा । त्वदर्थमेव दात्रे हविषां दात्रे वर्तमाना अभूम । हे हरिवः हरिवन्निन्द्र अतः कारणात् मा वि वेनः मा विगतकामो भूः । अस्मान् सर्वदा कामयस्व । वेनतिः कान्तिकर्मा । मर्त्यत्रा मर्त्येषु मनुष्येषु मध्ये आपिः बन्धुस्त्वत्तोऽन्यः कश्चिदपि नकिः ददृशे नैव दृश्यते । किमनेन विशेषकथनेन । अङ्ग हे इन्द्र त्वा त्वां रध्रचोदनं रध्रस्य राधकस्य समृद्धस्य धनस्य चोदने चोदयितारम् आहुः कथयन्ति पुराजाः ॥ ॥ १७ ॥
“Indra, possessor of affluence, we have recourse to you, the bountiful, lord of steeds, be not unfavourable to us; no other kinsman is beheld (by us) among men; who else have they called yo the bestower of wealth?”
We turn to thee as Giver, liberal Indra. Lord of the Bay Steeds, be not thou ungracious.
No friend among mankind have we to lookto: why have men called thee him who spurs the niggard?
Indra, we have become ready just for you, the giver, you generous possessor of the fallow bays. Do not lose the track.
No one has shown himself as our friend among mortals. Do they not call you a rouser (even) of the weak?
᳓
Wir sind zu eigen, Indra, dir, dem Geber; nicht kehr dich ab, o mächt'ger Rosselenker; Nicht unter Menschen zeigt der rechte Freund sich; warum sonst nennt man dich der Matten Kräft'ger?
Indra, dir dem Schenker haben wir uns zu eigen gegeben, du gabenreicher Falbenlenker. Wende deinen Blick nicht ab! Unter den Sterblichen hat sich kein Freund gezeigt. Warum nennt man gerade dich den Ermutiger des Schwachen?
Индра, это тебе, о щедрый, мы стали принадлежать
Как дарителю. О хозяин буланых коней, не отводи взгляда!
Никакого друга не видно среди смертных.
Почему же тебя называют вдохновителем слабого)
मा जस्व॑ने वृषभ नो ररीथा॒ मा ते॑ रे॒वत॑: स॒ख्ये रि॑षाम । पू॒र्वीष्ट॑ इन्द्र नि॒ष्षिधो॒ जने॑षु ज॒ह्यसु॑ष्वी॒न्प्र वृ॒हापृ॑णतः ॥
मा । जस्व॑ने । वृ॒ष॒भ॒ । नः॒ । र॒री॒थाः॒ । मा । ते॒ । रे॒वतः॑ । स॒ख्ये । रि॒षा॒म॒ । पू॒र्वीः । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । निः॒ऽसिधः॑ । जने॑षु । ज॒हि । असु॑स्वीन् । प्र । वृ॒ह॒ । अपृ॑णतः ॥
हे वृषभ कामानां वर्षितरिन्द्र जस्वने । जसिरुपक्षयकर्मा । उपक्षपयित्रे राक्षसादये नः अस्मान् मा ररीथाः मा दाः । रेवतः धनवतः ते तव सख्ये सखित्वे वर्तमाना वयं मा रिषाम हिंसिता मा भूम । हे इन्द्र ते त्वदीयाः पूर्वीः बह्वीः निष्षिधः निःषेधा निवारणानि जनेषु शत्रुषु निहिताः सन्ति । यद्वा । निष्षिधो निषेधार्था रज्जवः। ताः शत्रुजनेषु तव बह्व्यो विद्यन्ते । अतः कारणात् असुष्वीन् अनभिषोतॄनयजमानान् जहि मारय । अपृणतः हवींष्यप्रयच्छतश्च प्र वृह उन्मूलय । ' पृण दाने' इति धातुः ॥
“Give us not up, showerer (of benefits), to the obstructor (of our rites); relying upon the friendship of you, lord of riches, may we be unharmed; many are the hindrances (opposed) to you among men; slay those who make no libations, root out those who present no offerings.”
Give us not up, Strong Hero! to the hungry: unharmed be we whom thou, so rich, befriendest.
Full many a boon hast thou for men demolish those who present no gifts nor pour oblations.
Give us not to exhaustion, bull. Let us not come to harm in our comradeship with you, the wealthy.
Many are the tributes for you among the peoples, Indra. Smite the
non-pressers; rip away those who don’t deliver.
᳓
Gesell uns nicht dem Dürft'gen zu, o starker, nicht geh's uns schlecht in deiner Huld, des reichen; Viel Gaben hast du, Indra, für die Menschen; Gottlose tödte, tilg' die Opferlosen.
Liefere uns nicht einem Hungerleider aus, o Bulle, nicht sollten wir in deiner, des Reichen, Freundschaft Schaden erleiden. Du, Indra, hast eine reiche Dankesschuld bei den Menschen. Erschlage die, die nicht Soma opfern; rotte die Knauser aus!
Не выдай нас, о бык, мукам голода!
В дружбе с тобою, богатым, да не пострадаем мы!
Много у тебя, Индра, обязанностей среди людей:
Убей не выжимающих (сому)! Искорени не жертвующих!
उद॒भ्राणी॑व स्त॒नय॑न्निय॒र्तीन्द्रो॒ राधां॒स्यश्व्या॑नि॒ गव्या॑ । त्वम॑सि प्र॒दिव॑: का॒रुधा॑या॒ मा त्वा॑दा॒मान॒ आ द॑भन्म॒घोन॑: ॥
उत् । अ॒भ्राणि॑ऽइव । स्त॒नय॑न् । इ॒य॒र्ति॒ । इन्द्रः॑ । राधां॑सि । अश्व्या॑नि । गव्या॑ । त्वम् । आ॒सि॒ । प्र॒ऽदिवः॑ । का॒रुऽधा॑याः । मा । त्वा॒ । अ॒दा॒मानः॑ । आ । द॒भ॒न् । म॒घोनः॑ ॥
अभ्राणीव स्तनयन् गर्जयन् पर्जन्यो यथा मेघानुद्गमयत्येवम् इन्द्रः अश्व्यानि अश्वसंबन्धीनि गव्या गव्यानि गोसंबन्धीनि एतत्समूहद्वयरूपाणि राधांसि धनानि उत् इयर्ति उदीरयति । उद्गमयति स्तोतृभ्यो दातुम् । उत्तरार्धः प्रत्यक्षकृतः । हे इन्द्र प्रदिवः पुराणः त्वं कारुधायाः कारूणां स्तोतॄणां धारयिता असि भवसि । तादृशं त्वा त्वां मघोनः धनवन्तः कृपणाः अदामानः हविषामदातारः मा आ दभन् मा हिंसिषुः । यद्वा । वचनव्यत्ययः। मघवानं धनवन्तं त्वामिति संबन्धः ॥
“As Indra, when thundering rases the clouds, so he (heaps upon his worshippers) riches of horses and cattle; yo, Indra, are he ancient upholder of the sacrificer; let not the opulent wrong you, not presenting (oblations).”
As Indra thundering impels the rain-clouds, so doth he send us store of kine and horses.
Thou art of old the Cherisher of singers let not the rich who bring no gifts deceive thee.
Like the thunderer the rain clouds, Indra stirs up bounties of horses and cattle.
It is you who provide nourishment to the bard from of old. Let those without gifts not trick you away from (our) benefactor.
᳓
Wie Regenwolken sendet Indra donnernd Geschenke uns an Rossen und an Rindern, Du bist von Alters her der Dichter Schirmherr, nicht kümmern dich die gabenlosen Reichen.
Wie der Donnerer die Wolken, so läßt Indra die Schenkungen von Rossen und Rindern steigen. Längst bist du der Brotgeber des Dichters. Nicht sollen die Kargen die Freigebigen um dich betrügen.
Подобно тому как, гремя, он приводит в движение тучи,
Индра (распоряжается) дарами из коней (и) коров.
От века ты – кормилец поэта.
Пусть не приманят тебя скупцы от щедрого!
अध्व॑र्यो वीर॒ प्र म॒हे सु॒ताना॒मिन्द्रा॑य भर॒ स ह्य॑स्य॒ राजा॑ । यः पू॒र्व्याभि॑रु॒त नूत॑नाभिर्गी॒र्भिर्वा॑वृ॒धे गृ॑ण॒तामृषी॑णाम् ॥
अध्व॑र्यो॒ इति॑ । वी॒र॒ । प्र । म॒हे । सु॒ताना॑म् । इन्द्रा॑य । भ॒र॒ । सः । हि । अ॒स्य॒ । राजा॑ । यः । पू॒र्व्याभिः॑ । उ॒त । नूत॑नाभिः । गीः॒ऽभिः । व॒वृ॒धे । गृ॒ण॒ताम् । ऋषी॑णाम् ॥
हे वीर हविषां विशेषेण प्रेरयितः अध्वर्यो महे महते अस्मै इन्द्राय सुतानाम् । कर्मणि षष्ठी । सुतानभिषुतान् सोमान् प्र भर प्रहर प्रगमय । स हि खलु इन्द्रः अस्य सोमस्य राजा स्वामी भवति । यः इन्द्रः पूर्व्याभिः पूर्वकाले कृताभिः उत अपि च नूतनाभिः इदानीं क्रियमाणाभिः गृणतां स्तुवताम् ऋषीणां संबन्धिनीभिः गीर्भिः उभयविधाभिः स्तुतिभिः वावृधे वर्धते । स इन्द्रो यस्मात् सोमस्य राजा तस्मादस्मै सोमः प्रदेय इत्यर्थः ॥
“Ministrant priests offer libations to the mighty Indra, for he is their king, he who has been exalted by the ancient and recent hymns of adoring sages.”
Adbyaryu, hero, bring to mighty Indrafor he is King thereof-the pressed-out juices;
To him exalted by the hymns and praises, ancient and modern, of the singing Rsis.
O Adhvaryu, hero, give of the pressed (soma drinks) to great Indra, for he is its king,
he who has grown strong by the previous and the present songs of singing seers.
᳓
O Opferer, dem grossen Indra bringe die Säfte dar; denn er ist ihr Gebieter, Er, der an alten und an neuen Liedern der Dichter, die lobsingen, sich erlabet.
Adhvaryu, Mann, trage dem großen Indra vom Soma auf, denn er ist König darüber, der sich an den früheren und an den neuesten Lobreden der preisenden Rishis´s erbaut hat.
Адхварью, о муж! Поднеси великому
Индре выжатых соков (сомы)! Ведь он его царь,
Который окреп благодаря песням
Прежних и теперешних восхваляющих риши.
अ॒स्य मदे॑ पु॒रु वर्पां॑सि वि॒द्वानिन्द्रो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ती ज॑घान । तमु॒ प्र हो॑षि॒ मधु॑मन्तमस्मै॒ सोमं॑ वी॒राय॑ शि॒प्रिणे॒ पिब॑ध्यै ॥
अ॒स्य । मदे॑ । पु॒रु । वर्पां॑सि । वि॒द्वान् । इन्द्रः॑ । वृ॒त्राणि॑ । अ॒प्र॒ति । ज॒घा॒न॒ । तम् । ऊँ॒ इति॑ । प्र । हो॒षि॒ । मधु॑ऽमन्तम् । अ॒स्मै॒ । सोम॑म् । वी॒राय॑ । शि॒प्रिणे॑ । पिब॑ध्यै ॥
अस्य सोमस्य पानेन मदे हर्षे सति विद्वान् अभिज्ञः इन्द्रः पुरु पुरूणि बहूनि वर्पाँसि आवरकाणि वृत्राणि शत्रून् अप्रति स्वयमन्यैरप्रतिगतः सन् जघान हतवान् । यद्वा । वर्प इति रूपनाम । बहूनि वर्पांस्यसुरमायया निर्मितानि रूपाणि विद्वान् जानन्निन्द्रो वृत्राणि आवरकाणि रक्षःप्रभृतीनि इतः पूर्वमन्यैरप्रतिगतानि जघान हतवान् । मधुमन्तं माधुर्यवन्तं तमु तमेव सोमं शिप्रिणे शोभनहनुकाय अस्मै वीराय शत्रूणां वीरयित्र इन्द्राय पिबध्यै पातुं प्र होषि हे अध्वर्यो प्रजुहुधि ॥
“In the exhilaration of this Soma, the wise Indra, irresistible, has destroyed numerous opposing enemies; offer the sweet-flavoured beverage to that hero, the handsome-chinned, to drink.”
In the wild joy of this hath Indra, knowing full many a form, struck down resistless Vrtras.
Proclaim aloud to him the savoury Soma so that the Hero, strong of jaw, may drink it.
In its exhilaration, knowing many shapes, Indra smashed unopposable obstacles.
Pour forth for him the honeyed soma, for the belipped hero to drink.
᳓
Im Somarausch erschlug, viel Künste kennend, die Feinde Indra, die dem Angriff trotzen; Ihm giesse zu den honigsüssen Soma, zu trinken ihm, dem Mann mit Trinkerlippen.
In seinem Rausche hat Indra vieler Verwandlungen kundig die Dämonen erschlagen, denen keiner gewachsen war. Ihm opfere diesen süßen Soma, dem Helden mit geöffneten Lippen zum Trinken!
В опьянении им умея (принимать) много образов,
Индра убивал врагов, не имеющих себе равных.
Возлей ему этого сладкого
Сомы герою прекрасногубому, чтобы он пил!
पाता॑ सु॒तमिन्द्रो॑ अस्तु॒ सोमं॒ हन्ता॑ वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः । गन्ता॑ य॒ज्ञं प॑रा॒वत॑श्चि॒दच्छा॒ वसु॑र्धी॒नाम॑वि॒ता का॒रुधा॑याः ॥
पाता॑ । सु॒तम् । इन्द्रः॑ । अ॒स्तु॒ । सोम॑म् । हन्ता॑ । वृ॒त्रम् । वज्रे॑ण । म॒न्द॒सा॒नः । गन्ता॑ । य॒ज्ञम् । प॒रा॒ऽवतः॑ । चि॒त् । अच्छ॑ । वसुः॑ । धी॒नाम् । अ॒वि॒ता । का॒रुऽधा॑याः ॥
अयम् इन्द्रः सुतम् अभिषुतं सोमं पाता अस्तु साधु पाता भवतु ॥ साधुकारिणि तृन् । अत एव ‘न लोकाव्यय ' इति षष्ठीप्रतिषेधात् द्वितीया । एवं हन्तेत्यादावपि द्रष्टव्यम् ॥ तेन च सोमेन मन्दसानः माद्यन् वज्रेण आयुधेन वृत्रम् आवरकं शत्रुं हन्ता अस्तु भवतु । एतदुभयार्थं परावतश्चित् दूरदेशादपि यज्ञम् अच्छ अस्मदीयं यज्ञमभि गन्ता भवतु । दूरदेशस्थोऽपि शीघ्रमस्मद्यज्ञे सोमपानाय आगच्छत्वित्यर्थः। कीदृश इन्द्रः। वसुः सर्वेषां निवासयिता धीनां ध्यातॄणां स्तोतॄणां कर्मणां वा अविता रक्षिता कारुधायाः कारूणां कर्तॄणां यजमानानां धारयिता ॥ ॥ १८ ॥
“May Indra be the drinker of this effused Soma, and, exhilarated by it, become the destroyer of Vṛtra by the thunderbolt; may he come, although from afar, to our sacrifice, (he who is) the giver of dwellings, the upholder of the celebrator (of religious).”
May Indra drink this Soma poured to please him, and cheered therewith slay Vrtra with his thunder.
Come to our sacrifice even from a distance, good lover of our songs, the bard's Supporter.
Let Indra be the one who drinks the pressed soma, who smashes the obstacle [/Vr̥tra] with his mace in his exhilaration,
who goes to the sacrifice, even from far away, who is the good helper of insights, providing nourishment to the bard.
᳓
Es trinke Indra den gepressten Soma, erquickt nun schlag' er mit dem Blitz den Vritra; Zum Opfer komm er auch aus weiter Ferne, der Dichterhort, der Andacht holder Gönner.
Indra soll der Trinker des Soma sein, mit seiner Keule der Erleger des Vritra, wann er berauscht ist, der das Opfer selbst aus der Ferne aufsucht, der gütige Gönner der Lieder, der Brotgeber des Dichters.
Пусть Индра будет пить выжатого сому,
Опьяненный, пусть убивает Вритру ваджрой,
Пусть даже издалека приходит на жертвоприношение,
Добрый покровитель молитв, кормилец поэта!
इ॒दं त्यत्पात्र॑मिन्द्र॒पान॒मिन्द्र॑स्य प्रि॒यम॒मृत॑मपायि । मत्स॒द्यथा॑ सौमन॒साय॑ दे॒वं व्य१॒॑स्मद्द्वेषो॑ यु॒यव॒द्व्यंह॑: ॥
इ॒दम् । त्यत् । पात्र॑म् । इ॒न्द्र॒ऽपान॑म् । इन्द्र॑स्य । प्रि॒यम् । अ॒मृत॑म् । अ॒पा॒यि॒ । मत्स॑त् । यथा॑ । सौ॒म॒न॒साय॑ । दे॒वम् । वि । अ॒स्मत् । द्वेषः॑ । यु॒यव॑त् । वि । अंहः॑ ॥
पात्रं पातव्यम् इन्द्रपानम् इन्द्रस्य पानार्हम् इन्द्रस्य प्रियम् अनुकूलं त्यत् तत् इदं सोमात्मकम् अमृतमपायि । इन्द्रः पिबतु ॥ व्यत्ययेन कर्तरि चिण् ॥ यद्वा । एतदमृतमपायि । इन्द्रेण पीयताम् । यथा येन प्रकारेण पीतः सोमः सौमनसाय सुमनस्त्वाय देवम् इन्द्रं मत्सत् मादयेत्तथा पीयतामित्यर्थः । स पीतसोम इन्द्रः द्वेषः द्वेष्टॄन् अस्मत् अस्मत्तः वि युयवत् वियोजयतु । अंहः पापं चास्मत्तो वियोजयतु ॥४॥
“May this ambrosia, the appropriate beverage of Indra, of which is fond, be quaffed (by him), so that it may inspire the divinity with favourable feelings (towards us), and that he may remove from us our adversaries, and (all) iniquity.”
The cup whence Indra drinks the draught is present: the Amrta dear to Indra hath been drunken,
That it may cheer the God to gracious favour, and keep far from us hatred and affliction.
Here is this drinking cup, giving drink to Indra. Indra’s dear immortal (drink) has been drunk,
so that it will exhilarate the god for the sake of his good favor and will keep hatred and constraint away from us.
᳓
Es dient der Becher hier zum Trunk dem Indra, dem Indra lieb ward Göttertrank getrunken; Damit den Gott zum Frohsinn er berausche, er treibe Noth von uns hinweg und Feindschaft.
Dies ist die Schale, aus der Indra trinkt. Indra hat seinen lieben Göttertrank getrunken, auf daß er den Gott zu guter Laune begeistere und er die Anfeindung, die Not von uns abwehre.
Вот этот сосуд Индре для питья.
Выпит любимый напиток бессмертия Индры,
Чтобы он вдохновил бога на доброжелательность,
Чтобы он прогнал прочь от нас ненависть, прочь беду.
ए॒ना म॑न्दा॒नो ज॒हि शू॑र॒ शत्रू॑ञ्जा॒मिमजा॑मिं मघवन्न॒मित्रा॑न् । अ॒भि॒षे॒णाँ अ॒भ्या॒३॒॑देदि॑शाना॒न्परा॑च इन्द्र॒ प्र मृ॑णा ज॒ही च॑ ॥
ए॒ना । म॒न्दा॒नः । ज॒हि । शू॒र॒ । शत्रू॑न् । जा॒मिम् । अजा॑मिम् । म॒घ॒ऽव॒न् । अ॒मित्रा॑न् । अ॒भि॒ऽसे॒नान् । अ॒भि । आ॒ऽदेदि॑शानान् । परा॑चः । इ॒न्द्र॒ । प्र । मृ॒ण॒ । ज॒हि । च॒ ॥
हे मघवन् धनवन् शूर शौर्यवन्निन्द्र एना एनेन प्रकृतेनानेन सोमेन मन्दानः मन्दमानो माद्यन् जामिं ज्ञातिम् अजामिं तद्विलक्षणमेवमुभयविधान् अमित्रान् अस्मत्प्रतिकूलाचरणपरान् शत्रून् जहि हिंसितान् कुरु । किंच अभिषेणान् अस्मान्प्रत्यभिगताः सेना येषां तादृशानस्मदभिमुखम् आदेदिशानान् आयुधानि पुनःपुनरादिशतो विसृजतः शत्रूंश्च हे इन्द्र पराचः प्र मृण । ते यथा पराङ्मुखा भवन्ति तथा बाधस्व । तदनन्तरं तान् जहि च ॥॥१५॥
“Exhilarated by it, valiant Maghavan, slay our unfriendly adversaries, whether kinsman or unrelated (to us); put to flight, Indra, hostile armies menacing us (with their weapons), and slay them.”
Therewith enraptured, Hero, slay our foemen, the unfriendly, Maghavan be they kin or strangers,
Those who still aim their hostile darts to smite us, turn them to flight, O Indra, crush and kill them.
Becoming exhilarated by it, o champion, smash your rivals and your foes, both kin and non-kin, o bounteous one.
Those with weapons aimed at us, setting their sights on us—pulverize and smash them, Indra, (for them to become) far away.
᳓
Durch ihn erquickt, erschlag, o Held, die Hasser, verwandten Feind und unverwandten, mächt'ger; Die wider uns Geschosse richtend zielen, die treibe weg, o Indra, und erschlag sie.
Durch ihn berauscht erschlage, o Held, die Feinde, die Gegner, bekannte und fremde, du Gabenreicher! Die mit Heeresmacht angreifen, die Drohenden spreng in die Flucht, Indra, und erschlage sie!
Опьяненный им убивай, о герой, врагов,
Родного (и) неродного, о щедрый, (всех) недругов!
Стреляющих (в нас), целящихся –
Оттолкни (их) прочь, о Индра, и убей!
आ॒सु ष्मा॑ णो मघवन्निन्द्र पृ॒त्स्व१॒॑स्मभ्यं॒ महि॒ वरि॑वः सु॒गं क॑: । अ॒पां तो॒कस्य॒ तन॑यस्य जे॒ष इन्द्र॑ सू॒रीन्कृ॑णु॒हि स्मा॑ नो अ॒र्धम् ॥
आ॒सु । स्म॒ । नः॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । इ॒न्द्र॒ । पृ॒त्ऽसु । अ॒स्मभ्य॑म् । महि॑ । वरि॑वः । सु॒ऽगम् । क॒रिति॑ कः । अ॒पाम् । तो॒कस्य॑ । तन॑यस्य । जे॒षे । इन्द्र॑ । सू॒रीन् । कृ॒णु॒हि । स्म॒ । नः॒ । अ॒र्धम् ॥
हे मघवन् धनवन् इन्द्र नः अस्मदीयासु आसु पृत्सु पृतनासु संग्रामेषु अस्मभ्यं महि महत् सुगं सुखेन प्राप्यं वरिवः धनं कः कुरु । स्म इति पूरणः ॥ अपि च हे इन्द्र अपाम् आप्तव्यानां धनानां वा उदकानां वा तोकस्य पुत्रस्य तनयस्य पौत्रस्य च जेषे जयार्थं सूरीन् स्तोतॄन् नः अस्मान् अर्धम् अर्धान् समृद्धान् कृणुहि कुरु । यद्वा । अर्धकारिणः शत्रूणां खण्डयितॄन् कुरु । स्म इति पूरकः ।
“Affluent Indra, facilitate to us (the acquisition of) vast riches in these our battles; (enable us) to gain the victory; make us prosperous with rain, and with sons and grandsons.”
O Indra Maghavan, in these our battles win easy paths for us and ample freedom.
That we may gain waters and seed and offspring, set thou our princes on thy side, O Indra.
Once more, in these our battles, bounteous Indra, make for us a great wide space and easy passage.
Go halves with our patrons, Indra, in the conquering of the waters, of life and lineage.
᳓
In diesen Schlachten auch, o starker Indra, verschaffe weiten Raum und freie Bahn uns; Wenn wir erlangen Wasser, Kinder, Enkel, so schaff den Fürsten mit uns gleichen Antheil.
In diesen Kämpfen schaff uns große Freibahn und gute Fahrt, o gabenreicher Indra! Wenn es gilt, Wasser, leiblichen Samen zu gewinnen, so nimm für unsere Gönner Partei, Indra!
В этих самых наших сражениях, о щедрый Индра,
Создай нам широкий простор (и) свободный путь!
При завоевании вод, продолжении рода,
О Индра, прими сторону наших щедрых покровителей!
आ त्वा॒ हर॑यो॒ वृष॑णो युजा॒ना वृष॑रथासो॒ वृष॑रश्म॒योऽत्या॑: । अ॒स्म॒त्राञ्चो॒ वृष॑णो वज्र॒वाहो॒ वृष्णे॒ मदा॑य सु॒युजो॑ वहन्तु ॥
आ । त्वा॒ । हर॑यः । वृष॑णः । यु॒जा॒नाः । वृष॑ऽरथासः । वृष॑ऽरश्मयः । अत्याः॑ । अ॒स्म॒त्राञ्चः॑ । वृष॑णः । व॒ज्र॒ऽवाहः॑ । वृष्णे॑ । मदा॑य । सु॒ऽयुजः॑ । व॒ह॒न्तु॒ ॥
हे इन्द्र त्वा त्वां हरयः अश्वाः वृष्णे वर्षित्रे मदाय मदकराय सोमायेदृशं सोमं पाययितुम् आ वहन्तु । कीदृशा अश्वाः । वृषणः कामानां वर्षितारः युजानाः स्वयमेव रथे युज्यमानाः वृषरथासः । वृषा कामाभिवर्षको रथो येषां ते तथोक्ताः । वृषरश्मयः । वर्षितारो रश्मयः प्रग्रहा येषां तादृशाः । अत्याः सततगामिनः अस्मत्राञ्चः अस्मान् प्रत्यञ्चन्तो गच्छन्तः वृषणः नित्यतरुणाः वज्रवाहः वज्रादीन्यायुधानि वहन्तः सुयुजः शोभनयोजनाः ॥
“Let your vigorous steeds, harnessed of their own will, drawing your wish-bestowing chariot, guided by shower-yielding reins, quick-moving, hastening towards us, youthful, thunder-bearing, well-yoked, bring you to the hountiful, exhilarating (libation).”
Let thy Bay Stallions, harnessed, bring thee hither, Steeds with strong chariot and strong reins to hold them,
Strong Horses, speeding hither, bearing thunder, well-harnessed, for the strong exciting potion.
Your fallow bays, the bulls that have been yoked, the steeds with their bullish chariot and with their bullish reins,
the bulls that convey your mace—let them, well-yoked, convey you here in our direction for bullish exhilaration.
᳓
Her mögen dich die starken Füchse fahren, mit starkem Strang geschirrt an starken Wagen, Zu uns gewandt die Hengste, Blitze tragend, zum starken Rauschtrank, schöngeschirrt die starken.
Dich sollen die angeschirrten riesigen Falben, die Renner mit dem riesigen Wagen, mit den riesigen Zügeln, die riesigen, die deine Keule fahren, die Gutgeschirrten zu uns her fahren zu riesiger Trunkesfreude.
Пусть привезут тебя быки, буланые кони, запряженные
В бычью колесницу с бычьими поводьями, скакуны,
Устремленные к нам, быки, везущие ваджру,
Прекрасно запряженные, – для бычьего опьянения!
आ ते॑ वृष॒न्वृष॑णो॒ द्रोण॑मस्थुर्घृत॒प्रुषो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तः । इन्द्र॒ प्र तुभ्यं॒ वृष॑भिः सु॒तानां॒ वृष्णे॑ भरन्ति वृष॒भाय॒ सोम॑म् ॥
आ । ते॒ । वृ॒ष॒न् । वृष॑णः । द्रोण॑म् । अ॒स्थुः॒ । घृ॒त॒ऽप्रुषः॑ । न । ऊ॒र्मयः॑ । मद॑न्तः । इन्द्र॑ । प्र । तुभ्य॑म् । वृष॑ऽभिः । सु॒ताना॑म् । वृष्णे॑ । भ॒र॒न्ति॒ । वृ॒ष॒भाय॑ । सोम॑म् ॥
हे वृषन् कामानां वर्षितरिन्द्र वृषणः सेक्तारो युवानस्त्वदीया अश्वाः घृतप्रुषः नोर्मयः घृतमुदकं सिञ्चन्तः सामुद्रास्तरङ्गा इव मदन्तः हृष्यन्तो मत्ताः सन्तः ते त्वदीयं द्रोणं द्रुममयं रथम् आ अस्थुः आतिष्ठन्त । अतस्त्वमागच्छेति भावः । कुत इत्यत आह । हे इन्द्र वृष्णे यूने नित्यतरुणाय वृषभाय कामानां वर्षयित्रे तुभ्यं वृषभिः कामाभिवर्षकैर्ग्रावभिः सुतानाम् अभिषुतानां सोमानां मध्ये त्वद्भागरूपं सोमं यस्मादध्वर्यवः प्र भरन्ति प्रहरन्ति होमार्थं प्रणयन्ति तस्मादागच्छेत्यर्थः ॥ ॥ १९ ॥
“Showerer (of benefits), your vigorous water-shedding steeds, like the waves (of the sea), exulting, are harnessed to your car; for they, (the priests), offer to you, the showerer (of benefits), ever youthful, the libation of the Soma expressed by the stones.”
Beside the vat, Strong God! stand thy strong Horses, shining with holy oil, like waves exulting.
Indra, they bring to thee, the Strong and Mighty, Soma of juices shed by mighty press-stones.
The bulls have mounted the wooden cup for you, o bull, like waves spraying ghee as they bring exhilaration.
Indra, to you, the bullish bull, they present soma from out of the (drops) pressed by bulls.
᳓
O Stier, zur Kufe eilten deine Stiere, wie fettbenetzte Wellen munter hüpfend; O Indra, dir, dem starken Stiere, brachte man Soma dar, den Saft, den Stiere pressten.
Für dich, du Riesiger, sind die riesigen Tränke in die Holzkufe gestiegen, schmalzspritzend rauschend wie die Wellen. Indra, dir setzen sie den von Riesenstarken gepreßten Säften, dir dem riesigen Bullen den Soma vor.
Для тебя, о бык, быки вошли в деревянный сосуд,
Брызгая жиром, бурные, как волны.
О Индра, тебе, могучему быку, подносят
Сому из соков, выжатых быками.
वृषा॑सि दि॒वो वृ॑ष॒भः पृ॑थि॒व्या वृषा॒ सिन्धू॑नां वृष॒भः स्तिया॑नाम् । वृष्णे॑ त॒ इन्दु॑र्वृषभ पीपाय स्वा॒दू रसो॑ मधु॒पेयो॒ वरा॑य ॥
वृषा॑ । अ॒सि॒ । दि॒वः । वृ॒ष॒भः । पृ॒थि॒व्याः । वृषा॑ । सिन्धू॑नाम् । वृ॒ष॒भः । स्तिया॑नाम् । वृष्णे॑ । ते॒ । इन्दुः॑ । वृ॒ष॒भ॒ । पी॒पा॒य॒ । स्वा॒दुः । रसः॑ । म॒धु॒ऽपेयः॑ । वरा॑य ॥
हे इन्द्र त्वं दिवः द्युलोकस्य वृषासि । हविर्भिः सेक्ता भवसि । पृथिव्याः भूमेश्च वृषभः कामानां वर्षिता । सिन्धूनां स्यन्दनशीलानां च नदीनां वृषा वर्षेण पूरयितासि । तथा स्तियानां संघीभूतानां स्थावरजङ्गमात्मनां प्राणिनां वृषभः कामानां वर्षिता भवसि । यद्वा । स्तियाः संघीभूता आपः । तासां वर्षितासि । वृषभ कामानां वर्षकेन्द्र वराय श्रेष्ठाय वृष्णे सेक्त्रे ते तुभ्यं त्वदर्थं स्वादुः मधुरः रसः रसनीयः प्रशस्यो रसवान् वा रसात्मको वा मधुपेयः मधुवत् पातव्यः इन्दुः सोमः पीपाय प्यायते वर्धते । अतस्त्वमागत्य तं सोमं पिबेति भावः ।
“You, Indra, are the showerer of heaven, the bearer of earth, the feeder of the rivers, the supplier of the aggregated (waters); for you, showerer (of benefits), who are the most excellent shedder of rain, the sweet Soma, the honey-flavoured, is ready to be quaffed.”
Thou art the Bull of earth, the Bull of heaven, Bull of the rivers, Bull of standing waters.
For thee, the Strong, O Bull, hath Indu swollen. juice pleasant, sweet to drink, for thine election.
You are the bullish bull of heaven and of earth, the bullish bull of the rivers and of the standing waters.
O bull, for bullish you the drop has swelled, the sweet sap, the honeyed drink, to your liking.
᳓
Der Stier bist du des Himmels, Stier der Erde, der Ströme Stier und Stier der schnee'gen Gletscher; Es schwoll an dir, dem Stier, der Stier, der Indu, der süsse Saft, der Honigtrank zur Wonne.
Du bist der Riese des Himmels, der Bulle der Erde, der Riese der Flüsse, der Bulle der stehenden Gewässer. Für dich, den Riesen, o Bulle, fließt der Trank, der schmackhafte Saft, süß zu trinken, nach Wunsch über.
Ты бык неба, бык земли,
Бык рек, бык стоячих вод.
Для тебя, быка, набухла (эта) капля, о бык,
Вкусный сок, который сладко пить, сколько хочешь.
अ॒यं दे॒वः सह॑सा॒ जाय॑मान॒ इन्द्रे॑ण यु॒जा प॒णिम॑स्तभायत् । अ॒यं स्वस्य॑ पि॒तुरायु॑धा॒नीन्दु॑रमुष्णा॒दशि॑वस्य मा॒याः ॥
अ॒यम् । दे॒वः । सह॑सा । जाय॑मानः । इन्द्रे॑ण । यु॒जा । प॒णिम् । अ॒स्त॒भा॒य॒त् । अ॒यम् । स्वस्य॑ । पि॒तुः । आयु॑धानि । इन्दुः॑ । अ॒मु॒ष्णा॒त् । अशि॑वस्य । मा॒याः ॥
देवः द्योतमानः अयम् इन्दुः सोमः इन्द्रेण युजा सख्या सह जायमानः प्रादुर्भवन् पणि वणिजं गवामादातारं वलाख्यमसुरम् । यद्वा । पणीनां स्वामित्वात् पणिरित्युच्यते । तमसुरं सहसा बलेन अस्तभायत् अस्तभ्नात् न्यरुधत् । अपि च स्वस्य धनस्य गोरूपस्य पितुः पालयितुः अशिवस्य असुखकरस्य वलस्य आयुधानि वज्रादीनि अमुष्णात् अपाहरत् । तदीयाः मायाः च अमुष्णात् । हे इन्द्र त्वत्सख्यबलादेतत्सर्वं सोमः कृतवान् अतस्तव महिमा केन वर्णयितुं शक्यत इतीन्द्रस्तुतिः ॥
“This divine Soma, with Indra for its ally, crushed, as soon as genitive rated, Paṇi by force; this Soma baffled the devices and the weapons of the malignant secreter of (the stolen) wealth, (the cattle).”
This God, with might, when first he had his being, with Indra for ally, held fast the Pani.
This Indu stole away the warlike weapons, and foiled the arts of his malignant father.
This god here, being born with strength, with Indra as his yokemate, blocked the Paṇi [/niggard]. This one here, the drop, stole the weapons of his own father, the tricks of the unkindly one.
᳓
Indu, der Gott, er, der durch Kraft geborne, er fesselte den Dieb im Bund mit Indra, Des eignen Vaters Waffen raubte Indu und tilgte aus des Unholds Zauberkünste.
Dieser Gott, unter Kraftanstrengung geboren, hat mit Indra als Verbündetem den Pani gelähmt. Dieser Saft stahl dem eigenen Vater die Waffen, die Zauberkünste des Feindseligen.
Этот бог, рожденный силой,
Вместе с Индрой-союзником подавил Пани.
Этот сок у своего отца похитил
Оружие – колдовские силы враждебного.
अ॒यम॑कृणोदु॒षस॑: सु॒पत्नी॑र॒यं सूर्ये॑ अदधा॒ज्ज्योति॑र॒न्तः । अ॒यं त्रि॒धातु॑ दि॒वि रो॑च॒नेष॒॑ त्रि॒तेषु॑ विन्दद॒मृतं॒ निगू॑ळ्हम् ॥
अ॒यम् । अ॒कृ॒णो॒त् । उ॒षसः॑ । सु॒ऽपत्नीः॑ । अ॒यम् । सूर्ये॑ । अ॒द॒धा॒त् । ज्योतिः॑ । अ॒न्तरिति॑ । अ॒यम् । त्रि॒ऽधातु॑ । दि॒वि । रो॒च॒नेषु॑ । त्रि॒तेषु॑ । वि॒न्द॒त् । अ॒मृत॑म् । निऽगू॑ळ्हम् ॥
अयं सोमः उषसः उषःकालान् सुपत्नीः शोभनः पतिः पालकः सूर्यो यासामुषसां तादृशीः अकृणोत् अकरोत् । अयम् एव सूर्ये सूर्यमण्डले अन्तः मध्ये ज्योतिः तेजः अदधात् निहितवान् । त्रिधातु सवनत्रयरूपेण त्रिप्रकारम् अयं लतारूपः सोमः दिवि द्युलोके रोचनेषु रोचमानेषु त्रितेषु तृतीये स्थाने ततेषु विस्तृतेषु देवेषु निगूळ्हं नितरां गूढमदृश्यतया वर्तमानम् अमृतम् अमृतत्वकारणं पीयूषं विन्दत् अविन्दत् अलभत । हे इन्द्र त्वत्साहाय्यादेवमेवं सोमः कृतवानिति इन्द्रस्य स्तुतिरधिगन्तव्या। यद्वा । इदंशब्देनेन्द्र एव परामृश्यते । अयमिन्द्र उषसः शोभनपतिका अकरोत् । अयमेव सूर्येऽन्तर्ज्योतिरदधात् । दिवि द्युलोके रोचमानेषु त्रितेषु त्रिस्थानगतेषु देवेषु मध्येऽयमेवेन्द्रस्त्रिधातु सवनत्रयात्मना त्रिप्रकारं निगूढ़ं पात्रैः संवृतममृतममरणहेतुभूतं सोममन्विदत् अलभत ॥
“This Soma made the dawns happily wedded to the sun; this Soma plural ced the light within the solar orb; this (Soma) has found the threefold ambrosia hidden in heaven in the three bright regions.”
The Dawns he wedded to a glorious Consort, and set within the Sun the light that lights him.
He found in heaven, in the third lucid regions, the threefold Amrta in its close concealment.
This one gave the dawns a good husband; this one placed light within the sun.
This one found the threefold immortal one hidden in heaven among the third realms of light.
᳓
Den Morgenröthen schafft' er gute Gatten, und setzte hellen Lichtglanz in die Sonne; Er fand im Himmel in den dritten Sphären dreifach gemischten Göttertrank, verborg'nen.
Dieser gab den Usas einen guten Gemahl, dieser legte das Licht in die Sonne. Dieser fand im Himmel bei den Lichtern, bei den Trita´s den dreifach verborgenen Göttertrank.
Он дал утренним зорям хорошего мужа,
Он вложил свет в солнце.
Он среди светил на небе, среди трит
Нашел трояко спрятанный напиток бессмертия.
अ॒यं द्यावा॑पृथि॒वी वि ष्क॑भायद॒यं रथ॑मयुनक्स॒प्तर॑श्मिम् । अ॒यं गोषु॒ शच्या॑ प॒क्वम॒न्तः सोमो॑ दाधार॒ दश॑यन्त्र॒मुत्स॑म् ॥
अ॒यम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । वि । स्क॒भा॒य॒त् । अ॒यम् । रथ॑म् । अ॒यु॒न॒क् । स॒प्तऽर॑श्मिम् । अ॒यम् । गोषु॑ । शच्या॑ । प॒क्वम् । अ॒न्तरिति॑ । सोमः॑ । दा॒धा॒र॒ । दश॑ऽयन्त्रम् । उत्स॑म् ॥
अयं सोमः द्यावापृथिवी दिवं च पृथिवीं च वि ष्कभायत् विविधमस्थापयत्। अपि च अयं सोमः सूर्यस्य च रथं सप्तरश्मिं सप्तरश्मिभिः किरणैरुपेतं सप्ताश्वं सप्तचक्रं वा अयुनक् अयोजयत्॥ तथा अयं सोमः गोषु अन्तः मध्ये पक्वं निष्पन्नं शच्या प्रज्ञया संकल्परूपया उत्सम् उत्सरणशीलं पयः दाधार धारयति । दशयन्त्रम् । उत्सस्य हेतुगर्भविशेषणमेतत् । उत्सरणहेतुभूतैर्दशभिश्चक्षुः श्रोत्रादिभिर्यन्त्रैरुपायैर्युक्तम् । इदं च पदं खैलिकेन मन्त्रान्तरेण व्याख्यायते- चक्षुश्च श्रोत्रं च मनश्च वाक्च प्राणापानौ देह इदं शरीरम् । द्वौ प्रत्यञ्चावनुलोमौ विसर्गावेतं तं मन्ये दशयन्त्रमुत्सम् । इति । यद्वा । अयमिन्द्रो द्यावापृथिवी वि ष्कभायत् । स्वे स्वे स्थाने स्थिते अकरोत् । अयमेव सप्तरश्मिं सूर्यस्य रथमयुनक् । अयमेवेन्द्रो गोष्वन्तः शच्यात्मीयेन कर्मणा पक्वं पयो धारयति । एवंभूतेन्द्रार्थं सोमो दशयन्त्रं दशसंख्याकैरैन्द्रवायवादिभिः ग्रहैर्यन्त्रितैर्गृहीतैरुपेतमुत्समुत्सरणशीलं रसं दाधार धारयति । प्रातःसवन ऐन्द्रवायवादयो दश ग्रहा गृह्यन्ते । तथा च ब्राह्मणं - नव प्रातर्ग्रहा गृह्यन्ते नवभिर्बहिष्पवमाने स्तुवते स्तुते स्तोमे दशमं गृह्णाति' (ऐ. ब्रा. ३. १ ) इति । अन्यत्राम्नातं--‘दशैतानध्वर्युः प्रातःसवने ग्रहान् गृह्णाति' ( शा. ब्रा. १४. २ ) इति । तदभिप्रायेणेदं दशयन्त्रमिति विशेषणम् ॥ ॥ २० ॥
“This (Soma) has been fixed heaven and earth; this has harnessed the seven-rayed chariot (of the sun); this Soma has developed of its own will the mature deeply-organized secretion in the kind.”
He stayed and held the heaven and earth asunder: the chariot with the sevenfold reins he harnessed.
This Soma Set with power within the milch-kine a spring whose ripe contents ten fingers empty.
This one propped apart heaven and earth; this one yoked the chariot with seven reins.
This one, Soma, by his ability, secures the cooked (milk) within the
cows, the wellspring with its ten fastenings: Soma!
᳓
Er stützte dort den Himmel, hier die Erde und schirrte an den siebensträng'gen Wagen; Er legte eifrig Soma in die Kühe, der garen Milch zehnfach gelenkte Quelle.
Dieser stemmte Himmel und Erde auseinander, dieser schirrte den Wagen mit sieben Zügeln, mit Strahlen an. Soma hat den Quell mit Kunst, in die Kühe die gekochte Milch gelegt, Soma hat den Quell mit den zehn Klammern festgehalten.
Он укрепил раздельно небо и землю,
Он запряг (коня в) колесницу с семью поводьями.
Он умело (вложил) в коров вареное (молоко).
Сома сберег колодец с десятью приспособлениями.