Sukta 7.38
ऋषिवसिष्ठः
देवतासविता
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
उदु॒ ष्य दे॒वः स॑वि॒ता य॑याम हिर॒ण्ययी॑म॒मतिं॒ यामशि॑श्रेत् । नू॒नं भगो॒ हव्यो॒ मानु॑षेभि॒र्वि यो रत्ना॑ पुरू॒वसु॒र्दधा॑ति ॥
उत् । ऊँ॒ इति॑ । स्यः । दे॒वः । स॒वि॒ता । य॒या॒म॒ । हि॒र॒ण्ययी॑म् । अ॒मति॑म् । याम् । अशि॑श्रेत् । नू॒नम् । भगः॑ । हव्यः॑ । मानु॑षेभिः । वि । यः । रत्ना॑ । पु॒रु॒ऽवसुः॑ । दधा॑ति ॥
सविता सर्वस्य प्रेरकः स्यः सः देवः हिरण्ययीं सुवर्णमयीं याम् अमतिम् । रूपनामैतत् । रूपं प्रभामित्यर्थः । अशिश्रेत् आश्रयति ताममतिम् उत् ययाम उद्यच्छति उद्गमयति । उ इति पादपूरणः । नूनम् अद्य भगः भजनीयो यः सविता मानुषेभिः मनुष्यैः स्तोतृभिः हव्यः हवनीयः स्तोतव्यो भवति । पुरूवसुः बहुधनः यः देवः स्तोतृभ्यः रत्ना रत्नानि रमणीयानि धनानि वि दधाति करोति । स सविता देवः ताममतिमुद्ययामेति पूर्वेण संबन्धः ॥
“The divine Savitā has diffused the golden radiance on high, of which he is the asylum; verily Bhaga isto be absorbed by men who, abounding in wealth, distributes treasures (among them).”
ON high hath Savitar, this God, extended the golden lustre which he spreads around him.
Now, now must Bhaga be invoked by mortals, Lord of great riches who distributes treasures.
This god Savitar holds up the golden emblem which he has fixed firm. Now is Bhaga to be invoked by the sons of Manu—he of many goods who distributes treasures.
Empor schon streckte seinen goldnen Schimmer Gott Savitar, mit dem er sich bekleidet; Der Segner ist zu rufen von den Menschen, der güterreiche, welcher Schätze austheilt.
Gott Savitri hat dort sein Bildnis emporgerichtet, das goldene, das er jetzt aufgestellt hat. Nun ist Bhaga von den Menschen anzurufen, der Schatzreiche, der die Kleinode austeilt.
Вверх вознес этог бог Савитар
Золотой (свой) образ, который укрепил (на небе).
Теперь Бхагу должны призывать люди,
(Того) кто, имея много добра, наделяет сокровищами.
उदु॑ तिष्ठ सवितः श्रु॒ध्य१॒॑स्य हिर॑ण्यपाणे॒ प्रभृ॑तावृ॒तस्य॑ । व्यु१॒॑र्वीं पृ॒थ्वीम॒मतिं॑ सृजा॒न आ नृभ्यो॑ मर्त॒भोज॑नं सुवा॒नः ॥
उत् । ऊँ॒ इति॑ । ति॒ष्ठ॒ । स॒वि॒त॒रिति॑ । श्रु॒धि॒ । अ॒स्य । हिर॑ण्यऽपाणे । प्रऽभृ॑तौ । ऋ॒तस्य॑ । वि । उ॒र्वीम् । पृ॒थ्वीम् । अ॒मति॑म् । सृ॒जा॒नः । आ । नृऽभ्यः॑ । म॒र्त॒ऽभोज॑नम् । सु॒वा॒नः ॥
हे सवितः सर्वस्य प्रेरयितर्देव त्वम् उत् तिष्ठ ऊर्ध्वं गच्छ । ततो हे हिरण्यपाणे हे सुवर्णहस्त त्वमस्मदभीप्सितप्रदानाय ऋतस्य यज्ञस्य प्रभृतौ प्रणयने अस्य अस्मदीयमिदं स्तोत्रं श्रुधि शृणु । उ इति पूरणः । कीदृशस्त्वम् । उर्वी विस्तीर्णां पृथ्वीं प्रथिताम् अमतिं रूपं प्रभां वि सृजानः विसृजन नृभ्यः नेतृभ्यः स्तोतृभ्यः मर्तभोजनं मनुष्याणां भोगयोग्यं धनम् आ सुवानः प्रेरयन् । एवंभूतस्त्वमिदं स्तोत्रं शृण्विति संबन्धः ॥
“Rise up Savitā; hear (our solicitations) upon the celebration of this ceremony, (you who are) diffusinglight over the spacious earth, and bestowing human enjoyment upon men.”
Rise up, O Savitar whose hands are golden, and hear this man while sacrifice is offered,
Spreading afar thy broad and wide effulgence, and bringing mortal men the food that feeds them.
Stand up, Savitar. Listen, o golden-palmed one, at the (ritual)
presentation of this truth,
unloosing your emblem wide and broad, impelling mortals’ sustenance here for men.
O Savitar, goldhändiger, erheb dich, und hör auf diesen bei des Opfers Weihung; Ergiessend deinen weiten, breiten Schimmer und Menschennahrung spendend diesen Männern.
Erhebe dich, o Savitri, höre zu bei dem Beginn dieses rechten Werkes, du Goldhändiger, dein Bildnis weit und breit entfaltend, den Männern die Menschenzehrung zuweisend.
Поднимись же, Савитар! Услышь этого (певца),
О златорукий, при совершении обряда,
Далеко (и) широко развертывая (свой) образ,
Вызывая к жизни для мужей пищу, (подобающую) смертным!
अपि॑ ष्टु॒तः स॑वि॒ता दे॒वो अ॑स्तु॒ यमा चि॒द्विश्वे॒ वस॑वो गृ॒णन्ति॑ । स न॒: स्तोमा॑न्नम॒स्य१॒॑श्चनो॑ धा॒द्विश्वे॑भिः पातु पा॒युभि॒र्नि सू॒रीन् ॥
अपि॑ । स्तु॒तः । स॒वि॒ता । दे॒वः । अ॒स्तु॒ । यम् । आ । चि॒त् । विश्वे॑ । वस॑वः । गृ॒णन्ति॑ । सः । नः॒ । स्तोमा॑न् । न॒म॒स्यः॑ । चनः॑ । धा॒त् । विश्वे॑भिः । पा॒तु॒ । पा॒युऽभिः॑ । नि । सू॒रीन् ॥
अपि च सविता देवः अस्माभिः स्तुतः अस्तु । अस्मदीयाः स्तुतीः शृणोत्वित्यर्थः । विश्वे वसवः चित् सर्वे देवा अपि यं सवितारम् आ गृणन्ति अभिष्टुवन्ति नमस्यः सर्वैर्नमस्करणीयः सः देवः स्तोमान् नः अस्मदीयानि स्तोत्राणि चनः अन्नं धात् दधातु । अन्नफलानि करोतु । विश्वेभिः विश्वैः सर्वैः पायुभिः पालनैः सूरीन् स्तोतॄनस्मान् नि पातु नितरां पालयतु ॥
“Glorified be the divine Savitā, whom all the gods praise; may that adorable (diviniy) require our praises(with) food; may he always protect the devout with all his protections.”
Let Savitar the God he hymned with praises, to whom the Vasus, even, all sing glory.
Sweet be our lauds to him whose due is worship: may he with all protection guard our princes.
Let god Savitar, when praised, be nearby, whom also all the Vasus hymn. Let him, worthy of reverence, take delight in our praises. Let him protect the patrons with all his protectors.
Gott Savitar, er werde recht gepriesen, er, welchen alle Vasu's hoch verehren; An unsern Liedern finde Lust der hehre, mit allen Hütern schütze er die Edlen.
Savitri, der gepriesene Gott, soll Anteil am Opfer haben, den selbst die Vasu´s alle beloben. Der Verehrungswürdige möge unser Loblied gut aufnehmen; er soll mit allen Schützern die Lohnherren behüten.
Как только (его) восхвалили, пусть возникнет поблизости бог Савитар,
Которого даже все Васу воспевают!
Достойному поклонения пусть понравятся наши хвалы!
Пусть защитит он всеми защитниками (наших) покровителей!
अ॒भि यं दे॒व्यदि॑तिर्गृ॒णाति॑ स॒वं दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्जु॑षा॒णा । अ॒भि स॒म्राजो॒ वरु॑णो गृणन्त्य॒भि मि॒त्रासो॑ अर्य॒मा स॒जोषा॑: ॥
अ॒भि । यम् । दे॒वी । अदि॑तिः । गृ॒णाति॑ । स॒वम् । दे॒वस्य॑ । स॒वि॒तुः । जु॒षा॒णा । अ॒भि । स॒म्ऽराजः॑ । वरु॑णः । गृ॒ण॒न्ति॒ । अ॒भि । मि॒त्रासः॑ । अ॒र्य॒मा । स॒ऽजोषाः॑ ॥
देवी द्योतमाना अदितिः अदीना देवमाता यं सवितारम् अभि गृणाति अभिष्टौति । कीदृशी । सवितुः देवस्य एव सवं प्रसवमनुज्ञां जुषाणा सेवमाना। सम्राजः सम्यग्राजमानाः वरुणः । उपलक्षणमेतत् । वरुणादयो देवाः यं सवितारम् अभि गृणन्ति अभिष्टुवन्ति । मित्रासः मित्रादयश्च सजोषाः समानप्रीतिः अर्यमा एतत्संज्ञको देवश्च यम् अभि गृणन्ति । स नः स्तोमांश्चनो धादिति पूर्वयर्चा संबन्धः ।
“Whom the divine Aditi, delighting at the birth of the divine Savitṛ, glorifies, whom the supremesoverigns, Varuṇa, Mitra, Āryaman, (and other gods) adore.”
Even he whom Aditi the Goddess praises, rejoicing in God Savitar's incitement:
Even he who praise the high imperial Rulers, Varuna, Mitra, Aryaman, sing in concert.
Whom goddess Aditi greets, taking pleasure in the impulsion of god Savitar,
(him) do the sovereign kings Varuṇa, Mitra, Aryaman and their allies greet in concert—
Des Savitar, des Gottes, Spende, welche die Göttin Aditi geniessend preiset, Die rühmen auch vereint die Allbeherrscher Varuna, Mitra, Arjaman im Bunde.
Den die Göttin Aditi belobt, da sie an Gott Savitri´s Anweisung Gefallen hat, ihn beloben einmütig die Großkönige Varuna, Mitra, Aryaman.
Кого воспевает богиня Адити,
Радующаяся побуждению бога Савитара,
Того воспевают (также) вседержители Варуна,
Митра и другие, Арьяман – единодушные.
अ॒भि ये मि॒थो व॒नुष॒: सप॑न्ते रा॒तिं दि॒वो रा॑ति॒षाच॑: पृथि॒व्याः । अहि॑र्बु॒ध्न्य॑ उ॒त न॑: शृणोतु॒ वरू॒त्र्येक॑धेनुभि॒र्नि पा॑तु ॥
अ॒भि । ये । मि॒थः । व॒नुषः॑ । सप॑न्ते । रा॒तिम् दि॒वः । रा॒ति॒ऽसाचः॑ । पृ॒थि॒व्याः । अहिः॑ । बु॒ध्न्यः॑ । उ॒त । नः॒ । शृ॒णो॒तु॒ । वरू॑त्री । एक॑धेनुऽभिः । नि । पा॒तु॒ ॥
रातिषाचः दानसेविनः वनुषः संभक्तारः ये यजमानाः मिथः परस्परं संहता भूत्वा सवितारमभिलक्ष्य सपन्ते परिचरन्ति । कीदृशम् । दिवः द्युलोकस्य पृथिव्याः भूमेश्च रातिं मित्रभूतम् । उत अपि च अहिर्बुध्न्यः । बुध्नेऽन्तरिक्षे भवो बुध्न्यः । एतीत्यहिः। एतत्पदद्वयाभिधो मध्यमस्थानोऽग्निरहिर्बुध्न्य इत्युच्यते । सवितुर्मित्रभूतः सोऽपि तेषां नः अस्माकं सवितृविषयं स्तोत्रं शृणोतु । तथा वरूत्री वाग्देवी च सवितृसहिता सती एकधेनुभिः मुख्याभिर्गोभिः नि पातु नितरामस्मान् पालयतु । ।
“Whom those solicitous for wealth those enjoying (it), mutually worship, the benefactor of heaven andearth; may Ahirbudhnya hear us; may the protectress (the goddess of speech), cherish us with excellen cattle.”
They who come emulous to our oblation, dispensing bounty, from the earth and heaven.
May they and Ahibudhnya hear our calling: guard us Varutri with the Ekadhenus.
(As do) those who, zealous in rivalry, serve the gift of Heaven and Earth as Gift-Escorts.
And let Ahi Budhnya hear us; let the Shielding Goddess defend (us) with the Ekadhenus.
Die Spender, die, wetteifernd mit einander des Himmels und der Erde Gabe wirken, Der Drachen auch der Tiefe mög' uns hören, durch Ekadhenu's uns Varutri schützen.
Die gabenbegleiteten Genien, die gegenseitig eifersüchtig die Gabe des Himmels und der Erde hüten-auch der Drache der Tiefe soll uns hören, die Schützerin mit den Ekadhenu´s soll uns schützen.
(Те) сопровождающие дары (боги), которые стараясь друг перед другом
Лелеют дар неба и земли:
А также Ахи Будхнья пусть услышит нас!
Пусть защитит Покровительница вместе с Экадхену!
अनु॒ तन्नो॒ जास्पति॑र्मंसीष्ट॒ रत्नं॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुरि॑या॒नः । भग॑मु॒ग्रोऽव॑से॒ जोह॑वीति॒ भग॒मनु॑ग्रो॒ अध॑ याति॒ रत्न॑म् ॥
अनु॑ । तत् । नः॒ । जाःऽपतिः॑ । मं॒सी॒ष्ट॒ । रत्न॑म् । दे॒वस्य॑ । स॒वि॒तुः । इ॒या॒नः । भग॑म् । उ॒ग्रः । अव॑से । जोह॑वीति । भग॑म् । अनु॑ग्रः । अध॑ । या॒ति॒ । रत्न॑म् ॥
इयानः अस्माभिर्याच्यमानः जास्पतिः प्रजानां पालकः सविता देवः सवितुः देवस्य स्वस्य संबन्धि रत्नं रमणीयं तत् प्रसिद्धं धनं नः अस्माकम् अनु मंसीष्ट अनुमन्यताम् । उग्रः ओजस्वी स्तोता भगं भजनीयं सवितारं भगसंज्ञकं देवं वा अवसे नोऽस्माकं रक्षणाय जोहवीति भृशं ह्वयति । अध अपि च अनुग्रः असमर्थः स्तोता भगम् एतत्संज्ञकं सवितारं वा रत्नं रमणीयं तत्प्रसिद्धं धनं याति याचते ॥
“May the protector of progeny, when solicited, consent to bestow upon us the precious (wealth of thedivine Savitā; the ardent (adorer) invokes repeatedly Bhaga for protection; the less ardent solicits Bhaga forwealth.”
This may the Lord of Life, entreated, grant us,-the wealth which Savitar the God possesses.
The mighty calls on Bhaga for protection, on Bhaga calls the weak to give him riches.
Might the Lord of the Family [=Bhaga] concede this treasure of god Savitar’s to us, when he is begged for it.
Bhaga does the powerful one keep calling for help, and Bhaga does the powerless one beg for a treasure.
Darin auch stimme ein des Hauses Herr uns, wenn er Gott Savitar um Schätze angeht; Den Bhaga ruft zu Hülfe sich, wer stark ist, ihn auch, wer schwach ist, und gelangt zu Reichthum.
Dieses Kleinod des Gottes Savitri möge uns der Herr der Familie zubilligen, darum bittend. Den Bhaga ruft der Mächtige zum Beistand, den Bhaga geht auch der Schwache um das Kleinod an.
Пусть согласится на этот (дар) для нас Господин потомства,
Когда его попросят о сокровище бога Савитара!
(Даже) сильный громко зовет Бхагу на помощь,
И несильный (тоже) просит Бхагу о сокровище.
शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृकं॒ रक्षां॑सि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः ॥
शम् । नः॒ । भ॒व॒न्तु॒ । वा॒जिनः॑ । हवे॑षु । दे॒वऽता॑ता । मि॒तऽद्र॑वः । सु॒ऽअ॒र्काः । ज॒म्भय॑न्तः । अहि॑म् । वृक॑म् । रक्षां॑सि । सऽने॑मि । अ॒स्मत् । यु॒य॒व॒न् । अमी॑वाः ॥
देवताता देवतातौ यज्ञे हवेषु अस्मदीयेषु स्तोत्रेषु मितद्रवः मितद्रवणा मितमार्गाः स्वर्काः शोभनान्नाः वाजिनः एतदभिधायका देवाः नः अस्माकं शं सुखाय भवन्तु । अपि च अहिम् आगत्य हन्तारं वृकं वसूनामादातारम् । चोरमिति शेषः । रक्षांसि च जम्भयन्तः हिंसन्तो वाजिनो देवाः सनेमि। पुराणनामैतत् । पुरातनाः अमीवाः रोगान् अस्मत् अस्मत्तः युयवन् पृथक्कुर्वन्तु ॥
“May the Vājins, with slackened speed, bringing excellent food, be (disposed) for our happiness, uponour invocations at the worship of the gods; destroying the murderer, the robber, the rākṣasas, and keepingfrom us ancient maladies.”
Bless us the Vajins when we call, while slowly they move, strong Singers, to the Gods' assembly.
Crushing the wolf, the serpent, and the demons, may they completely banish all affliction.
Let these prizewinners [=Maruts]—those of measured pace and lovely chants—be luck for us at the invocations in the divine assembly.
Crushing the serpent, the wolf, the demonic powers, they will keep
afflictions away from us, bag and baggage.
Zum Heile seien uns die Rosse bei unsern Anrufungen, die schnell laufen und schön glänzen in der Schar der Götter; die Schlange, den Wolf und die Nachtgeister zermalmend, mögen sie alle Plagen ganz von uns fern halten.
Zum Glück sollen uns die Streitrosse mit festen Schritten sein, bei den Anrufungen im Gottesdienst schön gepriesen, die Schlange, den Wolf, die Unholde erwürgend sollen sie von ganz und gar die Krankheiten fern halten.
На счастье нам пусть будут кони, приносящие награду под призывы
Во время службы богам, (кони) с размеренным бегом, прекраснозвучные!
Хватая змею, волка, ракшасов,
Пусть избавят нас совсем от болезней!
वाजे॑वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मध्व॑: पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑: ॥
वाजे॑ऽवाजे । अ॒व॒त॒ । वा॒जि॒नः॒ । नः॒ । धने॑षु । वि॒प्राः॒ । अ॒मृ॒ताः॒ । ऋ॒त॒ऽज्ञाः॒ । अ॒स्य । मध्वः॑ । पि॒ब॒त॒ । मा॒दय॑ध्वम् । तृ॒प्ताः । या॒त॒ । प॒थिऽभिः॑ । दे॒व॒ऽयानैः॑ ॥
हे वाजिनः एतन्नामका देवाः विप्राः मेधाविनः अमृताः अमरणधर्माणः ऋतज्ञाः सत्यं जानन्त एवंभूताः सन्तो यूयं वाजेवाजे सर्वेषु युद्धेषु नः अस्मान् धनेषु धननिमित्तेषु अवत पालयत । ततो यूयम् अस्य मध्वः मधुरोपेतमिमं सोमं पिबत । सोमपानानन्तरं मादयध्वं यूयं तृप्ता भवत। ततः तृप्ताः यूयं देवयानैः देवगमनसाधनैः पथिभिः मार्गैः यात गच्छत ॥ ॥५॥
“Wise, immortal Vājins, observers of truth, defend us in every conflict, and for the sake of wealth; drinkof this sweet (Soma), be exhilarated (thereby) and satisfied; proceed by the paths traversed by the gods.”
Deep-skilled in Law eternal, deathless, Singers, O Vajins, help us in each fray for booty.
Drink of this meath, he satisfied, be joyful: then go on paths which Gods are wont to travel.
For each prize aid us, O ye steeds,
For the rewards, O ye wise, immortal, righteous ones;
Drink of this mead, rejoice in it;
Delighted go by paths on which the gods go.
Help us to every prize, o prizewinners, when the stakes (are set), you truth-knowing, immortal inspired poets.
Drink of this honey here; make yourselves exhilarated. Satisfied, drive along the paths that lead to the gods.
In jeder Schlacht helft uns, o Rosse, in Wettkämpfen, o unsterbliche Priester, ihr opferkundigen; von dieser Süssigkeit trinkt, berauscht euch, befriedigt geht auf den von den Göttern betretnen Pfaden.
Ihr Streitrosse, steht uns in jedem Streite bei, ihr unsterblichen wahrheitskundigen Redner bei jedem Preisbewerb! Trinket von diesem Süßtrank, berauschet euch! Geht gesättigt auf den gottbefahrenen Wegen nach Hause!
С каждой наградой помогайте нам, о кони, приносящие награду,
Со (всеми) ставками, о вдохновенные, бессмертные, знатоки закона!
Испейте этой сладости, опьяняйтесь!
Насытившись, отправляйтесь путями, ведущими к богам!