Sukta 8.13
ऋषिनारदः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र33
छन्दउष्णिक्
इ᳓न्द्रः᳓ सुते᳓षु᳓ सो᳓मेषु᳓
क्र᳓तुम् +++(=कर्तारम्)+++ पुनीत उक्थ्य᳙म् +++(=स्तोतारम्)+++।
विदे᳓ वृध᳓स्य᳓ +++(=वर्धकस्य)+++ द᳓क्षसो +++(=बलस्य)+++ महा᳓न्हि᳓ षः᳓ ।।
सोमेषु सुतेषु अभिषुतेषु सत्सु इन्द्रः तान् पीत्वा क्रतुं कर्मणां कर्तारम् उक्थ्यं स्तोतारं च पुनीते शोधयति । यद्वा । सोमेष्वभिषुतेषूक्थ्याख्यं क्रतुं यागं तैः सोमैः पुनीते यजमानैः पूतं कारयति । किमर्थम् । वृधस्य वर्धकस्य दक्षसः बलस्य विदे लाभाय । सः तादृश इन्द्रः महान् हि महान् खलु । अत एवं कर्तुं शक्नोतीति भावः ॥
INDRA, when Soma juices flow, makes his mind pure and meet for lauds.
He gains the power that brings success, for great is he.
When the soma juices have been pressed, Indra purifies his resolve, which is worthy of hymns.
He knows his own strengthening skill, for he is great.
Bei ausgepreßten Somasäften klärt Indra seinen preisenswerten Geist. Er wird sich seiner gedeihlichen Tüchtigkeit bewußt, denn er ist der Große.
Когда выжаты соки сомы, Индра
Очищает (свою) достойную восхвалений силу духа.
Он осознает (свою) крепнущую силу действия – ведь он велик.
स᳓ प्रथमे᳓ वि᳓ओमनि
देवा᳓नां स᳓दने वृधः᳓
सुपारः᳓ सुश्र᳓वस्तमः स᳓म् अप्सुजि᳓त्
सः इन्द्रः प्रथमे प्रथिते विस्तीर्णे मुख्ये वा व्योमनि विशेषेण रक्षके देवानां सदने । सीदत्यस्मिन्निति सदनं स्थानं स्वर्गाख्यम् । तत्र स्थितः सन् वृधः यजमानानां वर्धयिता भवति । तथा सुपारः सुष्ठु पारयिता प्रारब्धस्य सम्यक्परिसमापयिता सुश्रवस्तमः । अतिशयेन शोभनं श्रवोऽन्नं यशो वा यस्य स तथोक्तः। सं सम्यक् अप्सुजित् अप्सूदकेषु प्राप्येषु सत्सु तद्विघातिनो वृत्रादेर्जेता। यद्वा । आप इत्यन्तरिक्षनाम । अन्तरिक्षे वर्तमानानामसुराणां जेता । तमह्व इत्युत्तरत्र संबन्धः ॥
In heaven's first region, in the seat of Gods, is he who brings success,
Most glorious, prompt to save, who wins the water-floods.
In the first highest heaven, in the seat of the gods, he is the
strengthening one,
affording good passage, foremost in fame, entirely victorious amid the waters.
Er ist im ersten Himmel, am Sitze der Götter ihr Gedeihenbringer, der zu gutem Ende führt, der Ruhmvollste, aller Gewässer Ersieger.
Он на первом небе
На сидении богов подкрепитель (богов),
Превосходно спасающий, больше всех наделенный славой, завоеватель вод.
त᳓म् अह्वे वा᳓जसातय
इ᳓न्द्रम् भ᳓राय शुष्मि᳓णम्
भ᳓वा नः सुम्ने᳓ अ᳓न्तमः स᳓खा वृधे᳓
तं पूर्वोक्तगुणं शुष्मिणं बलवन्तम् इन्द्रं वाजसातये बलानामन्नानां वा सातिर्लाभो यस्मिन् तादृशाय भराय संग्रामाय । यद्वा । भ्रियन्ते तस्मिन् हवींषीति भरो यज्ञः । प्रायेण संग्रामनामानि यज्ञनामत्वेन च दृश्यन्ते । भराय यज्ञार्थम् अह्वे आह्वये। ‘लिपिसिचिह्वश्च' ‘ आत्मनेपदेष्वन्यतरस्याम्' इति ह्वयतेश्छान्दसे लुडि च्लेरादेशः । हे इन्द्र त्वं सुम्ने सुखे धने वा लिप्सिते सति नः अस्माकम् अन्तमः अन्तिकतमः संनिकृष्टतमः भव। ‘तमे तादेश्च' इत्यन्तिकशब्दस्य तादिलोपः । तथा वृधे वर्धनार्थं च सखा समानख्यानो मित्रभूतो भव ॥
Him, to win strength, have I invoked, even Indra mighty for the fray.
Be thou most near to us for bliss, a Friend to aid.
I call on him, on Indra the tempestuous, for the winning of prizes, for plunder.
Become, for us in your favor, our closest comrade, for strengthening.
Den Indra habe ich angerufen, um den Siegerpreis zu erringen, zum Gewinn den Ungestümen. Sei uns in Huld der nahestehende Freund zum Gedeihen!
Я зову для захвата награды этого
Индру, для добычи – неистового.
Будь нам по благожелательности самым близким другом - для укрепления (нашего)!
इयं᳓ त इन्द्र गिर्वणो
रातिः᳓ क्षरति सुन्वतः᳓
मन्दानो᳓ अस्य᳓ बर्हि᳓षो वि᳓ राजसि
हे गिर्वणः गीर्भिः स्तुतिभिर्वननीय संभजनीय इन्द्र ते तुभ्यं त्वदर्थम् इयं पुरोवर्तिनी सुन्वतः सोमाभिषवं कुर्वतो यजमानस्य संबन्धिनी रातिः ऋत्विग्भिर्दीयमाना सोमाहुतिः क्षरति आहवनीयं प्रति गच्छति । त्वं च तया मन्दानः मन्दमानो मोदमानस्तृप्यन् अस्य बर्हिषः यज्ञस्य वि राजसि विशेषेणेशिषे । राजतिरैश्वर्यकर्मा ॥
Indra, Song -lover, here for thee the worshipper's libation flows.
Rejoicing in this sacred grass thou shinest forth.
This gift here, o Indra who yearns for songs, streams for you from the one who presses.
Becoming exhilarated, you rule over this ritual grass.
Diese Gabe des Pressenden rinnt für dich, du lobbegehrender Indra; der du dich berauschest, bist Herr über das Barhis.
Вот, о Индра, любящий хвалебные песни,
Течет для тебя дар у выжимающего (сому).
Опьяняясь, ты правишь этой жертвенной соломой.
नूनं᳓ त᳓द् इन्द्र दद्धि नो
य᳓त् त्वा सुन्व᳓न्त ई᳓महे
रयिं᳓ नश् चित्र᳓म् आ᳓ भरा सुवर्वि᳓दम्
हे इन्द्र नूनम् अवश्यं तत् धनं नः अस्मभ्यं दद्धि ददस्व । ‘दद दाने'। व्यत्ययेन परस्मैपदम्। छान्दसः शपो लुक् । यत् धनं त्वा त्वां सुन्वन्तः सोममभिषुण्वन्तो वयम् ईमहे याचामहे । अपि च चित्रं चायनीयं स्वर्विदं सर्वस्य लम्भकं यद्वा स्वर्गस्य वेदितारमास्तिकं रयिं पुत्रं नः अस्मभ्यम् आ भर आहर ॥ ॥ ७ ॥
Even now, O Indra, give us that which, pressing juice, we crave of thee.
Bring us wealth manifold which finds the light of heaven.
Now, o Indra, give us that which we pressers beg of you.
Bring here to us the shimmering wealth that finds the sun.
Gib uns auch gewiß, o Indra, das worum wir Somapresser dich angehen, bring uns ansehnlichen, sonnigen Reichtum!
Сейчас, о Индра, дай нам то,
О чем мы, выжимая сому, просим тебя.
Принеси нам яркое богатство, находящее небо!
स्तोता᳓ य᳓त् ते वि᳓चर्षणिर्
अतिप्रशर्ध᳓यद् गि᳓रः
वया᳓ इवा᳓नु रोहते जुष᳓न्त य᳓त्
हे इन्द्र विचर्षणिः विशेषेण द्रष्टा स्तोता ते तुभ्यं त्वदर्थं गिरः स्तुतीः यत् यदा अतिप्रशर्धयत् अतिशयेन प्रशर्धयित्रीरकरोत् । शत्रूणां प्रसहनसमर्थाः। ‘ शृधु प्रसहने । यत् यदा च ता गिरः जुषन्त त्वामसेवन्त अप्रीणयन् वा तदा वयाइव शाखा इव यथैकस्मिन् वृक्षे बह्व्यः शाखा उपरि प्ररोहन्ति तथा अनु रोहते स्तुत्या सर्वे गुणास्त्वयि प्ररोहन्ति ।
What time the zealous worshipper hath boldly sung his songs to thee,
Like branches of a tree up-grows what they desire.
When the boundless praiser makes bold his songs for you,
your *vitality grows afterward as branches do, when they take pleasure.
Wenn der ausgezeichnete Sänger die Lobreden auf dich steigert, dann wächst er wie die Zweige nach, wenn sie wohlgefallen.
Когда твой очень деятельный восхвалитель
Наступает с хвалебными песнями,
Он растет вслед (за ними), словно ветви, если они (ему) нравятся.
प्रत्नव᳓ज् जनया गि᳓रः
शृणुधी᳓ जरितु᳓र् ह᳓वम्
म᳓दे-मदे ववक्षिथा सुकृ᳓त्वने
हे इन्द्र प्रत्नवत् पुरा यथा स्तोतृभ्योऽपेक्षितफलप्रदानेन स्तुतीर्जनयसि एवमिदानीमपि गिरः स्तुतीः जनय उत्पादय । जरितुः स्तोतुः हवम् आह्वानं च शृणुधि शृणु। जानीहि। तादृशस्त्वं मदेमदे सोमेन तर्पणे तर्पणे सति सुकृत्वने शोभनकर्त्रे यजमानाय ववक्षिथ अपेक्षितं फलं वहसि ददासीत्यर्थः ॥
Generate songs even as of old, give car unto the singer's call.
Thou for the pious hast grown great at each carouse.
As of old, I will give birth to the songs: hear the call of the singer. At every revel you have waxed strong for the one who performs
(rituals) well.
Wie früher will ich eine Lobrede dichten, erhöre den Ruf des Sängers! In jedem Rausche bist du gewachsen, zu Gunsten des Frommen.
Я хочу создавать песни, как раньше.
Услышь призыв певца!
С каждым опьянением ты возрастаешь для творящего благое.
क्री᳓ळन्ति अस्य सूनृ᳓ता
आ᳓पो न᳓ प्रव᳓ता यतीः᳓
अया᳓ धिया᳓ य᳓ उच्य᳓ते प᳓तिर् दिवः᳓
अस्य इन्द्रस्य सूनृताः प्रियसत्यात्मिका वाचः क्रीळन्ति विहरन्ति । तत्र दृष्टान्तः । प्रवता प्रवणेन मार्गेण यतीः गच्छन्त्यः आपो न आप इव । यथा निम्नोन्नतेन पथा गच्छन्त्य आप उत्पतननिपतनेन विहरन्ति तद्वत् । दिवः स्वर्गस्य पतिः पालयिता यः इन्द्रः अया अनया धिया स्तुत्या उच्यते प्रतिपाद्यते अस्येन्द्रस्येत्यन्वयः ॥
Sweet strains that glorify him play like waters speeding down a slope,
Yea, him who in this song is called the Lord of Heaven;
Like waters going along a downward slope, they play—the liberal gifts of him
who is called the lord of heaven by this visionary thought.
Seine Gnadengaben kommen angetänzelt wie Gewässer, die im Laufe dahineilen, der in dieser Dichtung der Herr des Himmels genannt wird;
Играют его милости,
Как воды, стекающие с откоса,
(Того,) кто в этой молитве зовется господином неба;
उतो᳓ प᳓तिर् य᳓ उच्य᳓ते
कृष्टीना᳓म् ए᳓क इ᳓द् वशी᳓
नमोवृधइ᳓र् अवस्यु᳓भिः सुते᳓ रण
उतो अपि च वशी वशयिता एक इत् एक एव कृष्टीनां मनुष्याणां पतिः पालयितेति यः इन्द्रः उच्यते । कैः । नमोवृधैः नमसा स्तोत्रेण हविषा वा वर्धयितृभिः अवस्युभिः रक्षणेच्छुभिः । स त्वं पूर्वोते सुते अभिषुते सोमे रण रमस्व । यद्वा । हे स्तोतः तमिन्द्रं सुते सोमे स्तुहि । रणतिः शब्दार्थः ॥
Yea, who alone is called the Lord, the single Ruler of the folk,
By worshippers seeking aid: may he joy in the draught.
And who is called lord of the separate peoples—he alone exerts his will—
by those strengthening (him) through reverence, seeking help. Rejoice in the pressed (soma).
Und der Herr der Völker, der der einzige Gebieter genannt wird, von den sich oftmals verneigenden Schutzsuchenden. Ergötze dich am Somasaft!
И кто преклоняющимися (людьми,) ищущими помощи,
Зовется господином народов,
Единственным владыкой. Радуйся выжатому (соку)!
स्तुहि᳓ श्रुतं᳓ विपश्चि᳓तं
ह᳓री य᳓स्य प्रसक्षि᳓णा+++(=??)+++ ।
ग᳓न्तारा दाशु᳓षो गृहं᳓ नमस्वि᳓नः ॥
हे स्तोतः विपश्चितं विशिष्टज्ञानं श्रुतं विश्रुतं प्रख्यातं तमिन्द्रं स्तुहि प्रशंस । यस्य इन्द्रस्य हरी अश्वौ प्रसक्षिणा शत्रूणां प्रसहनशीलौ नमस्विनः हविष्मतः दाशुषः दत्तवतो यजमानस्य गृहं गन्तारा गमनशीलौ च तमिन्द्रं स्तुहीति संबन्धः । गमेस्ताच्छीलिकस्तृन् ॥
Praise him, the Glorious, skilled in song, Lord of the two victorious Bays:
They seek the worshipper's abode who bows in prayer.
Praise the famous one who is attentive to poetic inspiration, to whom belong the two overpowering fallow bays
that go to the house of the pious and reverential man.
Den weisen preise, der berühmt, und dessen Rosse sieggewohnt Hineilen zu des frommen Haus, des betenden.
Lobsinge dem berühmten redekundigen Indra, dessen überlegene Falben zum Hause des sich verneigenden Opferers zu kommen pflegen.
Восхваляй прославленного прозорливца,
Чья пара буланых победоносных коней
Отправляется к дому поклоняющегося (ему) почитателя!
तूतुजानो᳓ महेमते
अ᳓श्वेभिः प्रुषित᳓प्सुभिः
आ᳓ याहि यज्ञ᳓म् आशु᳓भिः श᳓म् इ᳓द् धि᳓ ते
हे महेमते । महते फलाय मतिर्बुद्धिर्यस्यासौ महेमतिः । अलुक् छान्दसः । स तादृश हे इन्द्र तूतुजानः त्वरमाणः सन् प्रुषितप्सुभिः स्निग्धरूपैः आशुभिः शीघ्रगामिभिः अश्वेभिः अश्वैः यज्ञम् अस्मदीयम् आ याहि आगच्छ। हि यस्मात् ते तव तस्मिन् यज्ञे शमित् सुखं विद्यत एव । अत आगच्छेत्यर्थः ॥
Put forth thy strength: with dappled Steeds come, thou of mighty intellect,
With swift Steeds to the sacrifice, for 'tis thy joy.
You of great thought, ramming through with your horses frothing at the mouth,
with the swift ones, drive here to the sacrifice—for it is surely weal for you.
O hochgesinnter, eilend komm zum Opfer mit den Rossen her, Den raschen, buntgesprenkelten; denn Heil ist dir.
Komm, du Hochherziger, dich mit den fleckfarbenen Rossen sputend, mit den schnellen zum Opfer, denn er sagt dir zu!
О великий духом, спеша
На конях в яблоках,
На быстрых, приезжай на жертвоприношение – ведь оно на благо тебе!
इ᳓न्द्र शविष्ठ सत्पते
रयिं᳓ गृण᳓त्सु धारय
श्र᳓वः सूरि᳓भ्यो अमृ᳓तं वसुत्वन᳓म्
हे शविष्ठ बलवत्तम सत्पते सतां पालयितः इन्द्र गृणत्सु अस्मासु रयिं धनं धारय अवस्थापय । अपि च सूरिभ्यः स्तोतृभ्यः अमृतम् अनश्वरं वसुत्वनं व्याप्तिमत् श्रवः अन्नं यशो वा देहीति शेषः ॥
Grant wealth to those who praise thee, Lord of Heroes, Mightiest Indra: give
Our princes everlasting fame and opulence.
O Indra, most powerful lord of settlements, fix wealth fast in the singers,
and immortal fame and goods for our patrons.
O Indra, kräftigster Regent, verleihe stets den Sängern Schutz, Den Opferherren ew'gen Ruhm und Gutbesitz.
Indra, Mächtigster, rechtmäßiger Gebieter, sichere den Sängern Reichtum, den Opferherren unsterblichen Ruhm und Wohlstand!
О Индра, сильнейший истинный повелитель,
Обеспечь воспевателей богатством,
Бессмертной славой и благополучием покровителей.
ह᳓वे त्वा सू᳓र उ᳓दिते
ह᳓वे मध्यं᳓दिने दिवः᳓
जुषाण᳓ इन्द्र स᳓प्तिभिर् न आ᳓ गहि
हे इन्द्र सूरे सूर्ये उदिते उदयं प्राप्ते सति प्रातःसवने त्वां हवे आह्वये। तथा दिवः दिवसस्य मध्यंदिने मध्यभागे माध्यंदिनसवने त्वां हवे आह्वये । हे इन्द्र स त्वं जुषाणः प्रीयमाणः सन् सप्तिभिः सर्पणशीलैरश्वैः नः अस्मान् आ गहि आगच्छ ।
I call thee when the Sun is risen, I call thee at the noon of day:
With thy car-horses, Indra, come wellpleased to us.
I call upon you when the sun has risen; I call upon (you) at the day’s midday.
Rejoicing, Indra, come here to us with your teams.
Dich ruf' bei Sonnenaufgang ich, dich in des Tages Mitte an; Mit den Gespannen komme froh, o Indra, her.
Ich rufe dich bei Sonnenaufgang, ich rufe dich um die Mittagszeit des Tages; komm gern zu uns, Indra, mit deinen Gespannen!
Я зову тебя на восходе солнца,
Я зову в середине дня –
Приезжай к нам, о Индра, охотно со (своими) упряжками!
आ᳓ तू᳓ गहि प्र᳓ तु᳓ द्रव
म᳓त्स्वा सुत᳓स्य गो᳓मतः
त᳓न्तुं तनुष्व पूर्वियं᳓ य᳓था विदे᳓
हे इन्द्र तु क्षिप्रम् आ गहि आगच्छ । आगत्य च तु क्षिप्रं प्र द्रव । सोमो यत्र निवसति तं देशं प्रति शीघ्रं गच्छ । गत्वा च गोमतः गोविकारैः पयःप्रभृतिभिः श्रयणद्रव्यैर्युक्तस्य सुतस्य अभिषुतस्य सोमस्य पानेन मत्स्व माद्य हृष्टो भव। तदनन्तरं यथा अहं विदे उपलभे तथा पूर्व्यं पूर्वैः कृतं तन्तुं विस्तृतं यज्ञं तनुष्व सम्यङ्निष्पादय । फलोत्पादनसमर्थं कुर्वित्यर्थः ॥
Speed forward hither, come to us, rejoice thee in the milky draught:
Spin out the thread of ancient time, as well is known.
Come here! Run forth! Take the exhilaration of the pressed (soma) accompanied by cows.
Stretch the ancient thread in the way that is known.
O komm doch her, o eile doch, und trink vom milchgemischten Saft; Den alten Faden webe fort nach deiner Art.
Komm doch her, beeile dich doch, berausche dich am milchgemischten Soma, spann den altgewohnten Faden, wie bekannt!
Приезжай же, примчись!
Опьяняйся сомой, смешанным с молоком!
Натяни древнюю нить, как обычно!
य᳓च् छक्रा᳓सि पराव᳓ति
य᳓द् अर्वाव᳓ति वृत्रहन्
य᳓द् वा समुद्रे᳓ अ᳓न्धसो ऽविते᳓द् असि
हे शक्र शक्तेन्द्र परावति दूरदेशे यत् यदि असि भवसि । हे वृत्रहन् यत् यदि वा अर्वावति समीपे भवसि वर्तसे। यद्वा यदि वा समुद्रे जलधावन्तरिक्षे वा वर्तसे । तस्मात् सर्वस्मात् स्थानादागत्य अन्धसः अन्नस्य सोमलक्षणस्य पानेन अवितेदसि रक्षितैव भवसि ॥ ॥९॥
If, Sakra, Vrtra-slayer, thou be far away or near to us.
Or in the sea, thou art the guard of Soma juice.
Whether, able one, you are in the far distance, whether nearby,
Vr̥tra-smiter,
or whether at the sea of the stalk, it is just you who are our helper.
Wenn starker Vritratödter du in Nähe oder Ferne weilst, Ob auf dem Meer, geniesst du doch den Somatrunk.
Wenn du Mächtiger in der Ferne bist, wenn in der Nähe, du Vritratöter, oder bei dem Meer von Somasaft, so bist du doch der Helfer.
Когда, о могучий, ты находишься вдалеке,
Когда вблизи, о убийца Вритры,
Или когда у моря сомы, ты же бываешь (нашим) помощником.
इ᳓न्द्रं वर्धन्तु नो गि᳓र
इ᳓न्द्रं सुता᳓स इ᳓न्दवः
इ᳓न्द्रे हवि᳓ष्मतीर् वि᳓शो अराणिषुः
नः अस्माकं गिरः स्तुतिरूपा वाचः इन्द्रं वर्धन्तु वर्धयन्तु । सुतासः अभिषुताः इन्दवः सोमाश्चास्मदीयाः तम् इन्द्रं वर्धयन्तु । हविष्मतीः हविष्मत्यो हविर्भिश्चरुपुरोडाशादिभिर्युक्ताः विशः प्रजास्तस्मिन् इन्द्रे अराणिषुः अरंसिषुः ॥
Let songs we sing and Soma-drops expressed by us make Indra strong:
The tribes who bring oblations find delight in him.
Let our songs increase Indra, let our pressed drops (increase) Indra; in Indra have the oblation-bearing clans found joy.
᳓
Den Indra stärke unser Lied, ihn der gepresste Indusaft; Des Indra freun die Menschen sich, mit Trank versehn.
Den Indra sollen unsere Lobreden gedeihen machen, den Indra die ausgepreßten Säfte. An Indra haben die opferbringenden Clane ihre Freude.
Индру пусть усиливают наши песни,
Индру – выжатые соки (сомы).
В Индре находят радость племена совершающие возлияния.
त᳓म् इ᳓द् वि᳓प्रा अवस्य᳓वः
प्रव᳓त्वतीभिर् ऊति᳓भिः
इ᳓न्द्रं क्षोणी᳓र् अवर्धयन् वया᳓ इव
विप्राः मेधाविनः अवस्यवः रक्षणकामाः स्तोतारः तमित् तमेव इन्द्रं प्रवत्वतीभिः प्रकर्षेणाभिगन्त्रीभिः ऊतिभिः तृप्तिकरीभिराहुतिभिः स्तुतिभिर्वा वर्धयन्ति । तथा क्षोणीः क्षोण्यः । क्षोणीति पृथिवीनाम । तदुपलक्षिताः सर्वे लोकाः वयाइव वृक्षस्य शाखा इव तदधीनाः सन्तः अवर्धयन् वर्धयन्ति ॥
Him sages longing for his aid, with offerings brought in eager haste,
Him. even as branches, all mankind have made to grow.
Just him did the inspired poets, seeking aid, (increase) with downward coursing help.
The battle cries made Indra increase, as tree-branches do.
Gunst suchend liessen wachsen ihn die Priester durch der Opfer Strom, Den Indra der Gewässer Flut wie Zweige ihn.
Denselben machten die beistandsuchenden Barden, den Indra sein Gefolge mit raschen Hilfen groß wie die Zweige den Baum.
Это его вдохновенные (поэты), ищущие помощи,
(Своими) стремительными поддержками
Возрастили Индру (и) его свиту, как ветви.
त्रि᳓कद्रुकेषु चे᳓तनं
देवा᳓सो यज्ञ᳓म् अत्नत
त᳓म् इ᳓द् वर्धन्तु नो गि᳓रः सदा᳓वृधम्
त्रिकद्रुकेषु । त्रिकद्रुका नाम ज्योतिर्गौरायुरिति त्रीण्याभिप्लविकान्यहानि । तेषु देवासः देवाः चेतनं चेतयितारमिन्द्रं यज्ञं यष्टव्यम् अत्नत अतन्वत अकृषत । तनोतेर्लङि छान्दसो विकरणस्य लुक् । ‘तनिपत्योश्छन्दसि' इत्युपधालोपः । तमित् तमेवेन्द्रं नः अस्माकं गिरः स्तुतयश्च वर्धयन्तु । कीदृशम् । सदावृधं सर्वदा स्तोतॄणां वर्धयितारम् ॥
At the Trkadrukas the Gods span sacrifice that stirred the mind:
May our songs strengthen him who still hath strengthened us.
The gods stretched for themselves a noteworthy sacrifice among the Trikadrukas.
Just him [=Indra] let our hymns increase—him who ever increases.
In den drei Kufen woben da die Götter schönes Opferwerk; Ihn kräft'ge unsrer Lieder Schall, den Kräftiger.
Bei den Trikadruka´s haben die Götter das denkwürdige Opfer ausgeführt. Dasselbe sollen unsere Lobreden noch mehr gedeihen lassen, das immer Gedeihliche.
На(праздниках) трикадрука превосходную
Жертву принесли боги.
Ее пусть и усилят наши хвалебные песни, (ее,) всегда усиливающуюся.
स्तोता᳓ य᳓त् ते अ᳓नुव्रत
उक्था᳓नि ऋतुथा᳓ दधे᳓
शु᳓चिः पवाक᳓+ उच्यते सो᳓ अ᳓द्भुतः
हे इन्द्र यत् यस्य ते तव स्तोता अनुव्रतः अनुकूलकर्मा सन् ऋतुथा ऋतुषु काले काले उक्थानि शस्त्रादि दधे विधत्ते करोति । ' लोपस्त आत्मनेपदेषु ' इति तलोपः । परोऽर्धर्चः परोक्षकृतः । सः इन्द्रः अद्भुतः आश्चर्यभूतः शुचिः शुद्धः पावकः अन्येषामपि शोधकः उच्यते स्तोतृभिः स्तूयते ॥
When, true to duty, at due times the worshipper offers lauds to thee,
They call him Purifier, Pure, and Wonderful.
When the praiser, following his own commandment, has set out his recitations for you in proper sequence,
he is called gleaming, pure, and unerring.
Wenn der ergebne Sänger dir die Sprüche nach der Ordnung weiht, Dann heisst der helle Flammer er, der herrliche.
Wenn der ergebene Sänger dir regelrecht Loblieder widmet, so wird er selbst der Reine, Lautere, der Wundermann genannt.
Когда восхвалитель, следующий твоему завету,
Своевременно посвящает (тебе) гимны,
Он, удивительный, зовется светлым, чистым.
त᳓द् इ᳓द् रुद्र᳓स्य चेतति
यह्व᳓म् प्रत्ने᳓षु धा᳓मसु
म᳓नो य᳓त्रा वि᳓ त᳓द् दधु᳓र् वि᳓चेतसः
तदित् तदेव रुद्रस्य । रुत् दुःखम् । तस्य द्रावयितुरीश्वरस्य यह्वम् अपत्यं मरुत्संघात्मकम् । यद्वा । रुद्रशब्देन लक्षणया मरुद्गण उच्यते । रुद्रस्य रुद्रपुत्रस्य मरुद्गणस्य यह्वम् । महन्नामैतत् । महत् तदेव बलं प्रत्नेषु चिरंतनेषु धामसु पृथिव्यादिस्थानेषु चेतति ज्ञायते वर्तते । यत्र यस्मिन् बलविषये विचेतसः विशिष्टज्ञानाः स्तोतारः तत् प्रसिद्धं मनः मननसाधनं स्तोत्रं वि दधुः कुर्वन्ति तदित्यन्वयः ॥ ॥ १० ॥
That mind of Rudra, fresh and strong, moves conscious in the ancient ways,
With reference whereto the wise have ordered this.
He perceives just that youthful (troop) of Rudra [=Maruts] in the ancient domains,
where the discerning ones [=Maruts?] have distributed that thought.
Dies rasche Werk des prächtigen zeigt an den alten Stätten sich, Und darauf richten ihren Geist die Weisen hin.
Diese jüngste Schöpfung des Rudra zeichnet sich vor seinen früheren Schöpfungen aus, auf welche die Weitdenkenden dieses ihr Sinnen gerichtet haben.
Это юное (создание) Рудры
Выделяется из (его) прежних созданий,
На которых прозорливцы основывали это (свое) понимание.
य᳓दि मे सख्य᳓म् आव᳓र
इम᳓स्य पाहि अ᳓न्धसः
ये᳓न वि᳓श्वा अ᳓ति द्वि᳓षो अ᳓तारिम
हे इन्द्र मम सख्यं सखित्वं यदि आवरः यद्याभिमुख्येन वृणुयास्तर्हि इमस्य अस्य । हलि लोपाभावछान्दसः । पुरोवर्तिनः अन्धसः अन्नस्य सोमलक्षणस्य स्वांशं पाहि पिब । अन्धस इति कर्मणि वा षष्ठी। पिबतेश्छान्दसः शपो लुक् । येन त्वत्पीतेन सोमेन हेतुना वयं विश्वाः सर्वाः द्विषः द्वेष्ट्रीः शत्रुसेनाः अति अतारिम अतितरेम अतिक्रामेम ॥
If thou elect to be my Friend drink of this sacrificial juice,
By help whereof we may subdue all enemies.
If you will choose my companionship, drink of this stalk,
by which we have crossed beyond all hatreds.
Wenn meine Freundschaft du erwählst, so trink von diesem Somasaft, Durch den wir über jeden Feind gedrungen sind.
Wenn du meine Freundschaft vorziehen solltest, so trinke von diesem Trank, durch den wir alle unsere Feinde überwunden haben!
Если ты пожелаешь моей дружбы,
Выпей этого сока,
Благодаря которому мы одолели всех врагов!
कदा᳓ त इन्द्र गिर्वण
स्तोता᳓ भवाति शं᳓तमः
कदा᳓ नो ग᳓व्ये अ᳓श्विये व᳓सौ दधः
हे गिर्वणः गिरां स्तुतीनां संभक्तः इन्द्र ते तव स्तोता शंतमः सुखतमोऽतिशयेन सुखवान् कदा कस्मिन् काले भवाति भवेत्। कदा कस्मिंश्च काले नः अस्मान् गब्ये गोसमूहे अश्व्ये अश्वसंघे वसौ निवासभूतेऽन्यस्मिन्नपि धने दधः धारयेः ॥
O Indra, Lover of the song, when shall thy praiser be most blest?
When wilt thou grant us wealth in herds of kine and steeds?
O Indra who longs for songs, when will your praiser become most wealful for you?
When will you place us amid bovine and equine goods?
Wann wird, o Indra, Liederfreund, der Sänger dir am liebsten sein? Wann wirst du Gut an Rind und Ross uns hold verleihn?
Wann wird dir, lobbegehrender Indra, der Sänger am meisten zusagen? Wann wirst du uns zu Rinder- und Rossebesitz, zu Gut verhelfen?
Когда, о Индра, любящий хвалебные песни,
Твой восхвалитель станет самым милым для тебя?
Когда наделишь нас владением коровами, конями, добром?
उत᳓ ते सु᳓ष्टुता ह᳓री
वृ᳓षणा वहतो र᳓थम्
अजुर्य᳓स्य मदि᳓न्तमं य᳓म् ई᳓महे
उत अपि च हे इन्द्र सुष्टुता शोभनं स्तुतौ वृषणौ कामानां वर्षितारौ हरी अश्वौ अजुर्यस्य जरारहितस्य ते तव रथम् इदानीं वहतः अस्मन्निकटं प्रापयतः । मदिन्तमम् अतिशयेन मदवन्तं यं त्वां धनम् ईमहे याचामहे तस्य त इत्यन्वयः ॥
And thy two highIy-lauded Bays, strong stallions, draw thy car who art
Untouched by age, most gladdening car for which we pray.
And your two well-praised bullish fallow bays pull your chariot
to (the soma) most exhilarating to (you) who do not age—for whom we beg.
Wann fährt der rothen Hengste Paar der preislichen, den Wagen dir, Dem ew'gen, den erfreuendsten? den wünschen wir.
Und deine schöngepriesenen Falben, die bullenhaften, ziehen zum berauschendsten Soma deinen, des Alterlosen, Wagen, den wir herbitten.
А пара твоих прекрасно прославленных
Мощных буланых коней везет колесницу,
К самому пьянящему (соме) для нестареющего, которого мы приглашаем.
त᳓म् ईमहे पुरुष्टुतं᳓
यह्व᳓म् प्रत्ना᳓भिर् ऊति᳓भिः
नि᳓ बर्हि᳓षि प्रिये᳓ सदद् अ᳓ध द्विता᳓
यह्वं महान्तं पुरुस्तुतं बहुभिः स्तुतं तम् इन्द्रं प्रत्नाभिः पुराणीभिः ऊतिभिः तृप्तिकरीभिः सोमाहुतिभिर्हेतुभिः ईमहे याचामहे । स चेन्द्रः प्रिये प्रीतिकरे बर्हिषि आस्तीर्णे दर्भे नि षदत् निषीदतु हविःस्वीकरणायोपविशतु । अध अनन्तरं द्विता द्वैधं वर्तमानानि चरुपुरोडाशादीनि सोमलक्षणानि च हवींषि स्वीकरोत्विति शेषः । बर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमव च नः ॥२५॥
With ancient offerings we implore the Young and Strong whom many praise.
He from of old hath sat upon dear sacred grass.
For him do we beg, him praised by many, the youthful one with his ancient forms of help.
He will sit down upon the dear ritual grass once again.
Den hochgepries'nen wünschen wir, ihn, der mit alten Hülfen eilt, Er setze auf die liebe Streu sich nieder jetzt.
Ihn bitten wir, den vielgepriesenen Jüngsten mit seinen früheren Hilfen her, er möge sich nun abermals auf das liebe Barhis setzen.
Мы приглашаем этого многопрославленного
Юного с прежними поддержками.
Пусть усядется он наконец на милую жертвенную солому!
व᳓र्धस्वा सु᳓ पुरुष्टुत
ऋ᳓षिष्टुताभिर् ऊति᳓भिः
धुक्ष᳓स्व पिप्यु᳓षीम् इ᳓षम् अ᳓वा च नः
हे पुरुष्टुत बहुभिः स्तुतेन्द्र ऋषिष्टुताभिः ऋषिभिः मन्त्रदर्शिभिः पुरा स्तुताभिः ऊतिभिः रक्षाभिः सु सुष्ठु वर्धस्व अस्मान् वर्धय । यद्वा । ऋषिभिरुत्पादिताभिरूतिभिः स्तुतिभिस्त्वं वर्धस्व वृद्धिं प्राप्नुहि । नः अस्मभ्यं च पिप्युषीं प्रवृद्धाम् इषम् इष्यमाणमन्नम् अव धुक्षस्व अवाङ्मुखमस्मदभिमुखं धुक्षस्व क्षारय । देहीत्यर्थः ॥ ॥ ११ ॥
Wax miglity, thou whom many laud for aids which Rsis have extolled.
Pour down for us abundant food and guard us well.
Become increased, o you who are praised by many, with your forms of help that are praised by the seers.
Milk out swelling refreshment, and help us.
O hochgelobter, labe dich an Laben, die der Dichter rühmt, O schlürf den fetten Labetrunk, sei hülfreich uns.
Wachse baß, du Vielgepriesener, mit deinen von den Rishi´s gepriesenen Hilfen; laß strotzende Nahrung aus dir melken und hilf uns!
Сильно возрастай, о многопрославленный,
С поддержками, прославленными риши!
Доись набухшей жертвенной усладой и помогай нам!
इ᳓न्द्र त्व᳓म् अविते᳓द् असि
इत्था᳓ स्तुवतो᳓ अद्रिवः
ऋता᳓द् इयर्मि ते धि᳓यम् मनोयु᳓जम्
हे अद्रिवः वज्रवन् इन्द्र त्वम् इत्था इत्थमनेन प्रकारेण स्तुवतः स्तोत्रं कुर्वतो यजमानस्य अवितेदसि रक्षितैव भवसि । यत एवमतः कारणादहमपि ऋतात् यज्ञाद्धेतो: मनोयुजं मनसा मननीयेन स्तोत्रेण प्राप्यां ते त्वदीयां धियम् अनुग्रहबुद्धिम् इयर्मि प्राप्नोमि । यद्वा। ऋतात् सत्यभूतात्त्वतः स्तोत्रेण युक्तं त्वत्प्रीतिकरं कर्माहं प्राप्नोमि ।
O Indra, Caster of the Stone, thou helpest him who praises thee:
From sacrifice I send to thee a mindyoked hymn.
O Indra, it is only you who are the helper of him who praises just so, o master of the stones.
From out of the truth I raise to you my insight yoked by mind.
Ein Helfer, Indra, bist du ja des Preisenden, o Schleuderer; Dir send' ich geistgeschirrtes Lied aus treuem Sinn.
Indra! Du bist der Helfer des also Lobsingenden, du Herr des Preßsteins. In rechter Absicht lasse ich das mit dem Gedanken bespannte Gedicht zu dir gehen.
Индра, ведь ты бываешь, в самом деле,
Помощником восхвалителя, о хозяин давильных камней!
От чистого сердца я посылаю тебе молитву, запряженную мыслью.
इह᳓ त्या᳓ सधमा᳓दिया
युजानः᳓ सो᳓मपीतये
ह᳓री इन्द्र प्रत᳓द्वसू अभि᳓ स्वर
हे 'इन्द्र इह अस्मिन् यागे सोमपीतये सोमपानाय अभि स्वर अभिगच्छ। किं कुर्वन् । त्या त्यौ तौ प्रसिदौ सधमाद्या त्वया सह हविर्भिर्मादयितव्यौ तर्पयितव्यौ प्रतद्वसू प्रततवसू विस्तीर्णधनौ ईदृशौ हरी त्वदीयावश्वौ युजानः रथेन संयोजयन् ॥
Here, yoking for the Soma-draught these Horses, sharers of thy feast,
Thy Bay Steeds, Indra, fraught with weal tb, consent to come.
Yoking here your two feasting companions, for soma-drinking,
cry out to the fallow bays that bring the “forth to that”
wealth, Indra.
Hier diese Festgenossen dir anschirrend zu dem Somatrunk, Das güterreiche Füchsepaar, rausch, Indra, her.
Um hier Soma zu trinken, schirre deine beiden Genossen, die .......Falben, o Indra, und stimm in den Gesang ein!
Запрягая здесь для питья сомы
Тех сотрапезников, пару буланых коней,
(Везущих) вперед это добро, включайся в пение, о Индра!
अभि᳓ स्वरन्तु ये᳓ त᳓व
रुद्रा᳓सः सक्षत श्रि᳓यम्
उतो᳓ मरु᳓त्वतीर् वि᳓शो अभि᳓ प्र᳓यः
अभि स्वरन्तु अभिगच्छन्तु ते हे इन्द्र तव अनुचराः रुद्रासः रुद्रपुत्राः ये मरुतः सन्ति । अपि च ते श्रियं श्रयणीयमिमं यज्ञं सक्षत सचन्तु प्राप्नुवन्तु । उतो अपि च मरुत्वतीः मरुद्भिर्युक्ताः विशः अन्या अपि दैवीः प्रजाः प्रयः । अन्ननामैतत् । अस्मदीयं हविर्लक्षणमन्नमभिगच्छन्तु ॥
Attendants on thy glory, let the Rudras roar assent to thee,
And all the Marut companies come to the feast.
Let them cry out—those who are yours: the Rudras accompany your splendor,
as do the clans of Maruts, to your satisfaction.
Her rausche auch die Rudraschar, begleitend deine schöne Pracht, Die Marutstämme allzumal zum Labetrunk.
Die Rudrasöhne, die deine Herrlichkeit begleiten, sollen einstimmen. Auch die marutischen Clane kommen zum Opferschmaus.
Пусть включатся в пение (те) твои
Рудры, которые сопровождают (твой) блеск.
Племена марутовы (пусть) тоже (придут) к жертвенной пище!
इमा᳓ अस्य प्र᳓तूर्तयः
पदं᳓ जुषन्त य᳓द् दिवि᳓
ना᳓भा यज्ञ᳓स्य सं᳓ दधुर् य᳓था विदे᳓
अस्य इन्द्रस्य संबन्धिन्यः इमाः पूर्वोक्ता मरुदादिरूपाः प्रजाः प्रतूर्तयः प्रकर्षेण शत्रूणां हिंसित्र्यः सत्यः पदं स्थानं जुषन्त असेवन्त । दिवि द्युलोके यत् स्थानमन्यैर्दुष्प्रापमस्ति तत्पदमित्यर्थः। अपि च ताः यज्ञस्य ज्योतिष्टोमादेः नाभा नाभौ नाभिस्थानीये हविर्धान उत्तरवेद्यां वा सं दधुः संनिदधते । यथा येन प्रकारेण विदे विन्दे अपेक्षितं धनं लभे तथेत्यर्थः । यद्वा । विदे ज्ञानाय यथास्माकं दक्षावरं ज्ञानं भवति तथेत्यर्थः ॥
These his victorious followers bold in the heavens the place they love,
Leagued in the heart of sacrifice, as well we know.
These (clans), his advance (troops), find pleasure in the track that is in heaven.
In the navel of the sacrifice they have joined together, as is (well-)
known.
Wol liebte seine kühne Schar des Himmels Sitz, doch legte sie Ihn in des Opfers Mitte hin nach ihrer Art.
Diese seine Kampftruppen bevorzugen den Standort, der im Himmel ist. Im Mittelpunkt des Opfers haben sie sich ausgesöhnt, wie bekannt ist.
Эти его бурные (племена)
Любят место, которое на небе.
Посреди жертвы они, как известно, помирились.
अयं᳓ दीर्घा᳓य च᳓क्षसे
प्रा᳓चि प्रयति᳓ अध्वरे᳓
मि᳓मीते यज्ञ᳓म् आनुष᳓ग् विच᳓क्षिय
प्राचि प्राचीने प्रागायते यज्ञगृहे अध्वरे हिंसारहिते यज्ञे प्रयति गच्छति प्रवर्तमाने सति अयम् इन्द्रः प्रवर्तमानं तं यज्ञमानुषक् अनुषक्तमानुपूर्व्येण विचक्ष्य विशेषेण दृष्ट्वा मिमीते निष्पादयति । किमर्थम् । दीर्घाय आयताय चक्षसे दर्शनाय । यद्वा । द्रष्टव्याय फलाय ॥ ॥१२॥
That we may long behold the light, what time the ordered rite proceeds,
He duly measures, as he views, the sacrifice.
This one—to take the long view while the rite is going forth toward the east—
measures the sacrifice in proper order, having surveyed it.
Er eilt, um weit sich umzuschaun bei vorgerücktem Gottesdienst, Bestimmt des Opferwerks Verlauf, wenn er's geschaut.
Er läßt sich lange sehen, während das Opfer weiter vor sich geht; er mißt das Opfer mit dem Blick prüfend richtig ab.
Его долго видно,
Когда протекает обряд.
Рассматривая, он последовательно измеряет жертву.
वृ᳓षाय᳓म् इन्द्र ते र᳓थ
उतो᳓ ते वृ᳓षणा ह᳓री
वृ᳓षा तुवं᳓ शतक्रतो वृ᳓षा ह᳓वः
हे इन्द्र ते त्वदीयः अयं रथः वृषा कामानां वर्षिता । उतो अपि च ते तव हरी अश्वौ वृषणा वृषणौ वर्षितारौ। हे शतक्रतो बहुकर्मन् बहुप्रज्ञ वेन्द्र त्वं च वृषा वर्षिता कामानाम् । तथा हवः त्वद्विषयमाह्वानं च वृषा वर्षिता । त्वद्विषयमाह्वानमपि कामान् वर्षति । किमु वक्तव्यं त्वदीया रथादयो वर्षन्तीति भावः ॥
O Indra, strong is this thy car, and strong are these Bay Steeds of thine:
O Satakratu, thou art strong, strong is our call.
A bull is this chariot of yours, Indra, and your fallow bays are
also bulls.
A bull are you, o you of a hundred resolves, and our call is a bull.
Dein Wagen, Indra, ist ein Stier, und Stiere deiner Füchse Paar, Ein Stier du selbst, schönwirkender, ein Stier der Ruf.
Bullengleich ist dieser dein Wagen, Indra, und bullengleich sind deine Falben. Bullengleich bist du, Ratreicher, bullengleich der Ruf nach dir.
Бык, о Индра, эта твоя колесница,
А также быки – пара твоих буланых коней,
Бык ты (сам), о стоумный, бык – призыв (тебя).
वृ᳓षा ग्रा᳓वा वृ᳓षा म᳓दो
वृ᳓षा सो᳓मो अयं᳓ सुतः᳓
वृ᳓षा यज्ञो᳓ य᳓म् इ᳓न्वसि वृ᳓षा ह᳓वः
ग्रावा अभिषवसाधनपाषाणः वृषा वर्षिता कामानाम् । हे इन्द्र त्वदीयः सोमपानजन्यः मदः च वृषा वर्षिता । सुतः त्वदर्थमभिषुतः अयं सोमः च वृषा वर्षिता । यं यज्ञम् इन्वसि त्वं प्राप्नोषि स च यज्ञः वृषा अभीष्टस्य फलस्य वर्षिता । त्वदीयः हवः च वृषा ॥
Strong is the press-stone, strong thy joy, strong is the flowing Soma juice:
Strong is the rite thou furtherest, strong is our call.
A bull is the pressing stone, a bull the exhilarating drink, and a bull this pressed soma here.
A bull is the sacrifice that you urge onward, and our call is a bull.
Ein Stier der Stein, ein Stier der Trank, ein Stier der Soma, hier gepresst, Ein Stier das Opfer, das du hegst, ein Stier der Ruf.
Bullengleich ist der Preßstein, bullengleich der Rausch, bullengleich dieser ausgepreßte Soma; bullengleich ist das Opfer, zu dem du kommst, bullengleich der Ruf nach dir.
Бык – давильный камень, бык – опьянение,
Бык – сома этот выжатый,
Бык – жертва, которую ты поощряешь, бык – призыв (тебя).
वृ᳓षा त्वा वृ᳓षणं हुवे
व᳓ज्रिञ् चित्रा᳓भिर् ऊति᳓भिः
वाव᳓न्थ हि᳓ प्र᳓तिष्टुतिं वृ᳓षा ह᳓वः
हे वज्रिन् वज्रवन्निन्द्र वृषणं वृषाणं वर्षितारं त्वां वृषा वर्षिता हविषामासेक्ताहं चित्राभिः चायनीयाभिर्नानाविधाभिर्वा ऊतिभिः तृप्तिकरीभिः स्तुतिभिः हुवे आह्वये। हि यस्मात्त्वं प्रतिष्टुतिं त्वामभिलक्ष्य कृतं स्तोत्रं ववन्थ वनसि संभजसि अतस्त्वदीयः हवः आह्वानं वृषा वर्षिता । यद्वा । हवो ह्वातव्यो वृषा वर्षिता त्वं यस्मात् स्तुतिं वनसि तस्मात्त्वां हुव इत्यर्थः ॥ ॥१३॥
As strong I call on thee the Strong, O Thunderer with thy thousand aids:
For thou hast won the hymn of praise. Strong is our call.
As a bull, I call upon you, the bull, o mace-bearer, together with your brilliant help,
for you cherish a responsive praise, and our call is a bull.
Ich rufe dich, der Stier den Stier, durch viele Laben, Blitzender; Denn du bist hold dem Lobgesang, ein Stier der Ruf.
Als Bulle lade ich dich, den Bullen, o Keulenträger, samt deinen wunderbaren Hilfen, denn du hast auf das entsprechende Lob Anspruch. Bullengleich ist der Ruf nach dir.
Бык, я зову тебя, быка,
О громовержец, с яркими поддержками –
Ведь ты любишь восхваление. Бык – призыв (тебя).