Sukta 7.98
ऋषिवसिष्ठः
देवताइन्द्रः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
अध्व॑र्यवोऽरु॒णं दु॒ग्धमं॒शुं जु॒होत॑न वृष॒भाय॑ क्षिती॒नाम् । गौ॒राद्वेदी॑याँ अव॒पान॒मिन्द्रो॑ वि॒श्वाहेद्या॑ति सु॒तसो॑ममि॒च्छन् ॥
अध्व॑र्यवः । अ॒रु॒णम् । दु॒ग्धम् । अं॒शुम् । जु॒होत॑न । वृ॒ष॒भाय॑ । क्षि॒ती॒नाम् । गौ॒रात् । वेदी॑यान् । अ॒व॒ऽपान॑म् । इन्द्रः॑ । वि॒श्वाहा॑ । इत् । या॒ति॒ । सु॒तऽसो॑मम् । इ॒च्छन् ॥
हे अध्वर्यवः अध्वरस्य नेतार ऋत्विजः क्षितीनां जनानां मध्ये वृषभाय श्रेष्ठायेन्द्राय अरुणम् आरोचमानं दुग्धम् अभिषुतम् अंशुं सोमं जुहोतन जुहुत । अवपानम् अवक्रम्य स्थितं दूरस्थं पातव्यं सोमं गौरात् गौरमृगादपि वेदीयान् अतिशयेन विद्वान् इन्द्रः सुतसोमम् अभिषुतसोमं यजमानम् इच्छन् अन्विच्छन् विश्वाहा विश्वान्यहानि इत् एव सर्वदैव याति गच्छति । अतस्तस्मा इन्द्राय सोमं जुहुतेत्यन्वयः ॥
“Offer, priests, the shining effused Soma o him who is eminent (among) men; knowing better than theGaura where his distant drinking-plural ce (is to be found). Indra comes daily seeking for the offerer of the libatioṇ”
PRIESTS, offer to the Lord of all the people the milked-out stalk of Soma, radiant-coloured.
No wild-bull knows his drinking-place like Indra who ever seeks him who hath pressed the Soma,
Adhvaryus, offer the ruddy, milked plant to the bull of the settled domains.
Better at finding a drinking hole than a buffalo, Indra travels everywhere, seeking a man who has pressed the soma.
Ihr Priester, dem Gebieter aller Menschen giesst goldnen Soma zu, den frisch gemolknen; Zur Tränke eilt mehr trinkend als ein Büffel, den Somapresser wünschend, Indra täglich.
Adhvaryu´s! Opfert den ausgemolkenen rötlichen Stengel dem Bullen der Völker! Besser als ein Büffel findet Indra die Tränke. Allezeit zieht er aus, einen Somaopferer zu suchen.
Адхварью, принесите в жертву красноватый выжатый
Сок сомы для быка людских поселений!
Индра знает место для питья лучше, чем бык-гаура (водопой).
Каждый день он направляется на поиски выжавшего сому.
य᳓द् दधिषे᳓ प्रदि᳓वि चा᳓रु अ᳓न्नं
दिवे᳓-दिवे पीति᳓म् इ᳓द् अस्य वक्षि
उत᳓ हृदो᳓त᳓ म᳓नसा जुषाण᳓
उश᳓न्न् इन्द्र प्र᳓स्थितान् पाहि सो᳓मान्
हे इन्द्र प्रदिवि प्रगतेषु दिवसेषु पूर्वस्मिन् काले चारु शोभनं यत् सोमलक्षणम् अन्नं दधिषे पानेनोदरे धारयसि अस्य सोमस्य पीतिमित् पानमेव दिवेदिवे प्रतिदिवसमिदानीमपि वक्षि कामयसे । ‘वश कान्तौ' इत्यस्य सिपि शपो लुकि षत्वकत्वषत्वेष्वेतद्रूपम् । उत अपि च हे इन्द्र हृदा हृदयेन । उतशब्दश्चार्थे । मनसा च जुषाणः सेवमानः उशन् अस्मान् कामयमानस्त्वं प्रस्थितान् पुरस्तान्नीतानुत्तरवेदिस्थान् सोमान् पाहि पिब ॥
Thou dost desire to drink, each day that passes, the pleasant food which thou hast had aforetime,
O Indra, gratified in heart and spirit, drink eagerly the Soma set before thee.
What you made your own dear food on a distant day, every day you desire the drinking just of that.
Taking pleasure with heart and with mind, being eager, drink the soma drinks set out, Indra.
Wie du von je empfingst die liebe Nahrung, begehrst du ihren Trunk an jedem Tage; Geniesse denn an Herz und Sinn befriedigt, o Indra, gern die vorgesetzten Tränke.
Den du vor Zeiten zu deiner Lieblingsspeise gemacht hast, nach dessen Trunk verlangst du Tag für Tag. Mit Herz und Verstand genießend trinke verlangend die vorgesetzten Somatränke, o Indra!
С тех пор как издревле ты берешь себе полюбившееся питание,
День за днем ты требуешь его для питья.
Наслаждаясь сердцем и мыслью,
О Индра, пей предложенные соки сомы, жаждя (их)!
जज्ञानः᳓ सो᳓मं स᳓हसे पपाथ
प्र᳓ ते माता᳓ महिमा᳓नम् उवाच
ए᳓न्द्र पप्राथ उरु᳓ अन्त᳓रिक्षं
युधा᳓ देवे᳓भ्यो व᳓रिवश् चकर्थ
हे इन्द्र त्वं जज्ञानः जायमान एव सहसे बलाय सोमं पपाथ पीतवानसि । ते तव महिमानं महत्त्वं माता त्वदीया जनन्यदितिः प्र उवाच प्रोक्तवती । संवादसूक्ते ‘अयं पन्था' इत्यादिके ‘नही न्वस्य' (ऋ. सं. ४. १८. ४) इत्यर्धर्चादारभ्य आदित्येन्द्रमहत्त्वस्योक्तत्वात् । अतः कारणात् हे इन्द्र त्वम् उरु विस्तीर्णम् अन्तरिक्षम् आ पप्राथ स्वतेजसापूरितवानसि । अपि च युधा युद्धेन देवेभ्यः स्तोतृभ्यो देवेभ्य एव वा वरिवः धनं चकर्थ कृतवानसि ॥
Thou, newly-born, for strength didst drink the Soma; the Mother told thee of thy future greatness.
O Indra, thou hast filled mid-air's wide region, and given the Gods by battle room and freedom.
On being born, you drank the soma for strength. Your mother
proclaimed your greatness.
Indra, you filled the wide midspace; through combat you made a wide realm for the gods.
Du trankst geboren kaum zur Stärkung Soma, und deine Grösse machte kund die Mutter; Du fülltest aus die weite Luft, o Indra, und schafftest weiten Raum durch Kampf den Göttern.
Eben geboren hast du den Soma zur Siegeskraft getrunken. Die Mutter sagte deine Größe voraus. Du, Indra, hast den weiten Luftraum ausgefüllt; durch Kampf hast du den Göttern Freiheit verschafft.
Едва родившись, ты напился сомы для силы.
Мать провозгласила твое величие.
О Индра, ты заполнил собой широкое воздушное пространство.
Сражаясь, ты создал простор богам.
य᳓द् योध᳓या महतो᳓ म᳓न्यमानान्
सा᳓क्षाम ता᳓न् बाहु᳓भिः शा᳓शदानान्
य᳓द् वा नृ᳓भिर् वृ᳓त इन्द्राभियु᳓ध्यास्
तं᳓ त्व᳓याजिं᳓ सौश्रवसं᳓ जयेम
हे इन्द्र महतः प्रभूतान् मन्यमानान् शत्रून् यत् यदा योधयाः अस्माभिर्योधयेः । तैः सह योद्धं बलं प्रयच्छेरित्यर्थः । तदानीं शाशदानान् हिंसतः तान् शत्रून् बाहुभिः आयुधनिरपेक्षैर्हस्तैरेव त्वत्प्रसादात् साक्षाम सहेम अभिभवेम। यद्वा यदि वा हे इन्द्र नृभिः नेतृभिर्मरुद्भिः वृतः परिवृतस्त्वमेव अभियुध्याः अस्मदीयाञ्छत्रूनभियुध्येश्च सौश्रवसम् । श्रवोऽन्नं यशो वा । शोभनस्य श्रवसो हेतुं तम् आजिं संग्रामं त्वया सहायेन वयं जयेम ॥
When thou hast urged the arrocrant to combat, proud in their strength of arm, we will subdue them.
Or, Indra, when thou fightest girt by heroes, we in the glorious fray with thee will conquer.
When you will set to fighting those who think themselves great, we shall overcome them, though they are exulting in their arms.
Or when, Indra, with your superior men you will attack the defensive forces, with you may we win the contest that brings good fame.
Wie du die gross sich dünkenden bekämpftest, so lass die Stolzen mit dem Arm uns zwingen, Wie mit den Männern Heere du bekämpftest, so lass den Kampfpreis uns und Glück gewinnen.
Wen du zum Kampfe stellen wirst, die sich als Große dünken, so wollen wir die bezwingen, die auf ihre Arme pochen. Oder wenn du, Indra, mit deinen Mannen die Heerhaufen bekämpfen willst, so möchten wir mit dir die Schlacht ruhmreich gewinnen.
Когда ты собираешься вызвать на бой тех, кто мнит себя великими,
Мы хотим одолеть этих кичащихся (своими) руками.
Или когда ты намерен побороть со (своими) мужами вражеские ряды,
Вместе с тобой пусть выиграем мы это сражение со славой!
प्रे᳓न्द्रस्य वोचम् प्रथमा᳓ कृता᳓नि
प्र᳓ नू᳓तना मघ᳓वा या᳓ चका᳓र
यदे᳓द् अ᳓देवीर् अ᳓सहिष्ट माया᳓
अ᳓थाभवत् के᳓वलः सो᳓मो अस्य
इन्द्रस्य कृतानि वीर्यकर्माणि प्रथमा प्रथमानि पुरातनानि प्र वोचं प्रब्रवीमि । मघवा धनवानिन्द्रः या यानि चकार कृतवान् नूतना नूतनान्यभिनवानि च तानि प्र वोचम् । यदेत् यदैव अदेवीः आसुरीः मायाः तैः कृतानि असहिष्ट अभ्यभूत् अथ अनन्तरमेव अस्य इन्द्रस्य सोमः केवलः असाधारणः अभवत् । तदाप्रभृत्येव सोमस्येन्द्रस्य चासाधारणः संबन्धो जात इत्यर्थः ॥
I will declare the earliest deeds of Indra, and recent acts which Maghavan hath accomplished.
When he had conquered godless wiles and magic, Soma became his own entire possession.
I proclaim the first deeds of Indra, proclaim the present ones that he has performed.
When he overcame the godless magic powers, then soma became
his alone.
Des Indra erste Thaten will ich künden, die neuen auch, die mächtig er vollbrachte; Als der Dämonen Listen er besiegte, da ward der Soma ihm allein zu eigen.
Ich will die frühesten Taten des Indra verkünden und die neuesten, die der Gabenreiche vollbracht hat. Sobald er die gottlosen Blendwerke bemeistert hatte, da gehört der Soma ihm ausschließlich.
Я хочу провозгласить прежние деяния Индры
(И) нынешние, которые совершил щедрый.
Как только он преодолел безбожные колдовские чары,
Тут же сома стал принадлежать исключительно ему.
त᳓वेदं᳓ वि᳓श्वम् अभि᳓तः पशव्यं᳡
य᳓त् प᳓श्यसि च᳓क्षसा सू᳓रियस्य
ग᳓वाम् असि गो᳓पतिर् ए᳓क इन्द्र
भक्षीम᳓हि ते प्र᳓यतस्य व᳓स्वः
हे इन्द्र पशव्यम् । पशवो द्विविधा द्विपादश्चतुष्पादश्च । तेभ्यो हितम् अभितः सर्वतो विद्यमानम् इदं विश्वं सर्वं जगत् तवेत् तवैव स्वभूतम् । सूर्यस्य प्रेरकस्यादित्यस्य चक्षसा तेजसा यत् विश्वं पश्यसि त्वं प्रकाशयसि । अपि च हे इन्द्र एकः एव त्वं गोपतिः असि । न केवलमेकस्या एव गोः पतिः अपि तु सर्वासामित्याह गवाम् इति । अतः कारणात् ते त्वया प्रयतस्य प्रत्तस्य । द्वितीयार्थे षष्ठी । प्रत्तं वस्वः धनं भक्षीमहि भजेमहि ॥
Thine is this world of flocks and herds around thee, which with the eye of Surya thou beholdest.
Thou, Indra, art alone the Lord of cattle; may we enjoy the treasure which thou givest.
Yours is all this (wealth in) livestock all around, which you see with the eye of the sun.
You alone are the cowherd of cows, Indra. Might we share in your
proffered goods.
Dein Eigenthum ist rings der Welten Heerde, die mit der Sonne Auge du beschauest; Du Indra bist allein der Herr der Rinder, mach theilhaft uns des Gutes, das du bietest.
Dir gehört der ganze Viehreichtum allenthalben, den du durch der Sonne Auge siehst. Du bist der einzige Herr der Rinder, Indra. Wir möchten an deinem verschenkten Gute Anteil haben.
Все это богатство из скота целиком твое,
(То,) которое ты озираешь глазом солнца.
Ты единственный господин коров, о Индра.
Пусть насладимся мы подаренным тобой добром!
बृ᳓हस्पते युव᳓म् इ᳓न्द्रश् च व᳓स्वो
दिव्य᳓स्येशाथे उत᳓ पा᳓र्थिवस्य
धत्तं᳓ रयिं᳓ स्तुवते᳓ कीर᳓ये चिद्
यूय᳓म् पात सुअस्ति᳓भिः स᳓दा नः
व्याख्यातेयम् । अक्षरार्थस्तु । हे बृहस्पते त्वं च इन्द्रश्च युवां दिव्यस्य पार्थिवस्य चोभयविधस्य धनस्येश्वरौ भवथः । तौ युवां स्तुवते स्तोत्रे धनं दत्तमिति ॥ ॥ २३ ॥
Ye Twain are Lords of wealth in earth and heaven, thou, O Brhaspati, and thou, O Indra.
Mean though he be, give wealth to him who lauds you. Preserve us evermore, ye Gods, with blessings.
Br̥haspati and Indra, you two hold sway over heavenly and earthly goods. Establish wealth for the praiser, even a weak one. – Do you protect us always with your blessings.
Ihr beide ja, Brihaspati und Indra, besitzt das Gut des Himmels und der Erde; dem Dichter, der euch preist, verleihet Reichthum. Ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Brihaspati und Indra, ihr beide gebietet über himmlisches und irdisches Gut. Bringet Reichtum dem Sänger, auch dem geringen!-Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
О Брихаспати и Индра, вы оба
Владеете небесным и земным добром.
Дайте богатство восхвалителю, даже если тот слаб!
Защищайте вы нас всегда (своими) милостями!