Sukta 7.79
ऋषिवसिष्ठः
देवताउषाः
मन्त्र5
छन्दत्रिष्टुप्
व्यु१॒॑षा आ॑वः प॒थ्या॒३॒॑ जना॑नां॒ पञ्च॑ क्षि॒तीर्मानु॑षीर्बो॒धय॑न्ती । सु॒सं॒दृग्भि॑रु॒क्षभि॑र्भा॒नुम॑श्रे॒द्वि सूर्यो॒ रोद॑सी॒ चक्ष॑सावः ॥
वि । उ॒षाः । आ॒वः॒ । प॒थ्या॑ । जना॑नाम् । पञ्च॑ । क्षि॒तीः । मानु॑षीः । बो॒धय॑न्ती । सु॒स॒न्दृक्ऽभिः॑ । उ॒क्षऽभिः॑ । भा॒नुम् । अ॒श्रे॒त् । वि । सूर्यः॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । चक्ष॑सा । आ॒व॒रित्या॑वः ॥
जनानां सर्वप्राणिनां पथ्या पथि हिता उषाः वि आवः व्यौच्छत् । यद्वा। जनानां हिताय व्यौच्छदिति योज्यम्। किं कुर्वती । मानुषीः मनुष्यरूपाः पञ्च क्षितीः निषादपञ्चमांश्चतुरो वर्णान् बोधयन्ती । ईदृश्युषाः सुसंदृग्भिः। संदृश्यते संदर्शयतीति वा संदृक् तेजः ।
“Uṣas has dawned upon the paths of men, awaking the five classes of human beings; she has shedlight with her lustrous oxen; the sun makes heaven and earth manifest with radiance.”
ROUSING the lands where men's Five Tribes are settled, Dawn hath disclosed the pathways of the people.
She hath sent out her sheen with beauteous oxen. The Sun with light hath opened earth and heaven.
Dawn has dawned widely along the path of the peoples, awakening the five settlements stemming from Manu.
Along with her bulls lovely to see she has propped up her radiance. The Sun has uncovered the two world-halves with his eye.
982 VII.80–81
Die Morgenröthe hat der Menschen Pfade enthüllt, der Völker fünf Geschlechter weckend, Und Licht geschafft durch ihre schönen Rinder, die Sonne durch ihr Licht die Welt erschlossen.
Die Usas hat die Pfade der Menschen erhellt, indem sie die fünf menschlichen Völker weckt. Mit schönen Rindern fahrend hat sie ihren Glanz verbreitet. Die Sonne hat mit ihrem Auge beide Welten enthüllt.
Ушас осветила пути людей,
Пробуждая пять человеческих поселений.
(Правя своими) прекрасными на вид быками, она распространила свет.
Сурья открыл (из тьмы) взглядом два мира.
व्य॑ञ्जते दि॒वो अन्ते॑ष्व॒क्तून्विशो॒ न यु॒क्ता उ॒षसो॑ यतन्ते । सं ते॒ गाव॒स्तम॒ आ व॑र्तयन्ति॒ ज्योति॑र्यच्छन्ति सवि॒तेव॑ बा॒हू ॥
वि । अ॒ञ्ज॒ते॒ । दि॒वः । अन्ते॑षु । अ॒क्तून् । विशः॑ । न । युक्ताः॑ । उ॒षसः॑ । य॒त॒न्ते॒ । सम् । ते॒ । गावः॑ । तमः॑ । आ । व॒र्त॒य॒न्ति॒ । ज्योतिः॑ । य॒च्छ॒न्ति॒ । स॒वि॒ताऽइ॑व । बा॒हू इति॑ ॥
सुतेजोभिः उक्षभिः गोभिः भानुमश्रेत् । ‘अरुणैरुषा आजिमधावत् ' ( ऐ. ब्रा. ४. ९) इति हि श्रुतिः। 'अरुण्यो गाव उषसाम्' (नि. १. १५, ७) इति निरुक्तम् । सूर्यः च रोदसी द्यावापृथिव्यौ तमोयुक्ते चक्षसा प्रकाशकेन तेजसा वि आवः विवृणोति ॥ उषसः अक्तून् तेजांसि दिवः अन्तरिक्षस्य अन्तेषु पर्यन्तप्रदेशेषु व्यञ्जते व्यक्तीकुर्वन्तीत्यर्थः। युक्ताः परस्परं संयुक्ताः विशो न प्रजा इव सेना इव यतन्ते प्रयतन्ते तमोनाशनाय अत्र गमनाय वा । अथ प्रत्यक्षवादः । हे उषः ते तव गावः रश्मयः तमः अन्धकारं सम् आ वर्तयन्ति नाशयन्ति ज्योतिः तेजो यच्छन्ति प्रयच्छन्ति । सविता सूर्यः बाहू इव ॥
“The dawns send their rays to the ends of the sky. They advance like people arrayed like people (inmartial order); your rays, Uṣas, annihilate the darkness; they diffuse light as Savitā (spreads out) his arms.”
They paint their bright rays on the sky's far limits. the Dawns come on like tribes arrayed for battle.
Thy cattle, closely shutting up the darkness, as Savitar spreads his arms, give forth their lustre.
They anoint the glossy nights at the ends of heaven; like clans in (battle-) harness the dawns are marshaled.
Your cows roll the darkness up altogether; they extend the light, like Savitar his arms.
Am Himmelsrande kleiden sie in Glanz sich, die Morgenröthen nahn wie Bundesheere, Das Dunkel wenden deine hellen Rinder, erheben Licht, wie Savitar die Arme.
Sie färben das Dunkel an des Himmels Saum; wie kampfgerüstete Stämme wetteifern die Usas´ miteinander. Deine Rinder rollen die Finsternis zusammen; sie halten das Licht hoch wie Savitri seine Arme.
На границах неба утренние зори окрашивают ночи.
Они выстраиваются, как племена, вооруженные (для битвы).
Твои коровы свертывают темноту.
Они (высоко) держат свет, как Савитар – руки.
अभू॑दु॒षा इन्द्र॑तमा म॒घोन्यजी॑जनत्सुवि॒ताय॒ श्रवां॑सि । वि दि॒वो दे॒वी दु॑हि॒ता द॑धा॒त्यङ्गि॑रस्तमा सु॒कृते॒ वसू॑नि ॥
अभू॑त् । उ॒षाः । इन्द्र॑ऽतमा । म॒घोनी॑ । अजी॑जनत् । सु॒वि॒ताय॑ । श्रवां॑सि । वि । दि॒वः । दे॒वी । दु॒हि॒ता । द॒धा॒ति॒ । अङ्गि॑रःऽतमा । सु॒ऽकृते॑ । वसू॑नि ॥
इन्द्रतमा सर्वस्येश्वरतमा मघोनी धनवती उषाः अभूत् प्रादुरभूत् । सुविताय कल्याणाय श्रवांसि अन्नानि अजीजनत् उदपादयत् । प्रकाशितवतीत्यर्थः । दिवः दुहिता अङ्गिरस्तमा गन्तृतमा। यद्वा । अङ्गिरोगोत्रैर्भारद्वाजैः सह रात्रेरप्युत्पत्ते रात्र्यवसानस्योषारूपत्वादङ्गिरस्तमेत्युच्यते । भारद्वाजै रात्रेः सहोत्पत्तिरनुक्रमण्यामुक्ता - रात्री कुशिकः सौभरो रात्रिर्वा भारद्वाजी ' (अनु. १०. १२७) इति । तादृश्युषाः सुकृते यजमानाय वसूनि धनानि वि दधाति करोति ॥
“The supreme sovereign, the opulent uṣas, has risen; she has engendered food for our welfare; thedivine daughter of heaven, most prompt in movement, bestows treasures upon the pious worshipper.”
Wealthy, most like to Indra, Dawn hath risen, and brought forth lauds that shall promote our welfare.
Daughter of Heaven, a Goddess, she distributes, best of Angirases, treasures to the pious.
Dawn has come to pass—a bounteous benefactor most like Indra; she has generated fame for good faring.
The divine Daughter of Heaven, most like the Aṅgirases, apportions goods to the man of good action.
Erschienen ist die indragleichste, reiche, die Morgenröthe, Gut zum Heile schaffend; Des Himmels Tochter, sie die schönste Botin, die Göttin schenkt dem Frommen reiche Güter.
Usas, die indraähnlichste, gabenreiche ist erschienen; sie hat die rühmlichen Werke zum Heil bereitet. Die Töchter des Himmels, die Göttin, die erste der Angiras´, teilt dem Frommen Schätze aus.
Явилась Ушас, самая похожая на Индру, щедрая.
Она породила славные деяния на благо (людей).
Дочь неба, самая похожая на Ангирасов,
Она наделяет благами праведного.
ताव॑दुषो॒ राधो॑ अ॒स्मभ्यं॑ रास्व॒ याव॑त्स्तो॒तृभ्यो॒ अर॑दो गृणा॒ना । यां त्वा॑ ज॒ज्ञुर्वृ॑ष॒भस्या॒ रवे॑ण॒ वि दृ॒ळ्हस्य॒ दुरो॒ अद्रे॑रौर्णोः ॥
ताव॑त् । उषः॑ । राधः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । रा॒स्व॒ । याव॑त् । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । अर॑दः । गृ॒णा॒ना । याम् । त्वा॒ । ज॒ज्ञुः । वृ॒ष॒भस्य॑ । रवे॑ण । वि । दृ॒ळ्हस्य॑ । दुरः॑ । अद्रेः॑ । औ॒र्णोः॒ ॥
हे उषः यावत् राधः धनं स्तोतृभ्यः पूर्वम् अरदः दत्तवत्यसि तावत् राधो धनं गृणाना स्तूयमाना अस्मभ्यम् अपि रास्व देहि । यां त्वा त्वां वृषभस्य रवेण । लुप्तोपमैषा। वृषभस्येति कर्मणि षष्ठी । वृषभं रवेणेव त्वां प्रकाशेन जज्ञुः जानन्ति प्राणिनः । अथवा वृषभस्य प्रवृद्धस्य स्तोत्रस्य रवेण शब्देन जज्ञुः ज्ञापयन्ति । दृळहस्य दृढस्य अद्रेः दुरः द्वाराणि पणिभिर्गाः प्रवेश्य पिहितानि वि और्णौः विवृतान्यकरोः ॥
“Grant us as much wealth as you have bestowed upon thine adorers when (formerly) praised by them;you whom (your worshippers) welcomed with clamour, (loud as the bellowing) of a bull, when you had set openthe doors of the mountains (where the stolen cattle were confined).”
Bestow on us, O Dawn, that ample bounty which thou didst send to those who sang thy praises;
Thou whom with bellowings of a bull they quickened: thou didst unbar the firm-set mountain's portals.
As much largesse grant to us, Dawn, as you excavated for the praisers when you were being hymned.
(You) whom they brought forth with the bellowing of the bull, you
opened up the doors of the firm-fixed stone.
So viel des Guts, o Morgenröthe schenk uns, wie du auch sonst den Sängern gabst, gepriesne; Als sie dich zeugten durch des Stieres Rauschen, erschlossest du des festen Felsens Thore.
Gib uns, Usas, so viel Belohnung, als du gepriesen den früheren Sängern zuführtest, die dich durch das Gebrüll des Bullen zum Vorschein brachten; du öffnetest die Tore des verschlossenen Felsen.
О Ушас, дай нам такой же большой дар,
Как ты предназначала (некогда) восхвалителям, воспеваемая (ими),
(Теми,) кто вызвал тебя к жизни ревом быка.
Ты закрыла врата замкнутой скалы.
दे॒वंदे॑वं॒ राध॑से चो॒दय॑न्त्यस्म॒द्र्य॑क्सू॒नृता॑ ई॒रय॑न्ती । व्यु॒च्छन्ती॑ नः स॒नये॒ धियो॑ धा यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
दे॒वम्ऽदे॑वम् । राध॑से । चो॒दय॑न्ती । अ॒स्म॒द्र्य॑क् । सू॒नृताः॑ । ई॒रय॑न्ती । वि॒ऽउ॒च्छन्ती॑ । नः॒ । स॒नये॑ । धियः॑ । धाः॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
देवदेवं सर्वमपि स्तोतारं राधसे धनाय चोदयन्ती प्रेरयन्ती अस्मद्र्यक् अस्मदभिमुखं सूनृताः वचांसि ईरयन्ती प्रेरयन्ती व्युच्छन्ती व्युच्छनं कुर्वती नः अस्माकं सनये दानाय धनलाभाय धियः बुद्धीः धाः धेहि । शिष्टं स्पष्टम् ॥ ॥२६॥
“Inspiring every individual devout (worshipper) with a desire for wealth, addressing to us the words oftruth, diffusing the light of morning, bestow upon us understanding (fit) for the acquisition of riches; and do you,(gods), ever cherish us with blessings.”
Impelling every God to grant his bounty sending to us the charm of pleasant voices,
Vouchsafe us thoughts, for profit, as thou breakest. Preserve us evermore, ye Gods, with blessings.
Impelling every god to largesse, rousing liberalities in our direction, dawning widely, impart insights to us for our gain. – Do you protect us always with your blessings.
Die Gott für Gott zum Schenken du erregest und reiche Gaben zu uns her beförderst, Aufleuchtend schaff Gewährung unsern Bitten. Ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Jeden Gott zur Freigebigkeit anspornend, für uns Schenkungen aufbringend, mögest du aufleuchtend unseren Dichtungen zum Gewinn verhelfen.-Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Поощряя в дарении каждого бога,
Продвигая к нам щедроты,
Зажигаясь, помоги нашим помыслам добиться цели!
Защищайте вы нас всегда своими милостями!