Sukta 8.21
ऋषिसोभरिः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र18
छन्दककुप्
वय᳓म् उ त्वा᳓म् अपूर्विय
स्थूरं᳓ न᳓ क᳓च् चिद् भ᳓रन्तो अवस्य᳓वः
वा᳓जे चित्रं᳓ हवामहे
हे अपूर्व्य त्रिषु सवनेषु प्रादुर्भूतत्वादभिनवेन्द्र भरन्तः सोमलक्षणैरन्नैस्त्वां पोषयन्तः वयं वाजे । वाजयन्ति गच्छन्ति योद्धारोऽत्रेति वाजयन्त्यायुधान्यत्रेति वा वाजः संग्रामः । तस्मिन् चित्रं चायनीयं विविधरूपं वा त्वाम् उ त्वामेव अवस्यवः रक्षणमात्मन इच्छन्तः सन्तः हवामहे त्वामाह्वयामः । तत्र दृष्टान्तः । स्थूरं न यथा भरन्तो व्रीह्यादिभिर्गृहं पूरयन्तो जनाः वाजे अन्नविषये स्थूरं स्थूलं गुणाधिकं कच्चित् कंचिन्मानवं यथाह्वयन्ति तद्वत् ॥
WE call on thee, O Matchless One! We seeking help, possessing nothing firm ourselves,
Call on thee wonderful in fight
O you without precedent—we, seeking help like people carrying
something massive,
call upon you, the brilliant, in the prize contest.
Wir rufen dich, o herrlicher, wie schwere Lasten tragende voll Hülfsbegier, Dich glänzenden im Kampfe an.
Wir rufen dich, du Unübertrefflicher, wie solche, die irgend etwas Großes tragen, um Beistand bittend im Kampf um den Siegerpreis, dich den Ausgezeichneten.
Это мы зовем тебя,
О несравненный, как (люди,) несущие нечто тяжелое,
(Мы,) жаждущие помощи (при захвате) добычи, (тебя,) великолепного.
उ᳓प त्वा क᳓र्मन् ऊत᳓ये स᳓ नो यु᳓वा
उग्र᳓श् चक्राम यो᳓ धृष᳓त्
तुवा᳓म् इ᳓द् धि᳓ अविता᳓रं ववृम᳓हे
स᳓खाय इन्द्र सानसि᳓म्
प्रथमपादः प्रत्यक्षकृतः । हे इन्द्र कर्मन् अग्निष्टोमादिकर्मणि ऊतये रक्षणाय त्वा त्वामुपगच्छामः । द्वितीयः पादः परोक्षकृतः । यः इन्द्रः धृषत् धृष्णोति शत्रूनभिभवति । ञिधृषा प्रागल्भ्ये '। 'बहुलं छन्दसि ' इति शप्रत्ययः । युवा तरुणः उग्रः उद्गूणः सः इन्द्रः नः अस्मान् प्रति चक्राम आगच्छतु । यद्वा । चक्राम अस्मानुत्साहयुक्तान् करोतु । क्रमतेः सर्गार्थे व्यत्ययेन परस्मैपदम् (पा. सू. १. ३. ३८ )। परोऽर्धर्चः प्रत्यक्षकृतः । सखायः समानख्याना बन्धुभूता वा वयं सानसिम् । वन षण संभक्तौ । संभजनीयम् अवितारं सर्वस्य रक्षितारं त्वामित् त्वामेव ववृमहे वृणीमहे संभजामहे । हिः प्रसिद्धौ । हियोगादनिघातः ॥
On thee for aid in sacrifice. This youth of ours, the bold, the mighty, hath gonse forth.
We therefore, we thy friends, Indra, havie chosen thee, free-giver, as our Guardian God.
That powerful youth of ours—in his daring—strode right up to you for help in action,
for it is just you that we, your comrades, have chosen as the helper who brings gain, o Indra.
Hier unser Jüngling schritt zu dir um Hülfe vor, im Kampf der starke muthige; Denn, Indra, dich erwählten wir zum Helfer uns, die Freunde dich, den spendenden.
An dich ist um Beistand bei dem Unternehmen unser jugendlicher Gebieter herangetreten, der etwas wagt. Wir Genossen haben ja dich, Indra, den Gewinnbringer, zum Helfer erkoren.
За помощью при обряде к тебе обратился
Этот наш юный грозный (повелитель,) который дерзает.
Ведь это тебя, о Индра,
Мы, друзья, выбрали помощником.
आ᳓ याहि इम᳓ इ᳓न्दवो
अ᳓श्वपते गो᳓पत उ᳓र्वरापते
सो᳓मं सोमपते पिब
अश्वपते अश्वानां स्वामिन् गोपते गवां पालयितः उर्वरापते । सर्वसस्याढ्या भूमिरुर्वरा । तस्याः पते हे इन्द्र इन्दवः सोमाः इमे भवदीयाः । त्वदर्थमभिषुता इत्यर्थः । तस्मात् आ याहि आगच्छ । आगत्य सोमपते हे इन्द्र सोमं पिब ॥
Come hither, for the drops are here, O Lord of corn-lands. Lord of horses, Lord of kine:
Drink thou the Soma, Soma's Lord!
Drive here. Here are the drops, o lord of horses, lord of cows, lord of fields.
Drink the soma, soma-lord.
Hier sind die Indu's, komme her, o Herr der Rosse, Rinder und der Felder Herr, Den Soma trinke, Somaherr.
Komm her, hier sind die Somasäfte, du Rosseherr, Rinderherr, Flurherr! Trink den Soma, Herr des Soma!
Приходи! Вот соки сомы.
О господин коней, господин коров, господин лугов,
Пей сому, о господин сомы!
वयं᳓ हि᳓ त्वा ब᳓न्धुमन्तम् अबन्ध᳓वो
वि᳓प्रास इन्द्र येमिम᳓
या᳓ ते धा᳓मानि वृषभ ते᳓भिर् आ᳓ गहि
वि᳓श्वेभिः सो᳓मपीतये
हे इन्द्र अबन्धवः बन्धुरहिताः विप्रासः मेधाविनः वयं बन्धुमन्तं बन्धुभिर्देवैरङ्गिरोभिर्वा तद्वन्तं त्वा त्वाम् । हिरवधारणे । त्वामेव येमिम बन्धुत्वेन नियच्छाम। यच्छतेर्लिटि रूपम् । तथा सति हे वृषभ कामानां वर्षितरिन्द्र ते तव या यानि धामानि शरीराणि तेजांसि वा विद्यन्ते तेभिः तैः विश्वेभिः सर्वैर्धामभिः सह सोमपीतये सोमपानार्थम् आ गहि आगच्छ ॥
For we the kinless singers have drawn hither thee, O Indra, who hast numerous kin.
With all the forms thou hast, comic thou of bull-like strength, come near to drink the Soma juice.
Because we inspired poets without (such) kin hold fast to you who have (those [=horses, etc.] as kin, o Indra,
come here with all of them, which are your deposits, to drink the soma, o bull.
Denn wir verwaiste Priester ziehen, Indra, dich, dess Sippe gross ist, fest an uns; Mit allen deinen Scharen, die du hast, o Stier, erscheine hier zum Somatrunk.
Denn wir Redekundigen haben ohne Anhang dich, Indra, mit dem großen Anhang festgehalten. Mit all deinen Erscheinungsformen, mit denen komm, o Bulle, zum Somatrunk!
Ведь мы, лишенные сторонников, тебя, богатого сторонниками,
Подчинили себе, мудрые, о Индра.
Какие есть формы проявления у тебя, о бык,
Во всех них явись на питье сомы!
सी᳓दन्तस् ते व᳓यो यथा
गो᳓श्रीते म᳓धौ मदिरे᳓ विव᳓क्षणे
अभि᳓ त्वा᳓म् इन्द्र नोनुमः
हे इन्द्र गोश्रीते । ‘श्रीङ् पाके'। गोविकारे दधिपयसी गोशब्देनोच्यते । दध्ना पयसा च श्रीते श्रयद्रव्येण मिश्रिते मदिरे मदकरे विवक्षणे स्वर्गप्रापणशीले त्वदीये मधौ सोमे सीदन्तः निवसन्तः । सदने दृष्टान्तः । वयो यथा पक्षिणो यथैकत्र संघीभूय तिष्ठन्ति तद्वत् सीदन्तो वयं त्वाम् अभि आभिमुख्येन नोनुमः पुनःपुनर्भृशं वा स्तुमः ॥ ॥ १ ॥
Sitting like birds beside thy meath., mingled with milk, that gladdeneth and exalteth thee,
Indra, to thee we sing aloud.
Like birds (in a tree), sitting by your exhilarating, strengthening honey prepared with cows,
we keep bellowing to you, o Indra.
Wie Vögel sitzend bei dem Meth, der dich berauscht, dem milchgemischten, schwellenden, Besingen wir, o Indra, dich,
Gleich Vögeln bei deinem milchgemischten, berauschenden, redselig machenden Süßtrank sitzend, schreien wir nach dir, Indra.
Как птицы, сидя у твоего
Смешанного с молоком сладкого питья, пьянящего, делающего красноречивым,
Мы, Индра, приветствуем тебя громкими криками.
अ᳓छा च त्वैना᳓ न᳓मसा व᳓दामसि
कि᳓म् मु᳓हुश् चिद् वि᳓ दीधयः
स᳓न्ति का᳓मासो हरिवो ददि᳓ष् टुवं᳓
स्मो᳓ वयं᳓ स᳓न्ति नो धि᳓यः
हे इन्द्र अच्छ च अपि च आभिमुख्येन वा एना एनेन नमसा स्तोत्रेण हविर्लक्षणेनान्नेन वा सह त्वा त्वां वदामसि अभिवदामः । ‘ चवायोगे प्रथमा ' इति न निघातः । त्वं तु मुहुश्चित् मुहुर्मुहुः किं कस्माद्धेतोः वि दीधयः । विपूर्वो दीधितिश्चिन्तने । विचिन्तयसि । दीधीङ् दीप्तिदेवनयोः' । व्यत्ययेन परस्मैपदं लुगभावश्च । किमर्थं यूयं वदथेति चेत् । हरिवः हरिताश्ववन् हे इन्द्र अस्माकं कामासः पुत्रपश्वादिविषयाः कामाः सन्ति कामाः सन्तु । अहं न प्रयच्छामीति चेत् । त्वं तु ददिः धनादिदाता खलु । तस्मात् वयं त्वत्संनिधौ स्मः भवामः । किंच नः अस्माकं धियः कर्माणि च तव समीपे सन्ति तिष्ठन्ति । ततो धनादिलाभार्थं त्वां वदाम इत्यर्थः ॥
We speak to thee with this our reverential prayer. Why art thou pondering yet awhile?
Here are our wishes; thou art liberal, Lord of Bays: we and our hymns are present here.
When we address you with this homage, will you hesitate even for a moment?
Here are desires, and you are the giver, o possessor of the fallow bays. Here are we; here are our visions.
Und rufen dich mit diesem Andachtslied herbei, was säumst du einen Augenblick? Hier Wünsche, dort Gewährer du, o Rosseherr, hier sind wir, unsre Bitten hier.
Wenn wir dich mit dieser Verbeugung einladen, was wirst du dich auch nur einen Augenblick besinnen? Es sind Wünsche vorhanden, o Falbenherr, du bist der Geber; wir sind da, wir machen uns Gedanken.
И когда мы тебя пригласим этим поклонением,
О чем ты задумаешься хотя на мгновение?
Есть желания, о хозяин буланых коней; ты – тот, кто дает,
Есть мы, есть наши молитвы.
नू᳓त्ना इ᳓द् इन्द्र ते वय᳓म्
ऊती᳓ अभूम नहि᳓ नू᳓ ते अद्रिवः
विद्मा᳓ पुरा᳓ प᳓रीणसः
हे इन्द्र ते तव ऊती ऊत्यै रक्षणे वयं नूत्ना इत् नूतना एव अभूम भवामः । अद्रिवः वज्रिन हे इन्द्र पुरा पूर्वं त्वां परीणसः । सुब्व्यत्ययः । परीणसं परितो व्याप्तं महान्तं वेति नहि विद्म न जानीमः । नु संप्रति तु ते त्वां महान्तमिति जानन्तो वयं भवता रक्ष्या इति ॥
For not in recent times alone, O Indra, Thunder-armed, have we obtained thine aid.
Of old we knew thy plenteous wealth.
Only recently have we come together with your help, Indra, for previously, o master of the stones,
we have not known your abundance.
Denn nicht erst jetzt, o Schleuderer, sind wir als neue, Indra, deiner Huld genaht; Auch sonst ward uns dein Reichthum kund.
Wir sind aufs neue deiner Hilfe gewärtig, Indra, denn noch haben wir früher deine volle Größe nicht kennen gelernt, o Herr des Preßsteins.
Ведь и теперь, о Индра, мы
Оказались в зависимости от твоей поддержки – ведь мы не знали раньше
Твоего полного величия, о хозяин давильных камней!
विद्मा᳓ सखित्व᳓म् उत᳓ शूर भोजि᳓यम्
आ᳓ ते ता᳓ वज्रिन् ईमहे
उतो᳓ समस्मिन् आ᳓ शिशीहि नो वसो
वा᳓जे सुशिप्र गो᳓मति
शूर शत्रूणां शातयितर्बलवन् हे इन्द्र सखित्वं तव सखिभावं वयं विद्म जानीमः । उत अपि च भोज्यम् अभ्यवहार्यं धनं च विद्म । वज्रिन् हे इन्द्र ते त्वदीये ता ते सख्यधने आ आभिमुख्येन ईमहे वयं याचामहे । उतो अपि च वसो सर्वस्य वासयितः सुशिप्र शोभनहनो यद्वा शोभनशिरस्त्राण हे इन्द्र गोमति गवादियुक्ते समस्मिन् सर्वस्मिन् वाजे अन्ने नः अस्मान् आ शिशीहि तीक्ष्णीकुरु । उपलक्षणम् । प्रदानेनास्मान् प्रसिद्धान् कुर्वित्यर्थः । ‘ शिञ् निशाने' इत्यस्य छान्दसः श्लुः ॥
उक्थ्ये ब्राह्मणाच्छंसिशस्त्रे 'यो न इदमिदम्' इत्ययं प्रगाथोऽनुरूपः । ‘ यो न इदमिदं पुरेति प्रगाथौ सर्वाः ककुभः ' ( आश्व. श्रौ. ६. १) इति सूत्रितम् । आभिप्लविकेषूक्थ्येष्वपि ब्राह्मणाच्छंसिशस्त्रेऽयं वैकल्पिकोऽनुरूपः ( आश्व. श्रौ. ७.८)। आभिप्लविकेषूक्थ्येषु तृतीयसवने ब्राह्मणाच्छंसिशस्त्रे • त्वं न इन्द्रा भर ' इति प्रगाथे स्तोत्रिये सत्यनुरूपतृचः समाहार्यः । तत्रेयं ‘यो न इदमिदम्' इति द्वितीया । सूत्रितं च--- यो न इदमिदं पुरा याहीम इन्दव इति समाहार्योऽनुरूपः' ( आश्व. श्रौ. ७. ८) इति ॥
Hero, we knew thy friendship and thy rich rewards: these, Thunderer, now we crave of thee.
O Vasu, for all wealth that cometh of the kine, sharpen our powers, fair-visored God.
We (now) know your comradeship and sustenance, o champion. We beg these of you, o wielder of the mace.
And so make us sharp, good one, whenever a prize of cattle is (at stake), o you of beautiful lips.
Wir kennen deine Freundschaft, deinen Lohn, o Held, die wünschen wir, o Blitzesherr; O führe du zu jeder milchversehnen Labung uns, schönwangiger, o guter, rasch.
Wir kennen deine Kameradschaft und Gastfreundschaft, o Held; diese erbitten wir von dir, du Keulenträger. Und mach uns scharf auf jeden in Rindern bestehenden Preis, du Guter, Schönlippiger!
Мы знаем твою дружественность, а также гостеприимство, о герой,
О них мы просим тебя, о громовержец.
А также вдохнови нас, о благой,
На каждую награду из коров, о прекрасногубый!
यो᳓ न इद᳓म्-इदम् पुरा᳓
प्र᳓ व᳓स्य आनिना᳓य त᳓म् उ व स्तुषे
स᳓खाय इ᳓न्द्रम् ऊत᳓ये
सखायः समानख्याना हे ऋत्विग्यजमानाः यः इन्द्रः पुरा पूर्वमिदं दर्शनीयतया विद्यमानं वस्यः वसीयः । वसोरीयसुनि ईकारलोपश्छान्दसः । प्रशस्तं वसु नः अस्मान् प्राणिनाय प्रकर्षेणानीतवान् तमु तमेव धनानामानेतारम् इन्द्रं वः युष्माकं धनलाभार्थम् ऊतये रक्षणाय च स्तुषे सोभरिरहं स्तौमि ॥
Him who of old hath brought to us this and that blessing, him I magnify for you,
Even Indra, O my friends, for help
Who previously led us to this better state right here, him shall I praise on your behalf,
o comrades, for his help—Indra,
Der dies und jenes uns zuvor gar schönes hat herbeigebracht, den preis' ich euch, Den Indra, Freunde, uns zu Nutz.
Der uns früher zu diesem und jenem Glück geführt hat, den preise ich, den Indra, zu eurem Beistand, ihr Genossen.
Кто нас раньше приводил
То к одному, то к другому благу, того я и восхваляю, -
Индру вам в поддержку, друзья,
ह᳓रिअश्वं स᳓त्पतिं चर्षणीस᳓हं
स᳓ हि᳓ ष्मा यो᳓ अ᳓मन्दत
आ᳓ तु᳓ नः स᳓ वयति ग᳓व्यम् अ᳓श्वियं
स्तोतृ᳓भ्यो मघ᳓वा शत᳓म्
हर्यश्वं हरितवर्णाश्वोपेतं सत्पतिं स्वप्रकाशाधिक्येन सतां नक्षत्राणां पतिं सतां श्रेष्ठानां पतिं वा चर्षणीसहं चर्षणीनां शत्रुभूतानां मनुष्याणामभिभवितारं स हि ष्म स खलु जनः स्तौति । यः जनः अमन्दत ततो लब्धधनः संस्तृप्तो भवति स एनं तुष्टूषति । एवं सति मघवा धनवान् सः इन्द्रः शतं गव्यमश्व्यम् अनेकं गवाश्वसंघं स्तोतृभ्यः नः अस्मभ्यं तु क्षिप्रम् आ वयति आप्रापयतु । वी गत्यादिषु । अस्माल्लेट्यडागमः । ततो लब्धगवादिका वयं चैनं स्तुम इति ॥ ॥२॥
Borne by Bay Steeds, the Lord of heroes, ruling men, for it is he who takes; delight.
May Maghavan bestow on us his worshippers hundreds of cattle and of steeds.
Possessor of the fallow bays, lord of settlements, conquering territories. Because as ever it is he who has reached exhilaration,
the bounteous one will pursue for us, his praisers, a hundred in cattle and horses.
Den Herrn, den Volksbezwinger, der mit Füchsen fährt, er ist's ja, der sich stets erfreut; Er aber führ uns hundert Rinder, Rosse zu, den Sängern er, der reiche Herr.
Den Falbenfahrer, den rechtmäßigen Gebieter, den Völkerbezwinger, denn er ist es, der sich daran ergötzte. Der Freigebige möge uns Sängern doch ein Hundert von Rindern und Rossen zutreiben.
Хозяина буланых коней, благого повелителя, угнетателя народов –
Ведь он тот, кто радовался (этому)!
Так пусть же этот щедрый пригонит нам, восхвалителям,
Дар из сотни коров (и) коней!
त्व᳓या ह स्विद् युजा᳓ वय᳓म्
प्र᳓ति श्वस᳓न्तं वृषभ ब्रुवीमहि
संस्थे᳓ ज᳓नस्य गो᳓मतः
वृषभ वर्षितर्हे इन्द्र गोमतः गवादियुक्तस्य जनस्य संस्थे स्थाने युद्धे श्वसन्तम् अस्मान् प्रति क्रोधातिशयेल श्वासकारिणं शत्रुं युजा सहायेन त्वया ह स्वित् त्वयैव खलु वयं प्रति ब्रुवीमहि प्रतिवचनं कुर्मः । निराकरिष्याम इत्यर्थः ॥
Hero, may we, with thee for Friend, withstand the man who pants against us in his wrath,
In fight with people rich in kine.
Surely with you as our yokemate, o bull, we could talk back to the snorter at the concourse of the people possessing cattle.
Mit dir im Bunde wollen wir Vergeltung üben an dem Schnaubenden, o Stier, Im Kampfe mit dem Rinderdieb.
Mit dir im Bunde wollen wir ja dem Anschnauber Rede stehen im Beisein eines rinderbesitzenden Mannes, o Bulle.
Именно с тобою как с союзником мы
Хотим дать ответ (этому) сопящему, о бык,
В присутствии человека, богатого коровами.
ज᳓येम कारे᳓ पुरुहूत कारि᳓णो
अभि᳓ तिष्ठेम दूढि᳓यः
नृ᳓भिर् वृत्रं᳓ हन्या᳓म शूशुया᳓म च
अ᳓वेर् इन्द्र प्र᳓ णो धि᳓यः
पुरुहूत बहुभिराह्वातव्य हे इन्द्र अस्माकं विविधाः शत्रव उपद्रवकारिणो बाधां मनसा स्मरन्तश्चेति । तत्र कारिणः हिंसां कुर्वतः शत्रून् कारे । कीर्यन्त आयुधान्यत्रेति कारो युद्धम् । तस्मिंस्तान् वयं जयेम। दूढ्यः दुर्धियः पापबुद्धीनपि अभि तिष्ठेम अभितः स्थास्यामः । किंच वृत्रं गवामावरकं शत्रुं नृभिः आयुधनेतृभिर्मरुद्भिः सह हन्याम हिंस्याम । हत्वा शूशुयाम च! शत्रुराहित्येन पुत्रपौत्रैरग्निष्टोमादिकर्मभिश्च वर्धयेमहि । यद्वा। श्वयतिरत्रान्तर्णीतण्यर्थः । शत्रुभ्यो बाधाभावात् सोमलक्षणैरन्नैस्त्वां वर्धयेम । ततस्त्वं नः अस्माकं धियः कर्माणि प्र अवेः प्रकर्षेण रक्ष ॥
May we be victors in the singer's battlesong, and meet the wicked, Much invoked!
With heroes smite the foeman and show forth our strength. O Indra, further thou our thoughts.
As decisive actors, we could be victorious in the decisive action, o much-invoked one; we could stand up to those of evil vision.
With our superior men we could smash the obstacle [/Vr̥tra] and swell with strength. O Indra, you have pursued our visions.
Wir seien siegreich, jubelnd in dem Schlachtenlärm, den bösen lass uns widerstehn, Durch Helden tödten unsern Feind und mächtig sein; sei, Indra, unsern Bitten hold.
Wir wollen im Kampfspiel die Kampfspieler besiegen, du Vielgerufener, und die bemeistern, welche Böses im Sinn haben. Mit unseren Mannen wollen wir den Vritra erschlagen und überlegen sein. Du , Indra, mögest unsere Absichten fördern.
Пусть победим мы в воинственном напеве (других)
воспевающих, о многопризываемый,
Пусть одолеем мы злоумышленников!
Пусть убьем мы врага с помощью мужей и прибавим с силе!
Да поможешь ты, о Индра, нашим замыслам!
अभ्रातृव्यो᳓ अना᳓ तुव᳓म्
अ᳓नापिर् इन्द्र जनु᳓षा सना᳓द् असि
युधे᳓द् आपित्व᳓म् इछसे
हे इन्द्र त्वं जनुषा जन्मनैव अभ्रातृव्यः । व्यन् सपत्ने ' ( पा. सू. ४. १. १४५) इति व्यन्प्रत्ययः । अना अनेतृकः । ‘ ऋतश्छन्दसि ' इति कपः प्रतिषेधः । अनियन्तृक इत्यर्थः । अनापिः बन्धुवर्जितश्च सनादसि चिरादेव भ्रातृव्यादिवर्जितोऽसि । यच्च त्वया आपित्वं बान्धवम् इच्छसे इच्छसि तत्र युधेत् युद्धेनैव युद्धं कुर्वन्नेव स्तोतॄणां सखा भवसीति ॥
O Indra, from all ancient time rivalless ever and companionless art thou:
Thou seekest comradeship in war.
You are without rival, but by the same token, without friend, Indra, by birth and from of old.
Only in battle do you seek friendship.
Denn du bist ja von Hause aus, ganz ohne Vettern, Indra, und Verwandtschaft auch, Durch Kampf begehrst Verwandte du.
So bist du ohne Nebenbuhler, bist schon bei deiner Geburt seit alters ohne Freund, Indra. Nur durch Kampf suchst du Freundschaft.
Итак ты без соперников,
(Но и) без друзей, О Индра, от рождения издревле живешь.
Ты ищешь дружбы только в борьбе.
न᳓की रेव᳓न्तं सखिया᳓य विन्दसे
पी᳓यन्ति ते सुराशु᳓वः
यदा᳓ कृणो᳓षि नदनुं᳓ स᳓म् ऊहसि
आ᳓द् इ᳓त् पिते᳓व हूयसे
हे इन्द्र रेवन्तं धनवन्तं केवलधनवन्तं दानादिरहितमयष्टारमाढ्यं मानवं सख्याय सखिभावाय नकिः विन्दसे न भजसे नाश्रयसीत्यर्थः । अयष्टारो जनाः किं सन्तीत्यत आह । सुराश्वः । ‘ दुओश्वि गतिवृद्धयोः ' । सुरया वृद्धास्तद्वत् प्रमत्ता नास्तिकाः ते त्वां पीयन्ति । पीयतिर्हिंसाकर्मा । हिंसन्ति । तान्नाश्रयसीत्यर्थः ॥
Thou findest not the wealthy man to be thy friend: those scorn thee who are flown with wine.
What time thou thunderest and gatherest, then thou, even as a Father, art invoked.
You never take on a rich man for companionship. The booze-fueled revile you.
When you make your roar, you just shove (them all) together. It is because of that that you are called on like a father.
Den Reichen nicht erwählst du zur Genossenschaft, verhasst sind dir die Trunkenen; Wenn du nur Lärm machst, fegst du sie zusammen schon; dann ruft man dich als Vater an.
Nie findest du einen Reichen zur Freundschaft; die Schnapshelden spotten deiner. Wenn du das Schlachtgeschrei erhebst, so scharst du Leute um dich, dann wirst du wie ein Vater angerufen.
Никогда не находишь ты богатого для дружбы:
Поносят тебя обнаглевшие от хмельного питья.
Когда ты издаешь военный клич, ты сплачиваешь (людей),
И тогда тебя зовут, словно отца.
मा᳓ ते अमाजु᳓रो यथा
मूरा᳓स इन्द्र सखिये᳓ तुवा᳓वतः
नि᳓ षदाम स᳓चा सुते᳓
हे इन्द्र ते तव स्वभूता वयं तथा मा भूम मा भवाम यथा त्वावतः त्वादृशः त्वत्सदृशस्य देवस्य सख्ये मूरासः मूराः । सोमप्रदानादिन्द्रेण सह सख्यं कुर्म इत्येतदजानन्तो मूढा जनाः । अमाजुरः सोमाभिषवमकुर्वन्तस्ते गृहैः पुत्रैः पौत्रैर्धनादिभिश्च सह जीर्णा भवन्ति । तथा वयममाजुरो न भवाम । कथम् । सचा ऋत्विग्भिः सह सुते अभिषुते सोमे वयं तु नि षदाम निवसाम । तस्मात् सोमदानेन त्वया सह सखिभावं कुर्म इत्यर्थः ॥ ॥ ३ ॥
O Indra, let us not, like fools who waste their lives at home, with friendship such as thine
Sit idly by the poured-out juice.
When we are in companionship with one such as you, Indra, let us not, like foolish (spinsters) who grow old at home,
(just) sit still when (the soma) has been pressed.
Lasst nicht wie Stubenhocker uns, wie Blöde nicht in deiner Freundschaft, Indra, uns Da sitzen beim gepressten Saft.
Nicht möchten wir stumpfsinnig wie die alten Jungfern in der Gesellschaft von deinesgleichen bei dem Soma sitzen, o Indra.
Да не усядемся мы возле выжатого (сомы)
В обществе такого, как ты, О Индра,
Отупелые, как старые девы!
मा᳓ ते गोदत्र नि᳓र् अराम रा᳓धस
इ᳓न्द्र मा᳓ ते गृहामहि
दॄळ्हा᳓+ चिद् अर्यः᳓ प्र᳓ मृशाभि आ᳓ भर
न᳓ ते दामा᳓न आद᳓भे
हे गोदत्र स्तोतॄणां गवादिदानशील हे इन्द्र ते तव स्वभूता वयं राधसः धनान् मा निरराम मा निर्गमाम । अर्तेर्लुङि ‘सर्तिशास्त्यर्तिभ्यश्च ' इत्यङादेशः । ‘ ऋदृशोऽङि' इति गुणः । सर्वदा त्वत्तो धनाढ्या भवाम । किंच ते तव स्वभूता वयं धनं प्रयच्छाम । कस्माच्चित् मा गृहामहि मा गृह्णीमः। अपि तु त्वत्त एव धनं गृह्णीम इत्यर्थः। ग्रहेर्लुङि ‘बहुलं छन्दसि' इति शः । ङित्त्वात्संप्रसारणम् । अर्यः स्वामी त्वं दृळ्हा चित् दृढान्यपि विनश्वराणि धनानि प्र मृश प्रकर्षेणास्मासु स्थापय । किंच अभि आभिमुख्येन आ भर धनादिभिः समन्तादस्मान् पोषय । ते तव दामानः तानि दानानि न आदभे न कैश्चिदपि आदम्भितुं शक्यन्ते । तस्मात् दानादियुक्तानस्मान् कुर्वित्यर्थः ॥
Giver of kine, may we not miss thy gracious gifts: let us not rob thee of thine own.
Strip even the strong places of the foe, and bring: thy gifts can never be made vain.
Let us not miss out on your largesse, you whose gift is cattle. Indra, let us not complain about you.
Seize hold of even the firmly fixed (goods) of the stranger and bring them here. Those who receive your gifts are not to be swindled.
O Kuhvertheiler, nicht entzieh uns dein Geschenk, o Indra, uns ergreife nicht; Auch festes Gut des Feindes packe, bring es her, am Schenken hindert niemand dich.
Wir möchten nicht deiner Freigebigkeit entraten, du Rinderschenker, und uns nicht in dir, Indra, täuschen. Greif zu sogar nach den verschlossenen Schätzen des hohen Herrn! Bring sie her! Nicht sind deine Gaben zu vereiteln.
Да не приостановим мы твоей щедрости, о даритель коров,
Да не пожалуемся мы тебе, о Индра!
Захвати даже крепко замкнутые (сокровища) врага!
Принеси (их)!
Дары твои не для того, чтобы их повредить!
इ᳓न्द्रो वा घे᳓द् इ᳓यन् मघं᳓
स᳓रस्वती वा सुभ᳓गा ददि᳓र् व᳓सु
तुवं᳓ वा चित्र दाशु᳓षे
अत्र चित्रस्य दानं स्तौति । चित्रो नाम राजा सरस्वतीतीर इन्द्रार्थं यागमकृत । तत्र मन्त्रद्रष्टर्षिर्बहुधनलाभान्मह्यमेतावद्धनं को वा प्रयच्छदिति विकल्पयते। दाशुषे इन्द्राय हवींषि दत्तवते मह्यम् इन्द्रो वा घेत् इन्द्र एव किं खल्वेतावत् मघं मंहनीयं धनं ददिः प्रायच्छत् । यद्वा सुभगा शोभनधना सरस्वती नदी वसु धनं ददिः किं प्रायच्छत् । अथवा चित्र एतन्नामक हे राजन् त्वं वा एतावद्धनं मह्यं प्रादा इति ।
Indra or blest Sarasvati alone bestows such wealth, treasure so great, or thou,
O Citra, on the worshipper.
Is it Indra (who gives) so great a bounty, or well-portioned Sarasvatī who gives the goods?
Or is it you, o Citra, (who give) to the pious man?
Nur Indra gibt so viel Geschenk oder die reiche Sarasvati so viel Gut, wie du, o Tschitra, dem Verehrer gibst.
Nur Indra schenkt so viel Gabe, oder die holde Sarasvati so viel Gut, oder du, Citra, dem Opfernden.
Только Индра (дарит) такой щедрый дар,
Или Сарасвати, несущая счастье, дает благо,
Или ты, Читра, – жертвователю.
चि᳓त्र इ᳓द् रा᳓जा राजका᳓ इ᳓द् अन्यके᳓
यके᳓ स᳓रस्वतीम् अ᳓नु
पर्ज᳓न्य इव तत᳓नद् धि᳓ वृष्टिया᳓
सह᳓स्रम् अयु᳓ता द᳓दत्
अनया चित्र एव प्रादादिति निश्चयमकार्षीत् । सहस्रं सहस्रसंख्याकं धनम् अयुता अयुतानि च धनानि च ददत् प्रयच्छन् चित्र इत् चित्रनामैव राजा । अन्यके यके । अल्प इत्यर्थे कः । अल्पा येऽन्ये राजका इत् राजान एव सरस्वतीमनु सरस्वत्यास्तीरे वर्तन्ते । तान् सर्वान् याचमानानयमेव चित्रो राजा ततनत् धनैस्तनोति । तनोतेर्लुङि चङि रूपम् । ‘चङ्यन्यतरस्याम्' इति स्वरः। तत्र दृष्टान्तः । पर्जन्यइव। यथा पर्जन्यः पृथिवीं वृष्ट्या तनोति प्रीणयति तथायं चित्रः सर्वान् धनैः प्रीणयतीत्यर्थः ॥ ॥ ४ ॥
Citra is King, and only kinglings are the rest who dwell beside Sarasvati.
He, like Parjanya with his rain, hath spread himself with thousand, yea, with myriad gifts.
Citra is the only king; the other petty little ones who (live) along the Sarasvatī are only kinglets—
for like Parjanya with rain, he will thunder [/stretch forth] as he gives a thousand ten thousands.
Tschitra ist ein rechter König, geringe Könige die andern alle, die um die Sarasvati wohnen, denn wie eine donnernde Wetterwolke mit Regen, so gab er tausend Myriaden.
Nur Citra ist König; Kleinkönige sind die anderen Kleinen, die an der Sarasvati wohnen. Denn wie Parjanya mit Regen, so hält er an, Tausend, Zehntausende zu verschenken.
Только Читра царь, остальные же – царьки,
Которые живут вдоль Сарасвати.
Ведь как Парджанья оборачивается дождем,
Так он дарит тысячу, десятки тысяч.