Sukta 8.1
ऋषिप्रगाथो घौरः काण्वो वा
देवताइन्द्रः
मन्त्र34
छन्दबृहती
मा᳓ चिद् अन्य᳓द् वि᳓ शंसत
स᳓खायो मा᳓ रिषण्यत
इ᳓न्द्रम् इ᳓त् स्तोता वृ᳓षणं स᳓चा सुते᳓
मु᳓हुर् उक्था᳓ च शंसत
हे सखायः समानख्यानाः स्तोतारः इन्द्रस्तोत्रात् अन्यत् स्तोत्रं मा चित् वि शंसत मैवोच्चारयत । मा रिषण्यत मा हिंसितारो भवत । अन्यदीयस्तोत्रोच्चारणेन वृथोपक्षीणा मा भवत । सुते अभिषुते सोमे वृषणं कामानां वर्षितारम् इन्द्रमित् इन्द्रमेव हे प्रस्तोत्रादयः सचा सह संघीभूय स्तोत स्तुत । हे प्रशास्त्रादयः उक्था च उक्थानि शस्त्राणि चेन्द्रविषयाणि यूयं मुहुः पुनःपुनः शंसत ॥
GLORIFY naught besides, O friends; so shall no sorrow trouble you.
Praise only mighty Indra when the juice is shed, and say your lauds repeatedly:
Don’t praise anything else! Comrades, don’t do yourselves harm.
Praise only Indra the bull when (the soma) is pressed, and right now
pronounce your solemn recitations—
Nichts anderes verkündet sonst, nicht preist, o Freunde, fehlerhaft; Nur Indra rühmt, den Helden, bei dem Somasaft, und saget eure Sprüche her.
Traget nur nichts anderes vor; ihr Freunde, versehet euch nicht! Preiset nur Indra, den Bullen, beim Soma, und traget immer wieder Loblieder vor!
Только не воспевайте ничего другого!
Друзья, не промахнитесь!
Восхваляйте лишь Индру-быка у выжатого сомы
И исполняйте гимны постоянно!
अवक्रक्षि᳓णं वृषभं᳓ यथाजु᳓रं
गां᳐᳓ न᳓ चर्षणीस᳓हम्
विद्वे᳓षणं संव᳓ननोभयंकर᳓म्
मं᳓हिष्ठम् उभयावि᳓नम्
वृषभं यथा वृषभमिव अवक्रक्षिणम् अवकर्षणशीलं शत्रूणां हिंसितारम् अजुरं जरारहितमहिंसितं वा गां न गामिव वृषमिव चर्षणीसहं चर्षणीनां मनुष्याणां शत्रुभूतानामभिभवितारं विद्वेषणं विद्वेष्टारं शत्रूणां संवनना संवननं सम्यक्संभजनीयं स्तोतृभिः उभयंकरं निग्रहानुग्रहयोरुभयोः कर्तारं मंहिष्ठं दातृतमम् उभयाविनं दिव्यपार्थिवलक्षणेनोभयविधधनेनोपेतम् । यद्वा । स्थावरजङ्गमरूपेण द्विप्रकारेण रक्षितव्येनोपेतम् । अथवोभयविधैः स्तोतृभिर्यष्टृभिश्चोपेतम् । एवंविधमिन्द्रमित् स्तोतेत्यन्वयः ॥
Even him, eternal, like a bull who rushes down, men's Conqueror, bounteous like a cow;
Him who is cause of both, of enmity and peace, to both sides most munificent.
Him, rumbling loudly like a bull, unaging, conquering territory as if (conquering) cow(s);
making both: division by hate and unions by love—having it both ways, the most munificent one.
Der nimmer alternd wie ein Stier herniederstürmt, der wie ein Bull die Welt bezwingt, Den, der entzweit und wieder eint, zu beidem gut, der reich den beiden Theilen schenkt.
Ihn, der wie ein Bulle losbrüllt, den Alterlosen, der wie ein Kampfstier die Völker besiegt, der Verfeindung und Versöhnung, beides wirkt, den Freigebigsten, der es mit beiden hält.
(Его,) бросающегося с ревом, словно бык, нестареющего,
(Боевого) быка, побеждающего народы,
Вызывающего (действия) обоего рода: стравливание (и) примирение,
Самого щедрого, одаряющего обоих...
य᳓च् चिद् धि᳓ त्वा ज᳓ना इमे᳓
ना᳓ना ह᳓वन्त ऊत᳓ये
अस्मा᳓कम् ब्र᳓ह्म इद᳓म् इन्द्र भूतु ते
अ᳓हा वि᳓श्वा च व᳓र्धनम्
इमे दृश्यमानाः सर्वे जनाः हे इन्द्र त्वाम् ऊतये रक्षणाय तर्पणाय वा नाना पृथक्पृथक् यच्चित् यद्यपि हवन्ते स्तुवन्ति । हि इति पूरणः । तथापि अस्माकम् इदं ब्रह्म स्तोत्रमेव हे इन्द्र ते तव वर्धनं वर्धकं भूतु भवतु । न केवलमिदानीमेव अपि तु विश्वा अहा सर्वाण्यहानि सर्वेष्वहःसु च इदमेव स्तोत्रं त्वां वर्धयत्वित्यर्थः ॥
Although these men in sundry ways invoke thee to obtain thine aid,
Be this our prayer, addressed, O Indra, unto thee, thine exaltation every day.
For even though these peoples now, every man for himself, call upon you for help,
let it be our sacred formulation, Indra, that becomes your strengthening now and throughout all days.
Denn wenn die Menschen dieser Welt dich vielfach auch um Hülfe flehn, So sei doch, Indra, dies Gebet das liebste dir, mit dem wir täglich dich erfreun.
Obschon dich diese anderen Leute von verschiedenen Seiten um Beistand rufen, so soll doch dieses unser beschwörendes Wort dir, Indra, eine Erbauung sein und zwar alle Tage!
И хотя тебя эти народы
С разных сторон зовут на помощь,
Наше священное слово это, о Индра, пусть будет тебе
Подкреплением – и на все дни!
वि᳓ तर्तूर्यन्ते मघवन् विपश्चि᳓तो
अर्यो᳓ वि᳓पो ज᳓नाना᳐म्
उ᳓प क्रमस्व पुरुरू᳓पम् आ᳓ भर
वा᳓जं ने᳓दिष्ठम् ऊत᳓ये
हे मघवन् धनवन्निन्द्र विपश्चितः विद्वांसस्त्वदीयाः स्तोतारः अर्यः अभिगन्तारः जनानां शत्रूणां विपः वेपयितारः सन्तः वि तर्तूर्यन्ते भृशमापदो वितरन्ति अतिक्रामन्ति । तादृशस्त्वम् उप क्रमस्व उपगच्छास्मान् । पुरुरूपं बहुरूपम् नेदिष्ठम् अन्तिकतमं वाजम् अन्नम् ऊतये तर्पणाय आ भर अस्मभ्यम् ॥
Those skilled in song, O Maghavan among these men o'ercome with might the foeman's songs.
Come hither, bring us strength in many a varied form most near that it may succour us.
O bounteous one, the poetic inspirations, those attentive to poetic inspiration—the ones belonging to the stranger (and those belonging) to (our) peoples—keep crisscrossing each other.
Hop to! Bring here (to be) nearest a prize of many forms, for help.
Die weisen streben mannichfach, o mächtiger, die treuen Sänger dieses Volks, O komm herbei und bringe reiche Labung her, die schnell uns zum Genusse führt.
Es überbieten sich wechselseitig die Reden des Redekundigen - des hohen Herrn und der gemeinen Leute - o Gabenreicher. Geh ans Werk, bring vielartigen Gewinn in nächster Nähe, um deine Gunst zu zeigen!
С разных сторон наступают, о щедрый, (твои) прозорливцы
(И) чужие вдохновенные (поэты других) людей.
Перейди к делу: принеси многообразную
Награду как можно скорее – чтобы помочь!
महे᳓ चन᳓ त्वा᳓म् अद्रिवः
प᳓रा शुल्का᳓य दे᳐याम्
न᳓ सह᳓स्राय ना᳓यु᳓ताय वज्रिवो
न᳓ शता᳓य शतामघ
हे अद्रिवः वज्रवन्निन्द्र त्वाम् । चन इति निपातद्वयसमुदायो विभज्य योजनीयः । महे च महतेऽपि शुल्काय मूल्याय न परा देयां न विक्रीणानि । हे वज्रिवः वज्रहस्तेन्द्र सहस्राय सहस्रसंख्याय च धनाय न परा देयाम् । अयुताय दशसहस्राय च शुल्काय न परा देयाम् । हे शतामघ बहुधनेन्द्र शताय । बहुनामैतत् । अपरिमिताय च धनाय न परा देयां न विक्रीणानि । उक्तसंख्याद्धनादपि त्वं मम प्रियतमोऽसीत्यर्थः ॥ ॥ १० ॥
O Caster of the Stone, I would not sell thee for a mighty price,
Not for a thousand, Thunderer! nor ten thousand, nor a hundred, Lord of countless wealth!
Not even for a great exchange gift would I hand you over, you possessor of the stone,
not for a thousand, not for ten thousand, you possessor of the mace, not for a hundred, you of a hundred rewards.
Nicht möcht ich dich, o Schleuderer verkaufen selbst um hohen Preis, Für tausend, für zehntausend nicht, o Blitzender, noch hundert, Herr von Hunderten.
Auch nicht für ein hohes Pfand möchte ich dich, du Herr der Preßsteine, hingeben, nicht für Tausend, nicht für Zehntausend, du Keulenträger, noch für Hundert, du Hundertschenkender.
Я не отдал бы тебя, о повелитель давильных камней,
Даже за высокую цену:
Ни за тысячу, ни за десять тысяч, о носитель дубины,
Ни за сотню, о щедрый на сотни!
व᳓स्याँ इन्द्रासि मे पितु᳓र्
उत᳓ भ्रा᳓तुर् अ᳓भुञ्जतः
माता᳓ च मे छदयथः समा᳓ वसो
वसुत्वना᳓य रा᳓धसे
हे इन्द्र त्वं मे मदीयात् पितुः जनकादपि वस्यान् वसीयान् वसुमत्तरः असि । उत अपि च अभुञ्जतः अपालयतो मम भ्रातुः अपि वसीयस्त्वमधिकोऽसि । हे वसो वासकेन्द्र मे मदीया माता च त्वं च समा समौ समानौ सन्तौ । पुमान् स्त्रिया' (पा. सू. १. २. ६७ ) इति पुंसः शेषः। छदयथः । अर्चतिकर्मायम्। मां पूजितं कुरुथः । किमर्थम् । वसुत्वनाय व्यापनाय राधसे धनाय च । उभयोर्लाभायेत्यर्थः ॥
O Indra, thou art more to me than sire or niggard brother is.
Thou and my mother, O Good Lord, appear alike, to give me wealth abundantly.
You are better for me, Indra, than a father and than a brother who benefits not.
You and a mother seem to me to be alike, o you who are good for goods and largesse.
Mehr bist du als ein Vater mir, als karger Bruder, Indra du; Du, guter, und die Mutter dünkt mir beide gleich, um Güter Fülle zu verleihn.
Du bist mir besser als der Vater, Indra, und als der Bruder, von dem man keinen Dank hat. Du und die Mutter, ihr erscheint mir gleichwert, du Guter, zur Güte und Freigebigkeit.
Ты для меня лучше отца, о Индра,
А также лучше брата, что не наделяет (ничем).
(Ты) и мать – вы мне кажетесь равными, о благой,
Когда речь идет о благе (и) дарении.
कु᳓वेयथ कुवे᳓द् असि
पुरुत्रा᳓ चिद् धि᳓ ते म᳓नः
अ᳓लर्षि युध्म खजकृत् पुरंदर
प्र᳓ गायत्रा᳓ अगासिषुः
हे इन्द्र क्व कुत्र देशे इयथ गतवानसि पुरा । क्वेत् कुत्र च असि भवसि । इदानीं वर्तसे । पुरुत्रा चिद्धि बहुषु हि यजमानेषु ते त्वदीयं मनः संचरति । हे युध्म युद्धकुशल खजकृत् युद्धस्य कर्तर्हे पुरंदर आसुरीणां पुरां दारयितर्हे इन्द्र अलर्षि आगच्छ । गायत्राः गानकुशला अस्मदीयाः स्तोतारः प्र अगासिषुः प्रगायन्ति स्तुवन्ति । ‘ अलर्षि' इत्येतत् दाधर्त्यादौ (पा. सू. ७. ४. ६५) इयर्तेर्निपात्यते ॥
Where art thou? Whither art thou gone? For many a place attracts thy mind.
Haste, Warrior, Fort-destroyer, Lord of battle's din, haste, holy songs have sounded forth.
Where have you gone? Where are you? For surely your mind is in many places.
Are you on the rise?—you fighter, creator of tumult, cleaver of
strongholds. They have sung forth their songs.
Wo gingst du hin, wo weilest du? denn vielbeschäftigt ist dein Sinn; Du Burgzerstörer, Kampferreger, eilst, o Held, erklungen sind die Lieder dir.
Wohin bist du gegangen? Wo bist du? Nach vielen Orten steht ja dein Sinn. Regst du dich, Kämpfer, Streiterreger, Burgenbrecher? Die Sänger haben den Gesang ange-stimmt.
Куда ты отправился? Где же ты находишься?
Ведь мысль твоя во многих местах.
Ты возбуждаешься, о воин, вызывающий пыл битвы, о проломитель крепостей, –
Напевы зазвучали.
प्रा᳓स्मै गायत्र᳓म् अर्चत
वावा᳓तुर् यः᳓ पुरंदरः᳓
या᳓भिः काण्व᳓स्य उ᳓प बर्हि᳓र् आस᳓दं
या᳓सद् वज्री᳓ भिन᳓त् पु᳓रः
अस्मै इन्द्राय गायत्रं गातव्यं साम गायत्रसंज्ञं वा प्र अर्चत प्रगायत । पुरंदरः पुरां दारयिता यः इन्द्रः वावातुः वननीयः संभजनीयः । यद्वा वावातुः संभक्तुः स्तोतुः य इन्द्रः पुरंदरः शत्रुपुराणां दारयिता। याभिः ऋग्भिः काण्वस्य कण्वपुत्रस्य मेधातिथेर्मेध्यातिथेश्च बर्हिः यज्ञम् उप आसदम् उपासत्तुमुपगन्तुं यासत् गच्छेत् वज्री वज्रयुक्तः सन् । याभिश्च ऋग्भिः स्तूयमानः सन् पुरः शात्रवीः भिनत् भिन्द्यात् । तास्वृक्षु गायत्रं साम गायतेत्यर्थः ॥
Sing out the psalm to him who breaks down castles for his faithful friend,
Verses to bring the Thunderer to destroy the forts and sit on Kanva's sacred grass.
Chant forth a song to him who cleaves strongholds for his favorite— (it is songs) because of which the mace-wielder will travel to sit upon the ritual grass of Kāṇva and split fortresses.
Auf, singet ihm den Lobgesang, der für den Freund die Burgen bricht, Er möge kommen, Burgen brechen, blitzbewehrt, und sitzen auf des Kānva Streu.
Stimmt ihm ein sangbares Lied an, der für seinen eifrigen Anhänger der Burgen-brecher ist, Loblieder, durch die der Keulenträger komme, um sich auf das Barhis des Kanviden zu setzen, und die Burgen brechet!
Пропойте ему песню,
(Тому,) кто для приверженца – проломитель крепостей,
(Гимны,) благодаря которым громовержец придет,
Чтобы сесть на жертвенную солому Канвы, (и) проломит крепости!
ये᳓ ते स᳓न्ति दशग्वि᳓नः
शति᳓नो ये᳓ सहस्रि᳓णः
अ᳓श्वासो ये᳓ ते वृ᳓षणो रघुद्रु᳓वस्
ते᳓भिर् नस् तू᳓यम् आ᳓ गहि
हे इन्द्र दशग्विनः दशयोजनगामिनः ये अश्वाः ते तव सन्ति विद्यन्ते । ये चान्ये शतिनः शतसंख्याकाः सहस्रिणः सहस्रसंख्याकाः सन्ति । ये ते त्वदीयाः अश्वासः अश्वाः वृषणः सेचनसमर्था युवानः रघुद्रुवः शीघ्रगामिनश्च । तेभिः तैः सर्वैरश्वैः नः अस्मान् तूयं क्षिप्रम् आ गहि आगच्छ ॥
The Horses which are thine in tens, in hundreds, yea, in thousands thine,
Even those vigorous Steeds, fleet-footed in the course, with those come quickly near to us.
Those of yours which bring ten cows, which bring a hundred, a
thousand,
those horses of yours which are swift-running bulls, with these come swiftly to us.
Mit Rossen, die dir zehnfach sind, und hundertfach und tausendfach Mit deinen Hengsten, die da fliegen raschen Laufs, mit denen komme rasch herbei.
Deine zehnfachen, hundertfachen, tausendfachen Rosse, die du hast, deine schnellaufenden Hengste, mit denen komm eilig zu uns!
Те (табуны) из десятков, сотен коней,
Что есть у тебя, (те,) что из тысяч,
Те твои быстро мчащиеся жеребцы –
С ними быстро приходи к нам!
आ᳓ तु᳓ अद्य᳓ सबर्दु᳓घां
हुवे᳓ गायत्र᳓वेपसम्
इ᳓न्द्रं धेनुं᳓ सुदु᳓घाम् अ᳓नियाम् इ᳓षम्
उरु᳓धाराम् अरंकृ᳓तम्
अनयेन्द्रं धेनुरूपेण वृष्टिरूपेण च निरूपयन् स्तौति । अद्य इदानीं धेनुं धेनुरूपम् इन्द्रं तु क्षिप्रम् आ हुवे आह्वये। कीदृशीं धेनुम् । सबर्दुघां पयसो दोग्ध्रीं गायत्रवेपसं प्रशस्यवेगां सुदुघां सुखेन दोग्धुं शक्याम् । अन्याम् उक्तविलक्षणाम् उरुधारां बहूदकधाराम् इषम् एषणीयां वृष्टिम् । एतद्रूपेण वर्तमानम् अरंकृतम् अलंकर्तारं पर्याप्तकारिणं वेन्द्रं चाह्वये ॥ ॥ ११ ॥
This day I call Sabardugiha who animates the holy song,
Indra the richly-yielding Milch-cow who provides unfailing food in ample stream.
Today I summon the juice-yielding (cow), pulsing with excitement from the songs,
Indra, the good milker, the lead milk-cow, the broad-streamed
refreshment, who gets it right.
Den Indra, der das Lied erregt, bitt' ich um die neumelkende, Milchreiche Kuh und Labetrunk, der nie versiegt, der reichlich strömt und Segen bringt.
Ich rufe jetzt, doch ja zu kommen, die Wunschkuh, die die Sänger beredt macht, den Indra, die gute Milchkuh, eine andere, zweite Labekuh, die in breiten Strahlen Milch gibt, die willfährige.
Вот сегодня я призываю
Вечно доящуюся вдохновляющую песни
Дойную корову, легко доящуюся, – Индру – неиссякающую жертвенную усладу,
С широкими потоками, услужливую.
य᳓त् तुद᳓त् सू᳓र ए᳓तशं
वङ्कू᳓ वा᳓तस्य पर्णि᳓ना
व᳓हत् कु᳓त्सम् आर्जुनेयं᳓ शत᳓क्रतुः
त्स᳓रद् गन्धर्व᳓म् अ᳓स्तृतम्
सूरः सूर्यः एतशम् एतत्संज्ञं राजर्षिं यत् यदा तुदत् अव्यथयत् तदानीमेतशं रक्षितुं वङ्कू वक्रगामिनौ वातस्य वायोः सदृशौ पर्णिना पर्णिनौ पतनवन्तावीदृशावश्वौ शतक्रतुः बहुविधकर्मेन्द्रः आर्जुनेयम् अर्जुन्याः पुत्रं कुत्सम् ऋषिं वहत् अवहत् अनयत् । कुत्सेन सार्धं समानं रथमारुह्यैतशरक्षणायागच्छदित्यर्थः। तथा च निगमान्तरं- प्रैतशं सूर्ये पस्पृधानं सौवश्व्ये सुष्विमावदिन्द्रः' (ऋ. सं. १. ६१. १५) इति । गन्धर्वं गवां रश्मीनां धर्तारं सूर्यम् अस्तृतं केनाप्यहिंसितं त्सरत् अत्सरत् । छद्मगत्यागच्छत् । सूर्येण योद्धं गतवानित्यर्थः ॥
When Sura wounded Etasa, with Vata's rolling winged car.
Indra bore Kutsa Arjuneya off, and mocked Gandharva. the unconquered One.
When he gave a push to Etaśa, (the steed) of the Sun, and to the two far-wandering winged (steeds) of the Wind,
he of a hundred resolves conveyed Kutsa, the son of Arjuna. He crept up on the Gandharva, who was not to be laid low.
Er stachle an der Sonne Ross, des Windes schnelles Vogelpaar, Vielwirkend fahr er Kutsa Ardschuneja her, besiege des Gandharven Macht,
Als der Wagenlenker den Etasa der Sonne peitschte und die fliegenden Flügelrosse des Vata, da fuhr der ratreiche Indra den Kutsa, den Sohn des Arjuna. Er stellte dem Ghandarva nach, den noch keiner zu Fall gebracht hatte;
Когда хлестнул он Эташу солнца
(И) двоих петляющих крылатых (коней) Ваты,
Стоумный повез Кутсу, сына Арджуны.
Он подкрался к Гандхарве неодолимому.
य᳓ ऋते᳓ चिद् अभिश्रि᳓षः
पुरा᳓ जत्रु᳓भ्य आतृ᳓दः
सं᳓धाता संधि᳓म् मघ᳓वा पुरूव᳓सुर्
इ᳓ष्कर्ता वि᳓ह्रुतम् पु᳓नः
यः इन्द्रः अभिश्रिषः अभिश्लिषोऽभिश्लेषणात् संधानद्रव्यात् ऋते चित् विनापि जत्रुभ्यः ग्रीवाभ्यः सकाशात् आतृदः आतर्दनात् आ रुधिरनिःस्रवणात् पुरा पूर्वमेव संधिं संधातव्यं तं संधाता संयोजयिता भवति मघवा धनवान् पुरूवसुः बहुधनः स इन्द्रः विह्रुतं विच्छिन्नं तं पुनः इष्कर्ता संस्कर्ता भवति ॥
He without ligature, before making incision in the neck,
Closed up the wound again, most wealthy Maghavan, who maketh whole the injured part.
He [=Indra] who, even without a bandage, before (the missile) drills into the collarbones,
joins together the join—he, the bounteous one with many goods: he makes what has gone awry right again.
Der ohne zu befestigen und Glieder zu beschädigen, Gelenk zusammenfügt, der reiche, mächtige, und das zerbrochne wieder heilt.
Der auch ohne Verband, bevor das Geschoß die Schulterknochen durchbohrt, das Gelenk zusammenfügt, der schätzereiche Gabenherr, der alles, was verrenkt ist, wieder zurechtbringt.
Кто даже без повязки,
Прежде чем пробита ключица,
Складывает сустав, (этот) щедрый обладатель многих благ,
Снова приводящий в порядок поврежденное...
मा᳓ भूम नि᳓ष्टिया इव
इ᳓न्द्र त्व᳓द् अ᳓रणा इव
व᳓नानि न᳓ प्रजहिता᳓नि अद्रिवो
दुरो᳓षासो अमन्महि
हे इन्द्र त्वत् त्वत्तः त्वत्प्रसादात् निष्ट्याइव। नीचैर्भूता हीना निष्ट्याः । त इव वयं मा भूम । तथा अरणाइव अरमणा दुःखिन इव वयं मा भूम । अपि च प्रजहितानि प्रक्षीणानि शाखादिभिर्वियुक्तानि वनानि न वृक्षजातानीव वयं पुत्रादिभिर्वियुक्ता मा भूम । हे अद्रिवः वज़वन्निन्द्र दुरोषासः ओषितुमन्यैर्दग्धुमशक्या दुर्येषु गृहेषु निवसन्तो वा वयम् अमन्महि त्वां स्तुमः॥
May we be never cast aside, and strangers, as it were, to thee.
We, Thunder-wielding Indra, count ourselves as trees rejected and unfit to burn.
May we not be like outsiders, like foreigners to you, Indra.
Like trees left behind (by woodcutters), we have considered ourselves poor at burning, you possessor of the stone.
Nicht seien wir wie Fremde dir, noch, Indra, wie dir unbekannt; Nicht galten wir wie blätterlose Bäume dir, als träge nicht, o Schleuderer.
Wir möchten nicht wie Fernstehende, nicht dir wie Fremde sein, o Indra. Wie gemiedene Bäume glauben wir säumig schlechtbrennend gewesen zu sein, o Herr des Preßsteins.
Мы не хотели бы быть словно чужими,
О Индра, словно посторонними для тебя.
Мы считали себя вялыми,
О повелитель давильных камней, словно поваленные деревья.
अ᳓मन्मही᳓द् अनाश᳓वो
अनुग्रा᳓सश् च वृत्रहन्
सकृ᳓त् सु᳓ ते महता᳓ शूर रा᳓धसा
अ᳓नु स्तो᳓मम् मुदीमहि
हे वृत्रहन् वृत्रस्यासुरस्य हन्तरिन्द्र अनाशवः अशीघ्रा अत्वरमाणाः अनुग्रासः अनुग्रा अनुद्गूर्णाः च सन्तो वयं भक्तिश्रद्धापुरःसरं शनैस्त्वाम् अमन्महीत् स्तुम एव । हे शूर वीर्यवन्निन्द्र ते त्वदर्थं सकृत् एकवारमपि महता प्रभूतेन राधसा धनेन हविर्लक्षणेन सह सु शोभनं स्तोमं स्तोत्रम् अनु मुदीमहि अनुमोदेमहि । अनुब्रवामेत्यर्थः ॥
O Vrtra-slayer, we were thought slow and unready for the fray.
Yet once in thy great bounty may we have delight, O Hero, after praising thee.
Indeed we have considered ourselves neither swift nor strong, you Vr̥tra-smasher.
But in an instant, through your great generosity, o champion, we could (again) take delight in your praise.
Wol sind wir eiferlos und schwach, o Vritratödter, dir erschienen sonst, Doch plötzlich wurden wir durch deine grosse Huld, o Held, begeistert zum Gesang.
Wir glauben langsam und schwach gewesen zu sein, o Vritratöter. Noch einmal möchten wir fein durch deine große Freigebigkeit, o Held, an dem Loblied Freude erleben.
И считали мы себя медлительными
И слабыми, о убийца Вритры.
Благодаря твоему великому дару, о герой,
Мы хотим еще раз прекрасно насладиться восхвалением.
य᳓दि स्तो᳓मम् म᳓म श्र᳓वद्
अस्मा᳓कम् इ᳓न्द्रम् इ᳓न्दवः
तिरः᳓ पवि᳓त्रं ससृवां᳓स आश᳓वो
म᳓न्दन्तु तुग्रियावृ᳓धः
अयमिन्द्रः मम मदीयं स्तोत्रं यदि श्रवत् शृणुयात् तदानीं तम् इन्द्रम् अस्माकम् अस्मदीयाः इन्दवः सोमाः मदन्तु मादयन्तु हर्षयन्तु । कीदृशाः सोमाः। तिरः तिर्यगवस्थितं पवित्रं पवनसाधनं दशापवित्रं ससृवांसः प्राप्तवन्तः । दशापवित्रेण पूता इत्यर्थः । आशवः शीघ्रं मदजनकाः तुग्र्यावृधः तुग्र्याभिर्वसतीवर्येकधनाख्याभिरद्भिर्वर्धमानाः ॥ ॥ १२ ॥
If he will listen to my laud, then may out Soma-drops that flow
Rapidly through the strainer gladden Indra, drops due to the Tugryas' Strengthener.
If he will listen to my praise, let our (soma-)drops invigorate Indra, when they have run swift across the filter, they that strengthen the son of Tugra [=Bhujyu].
Wenn Indra meinen Sang vernimmt, so mögen meine Tränke ihn Erfreun, die scharfen durch die Seihe rinnenden, die kräftig sind bei Tugra's Stamm.
Wenn er mein Loblied hören wird, so sollen den Indra unsere Somasäfte berauschen, welche durch die Seihe rannen, die raschen, die Stärker des Tugrasohnes.
Если он услышит мою хвалу,
(То) наши капли (сомы),
Бурно текущие через цедилку, быстрые,
Пусть опьянят Индру, (эти) подкрепители сына Тугры.
आ᳓ तु᳓ अद्य᳓ सध᳓स्तुतिं
वावा᳓तुः स᳓ख्युर् आ᳓ गहि
उ᳓पस्तुतिर् मघो᳓नाम् प्र᳓ त्वा अवतु
अ᳓धा ते वश्मि सुष्टुति᳓म्
हे इन्द्र वावातुः संभक्तुस्त्वां सेवमानस्य सख्युः स्तोतुः सधस्तुतिम् अन्यैर्ऋत्विग्भिः सह क्रियमाणां स्तुतिम् अद्य इदानीं तु क्षिप्रम् आ गहि आगच्छ । मघोनां हविष्मतामन्येषामपि यजमानानाम् उपस्तुतिः स्तोत्रं त्वा त्वां प्र अवतु प्रगच्छतु प्रतर्पयतु वा। अध अधुना सुष्टुतिं त्वद्विषयां शोभनां स्तुतिमहमपि वश्मि कामये ॥
Come now unto the common laud of thee and of thy faithful friend.
So may our wealthy nobles' praise give joy to thee. Fain would I sing thine eulogy.
Come here today to the joint praise from your favorite and comrade. Let the invitatory praise of the bounteous ones help you forward. Then I am eager for good praise for you.
Komm heute zu dem Lobgesang das liebenden Genossen her; Erfreuen möge dich der Opferherren Preis, auch ich begehre deine Gunst.
Komm doch heute zu dem gemeinsamen Lobpreis deines anhänglichen Freundes! Der Beifall der Gönner soll dich ermuntern; darum wünsche ich deinen Lobpreis.
Приди же сегодня на совместное восхваление
(Твоего) друга-почитателя!
Похвала щедрых дарителей пусть поддержит тебя!
Поэтому я желаю тебе прекрасного восхваления.
सो᳓ता हि᳓ सो᳓मम् अ᳓द्रिभिर्
ए᳓म् एनम् अप्सु᳓ धावत
गव्या᳓ व᳓स्त्रेव वास᳓यन्त इ᳓न् न᳓रो
नि᳓र् धुक्षन् वक्ष᳓णाभियः
हे अध्वर्यवः अद्रिभिः ग्रावभिः सोमं सोत । हिरवधारणे । अभिषुणुतैव। एनम् इमम् अप्सु वसतीवरीषु आ धावत । अस्य सोमस्य धवनं कुरुत । अदाभ्यग्रहे हिमादासुत इत्यादिभिर्मन्त्रैर्वसतीवरीष्वाधवनं सोमस्य क्रियते । तत् कुरुतेत्यर्थः । गव्या गवि भवानि वस्त्रेव वस्त्राण्याच्छादकानि चर्माणीव मेघान वासयन्त इत् आच्छादयन्त एव नरः नेतार इन्द्रस्यानुचरा मरुतः वक्षणाभ्यः नदीभ्यो नदीनामर्थाय निर्धुक्षन् उदकानि निर्दुहन्ति क्षारयन्ति । यत एवमतः कारणादिन्द्रयागाय सोममद्रिभिरभिषुणुतैव । मोदासिषतेत्यर्थः ॥
Press out the Soma with the stones, and in the waters wash it clean.
The men investing it with raiment made of milk shall milk it forth from out the stems.
Once you (priests) have pressed the soma with the stones, rinse it in the waters.
The superior men, garbing (it) in cows [=milk] as if in garments, will milk (it) out from the belly.
So presst mit Steinen Soma denn, und spület ihn mit Wasser durch, Und Männer ihr, ihn kleidend in der Milch Gewand, melkt aus den Schläuchen ihn heraus.
So presset denn den Soma mit den Steinen aus, spület ihn im Wasser! Gleichsam in Milchgewänder ihn kleidend sollen die Männer ihn aus den Eutern herausmelken.
Выжимайте же сому камнями,
Полощите его в воде!
Мужи, будто рядя его в молочные одежды,
Пусть выдаивают (его) из нутра!
अ᳓ध ज्मो᳓ अ᳓ध वा दिवो᳓
बृहतो᳓ रोचना᳓द् अ᳓धि
अया᳓ वर्धस्व तनु᳓वा गिरा᳓ म᳓म
आ᳓ जाता᳓ सुक्रतो पृण
हे इन्द्र अध अधुना ज्मः । जमन्ति गच्छन्त्यस्यामिति ज्मा पृथिवी । तस्याः सकाशात् अध वा अपि वा दिवः अन्तरिक्षात् बृहतः महतः रोचनात् नक्षत्रैर्दीप्यमानात् स्वर्गाद्वा आगत्य । अधिः पञ्चम्यर्थानुवादी । अया अनया तन्वा ततया विस्तृतया मम मदीयया गिरा स्तुत्या वर्धस्व वृद्धो भव । हे सुक्रतो शोभनकर्मवन्निन्द्र जाता जातानस्मदीयान् जनान् आ पृण अभिलषितैः फलैरापूरय ॥
Whether thou come from earth or from the lustre of the lofty heaven,
Wax stronger in thy body through my song of praise: fill full all creatures, O most Wise.
(Coming) then from earth or then from heaven, from the lofty realm of light,
by this my song become strong in your own body. Bring created things to fullness, o you of strong resolve.
Und sei es von der Erde her, sei's von dem hohen Himmelsraum, Komm, freue dich an diesem meinem zarten Lied, und huldvoll segne alle Welt.
Darum komm von der Erde oder von des hohen Himmels Lichtraum! Wachse am Leib durch diese Lobrede von mir; mache den Nachwuchs vollzählig, du Einsichtsvoller!
Так вот (приходи) с земли ли
Или из светлого пространства высокого неба!
Возрастай телом от этой песни моей!
Накопи (нам) сыновей, о (ты,) очень умный!
इ᳓न्द्राय सु᳓ मदि᳓न्तमं
सो᳓मं सोता व᳓रेणियम्
शक्र᳓ एणम् पीपयद् वि᳓श्वया धिया᳓
हिनुवानं᳓ न᳓ वाजयु᳓म्
हे अध्वर्यवः इन्द्राय इन्द्रार्थं मदिन्तमं मादयितृतमं वरेण्यं वरणीयं संभजनीयं सोमं सु सोत अभिषुणुत । कुत इत्यत आह । शक्रः इन्द्रः विश्वया धिया सर्वया क्रिययाग्निष्टोमादिलक्षणया हिन्वानं प्रीणयन्तं वाजयुम् अन्नमात्मन इच्छन्तम् एनं यजमानम् । न इति संप्रत्यर्थीयः । संप्रति पीपयत् वर्धयति । अतः कारणात्तस्मा इन्द्राय सोमं सुनुतेत्यर्थः ॥
For India press the Soma out, most gladdening and most excellent.
May Sakra make it swell sent forth with every prayer and asking, as it were, for strength.
For Indra press well the most invigorating soma worthy to be chosen. The potent one [=Indra] will swell him who is spurred on, like a
prize-seeking (horse), by every insight.
Dem Indra presset Soma schön, den herrlichsten, berauschendsten, Durch jede Andacht lass der starke schwellen ihn, wie schnell zum Preis der Renner eilt.
Für Indra presset fein den berauschendsten, vorzüglichen Soma! Sakra möge ihn aufquellen lassen, der mit jeglicher Kunst zur Eile getrieben wird wie ein nach dem Preis strebendes Rennpferd.
Для Индры выжимайте хорошенько
Самого пьянящего, избранного (сому)!
С каждой молитвой пусть могучий сделает, чтоб он прибывал,
Как торопят (коня,) рвущегося к награде!
मा᳓ त्वा सो᳓मस्य ग᳓ल्दया
स᳓दा या᳓चन्न् अहं᳓ गिरा᳓
भू᳓र्णिम् मृगं᳓ न᳓ स᳓वनेषु चुक्रुधं
क᳓ ई᳓शानं न᳓ याचिषत्
हे इन्द्र त्वां सवनेषु यज्ञेषु सोमस्य गल्दया गालनेनास्रावणेन गिरा स्तुत्या च युक्तः अहं सदा सर्वदा याचन् याचमानः सन् मा चुक्रुधं मा क्रोधयानि । बहुशो याच्यमाने त्वयि क्रोधो जायते तं सोमस्य गालनेन स्तुत्या चापनयामीत्यर्थः । कीदृशं त्वाम् । भूर्णिं भर्तारं मृगं न सिंहमिव भीमम् । स्वामिन इन्द्रस्य याचने लौकिकन्यायं दर्शयति । लोके कः वा पुरुषः ईशानम् ईश्वरं स्वामिनं न
“याचिषत् न याचेत । सर्व एव हि याचते । अतोऽहमपि त्वां स्वामिनं याच इति भावः ॥ ॥ १३ ॥
Let me not, still beseeching thee with earnest song at Soma rites,
Anger thee like soma wild beast. Who would not beseech him who hath power to grant his prayer?
I, always begging you with my song—with the gush [?] of soma
let me not
anger you, frenzied like a wild beast, at the soma-pressings. Who will not beg his master?
Nicht mög' ich, der beim Somastrom ich immer flehte mit Gebet, Beim Fest zum Zorn wie wilden Löwen reizen dich; wer ginge nicht den Herrscher an?
Nicht möchte ich, wenn ich mit von Soma geschwellter Rede immerfort bitte, dich, der ungeduldig wie ein wildes Tier, reizen bei den Trankopfern. Wer sollte einen Mächtigen nicht bitten?
Не хотел бы я тебя раздражать
При выжиманиях сомы, как дикого зверя,
Когда я умоляю тебя речью, струящейся (?) сомой.
Кто же не станет умолять могучего?
म᳓देन इषित᳓म् म᳓दम्
उग्र᳓म् उग्रे᳓ण श᳓वसा
वि᳓श्वेषां᳐ तरुता᳓रम् मदच्यु᳓तम्
म᳓दे हि᳓ ष्मा द᳓दाति नः
मदेन मादयित्रा स्तोत्रा इषितं प्रेषितं मदं मदकरं सोमम् उग्रम् उद्गूर्णं रसम् उग्रेण उद्गूर्णेनाधिकेन शवसा बलेन युक्त इन्द्रः पिबत्विति शेषः । पीत्वा च विश्वेषां सर्वेषां शत्रूणां तरुतारं तरीतारं जेतारं मदच्युतं मदस्य शत्रूणां गर्वस्य च्यावयितारं पुत्रं मदे सोमपानेन जनिते हर्षे सति नः अस्मभ्यं ददाति हि ष्म ददाति खलु । अतः सोमं पिबत्वित्यर्थः ॥
The draught made swift with rapturous joy, effectual with its mighty strength,
All-conquering, distilling transport, let him drink: for he in ecstasy gives us gifts.
(Begging) the mighty one with his mighty power for his exhilaration roused by the exhilarating drink,
the one triumphant over all when roused to exhilaration—for in his
exhilaration he always gives to us.1024 VIII.1
Den Herrn des Rauschs, durch Rausch erregt, den mächtigen an mächt'ger Kraft, Ihn, der vom Rausch durchdrungen alle Welt bezwingt, und der im Rausche uns beschenkt.
Preiset den durch den Rauschtrank erweckten Rausch des Indra, den starken durch die starke Kraft des Somaerweckten, den Überwinder aller Feinde, den Rauscherregten! Denn im Rausche schenkt er uns.
(Восхваляйте) опьянение (Индры,) вызванное пьянящим напитком,
Грозного, (возбужденного) грозной силой (сомы),
Победителя всех (врагов), неистового от опьянения!
Ведь это в опьянении он нас одаряет!
शे᳓वारे वा᳓रिया पुरु᳓
देवो᳓ म᳓र्ताय दाशु᳓षे
स᳓ सुन्वते᳓ च स्तुवते᳓ च रासते
विश्व᳓गूर्तो अरिष्टुतः᳓
शेवारे । शेवं सुखम् । तस्य गमके यज्ञे दाशुषे चरुपुरोडाशादीनि दत्तवते यजमानाय पुरु पुरूणि बहूनि वार्याणि वरणीयानि धनानि देवः दानादिगुणयुक्त इन्द्रः रासते ददाति । सः एव सुन्वते च सोमाभिषवं कुर्वते च स्तुवते च स्तोत्रं कुर्वते च धनानि रासते । कीदृशः सः । विश्वगूर्तः विश्वेषु सर्वेषु कार्येषुद्यतः स्वतः प्रवृत्तः अरिष्टुतः अरिभिः प्रेरयितृभिः प्रशस्तः ॥
Where bliss is not, may he, All-praised, God whom the pious glorify,
Bestow great wealth upon the mortal worshipper who sheds the juice and praises him.
In his treasury are many desirable things. The god (will grant them) to the pious mortal;
he will grant to him who presses and to him who praises—(the god) who is welcomed by all, praised by the stranger.
Für sterbliche Verehrer hat der Gott viel Gut in seinen Schatz; Dem Sänger und dem Somapresser schenke er, der frommgepries'ne, allverehrt.
In seinem Schatzhaus verwahrt der Gott viele Kostbarkeiten für den opferspendenden Sterblichen. Er möge dem Somapressenden wie dem Sänger spenden, der von aller Welt Gelobte, von dem hohen Herrn Gepriesene.
Бог для смертного, почитающего его,
(Держит) в кладовой много избранных даров.
Пусть подарит он выжимающему сому и восхваляющему
(Этот) всеми воспетый, преданно восхваленный!
आ᳓ इन्द्र याहि म᳓त्सुव
चित्रे᳓ण देव रा᳓धसा
स᳓रो न᳓ प्रासि उद᳓रं स᳓पीतिभिर्
आ᳓ सो᳓मेभिर् उरु᳓ स्फिर᳓म्
हे इन्द्र आ याहि आगच्छ । हे देव द्योतमान चित्रेण दर्शनीयेन राधसा धनेन सोमलक्षणेन मत्स्व माद्य । सपीतिभिः मरुद्भिः सह पीयमानैः सोमेभिः सोमैः उरु विस्तीर्णं स्फिरं वृद्धम् उदरम् आत्मीयं जठरं सरो न सर इव आ प्रासि आपूरय । ‘प्रा पूरणे' । आदादिकः ॥
Come, Indra, and rejoice thyself, O God, in manifold affluence.
Thou fillest like a lake thy vast capacious bulk with Soma and with draughts besides.
Drive here, Indra—find your invigoration (here)—together with your bright bounty, o god.
Fill your belly, like a lake, broad and fat with soma juices drunk in common.
Komm her mit mannichfachem Schatz, o Indra, Gott, berausche dich; Du füllst den weiten, feisten Bauch wie einen Teich mit tränkereichen Säften an.
Komm her, Indra, - berausche dich - mit prächtiger Gabe, o Gott! Wie einen See fülle mit dem gemeinsam getrunkenen Soma deinen breiten dicken Bauch!
Приди, о Индра, – опьяняйся –
С блистательным даром, о бог!
Вместе с сотрапезниками наполни живот
Соками сомы – большой, толстый (живот)!
आ᳓ त्वा सह᳓स्रम् आ᳓ शतं᳓
युक्ता᳓ र᳓थे हिरण्य᳓ये
ब्रह्मयु᳓जो ह᳓रय इन्द्र केशि᳓नो
व᳓हन्तु सो᳓मपीतये
हे इन्द्र त्वा त्वां सहस्रं सहस्रसंख्याकाः हरयः त्वदीया अश्वाः आ वहन्तु आनयन्त्वस्मद्यज्ञम् । तथा शतं शतसंख्याकाश्च भवदीया अश्वास्त्वाम् आ वहन्तु । यद्यपि द्वावेवास्य हरी तथापि तद्विभूतयोऽन्येऽपि बहवोऽश्वाः सन्ति । ननु युगपदनेकैरश्वैः कथं यातुं शक्यत इति अत आह युक्ताः इति । हिरण्यये हिरण्मये स्वर्णविकारे । हिरण्यशब्दाद्विकारार्थे विहितस्य मयटः ‘ऋत्व्यवास्त्व इत्यादौ मलोपो निपात्यते । तादृशे रथे युक्ताः संबद्धाः । बहूनामश्वानां शीघ्रगमनाय रथे नियुक्तत्वाद्युगपदेव सर्वैरश्वैर्गन्तुं शक्यत इति भावः । कीदृशा हरयः । ब्रह्मयुजः ब्रह्मणा परिवृढेनेन्द्रेण युक्ताः । यद्वा ब्रह्मणास्मदीयेन स्तोत्रेणास्माभिर्दत्तेन हविषा वा युक्ताः । केशिनः । केशाः केसराः । तैर्युक्ताः । किमर्थमिन्द्रस्य वहनं तत्राह । सोमपीतये सोमस्य पानाय । यथास्मदीयं सोमं पिबेत् अत आवहन्त्वित्यर्थः ॥
A thousand and a hundred Steeds are harnessed to thy golden car.
So may the long-mancd Bays, yoked by devotion, bring Indra to drink the Soma juice.
Here let a thousand, here let a hundred, yoked to a golden chariot— the long-maned fallow bays, yoked by a sacred formulation—convey you to drink the soma, o Indra.
Her mögen hunderttausende, gebetgeschirrte Füchse dich, An goldnem Wagen angespannt, die mähnigen, o Indra, ziehn zum Somatrunk.
Dich sollen tausend und hundert an den goldenen Wagen gespannte, mähnige Falben, durch Beschwörungswort geschirrt, zum Somatrunk fahren, o Indra!
Пусть тебя тысяча, пусть сотня
Гривастых коней, запряженных в золотую колесницу,
Запрягаемых священным словом буланых, о Индра,
Повезут на питье сомы!
आ᳓ त्वा र᳓थे हिरण्य᳓ये
ह᳓री मयू᳓रशेपिया
शितिपृष्ठा᳓ वहताम् म᳓ध्वो अ᳓न्धसो
विव᳓क्षणस्य पीत᳓ये
पूर्वं हर्योर्विभूतिरूपा अश्वा इन्द्रमावहन्त्विति प्रार्थितम् । अधुना तावेवेन्द्रमावहतामिति प्रार्थ्यते। हिरण्यये हिरण्मये रथे युक्तौ मयूरशेप्या मयूरशेपौ मयूरवर्णशेपो ययोस्तौ। ‘सुपां सुलुक्' इति विभक्तेर्ड्यादेशः । शितिपृष्ठा श्वेतपृष्ठौ एवंभूतावश्वौ” हे इन्द्र त्वाम् आ वहताम् । किमर्थम् । मध्वः मधुररसस्य विवक्षणस्य वक्तुमिष्टस्य स्तुत्यस्य यद्वा वोढव्यस्य प्राप्तव्यस्य अन्धसः अन्नस्य सोमरूपस्य पीतये पानार्थम् ॥ ॥ १४ ॥
Yoked to thy chariot wrought of gold, may thy two Bays with peacock tails,
Convey thee hither, Steeds with their white backs, to quaff sweet juice that makes us eloquent.
Here let the two fallow bays (yoked) to the golden chariot, those with peacock tails
and white backs, convey you to drink of the honey, of the
strengthening stalk.
Auf goldnem Wagen mögen dich die Rosse mit dem Pfauenschweif, Und weissem Rücken herziehn zu dem süssen Trank, des aufgeschwollnen Somakrauts.
Dich soll im goldenen Wagen das Falbenpaar mit den pfauenartigen Schweifen, das Weißrückige herfahren zum Trunk des süßen, redselig machenden Trankes!
Пусть тебя на золотой колеснице
Повезет пара буланых коней с павлиньими хвостами,
Со светлыми спинами на питье сладкого
Усиливающего сока сомы!
पि᳓बा तु᳓ अस्य᳓ गिर्वणः
सुत᳓स्य पूर्वपा᳓ इव
प᳓रिष्कृतस्य रसि᳓न इय᳓म् आसुति᳓श्
चा᳓रुर् म᳓दाय पत्यते
हे गिर्वणः गीर्भिवननीय स्तुतिभिः संभजनीयेन्द्र सुतस्य अभिषुतस्य अस्य सोमस्य । ‘ क्रियाग्रहणं कर्तव्यम्' इति कर्मणः संप्रदानत्वाच्चतुर्थ्यर्थे षष्ठी ॥ इममभिषुतं सोमं तु क्षिप्रं पिब । तत्र दृष्टान्तः । पूर्वपाइव । पूर्वः सर्वेभ्यो देवेभ्यः प्रथमभावी सन् पिबतीति पूर्वपा वायुः । स इवैन्द्रवायवे मुख्ये ग्रहे सर्वेभ्यो देवेभ्यः पूर्वं पिबेत्यर्थः। कीदृशस्य सोमस्य । परिष्कृतस्य अभिषवादिभिः संस्कृतस्य ॥ ‘ संपर्युपेभ्यः' (पा. सू. ६. १. १३७ ) इति करोतेर्भूषणे सुट् ।' परिनिविभ्यः' (पा. सू. ८. ३. ७० ) इति सुटः षत्वम् ॥ रसिनः रसवतः । अपि च इयमासुतिः अयमासवो मदकरः चारुः शोभनः सोमरसः मदाय हर्षाय हर्षजननाय पत्यते संपद्यते । पत्लृ गतौ ' । यद्वा । पत्यतिरैश्वर्यकर्मा । मदाय मदस्य पत्यते ईष्टे । मदोत्पादने शक्त इत्यर्थः ॥
So drink, thou Lover of the Song, as the first drinker, of this juice.
This the outpouring of the savoury sap prepared is good and meet to gladden thee.
Drink of this pressed (soma), you who long for songs, like the first drinker [=Vāyu].
This pressed drink of the juicy, thoroughly prepared (soma), cherished for invigoration, acts the lord.
So trink von dem gepressten Trank, als erster Trinker, liederfreut; Dies Saftgebräu des Tranks, des wohlbereiteten, ist lieblich, recht zum Rausch geschickt.
Trink doch von diesem Saft, du Lobbegehrender, wie der Vortrinker! Dieses Tränklein des zubereiteten würzigen Soma, das angenehme, reicht zum Rausche hin.
Испей же его, о любитель песен,
Этого выжатого (сомы) – как пьющий первым!
Этот славный напиток из приготовленного
Крепкого (сомы) предназначен для опьянения.
य᳓ ए᳓को अ᳓स्ति दंस᳓ना
महाँ᳓ उग्रो᳓ अभि᳓ व्रतइः᳓
ग᳓मत् स᳓ शिप्री᳓ न᳓ स᳓ योषद् आ᳓ गमद्
ध᳓वं न᳓ प᳓रि वर्जति
यः इन्द्रः एकः केवलोऽसहाय एव व्रतैः आत्मीयैः कर्मभिः अभि अस्ति शत्रुनभिभवति । यश्च दंसना कर्मणा महान् अधिकः अत एव उग्रः उद्गूर्णबलः शिप्री। शिप्रं शिरस्त्राणम् । प्रशंसायामिनिः । शोभनशिरस्त्राणः । यद्वा । शिप्रे हनू नासिके वा । तद्वान् । सः इन्द्रः गमत् गच्छतु प्राप्नोतु सर्वदा । सः तादृशः न योषत् न पृथग्भवतु । न वियुक्तो भवतु ॥ गमेर्यौतेश्च लेट्यागमः । इतश्च लोपः' इतीकारलोपः। गमेः ' बहुलं छन्दसि ' इति शपो लुक् । यौतेः ‘सिब्बहुलम्' इति सिप् । हवम् अस्मदीयं स्तोत्रं च आ गमत् अभिगच्छतु प्राप्नोतु । न परि वर्जति न परिवर्जयतु न परित्यजतु । सर्वदास्मानस्मदीयं स्तोत्रं चेन्द्रः प्राप्नोत्विति यावत् ॥
He who alone by wondrous deed is Mighty, Strong by holy works,
May he come, fair of cheek; may he not stay afar, but come and turn not from our call.
He who is unique through his wondrous skill, the great and mighty one is dominant through his commandments.
The fair-lipped one will come—he will not stay away, he will come here. He will not avoid our call.
Er, der allein durch Wunderkraft und Thaten gross, gewaltig ist, Der Trinker komme, säume nicht, er eile her, nicht mög' er sich dem Ruf entziehn.
Der einzig ist an der Meisterschaft und als hoher Gebieter, durch seine Gebote allen über ist, er komme mit geöffneten Lippen, nicht soll er fernbleiben; er soll kommen und dem Ruf nicht aus dem Weg gehen.
Кто один (на свете) по (своей) чудесной силе,
Великий, грозный по (своим) заветам,
Пусть отправится этот прекрасногубый, пусть он не остается вдалеке, (а) придет!
Пусть не пренебрежет (нашим) зовом!
तुव᳓म् पु᳓रं चरिष्णु᳓वं
वधइः᳓ शु᳓ष्णस्य स᳓म् पिणक्
तुव᳓म् भा᳐᳓ अ᳓नु चरो अ᳓ध द्विता᳓
य᳓द् इन्द्र ह᳓वियो भु᳓वः
हे इन्द्र त्वं शुष्णस्य शोषकस्यासुरस्य चरिष्ण्वं चरणशीलम् ॥ ‘वा छन्दसि' इत्यभिपूर्वत्वस्य विकल्पितत्वाद्यणादेशः ॥ पुरं निवासस्थानं वधैः वज्रादिभिरायुधैः सं पिणक् समचूर्णयः । अभाङ्क्षीरित्यर्थः । पिनष्टेर्लङि मध्यमैकवचने रूपमेतत् । अध अपि च भाः भासमानः त्वम् अनु चरः तं शुष्णं हन्तुमन्वगच्छः । यद्वा । ....शुष्णस्य पुरभेदनानन्तरं भा दीप्तीस्त्वमनु चरः अन्वगच्छः । प्राप्तवानित्यर्थः । हे इन्द्र त्वं यत् यदा द्विता द्विधा द्विविधैः स्तोतृभिर्यष्टृभिश्च हव्यः ह्वातव्यः भुवः भवेः । तदानीं त्वं शुष्णस्य पुरं सं पिणगित्यन्वयः । भवतेर्लेटि सिप्यडागमः । छान्दसः शपो लुक् । ‘भूसुवोस्तिङि' इति गुणप्रतिषेधादुवङ् ॥
Susna's quick moving castle thou hast crushed to pieces with thy bolts.
Thou, Indra, from of old, hast followed after light, since we have had thee to invoke.
You crushed completely the roving fortress of Śuṣṇa with your deadly weapons.
You followed the light, (and shall) once again, when, Indra, you will become the one to be summoned.
Des Çuschna wandelbare Burg hast durch Geschosse du zerschellt, So wandre nun, o Indra, recht dem Lichte nach, dass dich erreiche unser Ruf.
Du zerschmetterst des Susna wandelnde Burg mit den Waffen. Du mögest nun abermals dem Lichte nachgehen, wenn du zu Hilfe gerufen werden solltest.
Движущуюся крепость Шушны
Ты разбил смертельным оружием.
Пусть ты последуешь за светом тотчас же,
О Индра, когда тебя будут звать.
म᳓म त्वा सू᳓र उ᳓दिते
म᳓म मध्यं᳓दिने दिवः᳓
म᳓म प्रपित्वे᳓ अपिशर्वरे᳓ वसव्
आ᳓ स्तो᳓मासो अवृत्सत
सूरे सूर्ये उदिते उदयं प्राप्ते पूर्वाह्णसमये मम स्तोमासः स्तोत्राणि हे वसो वासकेन्द्र त्वाम् आ अवृत्सत आवर्तयन्तु । अस्मदभिमुखं गमयन्तु । तथा दिवः दिवसस्य मध्यंदिने मध्याह्नेऽपि मदीयाः स्तोमास्त्वामावर्तयन्तु। तथा प्रपित्वे प्राप्ते दिवसस्यावसाने सायाह्नेऽपि मदीयाः स्तोमास्त्वामावर्तयन्तु । अपिशर्वरे । शर्वरीं रात्रिमपिगतः कालः अपिशर्वरः । शार्वरे कालेऽपि मदीयाः स्तोमास्त्वामावर्तयन्तु ॥
My praises when the Sun hath risen, my praises at the time of noon,
My praises at the coming of the gloom of night, O Vasu, have gone forth to thee.
Mine are the praises when the sun has risen, mine at the day’s midday, mine in the evening at the border of night, that have turned you here, o good one.
Bei Sonnenaufgang, Indra, sind dir meine Lieder zugerollt, Und in des Tages Mitte und am Abend dir und in der Dämmerung der Nacht.
Meine Loblieder haben sich bei Sonnenaufgang, meine am Mittag, meine bei vorgerückter Zeit, bei Einbruch der Nacht dir zugewendet, du Guter.
Мои хвалы на восходе солнца,
Мои – в середине дня,
Мои – при наступлении ночи,
О Васу, к тебе обращены.
स्तुहि᳓ स्तुही᳓द् एते᳓ घा ते
मं᳓हिष्ठासो मघो᳓ना᳐म्
निन्दिता᳓श्वः प्रपथी᳓ परमजिया᳓
मघ᳓स्य मेधियातिथे
आसङ्गो राजर्षिर्मेध्यातिथये बहु धनं दत्त्वा तमृषिं दत्तदानस्य स्वस्य स्तुतौ प्रेरयति । हे मेध्यातिथे यज्ञार्हातिथ एतत्संज्ञर्षे स्तुहि स्तुहीत् । पुनःपुनरस्मान् प्रशंसैव। मोदास्व औदासीन्यं मा कार्षीः । एते घ एते खलु वयं मघोनां धनवतां मध्ये ते तुभ्यं मघस्य धनस्य मंहिष्ठासः दातृतमाः । अतोऽस्मान् स्तुहीत्यर्थः । कासौ स्तुतिस्तामाह। निन्दिताश्वः । यस्य वीर्येण परेषामश्वा निन्दिताः कुत्सिता भवन्ति तादृशः । प्रपथी । प्रकृष्टः पन्थाः प्रपथः । तद्वान् । सन्मार्गवर्तीत्यर्थः । परमज्याः उत्कृष्टज्यः । अनेन धनुरादिकं लक्ष्यते । उत्कृष्टायुध इत्यर्थः । यद्वा । परमानुत्कृष्टाञ्छत्रून् जिनाति हिनस्तीति परमज्याः । ज्या वयोहानौ' । अस्मात् ‘आतो मनिन्' इति विच् । एवंभूतोऽहमासङ्ग इति स्तुहीत्यर्थः ॥ ॥ १५ ॥
Praise yea, praise him. Of princes these are the most liberal of their gifts,
These, Paramajya, Ninditasva, Prapathi, most bounteous, O Medhyatithi.
Praise (them)! Just praise (them)! They are the most bounteous of bounty among your bounteous ones:
Ninditāśva, Prapathin, and Paramajyā, o Medhyātithi.
Preise, preise recht, o Medhjātithi; diese sind dir ja die freigiebigsten der Fürsten, Ninditāçva und Prapathin, die höchsten Oberherrn des Reichthums.
Lobsinge, lobsinge doch! Diese sind ja unter allen Freigebigen an Gabe die Freigebig-sten: Ninditasva, Prapathin, Paramaya, o Medhyatithi!
Восхваляй же, восхваляй! Вот эти
Самые щедрые из щедрых покровителей
На щедрый дар: Ниндиташва, Прапатхин,
Парамаджья, о Медхьятитхи.
आ᳓ य᳓द् अ᳓श्वान् व᳓नन्वतः
श्रद्ध᳓याहं᳓ र᳓थे रुह᳓म्
उत᳓ वाम᳓स्य व᳓सुनश् चिकेतति
यो᳓ अ᳓स्ति या᳓दुवः पशुः᳓
वनन्वतः वननवतः संभक्तवतः अश्वान् तुरगान् अहं प्रायोगिः श्रद्धया आदरातिशयेन युक्तः सन् यत् यदा हे मेध्यातिथे त्वदीये रथे आ रुहं आरोहयम्। रुहेरन्तर्भावितण्यर्थाल्लुङि ‘ कृमृदृरुहिभ्यः' इति च्लेरङादेशः । तदानीं मामेवं स्तुहि । उत अपि च । प्रकृतस्तुत्यपेक्ष एव समुच्चयः । वामस्य वननीयस्य वसुनः धनस्य । पूर्ववत् कर्मणि षष्ठी । ईदृशं धनं चिकेतति । एष आसङ्गो दातुं जानाति । याद्वः यदुवंशोद्भवः। यद्वा । यदवो मनुष्याः। तेषु प्रसिद्धः। पशुः । लुप्तमत्वर्थमेतत् । पशुमान् । यद्वा । पशुः पश्यतेः । सूक्ष्मस्य द्रष्टा । यः आसङ्गः अस्ति विद्यते एष चिकेततीत्यन्वयः ॥
When to the car, by faith, I yoked the horses longing for the way-
For skilled is Yadu's son in dealing precious wealth, he who is rich in herds of kine.
When with trust in the winning horses I mount on the chariot, of the valuable goods what will stand out is the livestock coming from Yadu.
Sobald ich voll Vertrauen die schönen Rosse an dem Wagen bestiegen habe, so schaut auch schon jeder Mann (?) des Jadustammes auf das schöne [mir geschenkte] Gut aus.
Nachdem ich die ans Holz gespannten Rosse am Wagen mit Vertrauen bestiegen habe, fällt unter dem wertvollen Gute auch das Vieh, das dem Yadu gehört, in die Augen.
Когда полный доверия я сел
На замечательных коней при колеснице,
То он задумывается о ценном имуществе,
Которым является скот Яду.
य᳓ ऋज्रा᳓ म᳓ह्य° मामहे᳓
सह᳓ त्वचा᳓ हिरण्य᳓या
एष᳓ वि᳓श्वानि अभि᳓ अस्तु सउ᳓भगा
आसङ्ग᳓स्य स्वन᳓द्रथः
एवमेवं मां स्तुहीत्यासङ्गो मेध्यातिथिं ब्रूते । यः आसङ्गस्यात्मा ऋज्रा गमनशीलानि धनानि हिरण्यया हिरण्मय्या त्वचा चर्मणास्तरणेन सह सहितानि मह्यं मेध्यातिथये ममहे ददौ । मंहतिर्दानकर्मा । एषः आसङ्गस्यात्मा स्वनद्रथः शब्दायमानरथः सन् विश्वानि व्याप्तानि सौभगानि धनानि शत्रूणां स्वभूतानि अभ्यस्तु अभिभवतु ॥
May he who gave me two brown steeds together with their cloths of gold,
May he, Asanga's son Svanadratha, obtain all joy and high felicities.
Who has bounteously given two silvery (horses) to me, together with a golden hide,
let him be dominant over all auspicious things—Svanadratha, (son of) Āsaṅga.
Der mir zwei braune Rosse nebst goldner Decke schenkte, Asanga's Sohn Svanadratha möge alle Glücksgüter in seine Gewalt bringen.
Der mir zwei Schimmel geschenkt hat samt goldener Schabracke, der soll alles Glück noch übertreffen: Svanadratha, des Asanga Sohn!
Кто пожаловал мне пару рыжих (коней)
Вместе с золотой попоной,
Тот пусть завладеет всеми благами, приносящми счастье:
Сванадратха, (сын) Асанги!
अ᳓ध प्ला᳓योगिर् अ᳓ति दासद् अन्या᳓न्
आसङ्गो᳓ अग्ने दश᳓भिः सह᳓स्रैः
अ᳓धोक्ष᳓णो द᳓श म᳓ह्यं रु᳓शन्तो
नळा᳓ इव स᳓रसो नि᳓र् अतिष्ठन्
अध अपि च प्लायोगिः प्रयोगनाम्नः पुत्रः आसङ्गः नाम राजा दशभिः दशगुणितैः सहस्रैः सहस्रसंख्याकैर्गवादिभिः अन्यान् दातॄन् अति दासत् अतिक्रम्य ददाति । अध अनन्तरम् उक्षणः सेचनसमर्थाः मह्यम् आसङ्गेन दत्ताः रुशन्तः दीप्यमानाः दश दशगुणितसहस्रसंख्याकास्ते गवादयः नळाइव । नळास्तटाकोद्भवास्तृणविशेषाः । ते यथा सरसः तटाकात् संघशो निर्गच्छन्ति तथैव मह्यं दत्ता गवादयोऽस्मादासङ्गात् निरतिष्ठन् निर्गत्यावास्थिषत । एवमेवंप्रकारेण मां स्तुहीति मेध्यातिथिं प्रत्युक्तत्वादेतासां चतसृणामृचां प्रायोगिरासङ्ग ऋषिः स एव देवतेत्येतदुपपन्नं भवति ॥
Playoga's son Asanga, by ten thousand, O Agni, hath surpassed the rest in giving.
For me ten bright-hued oxen have come forward like lotus-stalks from out a lake upstanding.
Then Āsaṅga, the son of Playoga, will give more than others, o Agni, by ten thousand.
Then for me ten gleaming bullocks emerged, like reeds from a pond.
Es übertraf, o Agni, Asanga, der Sohn des Pajoga, alle andern an Freigiebigkeit durch zehntausend Gaben; da wurden mir zehn Stiere zu Theil, glänzende wie Schilfrohr des Teiches.
Da überbot Asanga, der Sohn des Playoga, als Geber die anderen mit seinen zehntausend Kühen, o Agni. Da tauchten vor mir zehn weiße Stiere wie Schilfrohr aus dem Teiche auf.
А тут превзошел других сын Плайоги,
Асанга, о Агни, (своими) десятью тысячами (коров).
Тут возникли передо мной десять белых быков,
Словно камыши из озера.
अ᳓न्व् अस्य स्थूरं᳓ ददृशे पुर᳓स्ताद्
अनस्थ᳓ ऊरु᳓र् अवर᳓म्बमाणः
श᳓श्वती ना᳓री अभिच᳓क्षियाह
सु᳓भद्रम् अर्य भो᳓जनम् बिभर्षि
अयमासङ्गो राजा कदाचिद्देवशापेन नपुंसको बभूव । तस्य पत्नी शश्वती भर्तुर्नपुंसकत्वेन खिन्ना सती महत्तपस्तेपे । तेन च तपसा स च पुंस्त्वं प्राप । प्राप्तपुंव्यञ्जनं ते रात्रावुपलभ्य प्रीता शश्वत्व मया तमस्तौत् । अस्य आसङ्गस्य पुरस्तात् पूर्वभागे गुह्यदेशे स्थूरं स्थूलं वृद्धं सत् पुंव्यञ्जनम् अनु ददृशे अनुदृश्यते । अनस्थः अस्थिरहितः स चावयवः ऊरुः उरुर्विस्तीर्णः अवरम्बमाणः अतिदीर्घत्वेनावाङ्मुखं लम्बमानः । यद्वा । ऊरुः । सुपां सुलुक्' इति द्विवचनस्य सुः । ऊरू प्रत्यवलंबमानो भवति । शश्वती नामाङ्गिरसः सुता नारी तस्यासङ्गस्य भार्या अभिचक्ष्य एवंभूतमवयवं निशि दृष्ट्वा हे अर्य स्वामिन् भर्तः सुभद्रम् अतिशयेन कल्याणं भोजनं भोगसाधनं बिभर्षि धारयसीति आह ब्रूते ॥ ॥ १६ ॥
What time her husband's perfect restoration to his lost strength and manhood was apparent,
His consort Sasvati with joy addressed him, Now art thou well, my lord, and shalt be happy.
His thick (member) has become visible in front along its length—a boneless thigh hanging down.
His woman, ever ready, having caught sight of it, says, “My lord, you’re bringing (me) an excellent treat!”
Es wurde erblickt sein grosses männliches Glied, was vorne wie ein knochenloses Dickbein herabhing; jede Frau, sobald sie es erblickt, sagt; »du bringst freudenreichen Genuss, o Freund«.
Er hat sich vorn sein steifes Glied wieder gezeigt, das als knochenloser Schenkel herabhing. Als es seine Frau Sasvati bemerkt hatte, sagte sie: "Du trägst, o Gebieter, einen beglückenden Ergötzer.
Показался спереди его мощный (член).
Свисающий как бескостное бедро.
Увидев (его), любая женщина скажет:
О благой, ты приносишь счастливое удовлетворение.