Sukta 7.76
ऋषिवसिष्ठः
देवताउषाः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
उदु॒ ज्योति॑र॒मृतं॑ वि॒श्वज॑न्यं वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒वो अ॑श्रेत् । क्रत्वा॑ दे॒वाना॑मजनिष्ट॒ चक्षु॑रा॒विर॑क॒र्भुव॑नं॒ विश्व॑मु॒षाः ॥
उत् । ऊँ॒ इति॑ । ज्योतिः॑ । अ॒मृत॑म् । वि॒श्वऽज॑न्यम् । वि॒श्वान॑रः । स॒वि॒ता । दे॒वः । अ॒श्रे॒त् । क्रत्वा॑ । दे॒वाना॑म् । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । चक्षुः॑ । आ॒विः । अ॒कः॒ । भुव॑नम् । विश्व॑म् । उ॒षाः ॥
अमृतम् अमृतत्वसाधकमविनाशि वा विश्वजन्यं विश्वेषां जनानां हितकरं ज्योतिः
“विश्वानरः सर्वेषां नेता सविता देवः उत् अश्रेत् ऊर्ध्वं श्रयति । देवानां व्यवहर्तॄणां स्तोतॄणां वा यजमानानां क्रत्वा कर्मणा निमित्तेन । यागानुष्ठानार्थमित्यर्थः । तदर्थं यद्वा देवानां चक्षुः चक्षुःस्थानीयमौषसं तेजः क्रत्वा कर्मणा निमित्तेन अजनिष्ट प्रादुरभूत् । उत्पन्ना च उषाः विश्वं सर्वं भुवनं भूतजातम् आविरकः प्रादुरकः अकरोत् । समस्तं जगदाविष्कृतवती। ॥
“The divine Savitā, the leader of all, sends upwards the immortal, all- benefiting light; the eye of thegods has been manifested for (the celebration of) religious rites; the Dawn has made all creatures visible.”
SAVITAR God of all men hath sent upward his light, designed for all mankind, immortal.
Through the Gods' power that Eye was first created. Dawn hath made all the universe apparent.
The immortal light belonging to all people—he who belongs to all men, god Savitar, has propped that up.
In accordance with his will, the eye of the gods has been born. Dawn has revealed the whole world.
Schon liess das ew'ge Licht für alle Menschen Gott Savitar, der allen hold ist, steigen; Durch Kraft der Götter ist erzeugt das Auge, das alle Welt erhellt, die Morgenröthe.
Savitri, der Allermanns-Gott hat das für alle Völker bestimmte unsterbliche Licht aufgesteckt. Das Auge der Götter ist nach deren Ratschluß erstanden; Usas hat die ganze Welt enthüllt.
Ввысь направил бессмертный свет, существующий для всех,
Бог Савитар, принадлежащий всем мужам.
По (ее) замыслу родился глаз богов:
Ушас сделала явным весь мир.
प्र मे॒ पन्था॑ देव॒याना॑ अदृश्र॒न्नम॑र्धन्तो॒ वसु॑भि॒रिष्कृ॑तासः । अभू॑दु के॒तुरु॒षस॑: पु॒रस्ता॑त्प्रती॒च्यागा॒दधि॑ ह॒र्म्येभ्य॑: ॥
प्र । मे॒ । पन्था॑ । दे॒व॒ऽयानाः॑ । अ॒दृ॒श्र॒न् । अम॑र्धन्तः । वसु॑ऽभिः । इष्कृ॑तासः । अभू॑त् । ऊँ॒ इति॑ । के॒तुः । उ॒षसः॑ । पु॒रस्ता॑त् । प्र॒ती॒ची । आ । अ॒गा॒त् । अधि॑ । ह॒र्म्येभ्यः॑ ॥
मे मया देवयानाः देवप्रापकाः पन्थाः पन्थानः प्र अदृश्रन् प्रदृश्यन्ते । कीदृशाः पन्थानः । अमर्धन्तः अहिंसन्तः वसुभिः तेजोभिः इष्कृतासः संस्कृताः । पुरस्तात् पूर्वस्यां दिशि उषसः केतुः प्रज्ञापकं तेजः अभूत् अचेति ज्ञायते । सोषाश्च प्रतीची प्रत्यगञ्चनास्मदभिमुखी हर्म्येभ्यः अधि उच्छ्रितेभ्यः प्रदेशेभ्यः । हर्म्यशब्द उन्नतप्रदेशोपलक्षकः । आगात् आगच्छति ॥
“The paths that lead to the gods are beheld by me, innocuous and glorious with light; the banner ofUṣas is displayed in the east, she comes to the west, rising above high plural ces.”
I see the paths which Gods are wont to travel, innocuous paths made ready by the Vasus.
Eastward the flag of Dawn hath been uplifted; she hath come hither o'er the tops of houses.
The paths leading to the gods have become visible to me—paths that are not negligent and are set in order by the good ones.
The beacon of Dawn has appeared from the east. She has come here, facing west from her habitation.
Die gottbetretnen Pfade sind mir sichtbar, geschmückt mit Gütern, nimmer irre führend; Von Osten scheint der Morgenröthe Schimmer; von ihrer Stätte ist sie hergekommen.
Die gottbegangenen Pfade sind mir sichtbar geworden, die unfehlbaren, von den Göttern bereiteten. Im Osten ist das Banner der Usas erschienen; sie ist aus ihrem festen Hause uns entgegen gekommen.
Стали мне видны пути, ведущие к богам,
Безукоризненные, подготовленные богами.
Возникло и знамя Ушас на востоке.
Она вышла (нам) навстречу из (своего) прочного укрытия.
तानीदहा॑नि बहु॒लान्या॑स॒न्या प्रा॒चीन॒मुदि॑ता॒ सूर्य॑स्य । यत॒: परि॑ जा॒र इ॑वा॒चर॒न्त्युषो॑ ददृ॒क्षे न पुन॑र्य॒तीव॑ ॥
तानि॑ । इत् । अहा॑नि । ब॒हु॒लानि॑ । आ॒स॒न् । या । प्रा॒चीन॑म् । उत्ऽइ॑ता॒ । सूर्य॑स्य । यतः॑ । परि॑ । जा॒रःऽइ॑व । आ॒ऽचर॒न्ती । उषः॑ । द॒दृ॒क्षे । न । पुनः॑ । य॒तीऽइ॑व ॥
हे उषः तानीत् तान्येव तव तेजांसि बहुलानि अहानि आसन् । उषःप्रकाशयुक्तस्यैव कालस्याहःशब्दव्यवहारात् । तानीत्युक्तं कानीत्याह। या यानि सूर्यस्य उदिता उदितावुदये सति प्राचीनं तस्य प्राग्देशं प्रत्युदयन्ति । यद्वा सूर्यस्य प्राचीने देशे या यान्युदितोदितानि तानीत्यर्थः । .. हे उषः यतः यैश्च तेजोभिः परि ददृक्षे दृश्यसे त्वम् । जारइव पत्याविव आचरन्ती समीपे संचरन्ती साध्वी नारीव जारे रात्रेर्जरयितरि सूर्ये संचरन्ती त्वं दृश्यते। यथा लोके दुष्टं भ्रमणशीलमपि पतिमत्यज्यैव साध्वी संचरति तद्वत् तमविमुञ्चती त्वमित्यर्थः। न पुनर्यतीव यती पतिं परित्यज्येतस्ततः संचरन्ती व्यभिचारिणीव सूर्यमपरित्यजन्ती त्वम् । पुनरित्यर्थं वैलक्षण्यद्योतनार्थः । एवं यैस्तेजोभिर्युक्ता परिदृश्यसे तान्येवाहान्यासन्निति संबन्धः ॥
“Many are the days that have dawned before the rising of the sun, on which you, Uṣas, have beenbeheld like a wife going to an inconstant husband, and not like one deserting him.”
Great is, in truth, the number of the Mornings which were aforetime at the Sun's uprising.
Since thou, O Dawn, hast been beheld repairing as to thy love, as one no more to leave him.
Those were the days: the many days through which, at the rising of the sun,
you became visible, o Dawn—faring forth thence toward the east-facing (sacrifice), like (a maiden) faring forth to her lover, not like one going (home) again.
Es waren zahlreich diese Tageshellen im Ost erscheinend bei der Sonne Aufgang, Von wo du kamst wie zum Geliebten eilend, o Morgenroth, als gingest du nicht wieder.
Das waren zahlreiche Tage, die vorher bei Sonnenaufgang anbrachen, seitdem du, Usas, dich gezeigt hast wie eine Frau, die zu ihrem Buhlen kommt, nicht wie eine, die wieder geht.
Много было таких дней,
Которые (начинались) на востоке на восходе солнца,
Откуда ты показалась, словно (женщина),
Приближающаяся к любовнику, о Ушас, а не как снова уходящая (от него).
त इद्दे॒वानां॑ सध॒माद॑ आसन्नृ॒तावा॑नः क॒वय॑: पू॒र्व्यास॑: । गू॒ळ्हं ज्योति॑: पि॒तरो॒ अन्व॑विन्दन्त्स॒त्यम॑न्त्रा अजनयन्नु॒षास॑म् ॥
ते । इत् । दे॒वाना॑म् । स॒ध॒ऽमादः॑ । आ॒स॒न् । ऋ॒तऽवा॑नः । क॒वयः॑ । पू॒र्व्यासः॑ । गू॒ळ्हम् । ज्योतिः॑ । पि॒तरः॑ । अनु॑ । अ॒वि॒न्द॒न् । स॒त्यऽम॑न्त्राः । अ॒ज॒न॒य॒न् । उ॒षस॑म् ॥
त इत् तेऽङ्गिरस एवर्षीणां मध्ये देवानां सधमादः सह माद्यन्तः आसन् अभवन् । त इत्युक्तं क इत्याह । ये ऋतावानः सत्यवन्तः कवयः अनूचानाः। ये वा अनूचानास्ते कवयः' (ऐ. ब्रा. २. ३८) इति श्रुतेः । पूर्व्यासः पूर्वकालीनाः पितरः पालयितारः सर्वस्याङ्गिरसः गूळ्हं तमसावृतं ज्योतिः सौर्यं तेजः अन्वविन्दन् लब्धवन्तो मन्त्रसामर्थ्यात् ते सत्यमन्त्राः सत्यस्तुतयः सन्तः उषासम् उषसम् अजनयन् प्रादुरकुर्वन् । ‘तुरीयेण ब्रह्मणाविन्ददत्रिः' (ऋ. सं. ५. ४०. ६) अत्रयस्तमन्चविन्दन्' (ऋ. सं. ५. ४०.९) इति निगमौ । अत्राङ्गिरसां स्तुत्योषस एव स्तुतिर्ज्ञातव्या ॥
“Those ancient sages, our ancestors, observant of truth, rejoicing together with the gods, discovered thehidden ligh, and, reciters of sincere prayers, they genitive rated the Dawn.”
They were the Gods' companions at the banquet, the ancient sages true to Law Eternal.
The Fathers found the light that lay in darkness, and with effectual words begat the Morning.
Those were the feasting companions of the gods: the sage poets of old, provided with truth.
The Fathers discovered the hidden light. With their mantras that come true, they generated the Dawn.
Da waren es der Götter Tischgenossen, die frommgesinnten Seher alter Zeiten; Die Väter fanden den verborgnen Lichtschein, mit kräft'gem Spruch erzeugten sie die Uschas.
Sie waren die Mahlgenossen der Götter, die wahrhaften Seher der Vorzeit. Die Väter fanden das verborgene Licht wieder; sie, deren Worte in Erfüllung gehen, brachten die Usas hervor.
Поистине они были сотрапезниками богов,
(Эти) преданные закону древние поэты.
Отцы нашли спрятанный свет.
Они, чьи слова истинны, породили Ушас.
स॒मा॒न ऊ॒र्वे अधि॒ संग॑तास॒: सं जा॑नते॒ न य॑तन्ते मि॒थस्ते । ते दे॒वानां॒ न मि॑नन्ति व्र॒तान्यम॑र्धन्तो॒ वसु॑भि॒र्याद॑मानाः ॥
स॒मा॒ने । ऊ॒र्वे । अधि॑ । सम्ऽग॑तासः । सम् । जा॒न॒ते॒ । न । य॒त॒न्ते॒ । मि॒थः । ते । ते । दे॒वाना॑म् । न । मि॒न॒न्ति॒ । व्र॒तानि॑ । अम॑र्धन्तः । वसु॑ऽभिः । याद॑मानाः ॥
समाने सर्वेषां साधारणे ऊर्वे गोसमूहे पणिभिरपहृते पुनर्लब्धव्ये सति । अधि इत्यनर्थकः । संगतासः मिलिताः सन्तः ते सं जानते एकबुद्धयो भवन्ति। न मिथः परस्परं यतन्ते । सहैव साधनमनुतिष्ठन्तीत्यर्थः । ते अङ्गिरसः देवानां व्रतानि कर्माणि योEगलक्षणानि न मिनन्ति न हिंसन्ति । किंतु परिपालयन्तीत्यर्थः । किं कुर्वन्तः । अमर्धन्तः अहिंसन्तः वसुभिः वासकैरुषसां तेजोभिः यादमानाः गच्छन्तः ॥
“When the common herd (of cattle had been stolen) then, associating, they concurred, nor mutuallycontended; they obstructed not the sacrifices of the gods, but, unoffending, proceeded with the light (they hadrecovered).”
Meeting together in the same enclosure, they strive not, ofone mind, one with another.
They never break the Gods' eternal statutes, and injure none, in rivalry with Vasus.
Come together in a common pen, they [=priests] act in unison; they do not marshal themselves in opposition.
They do not transgress the commandments of the gods, they who are not negligent and are united with the good ones.
Zu gleichem Orte allesammt gekommen sind eines Sinns sie, liegen nicht im Streite, Verletzen nicht die göttlichen Gesetze, die rastlos gehn vereinigt mit den guten.
Um die gemeinsame eingesperrte Herde versammelt vertragen sie sich, nicht eifern sie gegeneinander. Nicht übertreten sie die Gebote der Götter, nicht zurückstehend, mit den Vasu´s zusammengehend.
Собравшись возле общего загона,
Они единодушны, не соперничают друг с другом.
Они не нарушают обетов богов,
Безукоризненные, обьединяющиеся с Васу.
प्रति॑ त्वा॒ स्तोमै॑रीळते॒ वसि॑ष्ठा उष॒र्बुध॑: सुभगे तुष्टु॒वांस॑: । गवां॑ ने॒त्री वाज॑पत्नी न उ॒च्छोष॑: सुजाते प्रथ॒मा ज॑रस्व ॥
प्रति॑ । त्वा॒ । स्तोमैः॑ । ई॒ळ॒ते॒ । वसि॑ष्ठाः । उ॒षः॒ऽबुधः॑ । सु॒ऽभ॒गे॒ । तु॒स्तु॒ऽवांसः॑ । गवा॑म् । ने॒त्री । वाज॑ऽपत्नी । नः॒ । उ॒च्छ॒ । उषः॑ । सु॒ऽजा॒ते॒ । प्र॒थ॒मा । ज॒र॒स्व॒ ॥
हे सुभगे देव्युषः त्वा त्वाम् उषर्बुधः उषसि बुध्यन्तः तुष्टुवांसः स्तुवन्तः वसिष्ठाः स्तोमैः स्तोत्रैः ईळते स्तुवन्ति । गवां नेत्री प्रापयित्री वाजपत्नी अन्नस्य पालयित्री । अन्नदात्रीत्यर्थः । ईदृशी त्वं नः अस्मदर्थम् उच्छ विभाहि । हे उषः सुजाते सुप्रादुर्भावे प्रथमा इतरदेवेभ्यो मुख्यभूता जरस्व ॥ ।
“Auspicious Uṣas, the Vasiṣṭhas, waking at dawn; and praising you, glorify you, glorify you with hymns;Uṣas, who are the conductress of the cattle (to pasture), the bestower of food, dawn upon us; shine, well-bornUṣas, the first (of the gods).”
Extolling thee, Blest Goddess, the Vasisthas, awake at early mom, with lauds implore thee.
Leader of kine and Queen of all that strengthens, shine, come as first to us, O high-born Morning.
In response to you the Vasiṣṭhas reverently invoke you with praises, when, waking at dawn, they have praised you, well-portioned one.
Leader of cows, mistress of prizes, dawn for us, o well-born Dawn. Be first awake.
Mit Lobgesängen preisen die Vasischtha's, dich selige besingend früh am Morgen, Der Labung Herrin, Rinder führend, leuchte, als erste nahe uns, o edle Uschas.
Dich rufen wieder die Vasistha´s mit Preisliedern, in der Frühe erwacht, du Holde, unter Lobgesängen. Führerin der Kühe, Herrin der Belohnungen, leuchte du uns auf; erwache als die Erste, du edelgeborene Usas!
Тебя призывает восхвалениями Васиштхи,
Пробуждающиеся на заре, о счастливая, восхваляющие (тебя),
Предводительница коров, повелительница награды, зажгись для нас!
О Ушас прекраснорожденная, первой пробудись!
ए॒षा ने॒त्री राध॑सः सू॒नृता॑नामु॒षा उ॒च्छन्ती॑ रिभ्यत॒॒ वसि॑ष्ठैः । दी॒र्घ॒श्रुतं॑ र॒यिम॒स्मे दधा॑ना यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
ए॒षा । ने॒त्री । राध॑सः । सू॒नृता॑नाम् । उ॒षाः । उ॒च्छन्ती॑ । रि॒भ्य॒ते॒ । वसि॑ष्ठैः । दी॒र्घ॒ऽश्रुत॑म् । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । दधा॑ना । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
एषा उषाः राधसः स्तोतुः सूनृतानां स्तुतीनां नेत्री सती उच्छन्ती तमो विवासयन्ती वसिष्ठैः वसिष्ठगोत्रोत्पन्नैः रिभ्यते स्तूयते । दीर्घश्रुतं दीर्घे श्रूयमाणं सर्वत्र प्रसिद्धं रयिं धनम् अस्मे अस्मासु दधाना धारयन्ती ॥ ॥ २३ ॥
“Uṣas, the object of the sincere praises of the worshipper, is glorified when dawning, by the Vasiṣṭhasbestowing upon us far-famed riches; do you (gods), ever cherish us with blessings.”
She bringeth bounty and sweet charm of voices. The flushing Dawn is sung by the Vasisthas,
Giving us riches famed to distant places. Preserve us evermore, ye Gods, with blessings.
She is the leader of largesse, of liberalities. Dawn, while dawning, is “squawked” to by the Vasiṣṭhas,
as she establishes wealth of long fame in us. – Do you protect us always with your blessings.
Die Führerin des Reichthums und der Lieder, die lichte Uschas preisen die Vasischtha's, Die weitberühmten Reichthum uns gewähret. Ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Diese Führerin der Ehrengabe, der Geschenke, die aufleuchtende Usas wird von den Vasistha´s besungen, die uns weithin berühmten Reichtum schafft.-Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Эта предводительница дарения, благодеяний,
Ушас зажигающаяся воспевается Васиштхами,
Создавая нам богатство с далеко разносящейся славой.
Защищайте вы нас всегда своими милостями!