Sukta 8.16
ऋषिइरिंबिठिः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र12
छन्दगायत्री
प्र᳓ सम्रा᳓जं चर्षणीना᳓म्
इ᳓न्द्रं स्तोता न᳓व्यं गीर्भिः᳓
न᳓रं नृषा᳓हम् मं᳓हिष्ठम्
चर्षणीनां मनुष्याणां मध्ये सम्राजं सम्यग्राजमानं यद्वा मनुष्याणामधीश्वरम् इन्द्रं हे स्तोतारः प्र स्तोत प्रकर्षेण स्तुत । कीदृशम् । गीर्भिः स्तुतिभिः नव्यं स्तुत्यं नरं नेतारं नृषाहं नृणां शत्रुमनुष्याणामभिभवितारं मंहिष्ठं दातृतमम् ॥
PRAISE Indra whom our songs must laud, sole Sovran of mankind, the Chief
Most liberal who controlleth men.
Start up the praise anew with songs to the sovereign king of the separate peoples, Indra,
the man who overpowers men, the most munificent,
Preist den preisenswerthen Indra, der die Welt beherrscht, mit Liedern, Ihn, den reichsten Mann, den Sieger.
Lobsinget dem Allkönig der Völker, dem Indra aufs neue mit Lobliedern, dem männerbezwingenden, freigebigsten Herrn!
Прославьте снова вседержителя народов
Индру хвалебными песнями,
Мужа, одолевающего мужей, самого щедрого,
य᳓स्मिन्न् उक्था᳓नि र᳓ण्यन्ति
वि᳓श्वानि च श्रवसि᳓या
अपा᳓म् अ᳓वो न᳓ समुद्रे᳓
यस्मिन् इन्द्रे उक्थानि शस्त्राणि रण्यन्ति रमन्ते विश्वानि सर्वाणि श्रवस्या श्रवस्थानि श्रवणीयानि हविर्लक्षणान्यन्नानि च रमन्ते । तत्र दृष्टान्तः । समुद्रे उदधौ अपाम् उदकानाम् अवो न । अवति गच्छतीत्यवस्तरङ्गजालम् । तद्यथा समुद्रेऽन्तर्भवति तथा रण्यन्तीत्यर्थः ॥
In whom the hymns of praise delight, and all the glory-giving songs.
Like the floods' longing for the sea.
In whom recitations find their joy, and all (deeds) worthy of fame, as the aid of the waters does in the sea.
Ihn, an dem sich alle Sprüche weiden und die reichen Gaben, Wie am Meere die Gewässer.
Auf den die Loblieder und alle Ruhmestaten sich freuen wie die Gunst der Gewässer auf den Ozean.
В ком находят удовлетворение гимны
И все славные деяния,
Как благословение вод – в океане...
तं᳓ सुष्टुतिया᳓ विवासे
ज्येष्ठरा᳓जम् भ᳓रे कृत्नु᳓म्
महो᳓ वाजि᳓नं सनि᳓भ्यः
तम् इन्द्रं सुष्टुत्या शोभनया स्तुत्या आ विवासे परिचरामि । कीदृशम् । ज्येष्ठराजं ज्येष्ठेषु प्रशस्यतमेषु देवेषु मध्ये राजमानम् । राजतेः ‘सत्सूद्विष' इति क्विप् । भरे संग्रामे महः महतो वृत्रवधादेः कृत्नुं कर्तारं वाजिनम् अन्नवन्तं बलवन्तं वा । किमर्थम् । सनिभ्यः धनेभ्यः । धनलाभायेत्यर्थः ॥
Him I invite with eulogy, best King, effective in the fight,
Strong for the gain of mighty spoil.
With my good praise I seek to entice him, the preeminent king, effective at raiding,
the prizewinner, for the gains of the great (prize?).
Ihn gewinne ich durch Loblied, der als Feldherr wirkt im Kampfe, Reich an grossem Gut zum Schenken.
Ihn bitte ich unter Lobpreisung her, den obersten König, der im Kampfe der Gewinner ist, der große Beute macht, um Belohnungen auszuteilen.
Его я хочу приманить прекрасным восхвалением,
Высшего царя, искусного в битве,
Приносящего много добычи для наград.
य᳓स्य अ᳓नूना गभीरा᳓
म᳓दा उर᳓वस् त᳓रुत्राः
हर्षुम᳓न्तः शू᳓रसातौ
यस्य इन्द्रस्य मदाः सोमपानजनिताः अनूनाः अन्यूनाः गभीराः गाम्भीर्योपेताः उरवः विस्तीर्णाः तरुत्राः शत्रूणां तारकाः शूरसातौ शूरसंभजनीये संग्रामे हर्षुमन्तः हर्षयुक्ताः संग्रामोत्सुका भवन्ति । तमिन्द्रमिति पूर्वयोत्तरया वा संबन्धः ॥
Whose perfect ecstasies are wide, profound, victorious, and give
joy in the field where heroes win.
To whom belong the exhilarating drinks—unfailing, deep, wide,
overwhelming—
that produce his excitement at the contest of champions...
Dessen Rauschmuth unerschöpflich, ohne Mangel, weit und rettend, Freudebringend in der Schlacht ist,
Dessen Räusche vollkommen, unergründlich, breit, durchhelfend und streitlustig sind im Kampf um den Tapfersten.
Чьи полные, глубокие,
Широкие опьянения спасают
И возбуждают в г.ылу сражений,
त᳓म् इ᳓द् ध᳓नेषु हिते᳓षु
अधिवाका᳓य हवन्ते
ये᳓षाम् इ᳓न्द्रस् ते᳓ जयन्ति
धनेषु हितेषु शत्रुषु निहितेषु प्राप्तव्येषु सत्सु तमित् तं पूर्वोक्तगुणमेवेन्द्रम् अधिवाकाय अधिवचनाय पक्षपातवचनाय हवन्ते स्तोतार आह्वयन्ति । तत्र च येषां पक्षे इन्द्रः वर्तते ते एव जयन्ति । जयेन तानि धनानि लभन्ते नान्ये ॥
Him, when the spoils of war are staked, men call to be their advocate:
They who have Indra win the day.
Just upon him do they call for intercession when the stakes are set. Whoever has Indra—they win.
Diesen rufen sie um Schutz an, wenn des Kampfes Preis gesetzt ist; Sieger sind des Indra Freunde.
Ihn rufen sie, wenn die Kampfpreise ausgesetzt sind, zur Fürsprache. Die siegen, auf deren Seite Indra ist.
Это его, когда установлены ставки,
Зовут для заступничества.
На чьей стороне Индра, те побеждают.
त᳓म् इ᳓च् च्यौत्नइ᳓र् आ᳓रियन्ति
तं᳓ कृते᳓भिश् चर्षण᳓यः
एष᳓ इ᳓न्द्रो वरिवस्कृ᳓त्
तमित् तमेवेन्द्रं च्यौत्नैः बलकरैः स्तोत्रैः आर्यन्ति आर्यमभिज्ञमीश्वरं कुर्वन्ति । चर्षणयः मनुष्याः कृतैः कर्मभिश्चार्यन्ति । एषः एवंगुणकः इन्द्रः वरिवस्कृत् धनस्य कर्ता भवति स्तोतॄणाम् ॥ ॥ २० ॥
Men honour him with stirring songs and magnify with solemn rites:
Indra is he who giveth case.
It’s just him that the separate peoples recognize by his exploits, him by his deeds:
“That’s Indra, who creates wide space!”
Ihn verehret, was das lebet, ihn mit Thaten, ihn mit Werken; Indra ist's, der Freiheit schaffet.
Ihn erkennen die Völker an ob seiner Großtaten, ob seiner Verdienste: Dieser Indra ist´s, der einen Ausweg schafft.
Это его узнают народы
По потрясающим деяниям, по заслугам.
Этот Индра создает широкий простор.
इ᳓न्द्रो ब्रह्मा᳓ इ᳓न्द्र ऋ᳓षिर्
इ᳓न्द्रः पुरू᳓ पुरुहूतः᳓
महा᳓न् मही᳓भिः श᳓चीभिः
अयम् इन्द्रः ब्रह्मा परिवृढः सर्वेभ्योऽधिकः । स एव इन्द्रः ऋषिः द्रष्टा सर्वस्यार्थजातस्य। सः इन्द्रः पुरु बहुलं पुरुहूतः बहुभिराहूतश्च महीभिः महतीभिः शचीभिः क्रियाभिर्वृत्रवधादिरूपाभिः महान् प्रभूतो भवति ।
Indra is priest and Rsi, he is much invoked by many men,
And mighty by his mighty powers.
Indra is the formulator, Indra the seer, Indra the many times
much-invoked
great one with great powers.
Er ist Priester, Indra Dichter, Indra vielfach vielgepriesen, Indra gross durch grosse Kräfte.
Indra ist der Hohepriester, Indra der Rishi, Indra der vielmals Vielgerufene, groß an Kräften.
Индра – брахман, Индра – риши,
Индра много раз многопризываемый,
Великий с великими силами.
स᳓ स्तो᳓मियः स᳓ ह᳓वियः
सत्यः᳓ स᳓त्वा तुविकूर्मिः᳓
ए᳓कश् चित् स᳓न्न् अभि᳓भूतिः
सः पूर्वोक्त इन्द्रः स्तोम्यः स्तोमार्हः स्तुत्यर्हः। सः एव हव्यः ह्वातव्यश्च सत्यः सत्सु साधुरवितथस्वभावो वा सत्वा शत्रूणामवसादयिता तुविकूर्मिः बहुकर्मा । यत एवमतः कारणात् एकश्चित्सन् असहायोऽपि भवन् अभिभूतिः शत्रूणामभिभविता तिरस्कर्ता भवति ॥
Meet to be lauded and invoked, true Hero with his deeds of might,
Victorious even when alone.
He is to be praised, he to be invoked—the real “real thing,” powerfully ranging.
Even though alone, he is overwhelming.
Er zu preisen, er zu rufen, wahrhaft, tapfer, vieles wirkend; Er allein ist übermächtig.
Er ist der Preisenswerte, der Anzurufende, der wahre Krieger, der viel Ausrichtende, der Überlegene, auch wenn er allein ist.
Он достоин восхвалений, достоин призывов,
Истинный воин, могучий в действии,
Превосходящий (всех), даже когда он один.
त᳓म् अर्के᳓भिस् तं᳓ सा᳓मभिस्
तं᳓ गायत्रइ᳓श् चर्षण᳓यः
इ᳓न्द्रं वर्धन्ति क्षित᳓यः
चर्षणयः द्रष्टारो मन्त्राणां क्षितयः मनुष्याः तं इन्द्रम् अर्केभिः अर्चनसाधनैर्यजूरूपैर्मन्त्रैः वर्धन्ति वर्धयन्ति । तथोद्गातारः सामभिः गानविशिष्टैर्मन्त्रैः तं वर्धयन्ति । तथा गायत्रैः गायत्र्यादिच्छन्दोयुक्तैः शस्त्ररूपैरप्रगीतैर्मन्त्रैः तम् एव इन्द्रं होतारो वर्धयन्ति ॥
The men, the people magnify that Indra with their Slina. songs,
With hymns and sacred eulogies
Him with chants, him with melodies, him with songs
do the separate peoples, the settlements make strong: Indra—
Alle Menschen, alle Völker preisen Indra mit Gesängen, Ihn mit Liedern, ihn mit Weisen.
Ihn, den Indra, stärken die Völker, die Länder mit Preisliedern, ihn mit Sangesweisen, ihn mit Sangesliedern.
Его, Индру, усиливают народы
(И) поселения хвалами,
Его – мелодиями, его – песнопениями.
प्रणेता᳓रं व᳓स्यो अ᳓छा
क᳓र्तारं ज्यो᳓तिः सम᳓त्सु
सासह्वां᳓सं युधा᳓मि᳓त्रान्
वस्यः वसीयः प्रशस्तं वसु धनम् अच्छ आभिमुख्येन प्रणेतारं प्रापयितारं समत्सु संग्रामेषु शत्रुनिरसनेन ज्योतिः प्रकाशं जयलक्षणं कर्तारं करणशीलम् । करोतेस्ताच्छीलिकस्तृन् । कुत इत्यत आह । युधा युद्धेन अमित्रान् शत्रून् ससह्वांसम् अभिभूतवन्तम् । एवंगुणकमिन्द्रं वर्धयन्तीति शेषः ।
Him who advances them to wealth, sends light to lead them in the war,
And quells their foemen in the fray.
The leader to a better state, the creator of light in combats,
conquering foes in battle.
Der zu bestem Gute leitet, Glanz und Glück verschafft in Schlachten Und im Kampf besiegt die Feinde,
Der zum Glück führt, der in den Schlachten Licht schafft, der im Kampfe die Feinde bezwingt.
(Того,) кто ведет к добру,
Создает свет в сражениях,
Одолевает недругов в бою...
स᳓ नः प᳓प्रिः पारयाति
स्वस्ति᳓ नावा᳓ पुरुहूतः᳓
इ᳓न्द्रो वि᳓श्वा अ᳓ति द्वि᳓षः
पप्रिः प्राता पूरयिता पुरुहूतः बहुभिराहूतः सः इन्द्रः विश्वाः सर्वाः द्विषः द्वेष्ट्रीः प्रजाः नः अस्मान् नावा तरणसाधनेन स्वस्ति क्षेमेण अति पारयाति अतिपारयतु ॥
May he, the saviour much-invoked, may Indra bear us in a ship
Safely beyond all enemies.
He, our deliverer, much invoked, will deliver us to the far shore by boat, beyond all hatreds, with well-being: Indra.
Er als Fährmann fahr uns über, hochgelobt zum Glück auf Schiffen, Indra über alle Feinde.
Als Retter möge der vielberufene Indra uns glücklich zu Schiff über alle Anfeindungen hinüberretten.
Этот перевозчик пусть перевезет нас
Благополучно на ладье, Индра
Многопризываемый, через проявления враждебности!
स᳓ त्वं᳓ न इन्द्र वा᳓जेभिर्
दशस्या᳓ च गातुया᳓ च
अ᳓छा च नः सुम्नं᳓ नेषि
हे इन्द्र सः तादृशः त्वम् नः अस्मभ्यं वाजेभिः बलैः दशस्य च धनं प्रयच्छ च । दशस्यतिर्दानकर्मा । गातुय च मार्गमस्मभ्यमिच्छ च । गातुशब्दात् छन्दसि परेच्छायाम्। इति क्यच् । न च्छन्दस्यपुत्रस्य ' इति दीर्घनिषेधः । तथा नः अस्मान् सुम्नं सुखं च अच्छ नेषि अभिप्रापय ॥ ॥ २१ ॥
As such, O Indra, honour us with gifts of booty, further us,
And lead us to felicity.
You, o Indra—with prizes of victory do honor to us, and provide us a way,
and lead us to your favor.
Hilf, o Indra, uns durch Labung, schaff uns Bahn durch deine Güte Und geleite uns zum Wohlsein.
Durch Belohnungen zeige dich, Indra, uns gewogen, und weise uns den Weg und führe uns zum Glück!
Ты, Индра, будь к нам милостив
С наградами и создай свободный путь,
И веди нас к счастью!