Sukta 8.27
ऋषिमनुर्वैवस्वतः
देवताविश्वेदेवाः
मन्त्र22
छन्दबृहती
अग्नि᳓र् उक्थे᳓ पुरो᳓हितो
ग्रा᳓वाणो बर्हि᳓र् अध्वरे᳓
ऋचा᳓ यामि मरु᳓तो ब्र᳓ह्मणस् प᳓तिं
देवाँ᳓ अ᳓वो व᳓रेणियम्
मनुः प्रार्थयते । उक्थे स्तोत्रशस्त्रात्मके अध्वरे हिंसारहितेऽस्मिन् यज्ञे अग्निः पुरोहितः यज्ञार्थं पुरत उत्तरवेद्यामृत्विग्भिर्निहितोऽभूत् । तथा ग्रावाणः च सोमाभिषवार्थं पुरतो निहिताः । बर्हिः च पुरतो निहितमासादितम् । एवं सामग्र्यां सत्यां मरुतः एकोनपञ्चाशन्मरुद्गणान् ब्रह्मणस्पतिं स्तोत्रस्य पालयितारमेतन्नामकं देवं देवान् इन्द्रादींश्च एतान् सर्वान् देवान् वरेण्यं वरणीयं भजनीयम् अवः रक्षणम् ऋचा सूक्तरूपया स्तुत्या यामि मनुरहं याचामि। याचतेर्लटि रूपम् । वर्णलोपश्छान्दसः ॥
CHEIF Priest is Agni at the laud, as stones and grass at sacrifice:
With song I seek the Maruts, Brahmanaspati, Gods for help much to be desired.
Agni has been set in front while the solemn speech (is being recited), as have the pressing stones and the ritual grass while the ceremony (is
going forth).
With a verse I implore the Maruts, Brahmaṇaspati, and the gods for help worthy to be chosen.
Dem Spruch ist Agni vorgesetzt, dem Opfer Steine und die Streu; Ich geh mit Lied die Maruts, den Gebetes Herrn, um schönen Schutz die Götter an.
Agni ist zum Leiter des Lobliedes bestellt, die Preßsteine, das Barhis zum Leiter der Opferhandlung. In gebundner Rede wende ich mich an die Marut, an Brihaspati, an die Götter um ihre vielbegehrte Gunst.
Агни поставлен во главе при произнесении хвалы,
Давильные камни, жертвенная солома – при обряде,
С гимном я обращаюсь к Марутам, к Брахманаспати,
К богам за избранной помощью.
आ᳓ पशुं᳓ गासि पृथिवीं᳓ व᳓नस्प᳓तीन्
उषा᳓सा न᳓क्तम् ओ᳓षधीः
वि᳓श्वे च नो वसवो विश्ववेदसो
धीना᳓म् भूत प्राविता᳓रः
पूर्वार्धर्चेऽग्निः संबोध्यते पश्वादिशब्दसद्भावात् । हे अग्ने नोऽस्मदीये यज्ञे पशुम् अग्नीषोमीयं पशुं प्रति आ गासि आगच्छसि। गाङ् गतौ । व्यत्ययेन परस्मैपदम् । तथा पृथिवीम् इदं देवसदनं प्रति किंच वनस्पतीन् मथनसाधनानरणिरूपान् वनस्पतीन् प्रति तथा उषासा होतव्यत्वेन उषःकालं तथा नक्तं यष्टव्यतया रात्रिं च प्रति किंच ओषधीः । ‘उष दाहे' अत्र मादनकर्मा । ओषन्ति माद्यन्त्यनेनेत्योषः सोमः । स धीयते निधीयते येष्वित्योषधयो ग्रावाणः । तान् प्रत्यागच्छसि । यद्वा । ओषध्यः फलपाकान्ता लताः । ताः प्रत्यायाहि। अथवा हे स्तोतः पश्वादीन्
आ गासि समन्तात् स्तुहि । ‘कै गै शब्दे' इति धातुः । ततो हे वसवः वासयितारः विश्ववेदसः सर्वधनाः सर्वज्ञाना वा हे विश्वे सर्वेऽपि देवाः नः अस्मदीयानां कर्मणां प्रावितारः भूत । अनेनाग्निना सह यूयं प्रकर्षेण रक्षका भवत ॥
I sing to cattle and to Earth, to trees, to Dawns, to Night, to plants.
O all ye Vasus, ye possessors of all wealth, be ye the furtherers of our thoughts.
Here I have sung the (sacrificial) animal, the earth, the trees, Dawn and Night, the plants.
And do you all, good ones affording all possessions, become furtherers of our poetic insights.
Besingen will ich Erde, Bäume und das Vieh, die Kräuter, Nacht und Morgenroth; Und all ihr guten Götter, ihr allwissenden, seid unsrer Andacht Förderer.
Ich mache durch Gesang geneigt das Tier, die Erde, die Bäume, Morgen und Nacht, die Pflanzen. Und ihr allwissenden Götter seid alle Förderer unserer frommen Gedanken!
Я хочу воспеть скот, землю, лесные деревья,
Утро и Ночь, (целебные) растения.
А вы все, о Васу всеведущие,
Будьте поощрителями наших поэтических мыслей!
प्र᳓ सू᳓ न एतु अध्वरो᳓
अग्ना᳓ देवे᳓षु पूर्वियः᳓
आदित्ये᳓षु प्र᳓ व᳓रुणे धृत᳓व्रते
मरु᳓त्सु विश्व᳓भानुषु
पूर्व्यः पुरातनः । पूर्व्यान् पुरातनानिन्द्रादीन् देवान् प्रति क्रियमाणत्वात् यज्ञोऽपि पूर्व्यं इत्युच्यते । तादृशो मुख्यः नः अस्मदीयः अध्वरः यज्ञः अग्ना। ‘सुपां सुलुक्' इति सप्तम्या डादेशः । अग्नौ । अग्निर्देवानां मुख्यत्वात् प्रथममभिहितः । तस्मिन्नग्नौ सर्वेष्वन्येषु देवेषु च सु सुष्ठु प्र एतु प्रकर्षेण गच्छतु । देवान् विशिनष्टि। आदित्येषु अदितेः पुत्रेष्विन्द्रादिषु धृतवते धृतकर्मणि वरुणे च विश्वभानुषु सर्वतो व्याप्ततेजस्केषु मरुत्सु च प्र एतु ॥
Forth go, with Agni, to the Gods our sacrifice of ancient use,
To the Adityas, Varuna whose Law stands fast, and the all-lightening Marut troop.
Let our ceremony go forth first to Agni among the gods,
forth to the Ādityas, to Varuṇa of firm commandments, to the
all-radiant Maruts,
Das alte Opfer schreit' uns schön zu Agni, zu den Göttern vor, Zu den Aditja's, Varuna, dem Schirm des Rechts, den Maruts, den allglänzenden.
Unser Opfer soll fein zuerst unter den Göttern zu Agni gehen, zu den Aditya´s, zu Varuna, der die Gebote aufrecht hält, zu den allglänzenden Marut.
Наш обряд пусть прекрасно продвигается:
Сначала к Агни среди богов,
(Затем пусть) про(двигается) к Адитьям, к Варуне, чей завет крепок,
К Марутам всесверкающим!
वि᳓श्वे हि᳓ ष्मा म᳓नवे विश्व᳓वेदसो
भु᳓वन् वृधे᳓ रिशा᳓दसः
अ᳓रिष्टेभिः पायु᳓भिर् विश्ववेदसो
य᳓न्ता नो अवृकं᳓ छर्दिः᳓
विश्ववेदसः सर्वतो व्याप्तधनाः । बहुधना इत्यर्थः। तादृशाः रिशादसः रिशतां हिंसतां शत्रूणामसितार उपक्षपयितारो वा विश्वे हि ष्म सर्वे खलु देवाः मनवे । षष्ट्यर्थे चतुर्थी। मनोः वृधे वर्धनाथ भुवन् भवन्तु । स्तोत्रे मनुष्याय धनं दत्वा तं वर्धयन्तु इत्याशास्ते । ततो हे विश्ववेदसः सर्वधनाः सर्वज्ञा वा देवाः अरिष्टेभिः परैरहिंसितैः पायुभिः पालनैः सह अवृकम् । वृकः स्तेनः । तद्रहितम्। बाधारहितमित्यर्थः । तादृशं छर्दिः गृहं नः अस्मभ्यं यन्त प्रयच्छत । शत्रून् हृत्वा गृहेष्वस्माभिः कर्माणि कारयतेत्यर्थः । यन्तेति यमेर्लोटि छान्दसो विकरणस्य लुक् । तस्य तबादेशः । तेनानुनासिकलोपाभावः ॥
Lords of all wealth, may they be strengtheners of man, destroyers of his enemies.
Lords of all wealth, do ye, with guards which none may harm, preserve our dwelling free from foes.
For they all, affording all possessions, caring for the stranger, will be there for Manu, to increase him.
With invulnerable protectors, you who afford all possessions—hold out to us shelter that keeps the wolf away.
Denn die allweisen sollen alle sein zum Heil dem Mann, die Feindvertilgenden; Mit unversehrten Hütern reicht, allweise, uns den Schutz, der vor dem Bösen schirmt.
Denn alle die Allwissenden mögen dem Manu zum Gedeihen gereichen, die Herren-stolzen. Durch eure unverletzbaren Schützer reichet uns, ihr Allwissende, wolfs-sicheren Schutz!
Пусть же все вы всеведущие для Ману
Станете усилением, (вы,) заботящиеся о чужом (?)!
С (вашими) невредимыми защитниками, о всеведущие,
Даруйте нам щит, (охраняемый) от волков!
आ᳓ नो अद्य᳓ स᳓मनसो
ग᳓न्ता वि᳓श्वे सजो᳓षसः
ऋचा᳓ गिरा᳓ म᳓रुतो दे᳓वि अ᳓दिते
स᳓दने प᳓स्तिये महि
समनसः सर्वेषु स्तोतृषु समानमनस्काः विश्वे सर्वे देवा यूयं सजोषसः परस्परं संगताः सन्तः गिरा। शुश्रूषुतया प्राप्तव्ययेत्यर्थः । तया ऋचा सह अद्य अस्मिन् यागदिने नः यष्टॄन् अस्मान् आ गन्त आगच्छत । अनन्तरं हे मरुतः देवि द्योतमाने महि महति देवानां मातृत्वान्महत्वयुक्ते हे अदिते अदीने एतन्नामिके देवि सदने स्थाने पस्त्ये अम्मदीये गृहे स्तोतव्यतयोपविशत ॥ मरुत इत्यादेर्वाक्यभेदादनिघातः । उत्तरत्र पूर्वस्यामन्त्रितस्याविद्यमानवत्त्वेन वाक्यादित्वादनिघातः ॥ ॥ ३१ ॥
Come to us with one mind to-day, come to us all with one accord,
Maruts with holy song, and, Goddess Aditi, Mighty One, to our house and home.
Come to us here today, all of like mind and like delight—
o Maruts, goddess Aditi, great House-Goddess—at our verse and our song to our seat.
O kommet heute gleichgesinnt, vereinigt alle her zu uns, Durch Lied und Preis, o Maruts, Göttin Aditi, zum Sitz, o grosse, heimische.
Kommet heute alle einmütig, vereint zu uns mit der gebundenen Rede, mit dem Loblied, ihr Marut, Göttin Aditi, in unser Haus, große Pastya;
К нам сегодня единодушные
Приходите все в согласии
С гимном (и) хвалебной песнью, о Маруты, о богиня Адити,
На (это) сидение, о великая Пастья!
अभि᳓ प्रिया᳓ मरुतो या᳓ वो अ᳓श्विया
हव्या᳓ मित्र प्रयाथ᳓न
आ᳓ बर्हि᳓र् इ᳓न्द्रो व᳓रुणस् तुरा᳓ न᳓र
आदित्या᳓सः सदन्तु नः
हे मरुतः प्रिया प्रियाणि या यानि वः युष्माकम् अश्व्या अश्व्यानि प्रियानश्वसंघान् अभि प्रयाथन अस्मद्यज्ञं प्रति प्रापयत । यूयमश्वैर्युक्ताः सन्त आगच्छतेत्यर्थः । अथ हे मित्र। मित्रशब्देनान्ये वरुणादयोऽप्युच्यन्ते । हे मित्रादयो देवाः हव्या हव्यानि हवनयोग्यानि हवींषि स्वीकर्तुमागच्छतेत्यर्थः। स्तूयमाना आगच्छत । प्रपूर्वाद्यातेर्लोटि तप्तनप्तनथनाश्च' इति थनादेशः । आगत्य च इन्द्रो वरुणः इन्द्रावरुणौ तुराः संग्रामे शत्रुवधार्थं त्वरमाणाः नरः नेतारः आदित्यासः अदितेः पुत्रा मरुदादयो देवाश्च नः अस्मदीये यज्ञे बर्हिः बर्हिषि आसादिते आ सदन्तु आसीदन्तु प्रविशन्तु । सदेः सीदादेशाभावश्छन्दसः ॥
Send us delightful things, ye Maruts, on your steeds: come ye, O Mitra, to our gifts.
Let Indra, Varuna, and the Adityas sit, swift Heroes, on our sacred grass.
Dear are those equine (gifts) of yours and dear to you the oblations to which you drive, o Maruts and Mitra.
Let Indra, Varuṇa, the powerful men [=Maruts?], (and?) the Ādityas sit on this ritual grass of ours.
O Maruts, Mitra zu den lieben Opfern kommt, die passend sind für eur Gespann, Auf unsre Streu, Aditja's, Indra, Varuna, ihr starken Männer, setzet euch.
Zu euren lieben Roßopfern, zu denen ihr Marut und du Mitra euch aufmachet! Indra, Varuna, die mächtigen Herren Aditya´s sollen sich auf unser Barhis setzen.
На(правьте), о Маруты, о Митра, на жертвоприношения
Ваши милые табуны коней, на которых вы (обычно) приезжаете!
Пусть Индра, Варуна, могучие мужи
Адитьи усядутся у нас на жертвенную солому!
वयं᳓ वो वृक्त᳓बर्हिषो
हित᳓प्रयस आनुष᳓क्
सुत᳓सोमासो वरुण हवामहे
मनुष्व᳓द् इद्ध᳓अग्नयः
हे वरुण वरुणादयो हे देवाः वृक्तबर्हिषः ऋत्विजः वयम् आनुषक् स्रुगादिष्वनुषक्तं यथा भवति तथा हितप्रयसः । प्रीणातीति प्रयोऽन्नम् । तेषु निहितहविष्काः सन्तः वः युष्मान् हवामहे एतानि हवींष्यादातुमाह्वयामः । कीदृशाः । सुतसोमासः अभिषुतसोमाः इद्धाग्नयः आहुतिभिः समिद्धाग्नयो वयमाह्वयामः । तत्र दृष्टान्तः । मनुष्वत् । मनुर्यथा यज्ञे युष्मानाजुहाव तद्वत् ॥
We who have trimmed the grass for you, and set the banquet in array,
And pressed the Soma, call you, Varuina, like men, with sacrificial fires aflame.
We who have ritual grass twisted for you and pleasurable offerings set out in due order,
who have soma pressed and the fire kindled, like Manu, invoke (you), o Varuṇa.
Wir rufen euch der Reihe nach, die Streu und Opfer wir besorgt, Den Somatrank gebraut und Agni's Glut entflammt, nach Menschen Art, o Varuna.
Wir rufen euch, nachdem wir ordnungsgemäß das Barhis herumgelegt, die Opfer-genüsse bereitet, Soma ausgepreßt haben, o Varuna, wie Manu tat, bei entzündetem Feuer.
Мы зовем вас, расстелив жертвенную солому,
Выставив по порядку жертвенную пищу,
Выжав сому, о Варуна,
Подобно Ману, зажегши огонь.
आ᳓ प्र᳓ यात म᳓रुतो वि᳓ष्णो अ᳓श्विना
पू᳓षन् मा᳓कीनया धिया᳓
इ᳓न्द्र आ᳓ यातु प्रथमः᳓ सनिष्यु᳓भिर्
वृ᳓षा यो᳓ वृत्रहा᳓ गृणे᳓
हे विश्वे देवाः प्र यात प्रकर्षेणास्मदीयकर्मण्यागच्छत । हे मरुतः हे विष्णो स्वबलेन सर्वतो व्याप्तैतन्नामक देव हे अश्विना अश्विनौ पूषन् । स्तोतॄन् धनादिना पोषयतीति पूषा । एतन्नामक देव मरुदादयो हे देवाः माकीनया मामकीनया। अस्मच्छब्दात् ' युष्मदस्मदोः' (पा. सू. ४, ३,१) इति खञ् शैषिकः । एकवचने ' तवकममकौ ' इति ममकादेशः । वर्णलोपश्छन्दसः । मया क्रियमाणया धिया स्तुत्या सहास्मद्यज्ञं प्रत्यागच्छत । मरुदादेरामन्त्रितस्य वाक्यभेदादनिघातः । किंच प्रथमः देवानां मुख्यः सः इन्द्रः च आ यातु । वृषा कामाना सेक्ता यः इन्द्रः सनिष्युभिः । सनिः संभजनम् । तदात्मन इच्छद्भिः स्तोतृभिः वृत्रहा अपामावरकस्य वृत्रासुरस्य हन्तेति गृणे स्तूयते ।' गॄ शब्दे' इत्यस्य कर्मणि लिटि छान्दसो विकरणः ॥
O Maruts, Visinu, Asvins, Pusan, haste away with minds turned hitherward to Me.
Let the Strong Indra, famed as Vrtra's slayer, come first with the winners of the spoil.
Drive forth hither, o Maruts, Viṣṇu, Aśvins, Pūṣan, by reason of the poetic insight belonging to me.
Let Indra drive here first, with those desirous of gain—he who is sung as the Vr̥tra-smashing bull.
O kommt herbei, ihr Maruts, Vischnu, Ritterpaar, Puschan, durch mein Gebet gelockt, Als erster komme Indra mit den brünstigen, Der Stier als Vritraheld gerühmt.
Machet euch auf den Weg herwärts mit meiner Dichtung, ihr Marut, Vishnu, ihr Asvin, Pusan! Indra soll als Erster kommen mit den Beutelustigen, der Bulle, der als Vritratöter gefeiert wird.
Прибывайте, о Маруты, Вишну, Ашвины,
Пушан с моей молитвой!
О Индра, приезжай первым вместе со стремящимися к добыче (Марутами),
(Этот) бык, которого воспевают как убийцу Вритры!
वि᳓ नो देवासो अद्रुहो
अ᳓छिद्रं श᳓र्म यछत
न᳓ य᳓द् दूरा᳓द् वसवो नू᳓ चिद् अ᳓न्तितो
व᳓रूथम् आदध᳓र्षति
हे अद्रुहः स्तोतॄणामद्रोग्धारः । यद्वा । द्रुहेरौणादिकः कर्मणि क्विप् । शत्रुभिरहिंस्याः । हे देवासः मरुदादयो देवाः अच्छिद्रं बाधकरहितं साधीयो वा शर्म । शृणाति दुःखादिकमिति शर्म गृहम् । तत् नः अस्मभ्यं वि यच्छत । हे वसवः शत्रूणां वासयितारो मरुदादयः दूरात् दूरदेशात् अन्तितः अन्तिकदेशाद्वा कश्चिदागत्य नू चित् कदाचिदपि वरूथं वरणीयं संभजनीयं यत् गृहं न आदधर्षति आधर्षणं हिंसनं न करोति तद्गृहं प्रयच्छतेति समन्वयः। 'धृष प्रसहने' इत्यस्य विभाषितणिच्त्वात् यदा णिच् नास्ति तदा रूपम् ॥
Ye Guileless Gods, bestow on us a refuge strong on every side,
A sure protection, Vasus, unassailable from near at hand or from afar.
O gods without deceit, hold out to us unbroken shelter,
a defense that neither from afar, nor even from nearby will (anyone)
venture against, o good ones.
O reichet, holde Götter, uns die Schutzwehr, welche nimmer bricht, Den Schirm, o gute, welchem keiner keck sich naht, nicht aus der Nähe, noch von fern.
Ihr truglosen Götter, breitet über uns euren lückenlosen Schirm aus, die Schutzwehr, die keiner aus der Ferne noch aus der Nähe anzutasten wagt, ihr Guten!
О боги, безобманные, распространите
Над нами непрерывный щит,
Укрытие, на которое никто бы не покусился
Ни издалека, о Васу, ни изблизи!
अ᳓स्ति हि᳓ वः सजाति᳓यं रिशादसो
दे᳓वासो अ᳓स्ति आ᳓पियम्
प्र᳓ णः पू᳓र्वस्मै सुविता᳓य वोचत
मक्षू᳓ सुम्ना᳓य न᳓व्यसे
हे रिशादसः रिशतां हिंसतामसितारः देवासः देवा द्योतमाना मरुदादयः वः युष्माकं सजात्यम् अस्ति परस्परं समानजातिभावोऽस्ति खलु । किंच आप्यम् । आपिर्बन्धुः । तस्य भाव आप्यम् । स्तोतृषु स्तुत्यलक्षणेन संबन्धात् वैवस्वतेन मनुना मया स्तोत्रा सह युष्माकं बन्धुभावः अस्ति खलु । ततः पूर्वस्मै प्रथमभाविने सुविताय । सुष्ठु ईयते सर्वैरागम्यत इति सुवितोऽभ्युदयः । तस्मै नव्यसे नवीयसे नवतराय सुम्नाय च उभयं मक्षु शीघ्रं नः अस्माकं प्र वोचत प्रकर्षेण ब्रूत । अभ्युदयधनानि प्रयच्छतेत्यर्थः ॥ ॥ ३२ ॥
Kinship have I with you, and close alliance O ye Gods, destroyers of our foes.
Call us to our prosperity of former days, and soon to new klicity.
For there exists for you a common birth (with us), you gods who care for the stranger; there exists friendship.
Commend us for previous good faring; right away (re)commend (us) for newer favor.
Denn ihr, o Götter, seid verwandt, befreundet uns, die die Verderber ihr verzehrt, O lasst zu altem Wohlergehn gelangen uns und eilig auch zu neuer Huld.
Denn mit euch besteht Bekanntschaft, Bundesgenossenschaft, ihr herrenstolzen Götter. Machet uns Aussicht auf das frühere Wohlergehen und recht bald auf erneutes Glück!
Ведь сейчас ради вкушения желанного,
Сейчас ваше восхваление,
О всеведущие, я, склоняюсь перед вами,
Выпустил течь, как неиссякающую (реку).
इदा᳓ हि᳓ व उ᳓पस्तुतिम्
इदा᳓ वाम᳓स्य भक्त᳓ये
उ᳓प वो विश्ववेदसो नमस्यु᳓र् आँ᳓
अ᳓सृक्षि अ᳓नियाम् इव
हे विश्ववेदसः सर्वधना हे देवाः नमस्युः अन्नमिच्छन् मनुरहं वः युष्मद्विषयाम् उपस्तुतिम् अन्यामिव अदृष्टपूर्वामिव स्थिताम् । कैश्चिदप्यकृतामित्यर्थः । तादृशीमुपस्तुतिम् इदा हि ।
हिरवधारणे । इदानीमेव उप आ असृक्षि उपासृजामि करोमीत्यर्थः । किमर्थम् । वः युष्मत्संबन्धिनः वामस्य वननीयस्य इदा इदानीमेव भक्तये संभजनाय । लाभायेत्यर्थः । असृक्षीति सृजेर्लुङि रूपम् । पादादित्वादनिघातः ॥
For now have I sent forth to you, that I may win a fair reward,
Lords of all wealth, with homage, this my song of praise. like a milch-cow that faileth not.
Because just now (I have dispatched) a praise invocation to you, just now for the distribution of desirable goods—
to you who afford all possessions have I, doing homage, dispatched (it) like a lead(-cow).
Denn hier hab' ich ergossen euch das Lob, um Schönes zu empfahn, Vor euch mich beugend, o die ihr allwissend seid, wie einen Strom, der nie versiegt.
Denn jetzt habe ich an euch ein Preislied, jetzt um Anteil an dem Gut zu erlangen, ehrerbietig losgelassen, ihr Allwissende, wie eine zweite Kuh zum Kalb.
उ᳓द् उ ष्य᳓ वः सविता᳓ सुप्रणीतयो
अ᳓स्थाद् ऊर्ध्वो᳓ व᳓रेणियः
नि᳓ द्विपा᳓दश् · च᳓तुष्पादो अर्थि᳓नो
अ᳓विश्रन् पतयिष्ण᳓वः
हे सुप्रणीतयः । शोभनप्रणीतिः स्तुतिः । शोभनप्रणयनाः शोभनस्तुतयो मरुतः वः युष्माकं मध्ये ऊर्ध्वः ऊर्ध्वं गन्ता वरेण्यः सर्वैर्वरणीयः संभजनीयः सः सविता सर्वस्य स्वकर्मणि प्रेरक एतन्नामकः स देवो यदा उत् अस्थात् स्वतेजसोद्गतोऽभूत् तदा अर्थिनः द्विपादः पादद्वययुक्ताः पुरुषाः चतुष्पादः पादचतुष्टययुक्ता अश्वादयः पतयिष्णवः पतनशीलाः पक्षिणश्च नि अविश्रन् स्वस्वकार्येषु निविशन्ते । सूर्य उदिते केचन पुरुषा अग्निहोत्रादिकं कुर्वन्ति केचन देवताविषयं स्तोत्रं कुर्वते । पश्वादयस्तृणादिभक्षणार्थं सर्वत्र संचरन्ति । न्यविश्रन् । निपूर्वाद्विशतेर्लङि व्यत्ययेन परस्मैपदम् । ‘बहुलं छन्दसि ' इति रुडागमः ॥
पञ्चमेऽहनि प्रउगशस्त्रे ‘देवदेवम्' इति वैश्वदेवस्तृचः । सूत्रितं च-- देवंदेवं बृहदु गायिषे वचः' (आश्व. श्रौ. ७. १२) इति ॥
Excellent Savitar hath mounted up on high for you, ye sure and careful Guides.
Bipeds and quadrupeds, with several hopes and aims, and birds have settled to their tasks.
O you of good guidance, for you has this Savitar, worthy to be chosen, stood up, erect.
Down have settled the busy two-footed and four-footed, and those that fly about.
Erhoben hat sich Savitar, schönleitende, der liebenswerthe hoch vor euch; Was zwei und was vier Füsse hat, was fliegen kann, was strebt, hat sich zur Ruh gelegt.
Jener Savitri, der Auserwählte, hat sich jetzt für euch hoch aufgerichtet, ihr guten Führer. Die geschäftigen Zwei- und Vierfüßler haben sich jetzt zur Ruhe begeben und die Fliegenden.
Вон тот Савитар, о прекрасные вожди,
Поднялся для вас прямо, (он) избранный.
Двуногие (и) четвероногие, занятые делами,
Отправились (теперь) на покой, (а также) летающие.
देवं᳓-देवं वो अ᳓वसे
देवं᳓-देवम् अभि᳓ष्टये
देवं᳓-देवं हुवेम वा᳓जसातये
गृण᳓न्तो देविया᳓ धिया᳓
वयं देव्या द्योतमानया धिया स्तुत्या गृणन्तः स्तुवन्तः सन्तः वः युष्माकं मध्ये देवंदेवं दीप्यमानं देवम् अवसे कर्मरक्षणाय आह्वयाम। अनुक्रमेणाह। अभिष्टये अभिलषितप्राप्त्यर्थं च देवदेवं वयमाह्वयाम । ततः वाजसातये अन्नलाभाय हुवेम ह्वयाम ॥
Singing their praise with God-like thought let us invoke each God for grace,
Each God to bring you help, each God to strengthen you.
Every god among you for help, every god for dominance,
every god for prizewinning would we invoke, singing with poetic insight (as our) goddess.
Zum Schutze rufen Gott für Gott, zum Beistand Gott für Gott wir her, Mit göttlichem Gebete flehend Gott für Gott, um reihe Beute zu empfahn.
Jeden Gott wollen wir zu eurem Beistand, jeden Gott, damit wir zur Geltung kommen, jeden Gott zum Lohngewinn rufen, ihn mit der göttlichen Dichtung feiernd.
Одного бога за другим вам на помощь,
Одного бога за другим для поддержки,
Одного бога за другим мы хотим призвать для захвата добычи,
Воспевая (их) в божественном произведении.
देवा᳓सो हि᳓ ष्मा म᳓नवे स᳓मन्यवो
वि᳓श्वे साकं᳓ स᳓रातयः
ते᳓ नो अद्य᳓ ते᳓ अपरं᳓ तुचे᳓ तु᳓ नो
भ᳓वन्तु वरिवोवि᳓दः
समन्यवः समानमनसः यद्वा संग्रामेषु शत्रुहननार्थं समानक्रोधयुक्ताः विश्वे सर्व एव देवासो हि ष्म मरुदादयो देवाः खलु मनवे एतान्नामकाय ऋषये मह्यं साकं सह युगपदेव सरातयः धनादिदानेन सहिताः भवन्तु । पुनरपि प्रार्थ्यते । ते देवाः नः अस्माकम् अद्य अस्मिन् दिने अपरं च किं बहुना सर्वेषु दिवसेषु धनदातारो भवन्तु। न केवलमस्माकमेव किंतु तुचे । तुमि(तुगि)त्यपत्यनाम। तुजि पिजि हिंसादाननिकेतनेषु'। तोजयति हिनस्ति पितुर्दुःखादिकमिति तुक् पुत्रः । तस्मै नः अस्माकं पुत्राय वरिवोविदः वरणीयस्य धनस्य लम्भयितारः भवन्तु ॥
For of one spirit are the Gods with mortal man, co-sharers all of gracious gifts.
May they increase our strength hereafter and to-day, providing case and ample room.
For the gods, all as one, are of like fervor for Manu, of like generosity. Let them be for us now, let them be in the future for our progeny, the finders of a wide realm.
Denn alle Götter sind dem Menschen gleichgesinnt, an Gaben gleich sie allesammt; Sie mögen Segen schenken uns und unserm Haus, für heut und für die künft'ge Zeit.
Denn alle Götter insgesamt sind einmütig dem Manu gleich günstig. Diese sollen heute, diese in Zukunft unserem Samen aus der Not einen Ausweg finden.
Ведь боги для человека одинаково ревностные,
Все они вместе одинаково готовы давать.
Пусть они сегодня, пусть они в будущем для нашего потомства
Будут создателями широкого простора!
प्र᳓ वः शंसामि अद्रुहः
संस्थ᳓ उ᳓पस्तुतीना᳐म्
न᳓ तं᳓ धूर्ति᳓र् वरुण मित्र म᳓र्तियं
यो᳓ वो धा᳓मभ्यो अ᳓विधत्
हे अद्रुहः अद्रोग्धारोऽहिंस्या वा मरुदादयः उपस्तुतीनाम् उपस्तोत्राणां संस्थे तासां यज्ञे क्रियमाणत्वादस्मत्संस्थानभूतेऽस्मिन् यज्ञे वः युष्मान् प्र शंसामि प्रकर्षेण स्तौमि। हे वरुण मित्र मित्रावरुणौ तं मर्त्यं मनुष्यं धूर्तिः । धुर्वी हिंसार्थः। शत्रुभ्यो हिंसा तं न बाधते यः मनुष्यः वः युष्माकं धामभ्यः तेजोभ्यः । धीयतेऽस्मिन्निति धाम शरीरं वा । तेभ्यः अविधत् ॥ ‘विध विधाने'। हवींषि विदधाति प्रयच्छति । एतेन तेजसामपि हविर्भाक्त्वमस्तीति ज्ञायते ॥
I laud you, O ye Guileless Gods, here where we meet to render praise.
None, Varuna and Mitra, harins the mortal, man who honours and obeys your laws.
I recite to you, o you without deceit, at the concourse of praise invocations. No injury (comes) to that mortal who has done honor to your
ordinances, o Varuṇa, Mitra, (and Aryaman).
Euch, holdgesinnte, preise ich in dieser Lieder Chorgesang; Nicht trifft, o Mitra-Varuna, Verletzung den, der euren Satzungen gehorcht.
Ich preise euch, ihr Truglosen, im Wettstreit der Loblieder. Nicht trifft den Sterblichen die Hinterlist, Mitra und Varuna, der euren Personen gehuldigt hat.
Я прославляю вас, о лишенные обмана,
В состязании восхвалений.
Не (настигнет) зло того смертного, о Варуна, о Митра,
Кто почтил ваши установления!
प्र᳓ स᳓ क्ष᳓यं तिरते वि᳓ मही᳓र् इ᳓षो
यो᳓ वो व᳓राय दा᳓शति
प्र᳓ प्रजा᳓भिर् जायते ध᳓र्मणस् प᳓रि
अ᳓रिष्टः स᳓र्व एधते
हे मरुदादयः सः मनुष्यः क्षयम्। क्षियन्ति निवसन्त्यत्रेति क्षयो गृहम् । तत् स मनुष्यः प्र तिरते प्रकर्षेण वर्धयति । तिरतिर्वृद्धिकर्मा । स एव महीः महान्ति इषः अन्नानि च वि वर्धयति यः मनुष्यः वराय वरणीयाय धनाय तदर्थं वः युष्मभ्यं दाशति हवींषि प्रयच्छति । धनादिभिर्वर्धयतीत्यन्वयः। किंच धर्मेणः । ध्रियते ऋत्विग्भिरिति धर्म कर्म । युष्मद्विषयात् कर्मणः सकाशात् स मनुष्यः प्रजाभिः पुत्रपौत्रादिभिः परि परितः सर्वतः प्र जायते प्रकर्षेणाविर्भवति । ‘आत्मा वै पुत्रनामासि' (श. ब्रा. १४. ९. ४. २६) इति श्रुतेः। ततः अरिष्टः अन्यैरहिंसितः सर्वः युष्माकं हविष्प्रदानात् सकलो जनः एधते धनादिभिर्वर्धते ॥ ॥ ३३ ॥
He makes his house endure, he gathers plenteous food who pays obedience to your will.
Born in his sons anew he spreads as Law commands, and prospers every way unharmed.
He furthers his dwelling place, ex(tends) his great refreshments, who does ritual service to your liking.
He is propagated through progeny forth from his foundation.
Unharmed and whole, he thrives.
Der mehrt sein Gut und häuft sich grosse Nahrung an, wer eurem Willen huldiget, Der pflanzt sich nach der Reihe fort durch Kindeskind, gedeiht vollkommen, unversehrt.
Der vergrößert sein Haus, vermehrt seinen großen Speisesegen, wer eurem Wunsch entspricht. Er pflanzt sich pflichtgemäß durch Kinder fort, er gedeiht ganz und gar ohne Schaden.
Он увеличивает (свое) жилище, у(множает) великие жертвенные услады,
(Тот,) кто почитает (вас) по вашему желанию.
Он возрождается в потомстве, как положено,
Он процветает, целый и невредимый.
ऋते᳓ स᳓ विन्दते युधः᳓
सुगे᳓भिर् याति अ᳓ध्वनः
अर्यमा᳓ मित्रो᳓ व᳓रुणः स᳓रातयो
यं᳓ त्रा᳓यन्ते सजो᳓षसः
सः अर्यमादीनां हविर्दाता मनुष्यः युधः । 'युध संप्रहारे । भावे क्विप् । युद्धात् ऋते विनापि विन्दते धनानि लभते । किंच सुगेभिः शोभनगमनैः सुष्ठु गन्तृभिवाश्वैः सह अध्वनः मार्गान् । गन्तव्यान् देशानित्यर्थः। तान् याति गच्छति। यं जनम् अर्यमा सततं गच्छन् मित्रः स्तोतॄणां यष्टॄणां च धनप्रदानेन मित्रभूतः वरुणः निवारयिता शत्रूणां यद्वा वरणीयः संभजनीय
एतन्नामकाः सरातयः समानदानास्त्रयो देवाः सजोषसः परस्परं संगताः सन्तः यं हव्यप्रदातारं त्रायन्ते स्वरक्षणैः पालयन्ति स धनादीनि विन्दतीत्यन्वयः ॥
E'en without war he gathers wealth, and goes hisway on pleasant paths,
Whom Mitra, Varuna and Aryaman protect, sharing the gift,of one accord.
That one acquires without fighting; along (paths) easy to go on he travels his routes,
whom Mitra, Varuṇa, and Aryaman protect—they of like generosity and like delight.
Auch ohne Kampf gewinnt er Gut, geht auf gebahnten Pfaden hin, Wen gleich an Huld Arjaman, Mitra, Varuna beschützen alle im Verein.
Der erwirbt ohne Kampf, er geht seine Wege auf guter Straße, wen Aryaman, Mitra, Varuna gleich günstig, einträchtig schützen.
Без борьбы он находит (богатства),
Он проходит (свой) путь по легким (дорогам), –
(Тот,) кого Арьяман, Митра, Варуна, одинаково готовые дарить,
Охраняют в согласии.
अ᳓ज्रे चिद् अस्मै कृणुथा निअ᳓ञ्चनं
दुर्गे᳓ चिद् आ᳓ सुसरण᳓म्
एषा᳓ चिद् अस्माद् अश᳓निः परो᳓ नु᳓ सा᳓
अ᳓स्रेधन्ती वि᳓ नश्यतु
हे देवाः अज्रे चित् । ‘ज्रि अभिभवे'। परैरनभिभवनीयेऽपि परपुरे न्यञ्चनं नितरां गमनम् अस्मै मनवे कृणुथ यूयं कुरुत । यद्वा । अज्रे ऋजुगमने प्रस्थे गमनं कुस्त । तथा दुर्गे चित् अगन्तव्येऽपि स्थले सुसरणम् । सृ गतौ' । शोभनगमनम् आ समन्तात् कुरुत । एवं सति सा एषा अशनिः शत्रूणां तदेतदायुधम् अस्मात् सर्वतो गन्तुर्मनोः नु क्षिप्रं परः परस्ताद्भवेत् । पश्चात् सा अशनिः अस्रेधन्ती कांश्चिदप्यहिंसती वि नश्यतु विनष्टा भवेत् ॥
E'en on the plain for him ye make a sloping path, an easy way where road is none:
And far away from him the ineffectual shaft must vanish, shot at him in vain.
Even in the flat plain you make a niche for him; even in difficult going (you make for him) smooth flowing.
Also this missile—it is now far from him—let it go unfaltering to
destruction.
Auf ebner Flur auch schafft ihr eine Zuflucht ihm und im Gebirge schöne Bahn; Das fliegende Geschoss auch sinke fern von ihm zu Boden, nicht ihn schädigend.
Auch in der Ebene macht ihr dem einen Schlupfwinkel, auch im Gebirge leichtes Fortkommen. Auch jener Schleuderstein soll weit weg von ihm sein, er soll ohne Schaden anzurichten verschwinden.
Даже на равнине вы создаете ему укромный уголок,
Даже в труднопроходимом месте – удобный проход.
Пусть эта самая молния исчезнет
Далеко от него, не причиняя вреда!
य᳓द् अद्य᳓ सू᳓र्य उद्यति᳓
प्रि᳓यक्षत्रा ऋतं᳓ दध᳓
य᳓न् निम्रु᳓चि प्रबु᳓धि विश्ववेदसो
य᳓द् वा मध्यं᳓दिने दिवः᳓
हे प्रियक्षत्राः प्रीणयितृबला देवाः सूर्ये सर्वस्य स्वस्वकर्मणि प्रेरके सवितरि उद्यति उद्गच्छति सति अद्य अस्मिन् दिने यत् यदा ऋतं कल्याणभूतं गृहं दध धारयत । दधातेर्लिटि मध्यमबहुवचने रूपम्। यत् यदा हे विश्ववेदसः सर्वधना देवाः निम्रुचि । म्रुचिर्गत्यर्थः । सूर्यस्य निम्रोचने नितरां गमने । सायमित्यर्थः । तस्मिन् धारयथ । यद्वा प्रबुधि तस्य प्रबोधने प्रातःकाले। यद्वा दिवः सूर्यतेजसा दीप्यमानस्याह्नः मध्यंदिने मध्ये धनं मनवे धत्तेत्युत्तरत्र संबन्धः ॥
If ye appoint the rite to-day, kind Rulers, when the Sun ascends,
Lords of all wealth, at sunset or at wakingtime, or be it at the noon of day,
Since today as the sun was rising you established truth, o you of dear dominion,
since at (sun)set, at awakening, or since at midday of the day, you
affording all possessions,
Wenn ihr bei Sonnenaufgang heut, geliebte Herrscher Gutes schenkt, Beim Untergang, allweise, zur Erwachens Zeit, und in des Tages Mitte auch,
Wenn ihr heute bei Sonnenaufgang das Gesetz feststellet, ihr beliebten Herrscher, wenn bei Sonnenuntergang, am Morgen, ihr Allwissende, oder wenn am Mittag,
Когда сегодня на восходе солнца,
О любящие власть, вы установили закон,
Когда при заходе (солнца), на заре
Или же в середине дня,
य᳓द् वाभिपित्वे᳓ असुरा ऋतं᳓ यते᳓
छर्दि᳓र् येम᳓ वि᳓ दाशु᳓षे
वयं᳓ त᳓द् वो वसवो विश्ववेदस
उ᳓प स्थेयाम म᳓ध्य आ᳓
हे असुराः प्राज्ञाः संग्राम आयुधानां क्षेप्तारो वा देवाः यद्वा अभिपित्वे अस्मद्यज्ञं प्रति युष्माकमभिप्राप्तौ ऋतं सत्यभूतं यज्ञं यते । इणः शतरि रूपम् । गच्छते दाशुषे हवींषि दत्तवते यजमानाय छर्दिः । ‘छर्दिर्दीप्तिदेवनयोः'। दीप्यतेऽनेनेति छर्दिस्तेजः । यद्वा । छर्दन्ति दीव्यन्ते अत्रेति छर्दिर्गृहम् । तद्गृहं तेजो वा वि येम प्रयच्छथ। यद्येवं यूयं कुरुथ तर्हि वयं हे वसवः स्तोतॄणां धनादिभिराच्छादयितारः यद्वा शत्रूणां विवासयितारः विश्ववेदसः सर्वधनाः सर्वज्ञाना वा हे देवाः वः युष्मत्संबन्धि तत् कल्याणं गृहम् । षष्ट्यर्थे द्वितीया । भवद्भिः प्रत्तस्य गृहस्य मध्ये उप स्थेयाम उपतिष्ठेम । युष्मान् हविर्भिः पूजयेम ॥ तिष्ठतेराशीर्लिङि लिङयाशिष्यङ्' इत्यङ्प्रत्ययः ॥
Or, Asuras, when ye have sheltered the worshipper who goes to sacrifice, at eve
may we, O Vasus, ye possessors of all wealth, come then into the midst of You.
Or since at evening, o lords, you held out shelter to the pious man who pursues truth,
so might we stay nearby you, you good ones affording all possessions, in your midst.
Wenn in der Dämmrung, Götter, ihr habt Schutz gereicht dem Frommen, der zum Opfer geht, So lasst in diesen euren Schirm uns treten ein, o gute, o allwissende.
Oder wenn ihr Asura´s am Abend über den rechtwandelnden Opferer euren Schirm haltet, so wollen wir, ihr Gute, Allwissende, mitten unter diesen Schirm von euch treten.
Или когда вечером, о Асуры, для идущего по закону (человека)
Вы простерли щит, для (вашего) почитателя,
О благие всеведущие (боги), мы хотели бы оказаться
Под этим вашим (щитом) – (прямо) посередине!
य᳓द् अद्य᳓ सू᳓र उ᳓दिते
य᳓न् मध्यं᳓दिन आतु᳓चि
वामं᳓ धत्थ᳓ म᳓नवे विश्ववेदसो
जु᳓ह्वानाय प्र᳓चेतसे
हे विश्ववेदसः सर्वतो व्याप्तधना हे देवाः यत् यदा अद्य इदानीम् । यद्वा सूर्ये उदिते सति । यत् यदा मध्यंदिने दिवसस्य मध्ये । यद्वा आतुचि । आतुचिर्गमनार्थः । सूर्यस्य निम्रोचने । सायमित्यर्थः । जुह्वानाय अग्नौ हवींषि जुह्वते अत एव प्रचेतसे प्रकृष्टज्ञानाय मनवे एतन्नामकायर्षये मह्यं वामं वननीयं धनं धत्थ दत्थ तद्वृणीमह इत्युत्तरत्र संबन्धः ॥
If ye to-day at sunrise, or at noon, or in the gloom of eve,
Lords of all riches, give fair treasure to the man, the wise man who hath sacrificed,
Since today when the sun rose, since at midday, since at the (time of) covering [=evening?],
you establish a thing of value for Manu the discerning oblator, o you affording all possessions,
1088 VIII.28–29
Wenn heut bei Sonnenaufgang ihr, zu Mittag, und wenn's dunkel wird, Dem Menschen Reichthum schenkt, o allbesitzende, dem weisen, der geopfert hat,
Wenn ihr heute bei Sonnenaufgang, wenn ihr am Mittag, bei Sonnenuntergang für Manu Gutes bestellt, für den opfernden Vorsorglichen, ihr Allwissende,
Если сегодня на восходе солнца,
Если в полдень (или) когда стемнеет,
Вы даете желанное человеку, о всеведущие,
(Тому,) кто совершает возлияния, прозорлив,
वयं᳓ त᳓द् वः सम्राज आ᳓ वृणीमहे
पुत्रो᳓ न᳓ बहुपा᳓यियम्
अश्या᳓म त᳓द् आदित्या जु᳓ह्वतो हवि᳓र्
ये᳓न व᳓स्यो ऽन᳓शामहै
हे सम्राजः सम्यग्दीप्यमाना देवाः पुत्रो न । एकवचनं छान्दसम् । युष्माकं पुत्रा इव स्थिताः पुत्रा यथा पितृभिः पोष्यास्तद्वद्युष्माभिः पोष्याः वयम् । बहुपाय्यं बहुभिर्भोज्य वः युष्मत्संबन्धि तत् धनम् अश्याम प्राप्नुयाम । येन धनेन वस्यः वसीयोऽतिशयेन वसुमत्वम् अनशामहै अश्नवामहै प्राप्नुमः ॥ अश्नोतेर्लोटि व्यत्ययेन श्नम्प्रत्ययः ॥ ॥ ३४ ॥
Then we, imperial Rulers, claim of you this boon, your wide protection, as a son.
May we, Adityas, offering holy gifts, obtain that which shall bring us greater bliss.
We would choose this much-protecting (shelter) of yours, o sovereign kings, as a son would (his father’s shelter).
May we, pouring the oblation, reach that by which we shall reach a
better (state), o Ādityas.
So wünschen wir von euch den Schutz, der viele schirmt, o Allgebieter, wie ein Sohn; Uns Opfergiessern schenkt, Aditja's, solches Gut, wodurch noch schönres wir empfahn.
So erbitten wir von euch, ihr Allherrscher, diesen viele schützenden Schirm wie ein Sohn. Wir wollen Opfer opfernd das erreichen, ihr Aditya´s, daß wir zum Glück kommen.
Мы у вас, о вседержители, выбираем это,
Дающее большую защиту, как сын (у отца).
Совершая возлияние, о Адитьи, да получим мы то,
Благодаря чему мы достигли бы лучшего!