Sukta 7.31
ऋषिवसिष्ठः
देवताइन्द्रः
मन्त्र12
छन्दगायत्री
प्र व॒ इन्द्रा॑य॒ माद॑नं॒ हर्य॑श्वाय गायत । सखा॑यः सोम॒पाव्ने॑ ॥
प्र । वः॒ । इन्द्रा॑य । माद॑नम् । हरि॑ऽअश्वाय । गा॒य॒त॒ । सखा॑यः । सो॒म॒ऽपाव्ने॑ ॥
हे सखायः वः यूयं हर्यश्वाय सोमपाव्ने सोमानां पात्रे इन्द्राय मादनं मदकरं स्तोत्रं प्र गायत ॥
“Sing, friends, an exhilarating hymn to Indra, the lord of bay steeds, the drinker of the Soma.”
SING ye a song, to make him glad, to Indra, Lord of Tawny Steeds,
The Soma-drinker, O my friends.
Sing forth your exhilarating (song) to Indra of the fallow bays,
to the soma-drinker, o comrades.
Dem Indra singt ein Jubellied, der mit den goldnen Rossen fährt, Dem Somatrinker, Freunde ihr.
Stimmet auf den Falbenlenker Indra euer begeisterndes Lied an, ihr Freunde auf den Somatrinker!
Пропойте для Индры вашу вдохновляющую
(Песнь), для повелителя буланых коней,
Друзья – для пьющего сому!
शंसेदु॒क्थं सु॒दान॑व उ॒त द्यु॒क्षं यथा॒ नर॑: । च॒कृ॒मा स॒त्यरा॑धसे ॥
शंस॑ । इत् । उ॒क्थम् । सु॒ऽदान॑वे । उ॒त । द्यु॒क्षम् । यथा॑ । नरः॑ । च॒कृ॒म । स॒त्यऽरा॑धसे ॥
उत अपि च हे स्तोतः सुदानवे शोभनदानाय सत्यराधसे सत्यधनायेन्द्राय उक्थं स्तोमं यथा नरः अन्ये स्तोतारः द्युक्षं दीप्तेः साधनभूतं स्तोत्रं शंसन्ति तद्वत्वमपि शंस उच्चारय । इत् इति पूरणः । वयं च चकृम स्तोत्रं करवाम ॥
“Repeat to the liberal Indra such brilliant praise as other (men repeat); let us offer it to him who is affluentin truth.”
To him the Bounteous say the laud, and let us glorify, as men May do, the Giver of true gifts.
(You yourself, o poet—) recite solemn speech to him of good gifts. And thus, like the superior men [=Maruts],
we have made a heavenly (speech) for him whose generosity is real.
Auf, sing ein Lied dem spendenden, ein himmlisches, wie wir's gemacht, Wir Männer dem, der Gutes schenkt.
Trage dem Freigebigen ein Loblied vor und zwar ein himmlisches, wie wir Männer es für den wahrhaft Freigebigen gedichtet haben.
Исполни же хвалу для прекрасно дающего,
Как раз (такую) небесную, как мы, мужи,
Создали для истинно дарящего!
त्वं न॑ इन्द्र वाज॒युस्त्वं ग॒व्युः श॑तक्रतो । त्वं हि॑रण्य॒युर्व॑सो ॥
त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । वा॒ज॒ऽयुः । त्वम् । ग॒व्युः । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । त्वम् । हि॒र॒ण्य॒ऽयुः । व॒सो॒ इति॑ ॥
हे इन्द्र त्वं नः अस्माकं वाजयुः अन्नकामो भव । हे शतक्रतो त्वं नोऽस्माकं गव्युः गोकामो भव । हे वसो वासयितरिन्द्र त्वं हिरण्ययुः हिरण्यकामोऽपि भव । छन्दसि परेच्छायामपि दृश्यते क्यच् ' इति क्यच् ॥
“Do you, Indra, be willing to give us food; be willing, Śatakratu, to give us cattle; be willing, donor ofdwelling, to us gold.”
O Indra, Lord of boundless might, for us thou winnest strength and kine,
Thou winnest gold for us, Good Lord.
You, Indra, are seeking spoils for us; you are seeking cows, o you of a hundred resolves;
you are seeking gold, o good one.
᳓
O Indra, hundertwirkender, o guter, du erstrebst für uns Viel Nahrung, Rindbesitz und Gold.
Du, Indra, trachtest für uns nach dem Siegerpreis, du nach Rindern, du Ratreicher, nach Gold, du Gütiger.
Ты для нас, о Индра, – приносящий добычу,
Ты – приносящий коров, о стоумный,
Ты – приносящий золото, о благой.
व॒यमि॑न्द्र त्वा॒यवो॒ऽभि प्र णो॑नुमो वृषन् । वि॒द्धी त्व१॒॑स्य नो॑ वसो ॥
व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । त्वा॒ऽयवः॑ । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ । वृ॒ष॒न् । वि॒द्धि । तु । अ॒स्य । नः॒ । व॒सो॒ इति॑ ॥
हे वृषन् कामानां वर्षितः इन्द्र त्वायवः त्वत्कामाः वयं वसिष्ठास्त्वाम् अभि प्र णोनुमः प्रकर्षेण स्तुमः । हे वसो वासयितरिन्द्र अस्य इदमस्मदीयं स्तोत्रं तु क्षिप्रं विद्धि अवधारय ॥
“Devoted to you, showerer (of benefits), we glorify you; be cognizant, giver of dwellings, of this ourpraise.”
Faithful to thee we loudly sing, heroic Indra, songs to thee: Mark, O Good Lord, this act of ours.
We are seeking you, o Indra; we keep bellowing out to you, o bull. Know this (cry?) of ours, o good one.
᳓
Die, Indra, wir die deinen sind, o starker, wir besingen dich; O guter, achte du darauf.
Wir schreien nach dir, du Bulle Indra, verlangend; beachte doch diesen Schrei von uns, du Gütiger!
Мы, о Индра, стремясь к тебе,
Громко приветствуем (тебя) криками, о бык.
Узнай же этот наш (крик), о благой!
मा नो॑ नि॒दे च॒ वक्त॑वे॒ऽर्यो र॑न्धी॒ररा॑व्णे । त्वे अपि॒ क्रतु॒र्मम॑ ॥
मा । नः॒ । नि॒दे । च॒ । वक्त॑वे । अ॒र्यः । र॒न्धीः॒ । अरा॑व्णे । त्वे इति॑ । अपि॑ । क्रतुः॑ । मम॑ ॥
हे इन्द्र अर्यः स्वामी त्वं वक्तवे परुषवाक्यानां वक्त्रे निदे निन्दित्रे अराव्णे अदात्रे नः अस्मान् मा रन्धीः वशं मा कार्षीः। अपि अपि च त्वे त्वयि मम क्रतुः मदीयं स्तोत्रलक्षणं कर्म गच्छत्विति शेषः । अस्मदीयं स्तोत्रं भवच्चित्ते प्रविशत्वित्यर्थः ॥
“Indra, who are lord, subject us not to the reviler, to the abuser, to the withholder of offerings; may myworship verily (find favour) with you.”
Give us not up to man's reproach, to foeman's hateful calumny: In thee alone is all my strength.
Do not make us subject to scorn to be spoken or to the hostility of the stranger.
On you is my determination (fixed).
Nicht gib uns treue hin dem Neid, dem Schmäher, noch dem Geizigen; In dir allein ruht meine Kraft.
Und überantworte uns nicht dem Tadel, dem mißgünstigen Gerede eines hohen Herrn! Nach dir steht mein Sinn.
И не отдай ты нас во власть хулы,
Недоброжелательной речи врага!
Только в тебе моя сила духа!
त्वं वर्मा॑सि स॒प्रथ॑: पुरोयो॒धश्च॑ वृत्रहन् । त्वया॒ प्रति॑ ब्रुवे यु॒जा ॥
त्वम् । वर्म॑ । अ॒सि॒ । स॒ऽप्रथः॑ । पु॒रः॒ऽयो॒धः । च॒ । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । त्वया॑ । प्रति॑ । ब्रु॒वे॒ । यु॒जा ॥
हे वृत्रहन् शत्रूणां हिंसकेन्द्र त्वं वर्म अस्माकं कवचम् असि । कवचवद्रक्षकोऽसीत्यर्थः । सप्रथः सर्वतः पृथुश्चासि । पुरोयोधश्च पुरो योद्धा चासि । त्वया युजा त्वया सहायेन प्रति ब्रुवे शत्रून् प्रतिब्रवीमि । प्रतिहन्मीत्यर्थः ॥ ॥ १५ ॥
“Slayer of enemies, you, Indra, are our armour, vast and our preceder in battle; with you for my ally I defy(the foe).”
Thou art mine ample coat of mail, my Champion, Vrtra-Slayer, thou:
With thee for Friend I brave the foe.
You are armor of broad extent and a fighter in the front, o Vr̥tra-smasher. With you as yokemate, I respond to (the challenger).
Du bist ein weiter Panzer uns, und Führer, der du Feinde schlägst; Zu dir, dem Freund, gesell' ich mich.
Du bist ein breiter Schirm und ein Vorkämpfer, du Vritratöter. Mit dir im Bunde verteidige ich mich.
Ты – (наш) широкий щит
И передовой боец, о убийца Вритры.
С тобой как с союзником я защищаюсь.
म॒हाँ उ॒तासि॒ यस्य॒ तेऽनु॑ स्व॒धाव॑री॒ सह॑: । म॒म्नाते॑ इन्द्र॒ रोद॑सी ॥
म॒हान् । उ॒त । अ॒सि॒ । यस्य॑ । ते । अनु॑ । स्व॒धाव॑री॒ इति॑ स्व॒धाऽव॑री । सहः॑ । म॒म्नाते॒ इति॑ । इ॒न्द्र॒ । रोद॑सी॒ इति॑ ॥
उत अपि च हे इन्द्र त्वं महान् असि सर्वाधिकोऽसि । हे इन्द्र यस्य ते तव सहः बलं स्वधावरी अन्नवत्यौ रोदसी द्यावापृथिव्यौ अनु मम्नाते अनुमन्येते । त्वदीयं सहः सर्वाधिकमित्यत्रोभावपि लोकौ विसंवादं न कुरुत इत्यर्थः ॥
“You verily are great; and heaven and earth abounding with food, respect, Indra, your strength.”
Yea, great art thou whose conquering might two independent Powers confess.
The Heaven, O India, and the Earth.
And you are great, you to whose might the two autonomous
world-halves
have yielded, o Indra.
᳓
Und gross, o Indra, bist du doch, dem Erd' und Himmel zugestehn Die Obermacht, die herrlichen.
Auch bist du der Große, dem die beiden eigenmächtigen Welten die Überlegenheit zugestanden haben, Indra.
А также ты тот великий (бог),
Которому две самовластные половины вселенной
Уступили (свою) силу, о Индра.
तं त्वा॑ म॒रुत्व॑ती॒ परि॒ भुव॒द्वाणी॑ स॒याव॑री । नक्ष॑माणा स॒ह द्युभि॑: ॥
तम् । त्वा॒ । म॒रुत्व॑ती । परि॑ । भुव॑त् । वाणी॑ । स॒ऽयाव॑री । नक्ष॑माणा । स॒ह । द्युऽभिः॑ ॥
हे इन्द्र तम् उक्तगुणविशिष्टं त्वा त्वां सयावरी त्वया सह गन्त्री । यत्र यत्र त्वं यासि तत्र तत्र यान्तीत्यर्थः । द्युभिः तेजोभिः नक्षमाणा व्याप्नुवती मरुत्वती । मरुतः स्तोतारः । तद्वती वाणी स्तुतिः परि भुवत् परिभवतु । परिभवतिरत्र परिग्रहार्थीयः । परिगृह्णात्वित्यर्थः ॥
“May the praises of your adorers, accompanying you (wherever you go), such as you are, and spreadingaround with radiance, reach you.”
So let the voice surround thee, which attends the Maruts on their way,
Reaching thee with the rays of light.
The choir of Maruts, your fellow travelers, surrounds you,
reaching you all together throughout the days.
᳓
Drum sei um dich der Lieder Klang, fortschreitend mit der Marutschar, Vordringend mit der Tage Glanz.
Dich umgibt als Begleiter der von den Marut gebildete Chor, zugleich mit dem Tagesanbruch erscheinend.
Тебя окружает состоящий из Марутов
Хор, появляющийся вместе (с тобой),
Возникающий в начале дня.
ऊ॒र्ध्वास॒स्त्वान्विन्द॑वो॒ भुव॑न्द॒स्ममुप॒ द्यवि॑ । सं ते॑ नमन्त कृ॒ष्टय॑: ॥
ऊ॒र्ध्वासः॑ । त्वा॒ । अनु॑ । इन्द॑वः । भुव॑न् । द॒स्मम् । उप॑ । द्यवि॑ । सम् । ते॒ । न॒म॒न्त॒ । कृ॒ष्टयः॑ ॥
हे इन्द्र उप द्यवि द्युलोकसमीपे स्थितं दस्मं दर्शनीयं त्वा त्वाम् अनु उद्दिश्य ऊर्ध्वासः ऊर्ध्वाः इन्दवः अस्मदीयाः सोमाः भुवन् भवन्ति। कृष्टयः प्रजाश्च ते तुभ्यं सं नमन्त । भुवि सोमास्त्वदर्थमेव जायन्ते प्रजाश्च त्वामेव प्रणमन्तीतीन्द्रस्तुतिः ॥
“The ascending libations proceed, Indra, to you, abiding in heaven, of goodly aspect; men bow inreverence before you.”
Let the ascending drops attain to thee, the Wondrous God, in heaven:
Let all the folk bow down to thee.
The (soma) drops aloft in heaven come close to you, the wondrous one; the communities jointly bow to you.
Es eilen dir die Indu's nach, am Himmel hoch dem kräftigen; Dich beten alle Stämme an.
Dir, dem Meister, sollen die zum Himmel aufsteigenden Somasäfte genügen. Die Völker sollen sich vor dir neigen.
Вздымающиеся вверх, к небу, соки сомы
Тебе, чудесному, идут на пользу.
Народы склоняются вместе перед тобой.
प्र वो॑ म॒हे म॑हि॒वृधे॑ भरध्वं॒ प्रचे॑तसे॒ प्र सु॑म॒तिं कृ॑णुध्वम् । विश॑: पू॒र्वीः प्र च॑रा चर्षणि॒प्राः ॥
प्र । वः॒ । म॒हे । म॒हि॒ऽवृधे॑ । भ॒र॒ध्व॒म् । प्रऽचे॑तसे । प्र । सु॒ऽम॒तिम् । कृ॒णु॒ध्व॒म् । विशः॑ । पू॒र्वीः । प्र । च॒र॒ । च॒र्ष॒णि॒ऽप्राः ॥
हे मदीयाः पुरुषाः वः यूयं महिवृधे महतां धनानां वर्धयित्रे महे महते इन्द्राय प्र भरध्वं सोमान् प्रणयत । प्रचेतसे प्रकृष्टमतये इन्द्राय सुमतिं सुष्टुतिं च प्र कृणुध्वं प्रकुरुत । अथ प्रत्यक्षस्तुतिः । हे इन्द्र चर्षणिप्राः कामैः प्रजानां पूरयिता त्वं पूर्वीः हविषां पूरयित्रीः विशः प्रजाः प्र चर अभिगच्छ॥
“Bring (libations) to the great (Indra), the giver of great (wealth); offer praise to the wise Indra; fulfiller (ofthe desires) of men, come to the people offering many (oblations).”
Bring to the Wise, the Great, who waxeth mighty, your offerings, and make ready your devotion;
To many clans he goeth, man's controller.
(Sacrificers,) bear forth your (offering) for the great one of great
strengthening; for the forethoughtful one put forth your good thought. (Indra,) fare forth to the many clans, as the one filling up the settled domains.
Bringt eurem grossen, segensreichen, weisen die Gaben dar, bereitet ihm ein Preislied, Zu vielen Stämmen komm er, Völker segnend.
Traget dem Großen, Großgewachsenen vor, schicket dem Fürsorglichen euer gutes Gedicht voraus! Komm du, der länderfüllende Indra, zu den vielen Clanen!
Принесите ваше (произведение) мощному, мощнорастущему!
Исполните молитву прозорливому!
Шагай вперед ко многим племенам как наполняющий народы!
उ॒रु॒व्यच॑से म॒हिने॑ सुवृ॒क्तिमिन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ जनयन्त॒ विप्रा॑: । तस्य॑ व्र॒तानि॒ न मि॑नन्ति॒ धीरा॑: ॥
उ॒रु॒ऽव्यच॑से । म॒हिने॑ । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । इन्द्रा॑य । ब्रह्म॑ । ज॒न॒य॒न्त॒ । विप्राः॑ । तस्य॑ । व्र॒तानि॑ । न । मि॒न॒न्ति॒ । धीराः॑ ॥
उरुव्यचसे पृथुव्याप्तये महिने महते यस्मै इन्द्राय सुवृक्तिं स्तुतिं ब्रह्म अन्नं हविश्व ‘विप्राः प्राज्ञाः जनयन्त जनयन्ति तस्य इन्द्रस्य व्रतानि रक्षणादीनि कर्माणि धीराः प्राज्ञा देवा अपि न मिनन्ति न हिंसन्ति ॥
“The sages engender sacred praise and (sacrificial) food for the wide- pervading, mighty Indra; theprudent impede not his functions.”
For Indra, the sublime, the far-pervading, have singers generated prayer and praises:
The sages never violate his statutes.
For the great one of broad expanse, for Indra, the inspired poets begat a (hymn) with a good twist, a sacred formulation.
His commandments the clever do not transgress.
Dem umfangsreichen, dem erhabnen Indra erzeugten Lied und Lobgebet die Sänger, Und seinen Dienst versäumen nie die weisen.
Dem Umfänglichen, Mächtigen erzeugen die Beredten ein Loblied, dem Indra eine erbauliche Rede. Seine Gebote übertreten die Einsichtigen nicht.
Широкообъемлющему великому Индре
Вдохновенные (поэты) породили прекрасный гимн, священное слово.
Мудрые не нарушают его заветов.
इन्द्रं॒ वाणी॒रनु॑त्तमन्युमे॒व स॒त्रा राजा॑नं दधिरे॒ सह॑ध्यै । हर्य॑श्वाय बर्हया॒ समा॒पीन् ॥
इन्द्र॑म् । वाणीः॑ । अनु॑त्तऽमन्युम् । ए॒व । स॒त्रा । राजा॑नम् । द॒धि॒रे॒ । सह॑ध्यै । हरि॑ऽअश्वाय । ब॒र्ह॒य॒ । सम् । आ॒पीन् ॥
सत्रा राजानं सर्वजगत ईश्वरम् अनुत्तमन्युम् । केनाप्यनुत्तोऽबाधितो मन्युः क्रोधो यस्य सः । तम् एव इन्द्रं वाणीः स्तुतयः सहध्यै स्तोतॄणां शत्रूनभिभवितुं दधिरे । अतो हेतोर्हे स्तोतः त्वमपि हर्यश्वाय इन्द्राय । हर्यश्वमिन्द्रं स्तोतुमित्यर्थः। आपीन् बन्धून् सं बर्हय उत्साहय ॥ ॥ १६ ॥
“Praises truly enable the universal monarch, Indra, whose wrath is irresistible, to overcome (his foes);urge your kinsmen, (worthippers, to glorify) the lord of bay steeds.”
The choirs have stablished Indra King for ever, for victory, him whose anger is resistless:
And, for the Bays' Lord, strengthened those he loveth.
The (Marut) choirs entirely established Indra—just him to whom the battle fury is conceded—as king, to be victorious.
Swell his friends altogether for the one of the fallow bays.
Zum König wählten Indra sich die Winde, dass stets er siege, dessen Zorn nicht nachgibt; Dem Füchselenker leg' ans Herz die Freunde.
Den Indra haben die Stimmen insgesamt zum König eingesetzt, daß er siege, ihn, dessen Grimm man nachgibt. Dem Falbenfahrer will ich die Verbündeten ermutigen.
Индру, чья ярость совсем неодолима, поставили
Царем все вместе голоса, чтобы он побеждал.
Для повелителя буланых я хочу усилить союзников.