Sukta 7.62
ऋषिवसिष्ठः
देवतासूर्यः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
उत्सूर्यो॑ बृ॒हद॒र्चींष्य॑श्रेत्पु॒रु विश्वा॒ जनि॑म॒ मानु॑षाणाम् । स॒मो दि॒वा द॑दृशे॒ रोच॑मान॒: क्रत्वा॑ कृ॒तः सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ॥
उत् । सू॒र्यः॑ । बृ॒हत् । अ॒र्चींषि॑ । अ॒श्रे॒त् । पु॒रु । विश्वा॑ । जनि॑म । मानु॑षाणाम् । स॒मः । दि॒वा । द॒दृ॒शे॒ । रोच॑मानः । क्रत्वा॑ । कृ॒तः । सुऽकृ॑तः । क॒र्तृऽभिः॑ । भू॒त् ॥
सूर्यः सर्वस्य प्रेरको देवः बृहत् अत्यधिकं पुरु पुरूणि बहूनि अर्चींषि तेजांसि उत् अश्रेत् ऊर्ध्वं श्रयति । किं प्रति । मानुषाणां मनुष्याणां विश्वा सर्वाणि जनिम जनिमानि जनान् । जनशब्दः संघवचनः । तान् प्रत्युदश्रेत् । स देवः दिवा अहनि रोचमानः सन् समः ददृशे । एकरूपः प्रतिनियतः सन् दृश्यते । तस्मात्पुरुषं पुरुषं प्रत्यादित्यो भवति (ऐ. आ. ३.२.३) इति हि श्रुतिः । स देवः क्रत्वा सर्वस्य कर्ता कृतः संपादितः प्रजापतिना कर्तृभिः स्तुतिकर्तृभिः सुकृतः स्तुत्या तीक्ष्णीकृतः भूत् भवति ॥
“Sūrya spreads his vast and numerous rays over all the crowds of men; shining bright by day, he isbeheld (by all) the same, the creator, the created, he is glorified by his worshippers.”
SURYA hath sent aloft his beams of splendour o'er all the tribes of men in countless places.
Together with the heaven he shines apparent, formed by his Makers well with power and wisdom.
The Sun has raised up his flames aloft, (facing) all the many tribes of Manu’s sons.
Radiating, he is visible as the equal to heaven. Created by their will, he has become well created by his creators.
Weithin liess Surja seine Lichter strahlen in reicher Schar zu allen Menschenstämmen; Er wird gesehn den Himmel ganz durchstrahlend, mit Kraft geschaffen herrlich von den Schöpfern.
Surya hat seine Strahlen hoch aufgerichtet und all die vielen Geschlechter der Menschen erweckt. Gleich der Tageshelle leuchtend ist er erschienen. Mit Umsicht geschaffen ist er von den Schöpfern wohlgeschaffen.
Высоко укрепил лучи Сурья,
(Озирая) все многочисленные поколения людей.
Он явился, сверкая, подобный небу.
Сотворенный силой духа, он был прекрасно создан творцами.
स सू॑र्य॒ प्रति॑ पु॒रो न॒ उद्गा॑ ए॒भिः स्तोमे॑भिरेत॒शेभि॒रेवै॑: । प्र नो॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वो॒चोऽना॑गसो अर्य॒म्णे अ॒ग्नये॑ च ॥
सः । सू॒र्य॒ । प्रति॑ । पु॒रः । नः॒ । उत् । गाः॒ । ए॒भिः । स्तोमे॑भिः । ए॒त॒शेभिः॑ । एवैः॑ । प्र । नः॒ । मि॒त्राय॑ । वरु॑णाय । वो॒चः॒ । अना॑गसः । अ॒र्य॒म्णे । अ॒ग्नये॑ । च॒ ॥
हे सूर्य सः प्रसिद्धस्त्वं नः अस्मान् प्रति पुरः पुरस्तात् उद्गाः उद्गच्छ। कैः साधनैः । एभिः स्तोमेभिः स्तोमैः स्तुत्यैः एतशेभिः एतवर्णैः । स्वार्थिकः शकारः ‘ या जरन्ता युक्शा ता ' (ऋ. सं. १. १६१. ७) पुरुषः कृष्णशवास्युत्तरतः' (ऐ. ब्रा. ५, १४) इत्यादिवत् । तादृशैः एवैः गमनशीलैरश्वैः उद्गाः । अथ तथा कृत्वास्माभिः स्तुतः सन् नः अस्मान् अनागसः अपापान् प्र वोचः । केभ्यः । मित्राय वरुणाय अर्यम्णे अग्नये च । अत्र सौर्ये इतरेषां मित्रादीनां संकीर्तनं तेषामपि निपातभाक्त्वाविरुद्धम् । एवं पूर्वत्रोत्तरत्र च मैत्रावरुणेऽर्यमादीनां संकीर्तनमपि न विरुध्यते ॥
“Rise up before us, Sūrya, with your glorious white horses; declare us free from sin to Mitra, Varuṇa,Aryaman, and Agni.”
So hast thou mounted up before us, Surya, through these our praises, with fleet dappled horses.
Declare us free from all offence to Mitra, and Varuna, and Aryaman, and Agni.
O Sun, you have arisen in front facing us with these praise songs, with your coursers in their usual ways.
You will proclaim us to Mitra and Varuṇa to be without offense, and to Aryaman and to Agni.
Steig auf vor uns, o Sonnengott, aufs neue mit diesen Liedern, mit den schnellen Rossen; Verkünde uns dem Varuna und Mitra als frei von Schuld dem Arjaman und Agni.
Du, Surya, gehst vor uns wieder auf, von diesen Preisliedern gezogen, von den Etasas, aus eignen Trieben. Melde dem Mitra und Varuna, dem Aryaman und Agni, daß wir ohne Sünden sind.
Ты, о Сурья, восходишь нам навстречу
Благодаря этим восхвалениям – быстрым коням.
Провозгласи нас перед Митрой, Варуной
Невиновными, и перед Арьяманом и Агни!
वि न॑: स॒हस्रं॑ शु॒रुधो॑ रदन्त्वृ॒तावा॑नो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः । यच्छ॑न्तु च॒न्द्रा उ॑प॒मं नो॑ अ॒र्कमा न॒: कामं॑ पूपुरन्तु॒ स्तवा॑नाः ॥
वि । नः॒ । स॒हस्र॑म् । शु॒रुधः॑ । र॒द॒न्तु॒ । ऋ॒तऽवा॑नः । वरु॑णः । मि॒त्रः । अ॒ग्निः । यच्छ॑न्तु । च॒न्द्राः । उ॒प॒ऽमम् । नः॒ । अ॒र्कम् । आ । नः॒ । काम॑म् । पू॒पु॒र॒न्तु॒ । स्तवा॑नाः ॥
नः अस्मभ्यं शुरुधः शुचेर्दुःखस्य प्रतिरोद्धारः ऋतावानः सत्यवन्तो वरुणादयः सहस्रं सहस्रसंख्याकं धनं वि रदन्तु वितरन्तु । अथवा शुरुध उक्तलक्षणाः सहस्रसंख्याका ओषधीः रदन्तु । किंच ते चन्द्राः आह्लादकारिणोऽस्मभ्यम् उपमं स्तुत्यम् अर्कम् अर्चनीयं यच्छन्तु । किंच स्तवानाः अस्माभिः स्तूयमानाः नः अस्माकं कामम् अपेक्षितं पूपुरन्तु पूरयन्तु । हे सूर्य त्वयानुज्ञाता इति सूर्यस्य स्तुतिः ॥
“May Varuṇa, Mitra and Agni, the alleviators of pain, the observers of truth, bestow upon us thousands(of riches); may they, the givers of delight, grant us excellent (food); glorified by us, many they fulfil our desires.”
May holy Agni, Varuna, and Mitra send down their riches upon us in thousands.
May they, the Bright Ones, make our praise-song perfect, and, when we laud them, grant us all our wishes.
Let those possessing the truth—Varuṇa, Mitra, and Agni—clear the way to a thousand ritual gifts for us.
Let the glittering ones offer us the highest chant [/flame]. Being praised, let them fulfill our wish.
Es mögen schenken tausend Labetränke die heil'gen Agni, Varuna und Mitra, Und höchsten Glanz die glänzenden verleihn uns, und unsern Wunsch erfüllen die gepries'nen.
Tausend Gewinne sollen uns die wahrhaften Varuna, Mitra, Agni zukommen lassen. Die Schimmernden sollen uns das beste Loblied eingeben, und gepriesen sollen sie unseren Wunsch erfüllen.
Пусть нам пробьют тысячу вознаграждений
Преданные закону Варуна, Митра, Агни!
Пусть блистательные даруют нам лучшую песню!
Восхваленные (же), пусть исполнят они наше желание!
द्यावा॑भूमी अदिते॒ त्रासी॑थां नो॒ ये वां॑ ज॒ज्ञुः सु॒जनि॑मान ऋष्वे । मा हेळे॑ भूम॒ वरु॑णस्य वा॒योर्मा मि॒त्रस्य॑ प्रि॒यत॑मस्य नृ॒णाम् ॥
द्यावा॑भूमी॒ इति॑ । अ॒दि॒ते॒ । त्रासी॑थाम् । नः॒ । ये । वा॒म् । ज॒ज्ञुः । सु॒ऽजनि॑मानः । ऋ॒ष्वे॒ इति॑ । मा । हेळे॑ । भू॒म॒ । वरु॑णस्य । वा॒योः । मा । मि॒त्रस्य॑ । प्रि॒यऽत॑मस्य । नृ॒णाम् ॥
हे द्यावाभूमी द्यावापृथिव्यौ हे अदिते अखण्डनीये । एतत् द्यावाभूम्योरेवैकवचनेन संबोधनम्। हे ऋष्वे। महन्नामैतत् । हे महत्यौ नः अस्मान् ञासीथां रक्षतम् । ये वयं सुजनिमानः शोभनजन्मानः वां युवां जज्ञुः ज्ञातवन्तः स्म । किंच वयं वरुणस्य हेळे क्रोधे मा भूम। तथा वायोः मा भूम। तथा नृणां स्तुतिनेतॄणां मनुष्याणां प्रियतमस्य मित्रस्य हेळे मा भूम ॥
“Indivisible and mighty heaven and earth protect us who, of fortunate birth, have knowledge of you both;let us not incur the displeasure of Varuṇa, or of Vāyu, or of Mitra, the best beloved of men.”
O undivided Heaven and Earth, preserve us, us, Lofty Ones! your nobIy-born descendants.
Let us not anger Varuna, nor Vayu, nor him, the dearest Friend of mortals, Mitra.
O Heaven and Earth, o Aditi, you two should rescue us, (and so also should) those good birth-givers [=the gods] who gave birth to you two, o you two on high.
Let us not be in the anger of Varuṇa or of Vāyu, nor in that of Mitra, most dear to men.
O Erd' und Himmel, Aditi, heschützt uns, und die euch hehre schönerzeugend zeugten, Nicht mögen zürnen Varuna und Vaju nicht Mitra uns, der liebste aller Männer.
Himmel und Erde, Aditi, beschützet uns, und die guten Schöpfer, die euch, ihr Erhabene, erschaffen haben. Nicht möchten wir in der Ungnade des Aruna, des Vayu sein, nicht in der des Mitra, der bei den Männern am beliebtesten ist.
О Небо и Земля, о Адити, спасите нас
(И тех) прекрасных породителей, которые породили вас, о двое выдающихся!
Да не вызовем мы гнева Варуны, Ваю,
Ни Митры, самого любимого среди мужей!
प्र बा॒हवा॑ सिसृतं जी॒वसे॑ न॒ आ नो॒ गव्यू॑तिमुक्षतं घृ॒तेन॑ । आ नो॒ जने॑ श्रवयतं युवाना श्रु॒तं मे॑ मित्रावरुणा॒ हवे॒मा ॥
प्र । बा॒हवा॑ । सि॒सृ॒त॒म् । जी॒वसे॑ । नः॒ । आ । नः॒ । गव्यू॑तिम् । उ॒क्ष॒त॒म् । घृ॒तेन॑ । आ । नः॒ । जने॑ । श्र॒व॒य॒त॒म् । यु॒वा॒ना॒ । श्रु॒तम् । मे॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । हवा॑ । इ॒मा ॥
हे मित्रावरुणा मित्रावरुणौ देवौ बाहवा युवाभ्यां बाहू प्र सिसृतं प्रसारयतं हविःस्वीकाराय धनप्रदानाय वा । किमर्थमिति । नः जीवसे अस्माकं जीवनाय । किंच नः अस्माकं गव्यूतिम् । गावो यन्ति गच्छन्त्यत्रेति गव्यूतिर्गोमार्गभूमिः । तां तृणादिप्ररोहाय घृतेन उदकेन आ समन्तात् उक्षतं सिञ्चतम् । किंच नः अस्मान् जने अस्मत्समाने मनुष्यसमूहे वा नोऽस्मान् श्रवयतं विश्रुतं कुरुतम् । हे युवाना नित्ययौवनौ सर्वत्र व्याप्तौ वा युवां मे मम इमा इमानि हवा आह्वानानि श्रुतं शृणुतम् ॥
“Stretch forth your arms for the prolongation of our existence, bedew with water the pastures of ourcattle, render us honoured among men; ever youthful Mitra and Varuṇa, hear these my invocations.”
Stretch forth your arms and let our lives be lengthened: with fatness dew the pastures of our cattle.
Ye Youthful, make us famed among the people: hear, Mitra-Varuna, these mine invocations.
Do ye unloose your arms for us to live;
Do ye bedew our pasturage with ghee;
Make us famous among the folk, O ye young ones;
Hearken, O Mitra and Varuna, to these my supplications.
Stretch forth your arms for us to live. Sprinkle our pasture-land
with ghee.
Make us famed among the people, you two youths. Hear these my
invocations, Mitra and Varuṇa.
O streckt die Arme vor, damit wir leben, besprengt mit fetter Nahrung unsre Wiesen, Berühmt macht uns, o junge, bei den Menschen, vernehmt mein Rufen, Varuna und Mitra.
Recket die Arme aus uns zum Leben, besprenget unsere Trift mit Schmalz! Machet uns unter dem Volke bekannt, ihr Jugendliche; erhöret diese meine Anrufungen, Mitra und Varuna!
Простирайте вы двое длани, чтобы мы жили!
Окропите наше пастбище жиром!
Сделайте нас знаменитыми в народе, о двое юных!
Услышьте эти мои призывы, о Митра-Варуна!
नू मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मा न॒स्त्मने॑ तो॒काय॒ वरि॑वो दधन्तु । सु॒गा नो॒ विश्वा॑ सु॒पथा॑नि सन्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
नु । मि॒त्रः । वरु॑णः । अ॒र्य॒मा । नः॒ । त्मने॑ । तो॒काय॑ । वरि॑वः । द॒ध॒न्तु॒ । सु॒ऽगा । नः॒ । विश्वा॑ । सु॒ऽपथा॑नि । स॒न्तु॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
मित्रः वरुणः अर्यमा चैते त्रयो देवाः नु अद्य नः अस्माकं त्मने आत्मने आत्महिताय तोकाय पुत्राय च वरिवः धनं दधन्तु प्रयच्छन्तु । नः अस्माकं विश्वा सर्वाणि गन्तव्यानि सुगा सुगमनानि सुपथानि च सन्तु भवन्तु । शिष्टं गतम् ॥ ॥ ४ ॥
“May Mitra, Varuṇa, Aryaman grant affluence to us and to our posterity; may all paths be easy of accessunto us; and do you ever cherish us with blessings.”
Now Mitra, Varuna, Aryaman vouchsafe us freedom and room, for us and for our children.
May we find paths all fair and good to travel. Preserve us evermore, ye Gods, with blessings.
Now let Mitra, Varuṇa, and Aryaman provide wide space for ourselves and for our offspring.
Let all our paths be easy to travel. – Do you protect us always with your blessings.
Nun mögen Arjaman, Varuna, Mitra viel Glück verleihen uns und unsern Kindern; Schön gangbar seien alle unsre Wege; ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Nun sollen Mitra, Varuna, Aryaman uns selbst und unserem Samen freie Bahn schaffen. Uns sollen alle Pfade, alle Wege, gut sein!-Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Так пусть же Митра, Варуна, Арьяман для нас
Самих (и) для потомства установит широкое пространство!
Пусть все станет для нас легкопроходимыми прекрасными путями!
Защищайте вы нас всегда (своими) милостями!