Sukta 6.64
ऋषिभरद्वाजो बार्हस्पत्यः
देवताउषाः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
उदु॑ श्रि॒य उ॒षसो॒ रोच॑माना॒ अस्थु॑र॒पां नोर्मयो॒ रुश॑न्तः । कृ॒णोति॒ विश्वा॑ सु॒पथा॑ सु॒गान्यभू॑दु॒ वस्वी॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ॥
उत् । ऊँ॒ इति॑ । श्रि॒ये । उ॒षसः॑ । रोच॑मानाः । अस्थुः॑ । अ॒पाम् । न । ऊ॒र्मयः॑ । रुश॑न्तः । कृ॒णोति॑ । विश्वा॑ । सु॒ऽपथा॑ । सु॒ऽगानि॑ । अभू॑त् । ऊँ॒ इति॑ । वस्वी॑ । दक्षि॑णा । म॒घोनी॑ ॥
रोचमानाः दीप्यमानाः रुशन्तः शुक्लवर्णाः । रुशदिति वर्णनाम' ( निरु. २.२० ) इति यास्कः । उषसः श्रिये जगतः शोभायै जगद्व्याप्तुं वा अपाम् ऊर्मयः न उदकसंबन्धिनस्तरङ्गा इव उत् अस्थुः उत्तिष्ठन्ति । अनन्तरमेकवन्निगमः । उषाः विश्वा विश्वानि स्थानानि सुपथा
सुमार्गाणि सुगानि सुखेन गम्यानि कृणोति करोति । अपि च मघोनी धनवत्युषाः वस्वी प्रशस्ता दक्षिणा समर्धयित्री च अभूत् ॥
“The white and shining tints of the dawn have spread like the waves of the waters, for the beautifying (of the world); she renders all good roads easy to be traversed; she ho is replete with delight, excellence and health.”
THE radiant Dawns have risen up for glory, in their white splendour like the waves of waters.
She maketh paths all easy, fair to travel, and, rich, hath shown herself benign and friendly.
The shining Dawns have arisen for splendor, glistening like the waves of the waters.
She makes all pathways, all passages easy to travel. She has appeared— the good priestly gift, the bounteous one.
Auf stiegen schon der Morgenröthe Strahlen, hell schimmernd wie der Wasser lichte Wellen, Sie macht die Pfade hell, die Wege gangbar, die holde, reiche, einer Milchkuh gleichend.
Die Morgenröten sind aufgestiegen zur Pracht erglänzend, weißblinkend wie die Wasserwellen. Sie macht alle Wege gut und gangbar. Erschienen ist die gute gabenreiche Daksina.
Утренние зори взошли, блистая для красоты,
Сверкая, словно волны вод.
Она делает все пути счастливыми, легкопроходимыми.
Появилась богатая, щедрая Дакшина.
भ॒द्रा द॑दृक्ष उर्वि॒या वि भा॒स्युत्ते॑ शो॒चिर्भा॒नवो॒ द्याम॑पप्तन् । आ॒विर्वक्ष॑: कृणुषे शु॒म्भमा॒नोषो॑ देवि॒ रोच॑माना॒ महो॑भिः ॥
भ॒द्रा । द॒दृ॒क्षे॒ । उ॒र्वि॒या । वि । भा॒सि॒ । उत् । ते॒ । शो॒चिः । भा॒नवः॑ । द्याम् । अ॒प॒प्त॒न् । आ॒विः । वक्षः॑ । कृ॒णु॒षे॒ । शु॒म्भमा॑ना । उषः॑ । दे॒वि॒ । रोच॑माना । महः॑ऽभिः ॥
हे उषो देवि भद्रा कल्याणी ददृक्षे दृश्यसे । उर्विया विस्तीर्णा च वि भासि। ते तव शोचिः शोचिषः ॥ जसो लुक् ॥ दीप्यमानाः भानवः रश्मयः द्याम् अन्तरिक्षम् उत् अपप्तन् उत्पतन्ति । किंच हे उषो देवि महोभिः तेजोभिः शुम्भमाना शोभमाना रोचमाना दीप्यमाना वक्षः त्वदीयं रूपम् आविः कृणुषे प्रकटीकरोषि ॥
“Divine Uṣas, you are seen auspicious; you shine afar; your bright rays spread over the sky, lovely and radiant with great (splndours), you display your person n.”
We see that thou art good: far shines thy lustre; thy beams, thy splendours have flown up to heaven.
Decking thyself, thou makest bare thy bosom, shining in majesty, thou Goddess Morning.
Auspicious, you have become visible; you radiate widely. Your flare, your radiant beams have flown up to heaven.
You reveal your breast as you go in beauty, goddess Dawn, shining with all your might.
Du zeigst dich, Liebliche und leuchtest weithin, zum Himmel flogen deines Lichtes Fackeln, Enthüllend deine Brust, o Göttin, strahlst du in hoher Pracht erglänzend, Morgenröthe.
Glückbringend bist du erschienen, weithin erstrahlest du. Dein Feuerschein, deine Strahlen sind zum Himmel aufgeflogen. Du enthüllest prangend die Brust, Göttin Usas, in aller Herrlichkeit erglänzend.
Ты (всегда) появляешься как несущая счастье. Далеко ты сверкаешь:
Твое пламя (и) лучи взлетели к небу.
Красуясь, ты обнажаешь грудь,
О Ушас божественная, блистая во (всем) великолепии.
वह॑न्ति सीमरु॒णासो॒ रुश॑न्तो॒ गाव॑: सु॒भगा॑मुर्वि॒या प्र॑था॒नाम् । अपे॑जते॒ शूरो॒ अस्ते॑व॒ शत्रू॒न्बाध॑ते॒ तमो॑ अजि॒रो न वोळ्हा॑ ॥
वह॑न्ति । सी॒म् । अ॒रु॒णासः॑ । रुश॑न्तः । गावः॑ । सु॒ऽभगा॑म् । उ॒र्वि॒या । प्र॒थ॒नाम् । अप॑ । ई॒ज॒ते॒ । शूरः॑ । अस्ता॑ऽइव । शत्रू॑न् । बाध॑ते । तमः॑ । अ॒जि॒रः । न । वोळ्हा॑ ॥
अरुणासः लोहितवर्णाः रुशन्तः दीप्यमानाः गावः रश्मयः । ‘ किरणा गावः । इति रश्मिनामसु पाठात् । सुभगाम् उर्विया उर्वीं विस्तीर्णां प्रथानां प्रथमानां सीम् एनामुषोदेवतां वहन्ति । सेयमुषोदेवता शूरो अस्तेव वीरः क्षेप्तेव शत्रून् तमः अपेजते अपगमयति । वोळ्हा सेनायाः अजिरो न क्षिप्रगामी शत्रून् यथा बाधते तथा तमांसि बाधते च ॥
“Ruddy and resplendent kine bear the auspicious, expanding, illustrious dawn; like a warrior, who, casting his darts, or a swift charger scattering enemies, she drives away the glooms.”
Red are the kine and luminous that bear her the Blessed One who spreadeth through the distance.
The foes she chaseth like a valiant archer, like a swift warrior she repelleth darkness.
The ruddy, glistening cows convey her of good portion as she spreads widely.
Like a champion archer his rivals, she drives away darkness; she repels it like a quick (chariot-)driver.
Es fahren sie die rothen, lichten Stiere, die selige, die weithin sich verbreitet; Das Dunkel scheucht sie, wie ein starker Schütze den Feind verjagt, gleich schnellem Wagenlenker.
Rötlich weiße Stiere fahren die Holde, die sich weithin ausbreitet. Sie treibt das Dunkle fort wie ein tapferer Schütze die Feinde; sie bedrängt das Dunkel wie ein behender Wagenfahrer die Feinde.
Везут алые сверкающие
Быки счастливую, простирающуюся далеко.
Она гонит (тьму) прочь, словно храбрый стрелок – врагов.
Она оттесняет тьму, словно проворный возница – (врагов).
सु॒गोत ते॑ सु॒पथा॒ पर्व॑तेष्ववा॒ते अ॒पस्त॑रसि स्वभानो । सा न॒ आ व॑ह पृथुयामन्नृष्वे र॒यिं दि॑वो दुहितरिष॒यध्यै॑ ॥
सु॒ऽगा । उ॒त । ते॒ । सु॒ऽपथा॑ । पर्व॑तेषु । अ॒वा॒ते । अ॒पः । त॒र॒सि॒ । स्व॒भा॒नो॒ इति॑ स्वऽभानो । सा । नः॒ । आ । व॒ह॒ । पृ॒थु॒ऽया॒म॒न् । ऋ॒ष्वे॒ । र॒यिम् । दि॒वः॒ । दु॒हि॒तः॒ । इ॒ष॒यध्यै॑ ॥
हे उषो देवि पर्वतेषु उत दुर्गेष्वपि अवाते गमनसाधनरहिते देशे सुपथा सुपथानि मार्गाणि सुगा सुगानि सुखेन गम्यानि ते तव भवन्ति । स्वभानो हे स्वप्रकाशे अपः अन्तरिक्षमाकाशम् । ‘ आपः ' इत्यन्तरिक्षनामसु पाठात् । सामुद्रिकीरपो वा तरसि । पृथुयामन् पृथुरथे ऋष्वे दर्शनीये दिवो दुहितः अन्तरिक्षसुते हे उषो देवि सा त्वम् इषयध्यै एषणीयं रयिं धनं नः अस्मभ्यम् आ वह ॥
“Yours are good roads and easy to be traversed in mountains and inaccessible plural ces; you pass self-irradiating over the waters; bring to us, daughter of heaven, in your spacious and beautiful chariot, desirable riches.”
Thy ways are easy on the hills: thou passest Invincible! Se1f-luminous! through waters.
So lofty Goddess with thine ample pathway, Daughter of Heaven, bring wealth to give us comfort.
Easy are your pathways, easy your passages (even) in the mountains. (Even) when it is windless you cross over the waters, self-radiant one. Convey wealth here for us to prosper, high Daughter of Heaven with your broad course.
Und schön sind deine Bahnen auf den Bergen, durch Nebel dringst im stillen Raum du helle; So fahr uns denn auf breiter Bahn, erhabne, viel Gut zur Nahrung her, o Himmelstochter.
Auch im Gebirge hast du gute Wege und Pfade; bei Windstille kommst du über die Gewässer, du Selbstleuchtende. Bring du uns Reichtum zum Genießen mit, breitbahnige, hohe Himmelstochter!
Легкопроходимы твои счастливые пути (даже) в горах.
(И) в безветрии ты пересекаешь воды, о ты, самоизлучающаяся!
Привези нам богатство для наслаждения,
О высокая дочь неба с широким путем!
सा व॑ह॒ योक्षभि॒रवा॒तोषो॒ वरं॒ वह॑सि॒ जोष॒मनु॑ । त्वं दि॑वो दुहित॒र्या ह॑ दे॒वी पू॒र्वहू॑तौ मं॒हना॑ दर्श॒ता भू॑: ॥
सा । आ । व॒ह॒ । या । उ॒क्षऽभिः॑ । अवा॑ता । उषः॑ । वर॑म् । वह॑सि । जोष॑म् । अनु॑ । त्वम् । दि॒वः॒ । दु॒हि॒तः॒ । या । ह॒ । दे॒वी । पू॒र्वऽहू॑तौ । मं॒हना॑ । द॒र्श॒ता । भूः॒ ॥
हे उषः सा त्वं वरं धनं मह्यम् आ वह । या त्वम् अवाता अप्रतिगता जोषं प्रीतिम् अनु उक्षभिः अनडुद्भिरश्वैर्वा स्तोतृभ्यो वरं वहसि । किंच हे दिवो दुहितः अन्तरिक्षसुते या त्वं देवी द्योतमाना पूर्वहूतौ प्रथमाह्वाने प्रातरनुवाके मंहना पूजनीया भवसि सा त्वं दर्शता दर्शनीया भूः इति योजना । या दर्शता भूरित्यन्वये यद्वृत्तेन सामानाधिकरण्यात् भूरित्यस्य निघातो न स्यात् ॥
“Do you Uṣas bring me opulence, for unoposed you bear with your oxen (wealth to your worshippers), according to your satisfaction; daughter of heaven, you who are divine, who are lovely, are to be worshipped at the first (daily) rite.”
Dawn, bring me wealth: untroubled, with thine oxen thou bearest riches at thy will and pleasure;
Thou who, a Goddess, Child of Heaven, hast shown thee lovely through bounty when we called thee early.
Convey (it)—you who as the unsurpassable one with your oxen convey the boon at your pleasure, Dawn,
you who are a goddess, o Daughter of Heaven. Become worthy to be seen with your munificence at the early invocation!
Die, Uschas, du mit Stieren sicher fährest, fahr Reichthum uns herbei nach unserm Wunsche; O Himmelstochter, du erschienst beim Frühruf als eine Göttin uns mit reicher Gabe.
Bring du ihn mit, Usas, die du mit Stieren unüberboten nach Belieben die erwünschte Gabe herfährst, du Himmelstochter, die du als Göttin bei der Frühanrufung bereitwillig erschienen bist!
Привези (его), о Ушас, (ты,) непревзойденная,
Что возишь на быках для своего удовольствия желанный дар!
Ты, о дочь неба, (та,) что богиня,
Бываешь прекрасной в (своей) щедрости при утреннем призыве.
उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ । अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥
उत् । ते॒ । वयः॑ । चि॒त् । व॒स॒तेः । अ॒प॒प्त॒न् । नरः॑ । च॒ । ये । पि॒तु॒ऽभाजः॑ । विऽउ॑ष्टौ । अ॒मा । स॒ते । व॒ह॒सि॒ । भूरि॑ । वा॒मम् । उषः॑ । दे॒वि॒ । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥
हे उषो देवि ते तव व्युष्टौ सत्यां वयश्चित् पक्षिणोऽपि वसतेः निवासस्थानात् उत् अपप्तन् उत्पतन्ति । ये पितुभाजः हविषां संभक्तारः अन्नस्योपार्जका वा । ‘ पितुः । इत्यन्ननामसु पाठात् । नरः तेऽपि च उत्पतन्ति । किं च हे उषो देवि त्वम् अमा समीप सते वर्तमानाय दाशुषे हविषां प्रदात्रे मर्त्याय भूरि प्रभूतं वामं धनं वहसि ॥ ॥ ५ ॥
“At your dawning, divine Uṣas, the birds spring up from their nests, and men who have to gain their sustenance (arise); you, divine Uṣas, bring ample wealth to the mortal who is nigh you, the offerer of the oblation.”
As the birds fly forth from their restingplaces, so men with store of food rise at thy dawning.
Yea, to the liberal mortal who rernaineth at home, O Goddess Dawn, much good thou bringest.
The birds have also flown up from their dwelling, and the men who partake of food, at your first flush.
To the one who is at home you convey much of value, o goddess Dawn, and to the pious mortal.
Bei deinem Leuchten fliegen auf die Vögel aus ihrem Nest, die Männer suchen Nahrung, Viel schönes führst dem Sterblichen Verehrer daheim du zu, o Göttin Morgenröthe.
Selbst die Vögel sind bei deinem Aufleuchten aus dem Neste aufgeflogen und die Männer, die ihre Nahrung zu sich nehmen, von dem Lager. Dem daheim Bleibenden bringst du viel Gutes, Göttin Usas, dem opferspendenden Sterblichen.
Как только ты вспыхнула, и птицы вылетели из гнезда,
И люди, что вкушают пищу, (поднялись).
Тому, кто находится дома, ты привозишь богатое добро,
О богиня Ушас, смертному, почитающему (тебя).