Sukta 7.96
ऋषिवसिष्ठः
देवतासरस्वती
मन्त्र6
छन्दबृहती
बृ॒हदु॑ गायिषे॒ वचो॑ऽसु॒र्या॑ न॒दीना॑म् । सर॑स्वती॒मिन्म॑हया सुवृ॒क्तिभि॒: स्तोमै॑र्वसिष्ठ॒ रोद॑सी ॥
बृ॒हत् । ऊँ॒ इति॑ । गा॒यि॒षे॒ । वचः॑ । अ॒सु॒र्या॑ । न॒दीना॑म् । सर॑स्वतीम् । इत् । म॒ह॒य॒ । सु॒ऽवृ॒क्तिऽभिः॑ । स्तोमैः॑ । व॒सि॒ष्ठ॒ । रोद॑सी॒ इति॑ ॥
अनयर्षिरात्मानं संबोध्य सरस्वत्याः स्तुतौ प्रेरयति । हे वसिष्ठ त्वं बृहदु बृहदेव महदेव वचः स्तोत्रं गायिषे गायसि । किमर्थम् । नदीनां मध्ये असुर्या । असुराशब्दाच्चतुर्थ्येकवचनस्य यादेशः । असुरायै बलवत्यै नदीरूपायै सरस्वत्यै। अस्याः प्रीणनार्थमित्यर्थः । तथा रोदसी द्यावापृथिव्योः स्थितां दिवि देवतारूपेण भूम्यां वाग्रूपेण निवसन्तीं सरस्वतीमित् सरस्वतीमेव सुवृक्तिभिः सुष्ठु दोषवर्जितैः स्तोमैः स्तोत्रैः महय पूजय । सर्वदा सरस्वतीमेव स्तुहि नान्यां देवतामिति भावः ॥
“You chant, Vasiṣṭha a powerful hymn to her who is the most mighty of rivers; worship, Vasiṣṭha withwell-selected praises, Sarasvatī, who is both in heaven and earth.”
I SING a lofty song, for she is mightiest, most divine of Streams.
Sarasvati will I exalt with hymns and lauds, and, O Vasistha, Heaven and Earth.
I shall sing a lofty speech: she is the lordly one of the rivers.
Magnify Sarasvatī with well-twisted (hymns); with praises (magnify) the two world-halves, o Vasiṣṭha.
Ein hohes Lied will singen ich, erheben die Sarasvati, Die himmlischste der Fluten mit Gesang und Preis, Vasischtha ihre Ufer ich.
Ich will ein hohes Wort singen: Sie ist die Asurische unter den Flüssen. Die Sarasvati verherrliche mit Preisliedern, mit Lobgesängen, o Vasistha, und die beiden Welten!
Я хочу пропеть высокую речь:
(Она: -) асурская среди рек.
Сарасвати возвеличь прекрасными гимнами
(И) восхвалениями, о Васиштха, две половины вселенной.
उ॒भे यत्ते॑ महि॒ना शु॑भ्रे॒ अन्ध॑सी अधिक्षि॒यन्ति॑ पू॒रव॑: । सा नो॑ बोध्यवि॒त्री म॒रुत्स॑खा॒ चोद॒ राधो॑ म॒घोना॑म् ॥
उ॒भे इति॑ । यत् । ते॒ । म॒हि॒ना । शु॒भ्रे॒ । अन्ध॑सी॒ इति॑ । अ॒धि॒ऽक्षि॒यन्ति॑ । पू॒रवः॑ । सा । नः॒ । बो॒धि॒ । अ॒वि॒त्री । म॒रुत्ऽस॑खा । चोद॑ । राधः॑ । म॒घोना॑म् ॥
हे शुभ्रे शुभ्रवर्णे सरस्वति यत् यस्याः ते तव महिना महिम्ना उभे अन्धसी उभयविधं दिव्यं पार्थिवं चाग्निं ग्राम्यमारण्यं वा पूरवः पूरयितव्या मनुष्याः अधिक्षियन्ति अधिगच्छन्ति सा त्वम् अवित्री रक्षित्री सती नः अस्मान् बोधि बुध्यस्व । अपि च मरुत्सखा । मरुतो माध्यमिका देवगणाः। ते सखायो यस्या माध्यमिकाया वाचस्तादृशी त्वं मघोनां हविर्लक्षणधनोपेतानामस्माकं राधः धनं चोद प्रेरय ॥
“Beautiful Sarasvatī, inasmuch as by your might men obtain both kinds of food, do you, our protectress,regard us; do you, the friend of the Maruts, bestow riches upon those who are affluent (in oblations).”
When in the fulness of their strength the Purus dwell, Beauteous One, on thy two grassy banks,
Favour us thou who hast the Maruts for thy friends: stir up the bounty of our chiefs.
Since by your might, resplendent lady, the Pūrus preside over
both “stalks” [=honey and ghee? soma and surā? two banks
of river?],
become our helper, with the Maruts as companions. Stimulate the
generosity of the benefactors.
Wenn deine beiden Rasenufer, Schöne du, das Volk umwohnt in grosser Kraft, So sei vereint mit Maruts, unsre Schützerin, der Fürsten Güter mehre du.
Da durch deine Macht die Puru´s bei beiden Getränken wohnen, du Schöne, so sei du unsere Helferin, die mit den Marut befreundet ist. Sporne die Freigebigkeit der Lohnherren an!
Раз благодаря твоему величию, о прекрасная, обоими напитками
Владеют Пуру,
Будь нам защитницей, имея Марутов друзьями!
Заостри способность дарить у щедрых покровителей!
भ॒द्रमिद्भ॒द्रा कृ॑णव॒त्सर॑स्व॒त्यक॑वारी चेतति वा॒जिनी॑वती । गृ॒णा॒ना ज॑मदग्नि॒वत्स्तु॑वा॒ना च॑ वसिष्ठ॒वत् ॥
भ॒द्रम् । इत् । भ॒द्रा । कृ॒ण॒व॒त् । सर॑स्वती । अक॑वऽअरी । चे॒त॒ति॒ । वा॒जिनी॑ऽवती । गृ॒णा॒ना । ज॒म॒द॒ग्नि॒ऽवत् । स्तु॒वा॒ना । च॒ । व॒सि॒ष्ठ॒ऽवत् ॥
भद्रा कल्याणी भजनीया वा सरस्वती भद्रमित् भद्रमेव कल्याणमेव कृणवत् अस्माकं करोतु । तथा अकवारी अकुत्सितगमना वाजिनीवती अन्नवती चेतति चेतयतु अस्मान् प्रज्ञापयतु। यद्वा । मदीयं स्तोत्रं चेतति जानातु । तथा जमदग्निवत् जमदग्निनर्षिणेव मया गृणाना स्तूयमाना वसिष्ठवत् । अर्हार्थे वतिप्रत्ययः । वसिष्ठार्हं वसिष्ठस्यानुरूपं स्तुवाना स्तूयमाना च भव ॥
“May the auspicious Sarasvatī bestow auspicious fortune upon us; may the faultless-movingfood-conferring (goddess) think of us; glorified (as you have been) by Jamadagnī, (be now) glorified byVasiṣṭha.”
So may Sarasvati auspicious send good luck; she, rich in spoil, is never niggardly in thought,
When praised in jamadagni's way and lauded as Vasistha lauds.
Good Sarasvatī will do good. She shows brightly as the unstinting one, rich in prize mares,
while she is being hymned as she was by Jamadagni and she is being
praised as she was by Vasiṣṭha.
Uns schaffe Glück Sarasvati, die Glück verleiht, denn geizig nicht erweist die Labungsreiche sich, Gerühmt nach Dschamadagni's Art und nach Vasischtha's Art gelobt.
Glück soll uns die glückbringende Sarasvati schaffen. Die Stutenreiche tut sich als Freigebige hervor, wenn sie wie von Jamadagni gepriesen und wie von Vasistha besungen wird.
Счастье пусть создаст (нам) Сарасвати, несущая счастье!
Нескаредная, она проявляет себя как богатая наградой,
Когда ее воспевают подобно Джамадагни,
Когда ее восхваляют подобно Васиштхе.
ज॒नी॒यन्तो॒ न्वग्र॑वः पुत्री॒यन्त॑: सु॒दान॑वः । सर॑स्वन्तं हवामहे ॥
ज॒नी॒यन्तः॑ । नु । अग्र॑वः । पु॒त्रि॒ऽयन्तः॑ । सु॒ऽदान॑वः । सर॑स्वन्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥
जनीयन्तः । जायन्त आस्वपत्यानीति जनयो जायाः । ता इच्छन्तः पुत्रीयन्तः पुत्रान् कामयमानाः सुदानवः शोभनदानाः अग्रवः उपगन्तारो वयं नु अद्य सरस्वन्तं देवं हवामहे स्तुमहे आह्वयामहे वा ॥
“Desiring wives, desiring sons, liberal of donations, approaching him, now worship Sarasvat.”
We call upon Sarasvan, as unmarried men who long for wives,
As liberal men who yearn for sons.
As bachelors in search of wives, in search of sons, possessing lovely gifts,
we call upon Sarasvant.
Die Jungfrau, die den Gatten sucht, der reiche, der sich Söhne wünscht, Sarasvat rufen alle wir.
Frauen wünschend rufen wir Ledige, Söhne wünschend, wir mit reichen Gaben den Sarasvat an.
Стремясь получить жены, (мы,) холостые,
Стеремясь получить сына, (мы) с прекрасными дарами
Призываем Сарасвата.
ये ते॑ सरस्व ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुत॑: । तेभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व ॥
ये । ते॒ । स॒र॒स्वः॒ । ऊ॒र्मयः॑ । मधु॑ऽमन्तः । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ । तेभिः॑ । नः॒ । अ॒वि॒ता । भ॒व॒ ॥
हे सरस्वः सरस्वन् देव ते त्वदीयाः ये ऊर्मयः जलसंघाः मधुमन्तः रसवन्तः घृतश्चुतः घृतस्य वृष्ट्युदकस्य क्षारिणो भवन्ति तेभिः तैरूर्मिभिः नः अस्माकम् अविता रक्षिता भव ॥
“With those your waves Sarasvat, which are sweet-tasted, the distributors of water, be our protector.”
Be thou our kind protector, O Sarasvan, with those waves of thine
Laden with sweets and dropping oil.
Your waves, Sarasvant, which are rich in honey, dripping with ghee— with them become our helper.
Sarasvat, welche Wogen dir von Honig triefen und von Fett, Erquicke du mit denen uns.
Deine süßen, schmalztriefenden Wellen, o Sarasvat, mit denen sei uns ein Helfer!
(Те) волны твои, о Сарасват,
Которые попитатана медом, источают жир,
Ими будь нам покровителем!
पी॒पि॒वांसं॒ सर॑स्वत॒: स्तनं॒ यो वि॒श्वद॑र्शतः । भ॒क्षी॒महि॑ प्र॒जामिष॑म् ॥
पी॒पि॒ऽवांस॑म् । सर॑स्वतः । स्तन॑म् । यः । वि॒श्वऽद॑र्शतः । भ॒क्षी॒महि॑ । प्र॒ऽजाम् । इष॑म् ॥
पीपिवांसं प्रवृद्धं सरस्वतः देवस्य स्तनं शब्दायमानं स्तनवद्रसाधारं वा मेघं भक्षीमहि भजेमहि प्राप्नुयाम । यः विश्वदर्शतः विश्वैः सर्वैर्दर्शतो भवति दृश्यमानो भवति । तं स्तनं मेघमित्यर्थः । तथा प्रजां पुत्रादिरूपाम् इषम् अन्नं च सरस्वतः प्रसादात् भक्षीमहि ॥ ॥२०॥
“May we recline upon the protuberant breast of Sarasvati. Which is visible to all; that we may possessprogeny and food.”
May we enjoy Sarasvan's breast, all-beautiful, that swells with streams,
May we gain food and progeny.
The swelling breast of Sarasvant, which is lovely for all to see—
we would share (in it and) in offspring and refreshment.
Sarasvats Brust die strotzende, die allenthalben man erblickt, Die flehn um Trunk und Kinder wir.
Die schwellende Brust des Sarasvat, die allsichtbare, Kinder und Speisegenuß möchten wir erlangen.
Мы хотели бы прильнуть к набухшей
Груди Сарасвата, которая всем видна,
(Чтобы получить) потомство, жертвенную усладу!