Sukta 7.86
ऋषिवसिष्ठः
देवतावरुणः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
धीरा॒ त्व॑स्य महि॒ना ज॒नूंषि॒ वि यस्त॒स्तम्भ॒ रोद॑सी चिदु॒र्वी । प्र नाक॑मृ॒ष्वं नु॑नुदे बृ॒हन्तं॑ द्वि॒ता नक्ष॑त्रं प॒प्रथ॑च्च॒ भूम॑ ॥
धीरा॑ । तु । अ॒स्य॒ । म॒हि॒ना । ज॒नूंषि॑ । वि । यः । त॒स्तम्भ॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । चि॒त् । उ॒र्वी इति॑ । प्र । नाक॑म् । ऋ॒ष्वम् । नु॒नु॒दे॒ । बृ॒हन्त॑म् । द्वि॒ता । नक्ष॑त्रम् । प॒प्रथ॑त् । च॒ । भूम॑ ॥
अस्य वरुणस्य जनूंषि जन्मानि महिना महिम्ना तु क्षिप्रं धीरा धीराणि धैर्यवन्ति भवन्ति । यः वरुणः उर्वी विस्तीर्णे रोदसी चित् द्यावापृथिव्यावपि वि तस्तम्भ विविधं स्तब्धे स्वकीये स्थाने स्थिते अकरोत् । यश्च बृहन्तं महान्तं नाकम् आदित्यं नक्षत्रं च ऋष्वं दर्शनीयं द्विता द्वैधं प्र नुनुदे प्रेरयति स्म । अहनि सूर्यं दर्शनीयं प्रेरयति रात्रौ नक्षत्रं तथेति द्विप्रकारः । भूम भूमिं च यः पप्रथत् अप्रथयत् विस्तारितवान् । तस्यास्य वरुणस्येत्यन्वयः ॥
“Permanent in greatness are the births of that Varuṇa who propped up the vast heaven and earth, whoappointed to (their) two-fold (task) the glorious sun and beautiful constellations, who spread out the earth.”
WISE, verily, are creatures through his greatness who stayed ever, spacious heaven and earth asunder;
Who urged the high and mighty sky to motion, the Star of old, and spread the earth before him.
Insightful are the races (of gods and mortals) through the greatness of him who propped apart the two wide world-halves.
He pushed forth the vault of heaven to be high and lofty, (also) the star [=the sun] once again, and he spread out the earth.
Voll Macht und Weisheit ist doch dessen Wesen, der Erd' und Himmel festigte, die weiten, Die hehre Himmelswölbung hoch emportrieb, das Sternenheer, der Erde Fluren aufthat.
Erst durch seine Größe sind die Geschöpfe weise geworden, der die beiden Welten, obwohl sie so weit sind, auseinander gestemmt hat. Er hat hoch nach dem Himmel gestoßen, doppelt dem Himmelsgestirn einen Anstoß gegeben, und er hat die Erde ausgebreitet.
Только могуществом того мудры поколения,
Кто укрепил отдельно два мира, как ни велики (они).
Высоко вверх протолкнул он небосвод,
А также светило и разостлал землю.
उ॒त स्वया॑ त॒न्वा॒३॒॑ सं व॑दे॒ तत्क॒दा न्व१॒॑न्तर्वरु॑णे भुवानि । किं मे॑ ह॒व्यमहृ॑णानो जुषेत क॒दा मृ॑ळी॒कं सु॒मना॑ अ॒भि ख्य॑म् ॥
उ॒त । स्वया॑ । त॒न्वा॑ । सम् । व॒दे॒ । तत् । क॒दा । नु । अ॒न्तः । वरु॑णे । भु॒वा॒नि॒ । किम् । मे॒ । ह॒व्यम् । अहृ॑णानः । जु॒षे॒त॒ । क॒दा । मृ॒ळी॒कम् । सु॒ऽमनाः॑ । अ॒भि । ख्य॒म् ॥
वरुणं शीघ्रं दिदृक्षमाण ऋषिरनया वितर्कयति । उतेति विचिकित्सायाम्। उत किं स्वया तन्वा स्वीयेनात्मीयेन शरीरेण सं वदे सहवदनं करोमि । आहो स्वित् तत् तेन वरुणेन सह संवदे । कदा नु कदा खलु वरुणे देवे अन्तः भुवानि अन्तर्भूतो भवानि । वरुणस्य चित्ते संलग्नो भवानीत्यर्थः । अपि च मे मदीयं हव्यं स्तोत्रं हविर्वा अहृणानः अक्रुध्यन् वरुणः किं केन हेतुना जुषेत सेवेत सुमनाः शोभनमनस्कः सन्नहं कदा कस्मिन्काले मृळीकं सुखयितारं वरुणं अभि ख्यं अभिपश्येयम्॥२॥
“When may I in my person n converse with the deity? When may I (be admitted) to the heart of Varuṇa?By what means may he, without displeasure, accept my oblation? When may I, rejoicing in mind, behold thatgiver of felicity?”
With mine own heart I commune on the question how Varuna and I may be united.
What gift of mine will he accept unangered? When may I calmly look and find him gracious?
And together with my own self, I speak this: “When shall I be within Varuṇa?
Might he take pleasure in my offering, becoming free of anger? When shall I, with good thoughts, look upon his mercy?”
Und mit mir selber sprech' ich diese Worte: »Wann werd' ich doch mit Varuna vereint sein? Ob er mein Opfer ohne Zürnen annimmt? wann werd' ich seine Huld beseligt schauen?«
Und ich gehe mit mir selbst darüber zu Rate: Wann werde ich wohl dem Varuna nahe kommen? Wird er frei von Groll sich meines Opfers freuen? Wann werde ich wohlgemut seine Gnade schauen?
И говорю я с самим собой вот о чем:
Когда же я окажусь внутри Варуны?
Будет ли он наслаждаться моей жертвой, не гневаясь?
Когда же, успокоившийся, я увижу (его) снисхождение?
पृ॒च्छे तदेनो॑ वरुण दि॒दृक्षूपो॑ एमि चिकि॒तुषो॑ वि॒पृच्छ॑म् । स॒मा॒नमिन्मे॑ क॒वय॑श्चिदाहुर॒यं ह॒ तुभ्यं॒ वरु॑णो हृणीते ॥
पृ॒च्छे । तत् । एनः॑ । व॒रु॒ण॒ । दि॒दृक्षु॑ । उपो॒ इति॑ । ए॒मि॒ । चि॒कि॒तुषः॑ । वि॒ऽपृच्छ॑म् । स॒मा॒नम् । इत् । मे॒ । क॒वयः॑ । चि॒त् । आ॒हुः॒ । अ॒यम् । ह॒ । तुभ्य॑म् । वरु॑णः । हृ॒णी॒ते॒ ॥
हे वरुण तदेनः पापं पृच्छे त्वां पृच्छामि दिदृक्षु छान्दसः सुलोपः द्रष्टुमिच्छन्नहं येन पापेन हेतुना त्वदीयैः पाशैर्बद्धोस्मि पृष्टःसन् तत्पापं कथय अहं विपृच्छं विविधं प्रष्टुं चिकितुषोविदुषोजनान् उपोएमि उपागाम् ते कवयश्चित् क्रान्तदर्शिनोजनाश्च मे मह्यं समान- मित् समानमेव एकरूपमेव आहुः अकथयन् यदाहुस्तदाह हे स्तोतः तुभ्यं अयं ह अयमेव वरुणोहणीते क्रुधयतीति अतः क्रोधं परित्यज्य अस्मान्पाशेभ्योमोचय ॥ ३ ॥
“Desirous of beholding you, Varuṇa, I inquire what is my offence; I have gone to make inquiry of thewise; the sages verily have said the same thing to me: -- this Varuṇa is displeased with you.”
Fain to know this in I question others: I seek the wise, O Varuna, and ask them.
This one same answer even the sages gave me, "Surely this Varuna is angry with thee."
I ask myself about this guilt, o Varuṇa, wanting to see; I approach those who understand in order to inquire.
Even the sage poets say the very same thing to me: “Varuṇa now is angry with you.”
Ich frag', die Schuld, o Varuna, erspähend; ich gehe hin, die kundigen zu fragen; Es sagen mir die Weisen eines Sinnes: »Dir zürnet wahrlich Varuna, der König.«
Ich frage mich neugierig nach der Sünde, ich wende mich an die Kundigen, sie zu befragen. Auch die Weisen sagen mir ganz dasselbe: Dieser Varuna grollt dir.
Я спрашиваю себя об этом грехе, о Варуна, желая понять,
Прихожу я к умным, чтобы расспросить.
Одно и то же сказали мне мудрецы:
Ведь этот Варуна гневается на тебя.
किमाग॑ आस वरुण॒ ज्येष्ठं॒ यत्स्तो॒तारं॒ जिघां॑ससि॒ सखा॑यम् । प्र तन्मे॑ वोचो दूळभ स्वधा॒वोऽव॑ त्वाने॒ना नम॑सा तु॒र इ॑याम् ॥
किम् । आगः॑ । आ॒स॒ । व॒रु॒ण॒ । ज्येष्ठ॑म् । यत् । स्तो॒तार॑म् । जिघां॑ससि । सखा॑यम् । प्र । तत् । मे॒ । वो॒चः॒ । दुः॒ऽद॒भ॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ । अव॑ । त्वा॒ । अ॒ने॒नाः । नम॑सा । तु॒रः । इ॒या॒म् ॥
हे वरुण ज्येष्टमधिकं किं आगः आस कोपराधोमयाकृतोबभूव् यत् येन आगसा सखायं मित्रभूतं सन्तं स्तोतारं जिघांससि हन्तुमिच्छसि । हे दूळभ दुर्दभ अन्यैर्बाधितुमशक्य स्वधावस्तेजस्विन् हे वरुण तदागः मे मह्यं प्रवोचः प्रब्रूहि एवं सति तस्यप्रायश्चित्तं कृत्वा अनेनाः अपापः सन्नहन्तुरस्त्वरमाणः शीघ्रः नमसा नमस्कारेण हविषा वा त्वा त्वां अवेयां अवगच्छेयम् ॥ ४ ॥
“What has that great wickedness been, Varuṇa, that you should seek to destroy the worshiper, yourfriend? Insuperable, resplendent Varuṇa, declare it to me, so that, freed from sin, I may quick approach you withveneration.”
What, Varuna, hath been my chief transgression, that thou wouldst slay the friend who sings thy praises?
Tell me, Unconquerable Lord, and quickly sinless will I approach thee with mine homage.
Was the offense so very great, Varuṇa, that you wish to smash a praise singer and companion?
You will declare this to me, o you hard to deceive, o you of independent will! With reverence I would swiftly *make recompense to you (to be) freed of guilt.
Was, Varuna, war meine schwerste Sünde, dass du den Sänger, der dich liebt, willst schlagen? Das künde mir, untrüglicher Beherrscher; durch diese Andacht möcht' ich dich besänft'gen.
Was war das größte Vergehen, Varuna, daß du deinen Freund, den Sänger töten willst? Sage mir das an, du Untrüglicher, Eigenmächtiger! Ich möchte dem zuvorkommend von Sünde befreit unter Verbeugung dir Abbitte tun.
Что же за величайший грех был (это), о Варуна,
Что ты хочешь убить восхвалителя, друга?
Поведай мне это, о (ты, которого) не обманешь, о самосущий!
Я хотел бы покаяться перед тобой с (поклонением, спеша быть) безгрешным.
अव॑ द्रु॒ग्धानि॒ पित्र्या॑ सृजा॒ नोऽव॒ या व॒यं च॑कृ॒मा त॒नूभि॑: । अव॑ राजन्पशु॒तृपं॒ न ता॒युं सृ॒जा व॒त्सं न दाम्नो॒ वसि॑ष्ठम् ॥
अव॑ । द्रु॒ग्धानि॑ । पित्र्या॑ । सृ॒ज॒ । नः॒ । अव॑ । या । व॒यम् । च॒कृ॒म । त॒नूभिः॑ । अव॑ । रा॒ज॒न् । प॒शु॒ऽतृप॑म् । न । ता॒युम् । सृ॒ज । व॒त्सम् । न । दाम्नः॑ । वसि॑ष्ठम् ॥
हे वरुण पित्र्या पितृतः प्राप्तानि नोस्मदीयानि दुग्धानि द्रोहान् बन्धनहेतुभूतान् अवसृज विमुञ्च अस्मत्तोविश्लेषय वयञ्च या यानि द्रोह- जातानि तनुभिः शरीरैः चकृम कृतवन्तः स्म तानिच अवसृज । हे राजन् राजमान वरुण पशुतृपं न तायुं स्तैन्यप्रयश्चित्तं कृत्वा अव- साने घासादिभिः पशूनां तर्पयितारं स्तेनमिव दाम्नोरज्जोर्वत्सं न वत्समिव च वसिष्ठं मां बन्धकात्पापातवसृज विमुञ्च ॥ ५ ॥
“Relax (the bonds) imosed by all the ill deeds of our fore-fathers, and those incurred (by the sins) whichwe have committed in our person ns; liberate, royal Varuṇa, like a calf from its tether, Vasiṣṭha like a thiefnourishing the animal (he has stolen).”
Free us from sins committed by our fathers, from those wherein we have ourselves offended.
O King, loose, like a thief who feeds the cattle, as from the cord a calf, set free Vasistha.
Release from us ancestral deceits and those that we ourselves have committed.
O king, release Vasiṣṭha from his bond like a cattle-stealing thief, like a calf.
Lös' ab von uns das väterliche Unrecht, Nimm weg das Unrecht, das wir selbst verübten, Wie Dieb', o König, die nach Heerden trachten; lös' wie ein Kalb vom Bande den Vasischtha.
Erlaß uns die väterlichen Sünden, erlaß uns, was wir selbst getan. Laß, o König, den Vasistha los, der gebunden ist wie ein Dieb der Vieh stiehlt, laß ihn los wie das Kalb vom Stricke.
Отпусти нам прегрешения предков!
Отпусти те, что мы сами сотворили!
Отпусти, о царь, Васиштху, как (отпускают)
Вора, укравшего скот, как теленка – с веревки!
न स स्वो दक्षो॑ वरुण॒ ध्रुति॒: सा सुरा॑ म॒न्युर्वि॒भीद॑को॒ अचि॑त्तिः । अस्ति॒ ज्याया॒न्कनी॑यस उपा॒रे स्वप्न॑श्च॒नेदनृ॑तस्य प्रयो॒ता ॥
न । सः । स्वः । दक्षः॑ । व॒रु॒ण॒ । ध्रुतिः॑ । सा । सुरा॑ । म॒न्युः । वि॒ऽभीद॑कः । अचि॑त्तिः । अस्ति॑ । ज्याया॑न् । कनी॑यसः । उ॒प॒ऽअ॒रे । स्वप्नः॑ । च॒न । इत् । अनृ॑तस्य । प्र॒ऽयो॒ता ॥
हे वरुण सः स्वोदक्षः पुरुषस्य स्वरूपवद्बलं पापप्रवृत्तौ कारणं न भवति किं तर्हि ध्रुतिः स्थिराउत्पत्तिसमयएव निर्मिता दैवगतिः कारणम् । ध्रुगतिस्थैर्ययोरितिधातुः । साच ध्रुतिः वक्ष्यमाणरूपासुरा प्रमादकारिणी मन्युः क्रोधश्च गुर्वादिविषयः सन् अनर्थहेतुः विभीदकः द्यूतसाधनोक्षः सच द्यूतेषु पुरुषं प्रेरयन्ननर्थहेतुर्भवति अचित्तिः अज्ञानं अविवेककारणं अतईदृशी दैवकॢप्तिरेव पुरुषस्य पापप्र- वृत्तौ कारणम् अपिच कनीयसः अल्पस्य हीनस्य पुरुषस्य पापप्रवृत्तौ उपारे उपागते समीपे नियन्तृत्वेनस्थितः ज्यायानधिकः ईश्वरोस्ति सएव तं पापेप्रवर्तयति तथाचाम्नातम्-एषत्द्येवासाधुकर्मकारयति तंयमधोनिनीषतइति । एवञ्च सतिस्वप्नश्चनस्वप्नोपि अनृतस्य पापस्य प्रयोता प्रकर्षेण मिश्रयिता भवति इदितिपूरकः स्वमे कृतैरपि कर्मभिर्बहूनि पापानि जायन्ते किमुवक्तव्यं जाग्रतिकृतैः कर्मभिः पापान्यु- त्पद्यन्तइति । अतोममापरा धोदैवागतइति हे वरुण त्वया क्षन्तव्य इतिभावः ॥ ६ ॥
“It is not our own choice, Varuṇa, not our condition, (that is the cause of our sinning); it is that which isintoxication, wrath, gambling, ignorance; there is a senior in the proximity of the junior; even a dream is aprovocation to sin.”
Not our own will betrayed us, but seduction, thoughtlessness, Varuna wine, dice, or anger.
The old is near to lead astray the younger: even sleep removeth not all evil-doing.
This was not one’s own devising nor was it deception, o Varuṇa, (but rather) liquor, frenzy, dice, thoughtlessness.
The elder exists within the misdeed of the younger. Not even sleep wards off untruth.
Nicht war's mein Will', o Gott, Verstrickung war es, Rausch war es, Zorn, verwirrende Verblendung; Des Jünglings Fehl bewältigte den ältern, der Schlaf selbst ist der sünd'gen Thaten Anlass.
Nicht ist die Verfehlung eigener Wille, o Varuna; es ist der Branntwein, der Zorn, der Würfel und Unverstand. Der Ältere ist an der Verfehlung des Jüngeren schuld. Selbst der Schlaf ist kein Ablenker des Unrechts.
Не своя (была на то) воля, о Варуна. Это соблазн:
Хмельное питье, гнев, игральная кость, неразумие.
Старший участвует в заблуждении младшего.
Даже сон не предотвратил зла.
अरं॑ दा॒सो न मी॒ळ्हुषे॑ कराण्य॒हं दे॒वाय॒ भूर्ण॒येऽना॑गाः । अचे॑तयद॒चितो॑ दे॒वो अ॒र्यो गृत्सं॑ रा॒ये क॒वित॑रो जुनाति ॥
अर॑म् । दा॒सः । न । मी॒ळ्हुषे॑ । क॒रा॒णि॒ । अ॒हम् । दे॒वाय॑ । भूर्ण॑ये । अना॑गाः । अचे॑तयत् । अ॒चितः॑ । दे॒वः । अ॒र्यः । गृत्स॑म् । रा॒ये । क॒विऽत॑रः । जु॒ना॒ति॒ ॥
मीह्ळुषे सेक्रे कामानां वर्षित्रे भूर्णये जगतोभर्त्रे देवाय दानादिगुणयुक्ताय वरुणाय अनागाः तत्प्रसादात् अपापः सन्नहं अरं अलं पर्याप्तं कराणि परिचरणं करवाणि दासोन यथा भृत्यः स्वामिने सम्यक्परिचरति तद्वत् अर्यः स्वमी सच देवः अचितः अजानतोस्मान् अचेत- यत् चेतयत् प्रज्ञापयतु गृत्सं स्तोतारञ्च कवितारः प्राज्ञतरोदेवः राये धनाय धनप्राप्त्यर्थं जुनाति जुनातु प्रेरयतु ॥ ७ ॥
“Liberated from sin, I may perform diligent service, like a slave, to the divine showerer (of benefits), thesustainer of the world; may he, the divine lord, give intelligence to us who are devoid of understanding; may hewho is most wise, guide the worshipper to wealth.”
Slavelike may I do service to the Bounteous, serve, free from sin, the God inclined to anger.
This gentle Lord gives wisdom to the simple: the wiser God leads on the wise to riches.
Like a servant, I will give satisfaction to the generous (master); freed from offense, I (will give satisfaction) to the ardent one.
The civilizing god [=Varuṇa] made those without understanding to
understand; the better sage poet [=Vasiṣṭha] speeds his clever (patron) [=Varuṇa] to riches.
Dem Knechte gleich will ich dem gnäd'gen dienen, Von Schuld befreit dem eifervollen Gotte; Die Thoren, die ihm treu, hat er belehret, den Klugen führt der Weisere zum Heile.
Ich will dir dienstbar sein wie ein Knecht dem Lohnherrn, ich dem ungeduldigen Gotte, von der Sündenschuld befreit. Gott der Herr unterwies die Unwissenden. Den Geschickten spornt der noch weisere Gott zum Reichtum an.
Да буду служить, как раб – щедрому господину,
Я, безгрешный, – яростному богу!
Благородный бог вразумил неразумных.
Сметливого еще более умный (бог) подгоняет к богатству.
अ॒यं सु तुभ्यं॑ वरुण स्वधावो हृ॒दि स्तोम॒ उप॑श्रितश्चिदस्तु । शं न॒: क्षेमे॒ शमु॒ योगे॑ नो अस्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
अ॒यम् । सु । तुभ्य॑म् । व॒रु॒ण॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ । हृ॒दि । स्तोमः॑ । उप॑ऽसृइतः । चि॒त् । अ॒स्तु॒ । शम् । नः॒ । क्षेमे॑ । शम् । ऊँ॒ इति॑ । योगे॑ । नः॒ । अ॒स्तु॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
हे स्वधावः अन्नवन्वरुण तुभ्यं त्वदर्थं क्रियमाणः अयं एतत्सूक्तात्मकः स्तोमः स्तोत्रं त्दृदि त्वदीये हृदये सु सुष्ठु उपश्रितः उपगतः समवे- तेस्तु चिदितिपूरकः अप्राप्तस्य प्रापणं योगः प्राप्तस्य रक्षणं क्षेमः नोस्मदीये क्षेमे रक्षणे शं उपद्रवाणांशमनमस्तु योगेच नोस्मदीये प्रापणे शमु शमनमेवास्तु उपद्रवाणां हे वरुणादयोदेवाः यूयं नोस्मान्सर्वदा स्वस्तिभिरविनाशैः पात रक्षत ॥ ८ ॥रदत्पथइति स्प्तर्चं सप्तदशं सूक्तं वसिष्ठस्यार्षं त्रैष्टुभं वारुणं अनुक्रान्तञ्च-रदत्सप्तेति । गतोविनियोगः ।
“May this laudation, food-conferring Varuṇa, be taken to your heart; may success be ours in retainingwhat we have, and in acquiring more; and do you, (deities), ever cherish us with blessings.”
O Lord, O Varuna, may this laudation come close to thed and lie within thy spirit.
May it be well with us in rest and labour. Preserve us ever-more, ye Gods, with blessings.
This praise song is for you, Varuṇa, you who are of independent will: let it be set within your heart.
Let there be good fortune in peaceful settlement for us and let there
be good fortune in war for us. – Do you protect us always with your blessings.
Es möge dies mein Loblied, o gewalt'ger, o Varuna, so recht ans Herz dir dringen; Heil sei beim Ruhn uns, Heil uns bei der Arbeit. Ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Dieses Loblied soll dir fein, du eigenmächtiger Varuna, recht ans Herz gelegt sein. Glück werde uns im Frieden, Glück auf der Kriegsfahrt! Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Эта хвала, о Варуна самосущий,
Да ляжет тебе прямо на сердце!
Да будет нам счастье в мире! Да будет нам счастье в войне!
Защищайте вы нас всегда (своими) милостями!