Sukta 8.23
ऋषिविश्वमना वैयश्वः
देवताअग्निः
मन्त्र30
छन्दउष्णिक्
ई᳓ळिष्वा हि᳓ प्रतीवि᳓यं
य᳓जस्व जात᳓वेदसम्
चरिष्णु᳓धूमम् अ᳓गृभीतशोचिषम्
प्रतीव्यं शत्रुषु प्रतिगमनशीलमग्निम् । हिरवधारणे । अग्निमेव ईळिव स्तुतिभिः स्तोत्रं कुरु ॥ किंच चरिष्णुधूमं सर्वतश्चरणशीलधूमजालम् अगृभीतशोचिषं रक्षोभिरगृह्यमाणदीप्ति जातवेदसं जातप्रज्ञम् । यद्वा । जातानि भूतानि वेत्तीति जातवेदाः । तमग्निं यजस्व हविर्भिः पूजय ॥
WORSHIP thou Jatavedas, pray to him who willingly accepts,
Whose smoke wanders at will, and none may grasp his flame.
Reverently invoke him to receive (our offerings); sacrifice to Jātavedas, possessing curling smoke and flames that cannot be grasped,
Auf, preise ihn, der gern empfängt, den Wesenkenner ehre recht, Dess Rauch aufwirbelt, dessen Licht unfassbar ist.
So berufe denn den Opferdarbringer, verehre den Jatavedas, des Rauch wallend und des Flamme unfaßbar ist,
Призывай же принимающего (жертву бога),
Почитай Джатаведаса
С подвижным дымом, неуловимым пламенем!
दामा᳓नं विश्वचर्षणे
अग्निं᳓ विश्वमनो गिरा᳓
उत᳓ स्तुषे वि᳓ष्पर्धसो र᳓थाना᳐म्
उत अपि च हे विश्वचर्षणे विश्वस्य सर्वस्यार्थस्य ज्ञानेन द्रष्टः विश्वमनः । सर्वेषु स्थावरजङ्गमात्मकेष्वेकं मनो यस्य सः । एतन्नामक हे ऋषे विस्पर्धसः विगतमात्सर्यस्य यजमानस्य रथानां रथादीनां दामानं दातारमेवंविधम् अग्निं गिरा स्तुतिलक्षणया वाचा स्तुषे स्तोत्रं कुरु ॥
Thou, all men's friend, Visvamanas, exaltest Agni with thy song,
The Giver, and his flames with which no cars contend.
To Agni the giver, with your hymn, o you common to all domains, who have all in mind [/Viśvamanas (=the poet)].
And I shall praise the competitors [=flames], (drivers) of chariots,
Den Geber, allbeliebter du, den Agni rühm mit deinem Lied Und die wie Wagen rennenden, Viçvamanas!
Den Geber Agni mit Lobrede, du allbekannter Visvamanas, und preise die wetteifernden Rosse der Wagen,
Дарителя Агни, о принадлежащий всем народам,
Хвалебной песнью, о Вишваманас,
Я восхваляю, а также состязающихся (коней) колесниц,
ये᳓षाम् आबाध᳓ ऋग्मि᳓य
इषः᳓ पृक्ष᳓श् च निग्र᳓भे
उपवि᳓दा · व᳓ह्निर् विन्दते व᳓सु
आबाधः शत्रूणामाभिमुख्येन बाधकः ऋग्मियः ऋग्भिरर्चनीयोऽग्निः येषाम् अयजमानानाम् इषः अन्नानि पृक्षः अन्नादिरसांश्च निग्रभे निगृह्णीते । ग्रहेर्लटि छान्दसो विकरणस्थ लुक् । लोपस्त आत्मनेपदेषु' इति तलोपः । ‘ हृग्रहोर्भश्छन्दसि इति भकारः । निगृह्य च वह्निः हविषां वोढा स एवाग्निः उपविदा उपवेदनेन एते हवींषि देवार्थं न प्रयच्छन्तीत्येतज्ज्ञानेन तेषामेव वसु धनं विन्दते लभते ॥
Whose resolute assault, to win vigour and food, deserves our praise,-
Through whose discovering power the priest obtaineth wealth.
Whose onward thrust, worthy of verses, (aims) to seize refreshments and nourishments.
By close searching the driver [=Agni] finds the goods.
Sie, deren Andrang grade geht, um zu ergreifen Speis' und Trank; Durch Suchen nur erlangt das Gut der Opfernde.
Deren preiswürdiger Ungestüm die Speisen und Stärkungen erraffen soll! Der Wagenlenker findet noch Gut dazu.
Чей достойный гимнов натиск
Предназначен для захвата жертвенных услад и сил наполнения.
В поисках возница находит добро.
उ᳓द् अस्य शोचि᳓र् अस्था᳐द्
दीदियु᳓षो वि᳓ अज᳓रम्
त᳓पुर्जम्भस्य सुद्यु᳓तो गणश्रि᳓यः
दीदियुषः । दीदितिर्दीप्तिकर्मा । संदीप्यमानस्य तपुर्जम्भस्य तापयितृदंष्ट्रस्य सुद्युतः शोभनदीप्तेः गणश्रियः । हविरादानार्थं यजमानगणं श्रयति तस्य । अस्य एतादृशोऽग्नेः अजरं जरारहितं पुनःपुनर्मथ्यमानत्वान्नूतनं हविर्भिर्वर्धमानत्वादभिनवं वा शोचिः तेजः उत् अस्थात् उद्गतमभूत् ॥
Up springs the imperishable flame, the flame of the Refulgent One
Most bright, with glowing jaws and glory in his train.
His flame has stood up and outward, the unaging flame of the
shining one,
of the very bright one of scorching fang, the glory of a warrior band.
Sein Licht, das unauslöschliche, des glänzenden erhob sich schon, Des glutgezahnten, hellen, der in Scharen geht.
Seine alterlose Glut hat sich nach allen Seiten aufgerichtet, wann er erglänzt, des Glutzahnigen, Schönleuchtenden mit prächtigem Gefolge.
Повсюду поднялось нестареющее пламя
Этого ярко сверкающего (бога)
С огненными клыками, прекрасным светом, великолепной свитой.
उ᳓द् उ तिष्ठ सुअध्वर
स्त᳓वानो देविया᳓ कृपा᳓
अभिख्या᳓ भासा᳓ बृहता᳓ शुशुक्व᳓निः
स्वध्वर शोभनयज्ञ हे अग्ने अभिख्या अभिमुखं गच्छन्त्याभितः प्रसिद्धया वा बृहता बृहत्या भासा दीप्त्या शुशुक्वनिः । ‘ शुच दीप्तौ'। दीपनशीलस्त्वं स्तवानः स्तोतृभिः स्तूयमानः सन् देव्या द्योतमानया कृपा ज्वालया उत्तिष्ठ तमःपरिहारार्थमुद्गच्छ । उ प्रसिद्धौ ॥ ॥ ९ ॥
Skilled in fair sacrifice, extolled, arise in Godlike loveliness,
Shining with lofty splendour, with effulgent light.
Stand up with your divine body while you are being praised, o you who conduct good ceremonies,
with your gaze (on us), blazing with your lofty radiance.
Erheb dich, trefflich opfernder, gepriesner mit der Glanzgestalt, Mit deinem Schein und hellen Licht, du strahlender.
Richte dich auf in deiner göttlichen Schönheit, du Wohlopfernder, wenn du gepriesen wirst, mit hohem Scheine herblickend, erglühend!
Поднимайся же, о прекрасно исполняющий обряд,
(Своим) божественным обликом, когда (тебя) восхвалили,
Озирая (людей), с высоким сиянием, пылающий!
अ᳓ग्ने याहि᳓ सुशस्ति᳓भिर्
हव्या᳓ जु᳓ह्वान आनुष᳓क्
य᳓था दूतो᳓ बभू᳓थ हव्यवा᳓हनः
हे अग्ने आनुषक् अनुषक्तं यथा भवति तथा हव्या हव्यानि हवनयोग्यान्यन्नानि जुह्वानः जुह्वन् देवेभ्यः प्रयच्छंस्त्वं सुशस्तिभिः शोभनैः स्तोत्रैः सह याहि देवानां हविष्प्रदानार्थं गच्छ । अस्य हविष्प्रदातृत्वं कथमित्याशङ्क्याह । यथा त्वं हव्यवाहनः हविषां वोढा देवानां दूतो बभूथ भवसि तथा जुह्वान इत्यन्वयः ॥
Called straight to our oblations, come, O Agni, through our eulogies,
As thou hast been our envoy bearing up our gifts.
O Agni, drive (to the gods) with our good lauds, pouring oblations in yourself in the proper sequence,
as you have become our oblation-carrying messenger.
O Agni, komm in Herrlichkeit, ergiessend Tränke fort und fort, Wie stets du warst der Bote, der die Opfer fährt.
Agni, komm auf die schönen Preisworte und laß dir die Opfergaben nach Gebühr opfern, da du ja der opferüberbringende Bote geworden bist!
О Агни, приходи на прекрасные слова,
Когда (в тебя) возливают жертвы по порядку,
Раз ты стал вестником, увозящим жертвы!
अग्निं᳓ वः पूर्वियं᳓ हुवे
हो᳓तारं चर्षणीना᳐᳓म्
त᳓म् अया᳓ वाचा᳓ गृणे त᳓म् उ व स्तुषे
चर्षणीनां मनुष्याणां होतारं होमनिष्पादकं पूर्व्यं पुरातनं वः यष्टृत्वेन युष्मत्संबन्धिनम् अग्निं हुवे आह्वयामि । आहूय च तम् अग्निम् अया अनया सूक्तरूपया वाचा गिरा गृणे शंसामि । किंच वः युष्मदर्थं तमु तमेवाग्निं स्तुषे स्तौमि ॥
I call your Agni, from of old Invoking Priest of living men:
Him with this song I laud and magnify for you.
Agni for you I honour in song,
The god first of the bright ones;
Honouring him who prospereth the fields
Like a much loved friend.
I call upon Agni on your behalf, the foremost Hotar of the settled domains.
I shall hymn him with this speech, and I shall praise him for you all,
Ich rufe euren Agni an, den ersten Priester alles Volks, Mit diesem Liede preis' ich ihn und lob' ihn euch,
Euren Agni rufe ich, den ersten Opferpriester der Völker, ihn feiere ich mit dieser Rede, ihn preise ich euch,
Агни для вас я зову первым
Как хотара народов.
Этой речью я воспеваю его и его для вас восхваляю,
यज्ञे᳓भिर् अ᳓द्भुतक्रतुं
यं᳓ कृपा᳓ सूद᳓यन्त इ᳓त्
मित्रं᳓ न᳓ ज᳓ने सु᳓धितम् ऋता᳓वनि
अद्भुतक्रतुं बहुविधप्रज्ञं यद्वा चित्रकर्माणं मित्रं न यजमानानां मित्रमिव स्थितं सुधितं हविर्भिः संतर्पितं यम् अग्निम् ऋतावनि यज्ञवति जने यजमाने कृपा स्वसामर्थ्येन यज्ञेभिः यज्ञैः सूदयन्ते । सूदिः क्षरणकर्मा । अध्वर्य्वादयः कामान् क्षारयन्त्येव । यजमानस्य कामान् प्रापयन्तीत्यर्थः । तमग्निमुपासेवध्वमित्युत्तरत्र संबन्धः ॥
Whom, wondrous wise, they animate with solemn rites and his fair form,
Kind as a friend to men who keep the holy Law.
Him of unerring will, whom, together with his body, they sweeten with their sacrifices,
him, like an ally, well established among the people who abide in truth.
Ihn, der mit Opfern herrlich wirkt, den sie durch Glanz verherrlichen, Der sehr erwünscht ist wie ein Freund dem frommen Mann.
Den von übernatürlicher Geisteskraft, den sie durch die Opfer an Schönheit vollkommen machen, der bei dem Gesetzestreuen wohl aufgenommen ist wie ein Volksfreund,
(Бога) с удивительной силой духа,
Чей облик поддерживают жертвами,
(Бога,) словно Митра, хорошо устроенного у народа, верного закону.
ऋता᳓वानम् ऋतायवो
यज्ञ᳓स्य सा᳓धनं गिरा᳓
उ᳓पो एनं जुजुषुर् न᳓मसस् पदे᳓
ऋतायवः यज्ञकामा हे यजमानाः ऋतावानं यज्ञवन्तं यज्ञस्य साधनं साधनभूतम् एनम् अग्निं नमसः हविषः पदे स्थाने यज्ञाङ्गे वा गिरा स्तुतिलक्षणया वाचा उपो जुजुषुः उपासेवध्वम् ॥ ‘ तिङा तिङो भवन्ति' इति मध्यमपुरुषस्य प्रथमपुरुषादेशः ॥
Him, true to Law, who perfecteth the sacrifice,. Law-loving ones!
Ye with your song have gratified in the place of prayer.
O you (people) who seek truth—in him abiding in truth, bringing success to the sacrifice with our hymn,
in him do they [=the gods] take pleasure, in the footprint of our homage.
O fromme preist den heiligen mit Lied den Opferförderer; Sie haben an der Andachtsstätte ihn erfreut.
Den Gesetzestreuen, ihr Gesetzeseifrigen, des Opfers Ausrichter mit Lobrede; an ihm haben sie Wohlgefallen an der Stätte der Verneigung.
(Бога) верного закону, о (люди,) любящие закон,
(Его,) ведущего к цели жертвоприношение с хвалебной песней...
Они насладились им, при(ближаясь к нему) на месте поклонения,
अ᳓छा नो अ᳓ङ्गिरस्तमं
यज्ञा᳓सो यन्तु संय᳓तः
हो᳓ता यो᳓ अ᳓स्ति विक्षु᳓ आ᳓ यश᳓स्तमः
संयतः स्रुगादिभिर्नियमिताः नः अस्माकं यज्ञासः यज्ञाः अङ्गिरस्तमम् अङ्गिरसां विशिष्टमग्निम् अच्छ आभिमुख्येन च यन्तु गच्छन्तु । यः अग्निः विक्षु मनुष्येषु होता होमनिष्पादकः सन् आ सर्वतः यशस्तमः । लुप्तमत्वर्थीयः । यशस्वितमः अस्ति भवति तमग्निं यन्त्वित्यन्वयः ॥ ॥१०॥
May all our sacrifices go to him the truest Angiras,
Who is among mankind the most illustrious Priest.
Let our sacrifices come in unbroken sequence here to the best of the Aṅgirases,
who is the most glorious Hotar here among the clans.
Zu ihm, dem besten Angiras, geh unsrer Opfer Reihe hin, Der in den Häusern Priester ist, der herrlichste.
Zu dem obersten Angiras sollen unsere Opfer andauernd kommen, der der angesehenste Opferpriester bei den Stämmen ist.
К лучшему из Ангирасов
Пусть идут наши жертвы чередой,
К (тому), кто хотар среди племен, самый блистательный!
अ᳓ग्ने त᳓व त्ये᳓ अजर
इ᳓न्धानासो बृह᳓द् भाः᳐᳓
अ᳓श्वा इव वृ᳓षणस् तविषीय᳓वः
अजर जरारहित हे अग्ने इन्धानासः इन्धाना दीप्यमानाः बृहत् बृहन्तो महान्तः त्ये ते सर्वगताः तव त्वदीयाः भाः भासो रश्मयः वृषणः कामानां वर्षितारः सन्तः तविषीयवः बलमाचरन्तो भवन्ति । तत्र दृष्टान्तः । अश्वाइव । यथा वृषणो रेतसः सेक्तारोऽश्वा बलमाचरन्तो भवन्ति तद्वत् ॥
Imperishable Agni, thine are all these high enkindled lights,
Like horses and like stallions showing forth their strength.
O unaging Agni, these (flames) of yours, being kindled as lofty light, are displaying their power like bullish horses.
Die, Agni, unauslöschlicher, dein helles Licht entzündeten, Die Flammen zeigen kräftig sich den Hengsten gleich.
Diese deine entzündeten Flammen, du alterloser Agni, das hohe Licht, wollen ihre Kraft zeigen wie starke Rosse.
О Агни нестареющий, эти твои
Зажегшиеся (языки пламени), высокий свет,
Словно могучие кони, играющие силой.
स᳓ त्वं᳓ न ऊर्जा᳐म् पते
रयिं᳓ रास्व सुवी᳓रियम्
प्रा᳓व नस् तोके᳓ त᳓नये सम᳓त्सु आ᳓
ऊर्जाम् अन्नानां पते स्वामिन् हे अग्ने सः तथाविधः त्वं नः अस्मभ्यं सुवीर्यं शोभन वीर्योपेतं रयिं धनं रास्व देहि । नः अस्माकं तोके पुत्रे तनये । तनोति विस्तारयति पुत्रमिति तनयः पौत्रः । तस्मिन्वर्तमानं धनं समत्सु संग्रामेषु च यत् रक्षितव्यं धनं तच्च प्राव प्रकर्षेण रक्ष । अनेन पुत्रपौत्रप्रार्थनं करोति ॥
So give us, Lord of Power and Might, riches combined with hero strength,
And guard us with our sons and grand. sons in our frays.
O lord of nourishments, give us wealth with an abundance of heroes. Further us in combats when progeny and posterity are at stake.
So schenke du, o Herr der Kraft, uns Reichthum, schenk uns Heldenschar, Bei Kind und Enkeln schütze du uns in der Schlacht.
Gewähre du Herr der Kräfte uns Reichtum, Meisterschaft; hilf uns in den Kämpfen weiter, wenn es sich um leiblichen Samen handelt!
Ты нам, о господин питательных сил,
Даруй богатство, обилие прекрасных мужей!
Помоги нам в боях, когда речь идет о продолжении рода!
य᳓द् वा᳓ उ विश्प᳓तिः शितः᳓
सु᳓प्रीतो म᳓नुषो विशि᳓
वि᳓श्वे᳓द् अग्निः᳓ प्र᳓ति र᳓क्षांसि सेधति
विश्पतिः विशां पालयिता शितः हविर्भिस्तीक्ष्णीकृतः सोऽग्निः सुप्रीतः सुष्ठु प्रीतः सन् मनुषः मनुष्यस्य विशि निवेशने गृहे यद्वै यदा खलु वर्तते तदानीम् अग्निः विश्वेत् विश्वान्येव तस्य बाधकानि रक्षांसि प्रति षेधति हिनस्ति । ‘षिधु गत्याम्'। भौवादिकः । उ प्रसिद्धौ ।
Soon as the eager Lord of men is friendly unto Manti's race,
Agni averteth from us all the demon host.
When the clanlord, whetted, is well pleased in the clan of Manu,
Agni repels all demonic powers.
Sobald der Hausherr ist entflammt, der liebe in des Menschen Haus, So wehret Agni alle Nachtgespenster ab.
Wenn nämlich der Clanherr Agni in dem Clane des Manu scharf gemacht wird, und recht befriedigt ist, dann wehrt er alle Dunkelgeister ab.
Когда Агни, господин племен, заостренный
(для жертвоприношения),
Очень доволен у племени Мануса,
То он отвращает всех ракшасов.
श्रुष्टी᳓ अग्ने न᳓वस्य मे
स्तो᳓मस्य वीर विश्पते
नि᳓ मायि᳓नस् त᳓पुषा रक्ष᳓सो दह
वीर शत्रूणां विनाशयितर्वीर्यवन् विश्पते विशां पालयितर्हे अग्ने नवस्य इदानीं क्रियमाणत्वान्नूतनं मे मदीयं स्तोमस्य स्तोत्रशस्त्रादिकं श्रुष्टी श्रुत्वा मायिनः मायाविनः रक्षसः कर्मविघ्नकारिणो राक्षसान् तपुषा तापकेन तेजसा नि दह नितरां भस्मीकुरु ॥ श्रुष्टी । स्नात्व्यादयश्च ' इति निपातितः । वकारलोपश्छान्दसः ॥
O Hero Agni, Lord of men, on hearing this new laud of mine,
Burn down the Raksasas, enchanters, with thy flame.
O Agni, in harkening to my new praise song, you clanlord and hero, with your searing heat burn down the wily demons.
O höre, Agni, Hausherr du, auf dies mein neues Lied, o Held; Die Zaubergeister brenne nieder du mit Glut.
Unter Erhörung meines neuen Lobliedes brenne, du Held, du Clanherr Agni, mit deiner Glut die zauberischen Dunkelmänner nieder!
Прислушиваясь, о Агни, к моему новому
Восхвалению, о муж, о господин племен,
Жаром спали дотла колдунов!
न᳓ त᳓स्य माय᳓या चन᳓
रिपु᳓र् ईशीत म᳓र्तियः
यो᳓ अग्न᳓ये ददा᳓श हव्य᳓दातिभिः
मर्त्यः मनुष्यः रिपुः शत्रुः । चनेति निपातसमुदायोऽप्यर्थे । मायया चन माययापि तस्य जनस्य न ईशीत ईश्वरो न भवति । यः जनः हव्यदातिभिः हविषां दातृभिर्ऋत्विभिः अग्नये ददाश हवींषि प्रयच्छति । तस्य रिपुर्नास्तीत्यर्थः ॥ ॥ ११ ॥
No mortal foe can e'er prevail by arts of magic over him
Who serveth Agni well with sacrificial gifts.
Not by any wile should a cheating mortal be master of him
who offers ritual service to Agni with gifts of oblations.
Dess wird nicht Herr durch Zauber selbst ein feindgesinnter Sterblicher, Wer, Agni, dir mit Opferguss gehuldigt hat.
Nicht soll, auch nicht durch Zauberei, ein heimtückischer Sterblicher über den Macht bekommen, der gegen Agni mit Opferanteilen freigebig ist.
Да не приобретет над ним власти
Даже с помощью колдовства обманщик-смертный,
Который почитал Агни дарами возлияний!
वि᳓अश्वस् त्वा वसुवि᳓दम्
उक्षण्यु᳓र् अप्रिणाद्° ऋ᳓षिः
महो᳓ राये᳓ त᳓म् उ त्वा स᳓म् इधीमहि
उक्षण्युः धनानां सेक्तारमात्मन इच्छन् यद्वा वृष्टिसेक्तारमिच्छन् व्यश्वः ऋषिः एतन्नामको मम पिता वसुविदं वसूनां धनानां लम्भकं त्वा त्वाम् अप्रीणात् धनादिप्राप्त्यर्थं हविर्भिरतोषयत् । तथा वयमपि महः महते राये धनाय तमु तथाविधमेव त्वा त्वां समिधीमहि सम्यगाज्यादिहविर्भिर्दीपयेम ॥
Vyasva the sage, who sought the Bull, hath won thee, finder of good things:
As such may we enkindle thee for ample wealth.
The seer Vyaśva, seeking bulls [/Ukṣan (=his patron)], pleased you, the finder of goods.
For great wealth might we kindle you.
Der brünst'ge Seh'r Viaçva hat dich einst erfreut, der Gut du schenkst, Drum zünden wir zu grossen Guts Besitz dich an.
Der Rishi Vyasva stellte aus Anhänglichkeit an Uksan dich, den Schatzfinder, zufrieden. Eben dich wollen wir zu großem Reichtum entflammen.
Риши Вьяшва порадовал тебя,
Выискивателя благ, из преданности и Укшану.
Мы хотим мощно воспламенить тебя для великого богатства.
उश᳓ना काविय᳓स् तुवा
नि᳓ हो᳓तारम् असादयत्
आयजिं᳓ त्वा म᳓नवे जात᳓वेदसम्
हे अग्ने काव्यः कविपुत्रः उशना एतन्नामक ऋषिः मनवे राज्ञे । तस्य गृह इत्यर्थः । आयजिम् आभिमुख्येन यष्टारं जातवेदसं जातप्रज्ञं त्वा त्वाम् । पुनस्त्वाशब्द आदरार्थः । त्वमेव होतारं होमनिष्पादकं नि असादयत् नितरामुपावेशयत् ॥ विश्व हि त्वां सजोषसो देवासो दूतमक्रत । श्रुष्टी दैव प्रथमो यज्ञियौ भुवः॥१८॥
Usana Kavya stablished thee, O Agni, as Invoking Priest:
Thee, Jatavedas, Sacrificing Priest for man.
Uśanā Kāvya set you down as Hotar—
you to win (goods) by sacrifice for Manu as Jātavedas.
Es setzte einst zum Opferer dich ein Uçana Kavia, Dich Wesenkenner, der du Gut dem Menschen bringst.
Usanas Kavya setzte dich zum Hotri ein, dich den Jatavedas, für Manu zum Fürbitter.
Кавья Ушанас усадил
Тебя как хотара,
Добывающего жертвами для человека, тебя, Джатаведаса.
वि᳓श्वे हि᳓ त्वा सजो᳓षसो
देवा᳓सो दूत᳓म् अ᳓क्रत
श्रुष्टी᳓ देव प्रथमो᳓ यज्ञि᳓यो भुवः
हे अग्ने विश्वे सर्वे देवासः देवाः सजोषसः संगताः सन्तः अस्माकं हवींष्यानयतीति विचार्य त्वा। हिरवधारणे । त्वामेव दूतं हविषां वोढारं दूतम् अक्रत अकार्षुः । ततः देव द्योतमान हे अग्ने प्रथमः देवानां मुख्यभूतस्त्वं श्रुष्टी । श्रुष्टीति क्षिप्रनाम । क्षिप्रं यज्ञियः देवानां हविर्दातृत्वेन यज्ञार्हः भुवः भूयाः ॥
All Deities of one accord appointed thee their messenger:
Thou, God, through hearing, hadst first claim to sacrifice.
Because all the gods, altogether, made you their messenger,
by harkening (to them), o god, you became the first one worthy of the sacrifice.
᳓
Denn alle Götter setzten dich vereint zu ihrem Boten ein, Du warst sogleich der erste Opferer, o Gott.
Denn alle Götter haben einmütig dich zu ihrem Boten gemacht. Durch deine Bereitwilligkeit wardst du, Gott, der erste Opferwürdige.
Ведь все боги единодушные
Сделали тебя вестником.
Благодаря твоей готовности, о бог, ты стал первым достойным жертв.
इमं᳓ घा वीरो᳓ अमृ᳓तं
दूतं᳓ कृण्वीत म᳓र्तियः
पवाकं᳓+ कृष्ण᳓वर्तनिं वि᳓हायसम्
अनया यजमानश्चाग्निं देवानां दूतमकार्षीदित्याह। वीरः कर्मणि समर्थः मर्त्यः मनुष्यो यजमानः अमृतं मरणधर्मरहितं पावकं पापानां शोधकं कृष्णवर्तनिम्। वर्तनिर्मार्गः । कृष्णमार्गं विहायसम् । विहाया इति महन्नाम। गुणैस्तेजोऽधिकत्वेन वा महान्तम् इमं घ इममेवाग्निं दूतं देवानां वोढ़ृत्वेन दूतं कृण्वीत अकार्षीत् ॥
Him may the mortal hero make his own immortal messenger.
Far-spreading, Purifier, him whose path is black.
This same immortal should the mortal, the hero, make his messenger— the pure one of extensive power whose course is black.
᳓
Ihn mach zum Boten sich der Held, unsterblichen der sterbliche, Ihn, welcher flammt auf schwarzer Bahn, den kräftigen.
Diesen Unsterblichen soll der sterbliche Mann zu seinem Boten machen, den Lauteren mit der schwarzen Bahn in voller Kraft.
Пусть смертный муж вот этого
Бессмертного сделает себе вестником,
(Его,) очищающего, с черным следом, огромного!
तं᳓ हुवेम यत᳓स्रुचः
सुभा᳓सं शुक्र᳓शोचिषम्
विशा᳓म् अग्नि᳓म् अज᳓रम् प्रत्न᳓म् ई᳓डियम्
यतस्रुचः गृहीतस्रुचो यद्वा तत्तत्स्थानेषु नियमितस्रुचो वयं सुभासं शोभनदीप्तिं शुक्रशोचिषं दीपनशीलतेजस्कं विशां स्वामिनम् । यद्वा । विशाम् ईड्यम् इत्यन्वयः । मनुष्याणां स्तोतव्यम् अजरं जरारहितं प्रत्नं पुरातनं तं तथाविधम् अग्निं हुवेम स्तोत्रशस्त्रादिभिराह्वयामः ॥ ॥ १२ ॥
With lifted ladles let us call him splendid with his brilliant flame,
Men's ancient Agni, wasting not, adorable.
With ladles extended, we would call upon him of good radiance and blazing flame,
the unaging and ancient Agni, to be invoked by the clans.
Lasst Löffel reichend rufen uns den lichten, hellerstrahlenden, Der Menschen alten ew'gen Agni werth des Ruhms.
Dich wollen wir mit bereitgehaltenem Löffel anrufen, den Schönglänzenden von heller Glut, den alterlosen Agni, den schon früher für die Clane zu Berufenden.
Мы хотим призывать его, (стоя) с протянутыми ложками,
(Бога) с прекрасным светом, чистым пламенем,
Агни, (господина) племен, нестареющего, древнего, достойного призывов!
यो᳓ अस्मै हव्य᳓दातिभिर्
आ᳓हुतिम् म᳓र्तो अ᳓विधत्
भू᳓रि पो᳓षं स᳓ धत्ते वीर᳓वद् य᳓शः
यः मर्तः मनुष्यः हव्यदातिभिः हविर्दातृभिर्ऋत्विग्भिः अस्मै अग्नये आहुतिम् अविधत् विदधाति सः मनुष्यः भूरि बहु पोषं धनादिभिः पोषणम् वीरवत् पुत्रपौत्रादियुक्तं यशः कीर्तिं च धत्ते धारयति । तस्मै धनादीनि प्रयच्छतीत्यर्थः ॥
The man who pays the worship due to him with sacrificial gifts
Obtains both plenteous nourishment and hero fame.
The mortal who has dedicated a poured offering with gifts of
oblations to him
receives abundant prosperity and glory in heroes.
Der Sterbliche, der Opfertrank durch Opfergaben ihm geweiht, Dem wird zu Theil viel reiches Gut und Heldenruhm.
Der Sterbliche, der ihm die Opferung durch die Opferanteile recht gemacht hat, der empfängt reichlich Wohlstand und die Ehre vieler Söhne.
Тот смертный, который послужил ему
Жертвенными дарами, (совершив) возлияние,
Получает большое процветание, почесть, состоящую из мужей
प्रथमं᳓ जात᳓वेदसम्
अग्निं᳓ यज्ञे᳓षु पूर्विय᳓म्
प्र᳓ति स्रु᳓ग् एति न᳓मसा हवि᳓ष्मती
प्रथमं देवानां प्रधानभूतं जातवेदसं जातप्रज्ञं पूर्व्यं पुरातनमेतादृशम् अग्निं यज्ञेषु अग्निष्टोमादियज्ञेषु हविष्मती सोमादिहविर्युक्ता स्रुक् नमसा स्तोत्रेण नमस्कारेण वा सह प्रति ऐति अग्निं प्रति गच्छति ॥
To Jatavedas Agni, chief in sacrifices, first of all
With homage goes the ladle rich with sacred gifts.
(It goes) first toward Agni Jātavedas, foremost at the sacrifices— the ladle full of the oblation goes with homage.
Zum Wesenkenner geht zuerst, zum Opferlenker Agni hin Der Löffel, reich mit Schmalz versehn, gebetumtönt.
Zuerst kommt dem Agni Jatavedas, der bei den Opfern vorgeht, der Löffel mit der Opfergabe unter Verbeugung entgegen.
Первой к Джатаведасу
Агни, главному на жертвоприношениях,
Идет навстречу с поклонением жертвенная ложка с возлиянием.
आ᳓भिर् विधेम अग्न᳓ये
ज्य᳓यिष्ठाभिर्+ विअश्वव᳓त्
मं᳓हिष्ठाभिर् मति᳓भिः शुक्र᳓शोचिषे
विश्वमनोनामका वयं ज्येष्ठाभिः प्रशस्यतमाभिः मंहिष्ठाभिः पूज्यतमाभिः आभिः सूक्तरूपाभिः स्तुतिभिः शुक्रशोचिषे ज्वलत्तेजसे अग्नये विधेम परिचरेम । कथमिव । व्यश्ववत् । यथा व्यश्वोऽस्माकं पिता अग्निं स्तुतिभिः पर्यचरत् तद्वद्वयमपि परिचरेम ॥
Even as Vyatya did, may we with these most high and liberal hymns
Pay worship unto Agni of the splendid flame.
Like Vyaśva, we would do honor to Agni with these most distinguished (thoughts),
to him of blazing flame with most munificent thoughts.
Last dienen nach Viaçva's Art dem Agni uns, der hell erstrahlt, Mit diesen besten, reichlichsten Gesängen ihm.
Mit diesen besten, reichhaltigsten Gebeten wollen wir wie Vyasva dem hellglühenden Agni dienen.
Мы хотим служить Агни
Наподобие Вьяшвы, этими лучшими
Самыми щедрыми молитвами, (ему) с чистым пламенем!
नून᳓म् अर्च वि᳓हायसे
स्तो᳓मेभि स्थूरयूपव᳓त्
ऋ᳓षे वैयश्व द᳓मियाय अग्न᳓ये
वैयश्व व्यश्वस्य पुत्र हे विश्वमनोनामक ऋषे विहायसे महते दम्याय दमे गृहेऽरणीभिः मथ्यमानत्वेन भवाय । यद्वा । यजमानगृहाणां बाधपरिहारेण हिताय । अग्नये नूनं संप्रति स्तोमेभिः त्रिवृत्पञ्चदशादिलक्षणैः स्तोमैः अर्च स्तुहि । तत्र दृष्टान्तः । स्थूरयूपवत् । यथा स्थूरयूपो नामर्षिरेनमग्निमानर्च तद्वदर्चेत्यर्थः ॥
Now sing, as Sthurayupa sang, with lands to him who spreadeth far,
To Agni of the home, O Rsi, Vyasva's son.
Now chant to him of extensive power with praise songs like sturdy posts [/like Sthūrayūpa],
o seer, son of Vyaśva—to the Agni of the household.
Jetzt singe dem gewaltigen mit Lied nach Sthurajupa's Art Dem Hauses Feuer, Sänger du, Viaçva's Sohn.
Sing jetzt den Vollkräftigen mit Lobliedern zu, die einem festen Pfosten gleichen, dem häuslichen Agni, o Rishi, Sohn des Vyasva!
Воспевай сейчас огромного
Восхвалениями, наподобие Стхураюпы,
О риши, сын Вьяшвы, домашнего Агни!
अ᳓तिथिम् मा᳓नुषाणां᳐
सूनुं᳓ व᳓नस्प᳓तीना᳐म्
वि᳓प्रा अग्नि᳓म् अ᳓वसे प्रत्न᳓म् ईळते
विप्राः मेधाविनो यजमानाः मानुषाणां मनुष्याणाम् अतिथिम् अतिथिवत्पूज्यं वनस्पतीनां सूनुं वनस्पतिरूपाभिररणीभिर्जायमानत्वेन तेषां सूनुं प्रत्नं पुरातनमेवंविधम् अग्निमवसे कर्मरक्षणाय ईळते स्तुतिभिः स्तुवन्ति ॥ ॥ १३ ॥
As welcome guest of human kind, as offspring of the forest kings,
The sages worship ancient Agni for his aid.
Him, the guest of the descendants of Manu, the son of the forest-lords [=trees],
ancient Agni do the inspired priests reverently invoke for help.
Den Agni, ihn der Menschen Gast, und ihn der Waldesbäume Sohn, Den alten fleht der Sänger Schar um Hülfe an.
Der Menschen Gast, den Sohn der Bäume, den vormaligen Agni rufen die Redekundigen zur Gnade an.
Гостя людей,
Сына деревьев,
Древнего Агни вдохновенные (певцы) зовут на помощь.
महो᳓ वि᳓श्वाँ अभि᳓ षतो᳓
अभि᳓ हव्या᳓नि मा᳓नुषा
अ᳓ग्ने नि᳓ षत्सि न᳓मसा᳓धि बर्हि᳓षि
हे अग्ने महः कर्मकर्तृत्वेन महतः विश्वान् सर्वान् सतः स्तोत्रकरणार्थं वर्तमानान् स्तोतॄन् अभि अभितस्त्वं नमसा स्तुत्यतया बर्हिषि अधि नि षत्सि निषीद। तथा मानुषा मनुष्यसंबन्धीनि हव्यानि हवींषि अभि अभितस्तानि स्वीकर्तुं निषीद ॥
For men's oblations brought to him who is the mighty Lord of all,
Sit, Agni, mid our homage, on the sacred grass.
Because he, the great one, is superior to all, (let) the oblations of the descendants of Manu (also be) superior.
O Agni, sit down on the ritual grass with homage.
Zu all den grossen, mächtigen und zu des Menschen Opferwerk, O Agni, setz dich auf die Streu gebetumtönt.
Für die alle überragenden Großen bring die menschlichen Opfergaben! Agni, setz dich unter Verneigung auf das Barhis!
(Отправляйся) ко всем великим (богам,) превосходящим (людей)
К людским жертвенным возлияниям!
О Агни, садись на жертвенную солому под поклонение.
वं᳓स्वा नो वा᳓रिया पुरु᳓
वं᳓स्व रायः᳓ पुरुस्पृ᳓हः
सुवी᳓र्यस्य प्रजा᳓वतो य᳓शस्वतः
हे अग्ने वार्या वार्याणि वरणीयानि पुरु पुरूणि बहूनि गवादीनि नः अस्मभ्यं वंस्व प्रयच्छ । तथा पुरुस्पृहः पुरुभिर्बहुभिः स्पृहणीयं रायः धनम्। किंविशिष्टम् । सुवीर्यस्य शोभनवीर्योपेतं प्रजावतः पुत्रपौत्रादिसहितं यशस्वतः कीर्तिमच्च धनं नोऽस्मभ्यं वंस्व प्रयच्छ ।
Grant us abundant. treasures, grant the opulence which many crave,
With store of heroes, progeny, and high renown.
Win for us many desirable things. Win of the wealth eagerly sought by many—
accompanied by good heroes, offspring, and glory.
O schenke viele Schätze uns, o schenk uns vielbegehrtes Gut, Und kinderreiche Heldenschar, sehr glänzende.
Erwirk uns viele begehrenswerte Dinge, erwirke vielbeneideten Reichtum an guten Söhnen und Meistern, an Kindern, an Ansehen!
Добудь нам много избранных даров,
Добудь богатства многожеланного,
Состоящего из мужей, из потомства, из почестей!
तुवं᳓ वरो सुषा᳓मणे
अ᳓ग्ने ज᳓नाय चोदय
स᳓दा वसो रातिं᳓ यविष्ठ श᳓श्वते
वरो सर्वैर्वरणीय वसो शत्रूणां वासयितः यविष्ठ पुनःपुनर्जायमानत्वेन युवतम हे अग्ने त्वं सुषाम्णे सुसाम्ने। सुषामादित्वात् षत्वम् । त्वत्प्रसादाच्छोभनसामवते शश्वते बहवे जनाय प्रादुर्भूताय स्तोतॄणां सदा सर्वदा रातिं धनादिकं चोदय प्रेरय ॥
Agni, Most Youthful of the Gods, send evermore the gift of wealth
Unto Varosusaman and to all his folk.
O Agni, give the impetus to generosity to Varo Suṣāman and to his people,
each and every one, always—o youngest good one.
O Agni, treibe dem Varosuschāman und seinen ganzen Volke reichen Schatz zu, o guter, jüngster.
Schärfe du, Agni, dem Varo Susaman und jedem Manne ein, immer zu schenken, du Guter, du Jüngster!
Ты для Варо Сушамана,
О Агни, (и) для любого человека
Всегда создавай способность дарить, о Васу, о самый юный!
तुवं᳓ हि᳓ सुप्रतू᳓र् अ᳓सि
तुवं᳓ नो गो᳓मतीर् इ᳓षः
महो᳓ रायः᳓ साति᳓म् अग्ने अ᳓पा वृधि
हे अग्ने त्वम् । हिरवधारणे । त्वमेव सुप्रतूः स्तोतॄणां धनादिकं सुष्ठु प्रदाता असि प्रयच्छसीत्यर्थः । अत एव गोमतीः पश्वादियुक्तानि इषः अन्नानि महः महतः रायः धनस्य मध्ये सातिं देयं धनं च नः स्तोतॄणामस्माकम् अपा वृधि अपावृणु । प्रयच्छेत्यर्थः ॥
A mighty Conqueror art thou, O Agni, so disclose to us
Food in our herds of kine and gain of ample wealth.
For you are the furtherer. Uncover for us refreshments consisting of cows and the winning of great wealth, o Agni.
Du, o Agni, bist ja ein starker Eroberer, so eröffne uns denn reiche Labetränke und Erlangung grossen Reichthums.
Denn du gehst an der Spitze; erschließe du uns Speisen nebst Vieh, den Gewinn großen Reichtums, o Agni!
Ты ведь очень быстро продвигаешься вперед.
Ты нам открой, о Агни,
Жертвенные услады, состоящие из коров, достижение великого богатства!
अ᳓ग्ने तुवं᳓ यशा᳓ असि
आ᳓ मित्रा᳓व᳓रुणा वह
ऋता᳓वाना सम्रा᳓जा पूत᳓दक्षसा
हे अग्ने त्वं यशाः । लुप्तमत्वर्थीयः । देवानां मध्ये यशस्वी असि भवसि । अत एव त्वम् ऋतावाना ऋतावानौ सत्यवन्तौ यज्ञवन्तौ वा सम्राजा सम्राजौ सम्यग्राजमानौ पूतदक्षसा पूतदक्षसौ । दक्ष इति बलनाम। शुद्धबलौ मित्रावरुणावस्मिन् कर्मणि आ वह आह्वय । प्रायेण कर्मणि अग्नेर्मित्रावरुणसहितत्वमस्तीति' सूचयति ॥ ॥ १४ ॥
Thou, Agni, art a glorious God: bring hither Mitra, Varuna,
Imperial Sovrans, holy-minded, true to Law.
Agni, you are glorious. Convey Mitra and Varuṇa here,
the sovereign kings possessing the truth and of refined skill.
Du, o Agni, bist mit Glanz begabt; fahre Mitra und Varuna her, die heiligen, reingesinnten Oberherrn.
Agni, du bist der Angesehene; fahr uns Mitra und Varuna her, die gesetzestreuen Opferherren von lauterem Wollen!
О Агни, ты великолепен.
Привези Митру-Варуну,
Преданных закону вседержителей с чистой силой действия!