Sukta 8.3
ऋषिमेध्यातिथिः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र24
छन्दबृहती
पि᳓बा सुत᳓स्य रसि᳓नो
म᳓त्स्वा न इन्द्र गो᳓मतः
आपि᳓र् नो बोधि सधमा᳓दियो वृधे᳓
अस्माँ᳓ अवन्तु ते धि᳓यः
हे इन्द्र रसिनः रसवतः गोमतः गोविकारैः पयःप्रभृतिभिः श्रयणद्रव्यैर्युक्तस्य नः अस्मदीयस्य सुतस्य अभिषुतस्य । ‘ क्रियाग्रहणं कर्तव्यम्' इति कर्मणः संप्रदानत्वाच्चतुर्थ्यर्थे षष्ठी । ईदृशं सोमं पिब । पीत्वा च मत्स्व तृप्तो भव । अपि च सधमाद्यः सह मादयितव्यः सहितैरस्माभिस्तर्पयितव्यस्त्वम् आपिः आपयिता बन्धुः सन् नः अस्माकं वृधे वर्धनाय बोधि बुध्यस्व । ते त्वदीयाः धियः बुद्धयोऽनुग्रहात्मिकाः अस्मान् स्तोतॄन् अवन्तु रक्षन्तु ॥
DRINK, Indra, of the savoury juice, and cheer thee with our milky draught.
Be, for our weal, our Friend and sharer of the feast, and let thy wisdom guard us well.
Drink of the sap-filled pressed (soma). Reach exhilaration from our (soma) accompanied by cows, Indra.
Become a friend, a feasting companion, for our strengthening. Let your insights help us.
O Indra, trink den saft'gen Trank, berausch am milchgemischten dich; Sei uns zum Heil, Genosse bei dem Opferschmaus, es fördre deine Einsicht uns.
Trink vom würzigen, berausche dich, Indra, an unserem milchgemischten Saft! Sei du der Freund und Zechgenosse uns zum Gedeihen! Deine Absichten sollen uns günstig sein!
Выпей крепкого выжатого (сому),
Опьяняйся, о Индра, нашим (соком,) смешанным с молоком!
Будь нам другом, сотрапезником – для процветания!
Нас пусть поддержат твои помыслы!
भूया᳓म ते सुमतउ᳓ वाजि᳓नो वय᳓म्
मा᳓ न स्तर् अभि᳓मातये
अस्मा᳓ञ् चित्रा᳓भिर् अवताद् अभि᳓ष्टिभिर्
आ᳓ नः सुम्ने᳓षु यामय
हे इन्द्र ते तव सुमतौ शोभनायां मतावनुग्रहबुद्धौ वाजिनः हविष्मन्तः वयं भूयाम वर्तमाना भवाम । अभिमातये । अभिमन्यत इत्यभिमातिः शत्रुः । तस्मै तदर्थं नः अस्मान् मा स्तः मा हिंसीः । ‘स्तृङ् हिंसायाम् । माङि लुङि छान्दसश्लेनःर्लुक् । अपि तु अभिष्टिभिः अभ्येषणी याभिः प्रार्थनीयाभिः चित्राभिः चायनीयाभिर्बहुविधाभिर्वा त्वदीयाभिरूतिभिः अस्मान् अवतात् अव रक्ष । तथा नः अस्मान् सुम्नेषु सुखेषु आ यामय आयतान् कुरु। सर्वदा सुखिन एवं कुरु ॥
In thy kind grace and favour may we still be strong: expose us not to foe's attack.
With manifold assistance guard and succour us, and bring us to felicity.
We would be in the good favor of you, the prizewinner. Do not lay us low before hostility.
Help us with your conspicuous powers to prevail. Keep us in your good thoughts.
In deiner Gnade seien reichgesegnet wir, nicht wirf uns dem Verfolger hin; Mit mannichfacher Hülfeleistung fördre uns, und nimm uns auf in deine Gunst.
Wir wollen in deiner, des Siegreichen, Gunst stehen. Wirf uns nicht dem Feinde hin! Steh uns mit deiner wunderbaren Übermacht bei; befestige uns in deiner Gande!
Мы хотим быть в милости у тебя, отважного.
Не расстели нас (под ноги) преследователю!
Нам помоги блистательными поддержками!
Удержи нас в (своем) добром расположении!
इमा᳓ उ त्वा पुरूवसो
गि᳓रो वर्धन्तु या᳓ म᳓म
पवाक᳓वर्णाः+ शु᳓चयो विपश्चि᳓तो
अभि᳓ स्तो᳓मैर् अनूषत
हे पुरूवसो बहुधनेन्द्र मम मदीयाः इमाः गिरः शस्त्ररूपा वाचः त्वा त्वां वर्धन्तु वर्धयन्तु । तथा पावकवर्णाः अग्निसमानतेजस्काः अत एव शुचयः शुद्धाः विपश्चितः विद्वांस उद्गातारश्च स्तोमैः स्तोत्रैर्बहिष्पवमानादिभिः अभि अनूषत त्वामभिष्टुवन्ति । नू स्तुतौ ' । कुटादिः ॥
May these my songs of praise exalt thee, Lord, who hast abundant wealth.
Men skilled in holy hymns, pure, with the hues of fire, have sung them with their lauds to thee.
Let these make you strong, you of many goods—the songs which are mine.
Pure-colored, gleaming, attentive to poetic inspiration, they have cried out to (you) with their praises.
Und diese meine Lieder lass, o reicher Herr, dich kräftigen; Die flammenfarb'gen, strahlenden, begeisterten, sie rauschten preisend zu dir hin.
Diese Lobreden, die von mir kommen, sollen dich erbauen, du Schatzreicher. Die Redekundigen, rein und von lauterer Art, haben mit ihren Preisliedern laut eingestimmt.
Эти хвалебные песни, которые исходят от меня,
О богатый добром, пусть усилят тебя!
Светлого вида, чистые прозорливцы
Приветствовали тебя восхвалениями.
अयं᳓ सह᳓स्रम् ऋ᳓षिभिः स᳓हस्कृतः
समुद्र᳓ इव पप्रथे
सत्यः᳓ सो᳓ अस्य महिमा᳓ गृणे श᳓वो
यज्ञे᳓षु विप्ररा᳓जिये
अयम् इन्द्रः सहस्रं सहस्रसंख्याकैः ऋषिभिः अतीन्द्रियार्थदर्शिभिः स्तोतृभिः सहस्कृतः सहसा बलेन युक्तः कृतः । स्तुत्या हि देवताया बलं वर्धते । स चैवंभूतः सन् समुद्रइव उदधिरिव पप्रथे प्रथितो विस्तीर्णो बभूव । अस्य चेन्द्रस्य सत्यः अवितथः सः प्रसिद्धः महिमा महत्त्वं शवः बलं च यज्ञेषु यागेषु विप्रराज्ये । राज्ञः कर्म राज्यम् । विप्राणां स्तोतॄणां राज्ये स्तुतशस्त्रसंघे गृणे स्तूयते ॥
He, with his might enhanced by Rsis thousandfold, hath like an ocean spread himself.
His majesty is praised as true at solemn rites, his power where holy singers rule.
This one, created with might by a thousand seers, spreads wide like the sea.
(When) realized, his greatness, his vast power is sung at sacrifices in the realm of the inspired poet.
Zu grosser Kraft von tausend Sängern angeregt, hat er sich wie ein Meer gedehnt, Gerühmt wird seine wahre Grösse und Gewalt beim Opfer in der Sänger Kreis.
Von tausend Rishi´s zu Kraft gebracht, hat er sich wie das Meer ausgebreitet. Diese seine wahrhafte Größe wird gepriesen, seine Stärke bei den Opfern im Reich der Redekundigen.
Наделенный силой с помощью тысячи риши, он
Распространился, словно море.
Это его истинное величие, сила
Воспевается на жертвоприношениях в царстве вдохновенных.
इ᳓न्द्रम् इ᳓द् देव᳓तातय
इ᳓न्द्रम् प्रयति᳓ अध्वरे᳓
इ᳓न्द्रं समीके᳓ वनि᳓नो हवामह
इ᳓न्द्रं ध᳓नस्य सात᳓ये
देवतातये । देवैः स्तोतृभिस्तायते विस्तार्यत इति देवतातिर्यज्ञः । तदर्थम् इन्द्रमित् देवेषु मध्य इन्द्रमेव आह्वयामहे । अध्वरे यज्ञे प्रयति प्रगच्छत्युपक्रान्ते सति इन्द्रं हवामहे । तथा समीके सम्यग्गते संपूर्णे च यागे वनिनः संभजमाना वयम् इन्द्रम् एवाह्वयामहे । यद्वा । समीकमिति संग्रामनाम । समीके संग्राम इन्द्रमाह्वयामहे । धनस्य सातये लाभाय इन्द्रम् एवाह्वयामहे । अतः शीघ्रमिन्द्र आगच्छत्वित्यर्थः ॥ ॥ २५ ॥
Indra for worship of the Gods, Indra while sacrifice proceeds,
Indra, as worshippers in battle-shock, we call, Indra that we may win the spoil.
It is just Indra for the sake of the divine assemblage, Indra as the ceremony advances,
Indra whom we call upon when we are winning at the encounter— Indra, in order to gain the stake.
Zur Feier rufen Indra wir, den Indra in des Fests Verlauf, Den Indra voll Verlangen in dem Schlachtgewühl, den Indra, Beute zu empfahn.
Den Indra rufen wir zum Gottesdienst, den Indra bei beginnendem Opfer, den Indra eifrig im Kampfe, den Indra zum Gewinn des Siegerpreises.
Индру мы зовем для почитания богов,
Индру – когда начинается обряд,
Индру – умоляя во время сражения,
Индру – при захвате богатства.
इ᳓न्द्रो मह्ना᳓ रो᳓दसी पप्रथच् छ᳓व
इ᳓न्द्रः सू᳓र्यम् अरोचयत्
इ᳓न्द्रे ह वि᳓श्वा भु᳓वनानि येमिर
इ᳓न्द्रे स्वाना᳓स° इ᳓न्दवः
अयम् इन्द्रः शवः शवस आत्मीयस्य बलस्य मह्ना महिम्ना महत्त्वेन रोदसी द्यावापृथिव्यौ पप्रथत् अप्रथयत् विस्तारितवान् । तथा स्वर्भानुनावृतं सूर्यम् अयमेव इन्द्रः अरोचयत् अदीपयत्। तस्यासुरस्य वधेन प्रकाशितवान् । अपि च इन्द्रे ह अस्मिन्नेवेन्द्रे विश्वा विश्वानि व्याप्तानि भुवनानि भूतजातानि येमिरे उपरमन्ते। इन्द्रेण नियम्यन्त इत्यर्थः । तथा सुवानासः सूयमाना अभिषूयमाणाः इन्दवः सोमाश्च अस्मिन्नेव इन्द्रे नियम्यन्ते अन्तर्भवन्तीत्यर्थः ॥
With might hath Indra spread out heaven and earth, with power hath Indra lighted up the Sun.
In Indra are all creatures closely held; in him meet the distilling Soma-drops.
Indra by his greatness spread the two worlds and his vast power; Indra made the sun shine.
Within Indra are all beings held and within Indra the pressed drops.
Zur Kraft hat Indra Erd' und Himmel ausgedehnt und Indra hat die Sonn' erhellt; Allein zu Indra streben alle Wesen hin, zu Indra der gepresste Saft.
Indra hat durch seine Macht, durch seine Stärke beide Welten ausgebreitet; Indra ließ die Sonne leuchten. Dem Indra haben sich alle Welten, dem Indra die ausgepreßten Säfte zu eigen gegeben.
Индра (своим) величием распространил две половины вселенной – (своей) силой.
Индра заставил светить солнце.
Индре принадлежат все существа,
Индре – выжатые соки сомы.
अभि᳓ त्वा पूर्व᳓पीतय
इ᳓न्द्र स्तो᳓मेभिर् आय᳓वः
समीचीना᳓स ऋभ᳓वः स᳓म् अस्वरन्
रुद्रा᳓ गृणन्त पू᳓र्वियम्
हे इन्द्र आयवः मनुष्याः स्तोतारः स्तोमेभिः स्तोत्रैस्त्वामभिष्टुवन्ति । किमर्थम् । पूर्वपीतये सर्वेभ्यो देवेभ्यः पूर्वं प्रथमत एव सोमस्य पानाय । सवनमुखे हि चमसगणैरिन्द्रस्यैव सोमो हूयते । तथा समीचीनासः संगताः ऋभवः । प्रथमवाचकेन शब्देन त्रयोऽप्युपलक्ष्यन्ते । ऋभुर्विभ्वा वाज इत्येते च समस्वरन् त्वामेव सम्यगस्तुवन् । 'स्वृ शब्दोपतापयोः'। रुद्राः रुद्रपुत्रा मरुतश्च पूर्व्यं पुरातनं वृद्धं त्वामेव गृणन्त अभ्यस्तुवन् । वृत्रवधसमये ‘प्रहर भगवो जहि वीरयस्व' इत्येवंरूपया वाचा त्वां स्तुतवन्त इत्यर्थः ॥
Men with their lauds are urging thee, Indra, to drink the Soma first.
The Rbhus in accord have lifted up their voice, and Rudras sung thee as the first.
To you, for you to drink first, o Indra, with their praises the Āyus and the R̥bhus united sounded together, and the Rudras sang (to you) as the foremost.
Mit Lobgesängen rauschen dir die Menschen zu beim ersten Trunk; Im Chore singt die Ribhuschar dem ewigen, die Rudraschar verherrlicht ihn.
Dich. Indra, riefen zum ersten Trunk die Ayu´s mit Lobliedern, riefen vereint die Ribhu´s an, priesen die Rudra´s als Ersten.
Тебя при(звали) для первого питья
О Индра, (своими) восхвалениями Аю,
Позвали вместе Рибху,
Рудры воспели как первого.
अस्ये᳓द् इ᳓न्द्रो वावृधे वृ᳓ष्णियं श᳓वो
म᳓दे सुत᳓स्य वि᳓ष्णवि
अद्या᳓ त᳓म् अस्य महिमा᳓नम् आय᳓वो
अ᳓नु ष्टुवन्ति पूर्व᳓था
अस्येत् अस्यैव यजमानस्य वृष्ण्यं वृषत्वं वीर्यं शवः बलं च इन्द्रः वावृधे वर्धयति । सुतस्य अभिषुतस्य सोमस्य पानेन विष्णवि कृत्स्नदेहस्य व्यापके मदे हर्षे सति तस्यैव यजमानस्य बलं वर्धयतीत्यर्थः। अद्य अस्मिन् काले अस्य इन्द्रस्य तम् उक्तगुणं महिमानं महत्व्नम् आयवः मनुष्याः अनु ष्टुवन्ति । आनुपूर्व्येण स्तुवन्ति । पूर्वथा । पूर्वशब्दादिवार्थे ' प्रत्नपूर्व' इत्यादिना थाल्प्रत्ययः । यथा पूर्वस्मिन् कालेऽस्तुवन् एवमिदानीमपि तेनैव क्रमेण स्तुवन्तीत्यर्थः ॥
Indra increased his manly strength at sacrifice, in the wild rapture of this juice.
And living men to-day, even as of old, sing forth their praises to his majesty.
Indra increased his own bullish vast power in the exhilaration of the pressed (soma) in the company of Viṣṇu.
Today the Āyus praise his greatness as in the earlier way.
In dieses Saftes kräft'gem Rausch hat Indra recht gestärket seine Manneskraft; Drum preisen heute alle Menschen seine Macht, ihn lobend wie in alter Zeit.
Seine eigene Stierkraft hat Indra im Rausche des Soma bei Vishnu erhöht. Heute preisen abermals die Ayu´s diese seine Größe wie früher.
Свою собственную бычью силу Индра возрастил
При опьянении выжатым сомой у Вишну.
Сегодня это его величие Аю
Прославляют, как прежде.
त᳓त् त्वा यामि सुवी᳓रियं
त᳓द् ब्र᳓ह्म पूर्व᳓चित्तये
ये᳓ना य᳓तिभ्यो भृ᳓गवे ध᳓ने हिते᳓
ये᳓न प्र᳓स्कण्वम् आ᳓विथ
हे इन्द्र तत् सुवीर्यं शोभनवीर्यं त्वा त्वां यामि याचामि । छान्दसो वर्णलोपः । तथा तत् ब्रह्म परिवृढमन्नं पूर्वचित्तये पूर्वप्रज्ञानायान्येभ्यः पूर्वमेव लाभाय त्वां याचामि । धने हिते अभीष्टे सति येन सुवीर्येण यतिभ्यः कर्मसूपरतेभ्योऽयष्टृभ्यो जनेभ्यः सकाशाद्धनमाहृत्य भृगवे महर्षये प्रयच्छसि । यद्वा । कर्मसु नियता अङ्गिरसो यतयः । तेषामर्थं धनं प्रयच्छसि । तादर्थ्ये चतुर्थी। येन च ब्रह्मणा प्रस्कण्वं कण्वप्रभवं कण्वस्य पुत्रमृषिम् आविथ ररक्षिथ। तदुभयं याचामीत्यन्वयः ॥
I crave of thee that hero strength, that thou mayst first regard this prayer,
Wherewith thou holpest Bhrgu and the Yatis and Praskanva when the prize was staked.
I beg you for a mass of good heroes and for the sacred formulation to be first in your thought.
That with which, when the stake was set, (you were there) for the Yatis and for Bhr̥gu, with which you helped Praskaṇva,
᳓
Dich bitt' ich um die Heldenkraft, um die Begeisterung zuerst, Mit der du einst den Jati's, als der Kampf entbrannt, dem Bhrigu, dem Praskanva halfst.
Ich bitte dich um die Meisterschaft, um das wirkungsvolle Wort, um zuerst bedacht zu werden, durch welches du den Yati´s, dem Bhrigu bei ausgesetztem Preise zu Hilfe kamst, mit welchem du dem Praskanva beigestanden hast.
Я прошу тебя об этом прекрасном мужестве,
Об этом священном слове – чтобы прежде всего обдумать,
(Слове,) с которым (ты пришел на помощь) к Яти, к Бхригу, когда была установлена ставка,
Которым ты помог Прасканве.
ये᳓ना समुद्र᳓म् अ᳓सृजो मही᳓र् अप᳓स्
त᳓द् इन्द्र वृ᳓ष्णि ते श᳓वः
सद्यः᳓ सो᳓ अस्य महिमा᳓ न᳓ संन᳓शे
यं᳓ क्षोणी᳓र् अनुचक्रदे᳓
हे इन्द्र येन आत्मीयेन बलेन समुद्रम् अब्धिं प्रति महीः महतीः अपः उदकानि असृजः व्यसृजः । महान् समुद्रो यावद्भिर्जलैः पूर्यते तावन्ति जलानि पुरा त्वं सृष्टवानित्यर्थः । ते त्वदीयं तत् शवः बलं वृष्णि[१] वर्षकम् । अभीष्टफलदमित्यर्थः । अस्य इन्द्रस्य सः महिमा न संनशे न सम्यगापनीयः । परैरप्रधृष्य इत्यर्थः। नशेः कृत्यार्थे केन्प्रत्ययः । यं महिमानं क्षोणीः क्षोणी पृथिवी अनुचक्रदे अनुगच्छति । क्रदिरत्र गत्यर्थः । यदधीना वर्तत इत्यर्थः ॥ ॥२६॥
Wherewith thou sentest mighty waters to the sea, that, Indra, is thy manly strength.
For ever unattainable is this power of him to whom the worlds have cried aloud.
With which you sent the great waters surging to the sea, that is your bullish vast power, Indra.
In a single day that greatness of his cannot be fully attained, toward which the battle-cry has roared.
Die Manneskraft, mit der du, Indra, in das Meer der Wasser Schwall ergossen hast, Erreichet niemand, noch auch dessen Grösse je, dem Wasserflut entgegenrauscht.
Das, Indra, ist deine Bullenkraft, mit welcher du die großen Gewässer zum Meere laufen ließest. Nicht an einem Tage ist diese seine Macht zu erreichen, hinter dem seine Heerschar herbrüllte.
Это, о Индра, твоя бычья сила,
С помощью которой ты выпустил течь в море великие воды.
За один день не достигнуть этого его величия,
Которому вторит криками войско.
शग्धी᳓ न इन्द्र य᳓त् तुवा
रयिं᳓ या᳓मि सुवी᳓रियम्
शग्धि᳓ वा᳓जाय प्रथमं᳓ सि᳓षासते
शग्धि᳓ स्तो᳓माय पूर्विय
हे इन्द्र सुवीर्यं शोभनवीर्योपेतम् । बहुव्रीहौ • वीरवीय च' इत्युत्तरपदाद्युदात्तत्वम् । यत् रयिं धनं त्वां यामि याचामि । छान्दसो वर्णलोपः । नः अस्मभ्यं तद्धनं शग्धि देहि । शकिरत्र दानार्थः । तस्मात् लोटि हौ छान्दसो विकरणस्य लुक् । ‘हुझल्भ्यः' इति हेर्धित्वम् । तथा सिषासते संभक्तुमिच्छते । सनतेः सनि ‘सनीवन्तर्ध' इति विकल्पनादिडभावे ‘जनसनखनाम्' इत्यात्वम् । वाजाय। वाज इत्यन्ननाम । तेन च तद्वाँलक्ष्यते । हविष्मते यजमानाय प्रथमं सर्वेभ्यः पूर्वमेव शग्धि धनं प्रयच्छ । यद्वा वाजायेति द्वितीयार्थे चतुर्थी । कर्मभिस्त्वां संभक्तुमिच्छते जनाय प्रथमं वाजाय वाजमन्नं शग्धि देहि । पश्चात् स्तोमाय स्तोत्रे हे पूर्व्य पूर्वस्मिन् काले भव चिरंतनेन्द्र शग्धि देहि । स्तौतेः कर्तरि • अर्तिस्तुसु ' इत्यादिना मन्प्रत्ययः ॥
Help us, O Indra, when we pray to thee for wealth and hero might.
First help thou on to strength the man who strives to win, and aid our laud, O Ancient One.
Muster your ability for us, Indra, when I beg you for wealth and a mass of good heroes.
Muster your ability for the one striving to first win the prize. Muster your ability for the praise song, foremost one.
Sei hold uns, Indra, wenn ich dich um Reichthum bitt' und Heldenkraft, Verhilf zu Labung dem, der sie zuerst begehrt, sei hold dem Loblied, ewiger.
Tu für uns, was du kannst, Indra, da ich dich um Reichtum, um die Meisterschaft bitte! Tu, was du kannst zum Siegerpreis für den, der den ersten zu gewinnen trachtet; tu, was du kannst, zu unserem Loblied, du Allererster!
Постарайся для нас, о Индра, так как я прошу
Тебя о богатстве, о прекрасном мужестве!
Постарайся с наградой для того, кто первым хочет добыть (ее)!
Постарайся с восхвалением, о (ты) самый первый!
शग्धी᳓ नो अस्य᳓ य᳓द् ध पौर᳓म् आ᳓विथ
धि᳓य इन्द्र सि᳓षासतः
शग्धि᳓ य᳓था रु᳓शमं श्या᳓वकं कृ᳓पम्
इ᳓न्द्र प्रा᳓वः सु᳓वर्णरम्
हे इन्द्र धियः कर्माणि स्तोत्राणि वा सिषासतः संभक्तवतः नः अस्माकं संबन्धिनः अस्य यजमानस्य तद्धनं शग्धि प्रदेहि यद्ध येन खलु धनेन पौरम् । पुरुर्नाम राजा । तस्य पुत्रम् आविथ ररक्षिथ । अपि च हे इन्द्र रुशमं श्यावकं कृपं चैतन्नामकांस्त्रीन् राजर्षीन् यथा येन प्रकारेण प्रावः प्रारक्षः तथा स्वर्णरं सर्वस्य हविषो नेतारं प्रापयितारम् । यद्वा । स्वः स्वर्गं प्रति नेतव्यमिमं यजमानं शग्धि शक्तं कुरु। धनादिसंपत्त्या यागानुष्ठानाय यथा शक्तो भवति तथा कुर्वित्यर्थः । इन्द्र इत्यामन्त्रितस्य पादादित्वेनाष्टमिकनिघाताभावे षाष्ठिकमामन्त्रिताद्युदात्तत्वम् ॥
Help for us, Indra, as thou holpest Paura once, this man's devotions bent on gain.
Help, as thou gavest Rugama and Syavaka and Svarnara and Krpa aid.
Muster your ability for us since you helped Paura (and help) the insights of this one striving to win, Indra.
Muster your ability just as you furthered Ruśama, Śyāvaka, and Kr̥pa possessing solar glory, Indra.
Sei hold, o Indra, wie du einst dem Paura halfst, den Bitten des Begehrenden, Sei hold, wie du dem Ruçama, dem Çjāvaka, dem Svarnara und Kripa halfst.
Tu uns, was du kannst, Indra, für diesen, der den Preis der Dichtung gewinnen möchte, da du ja dem Paura beigestanden hast! Tu, was du kannst, wie du dem Rusama, Syavaka, Kripa, Svarnara weiterhalfst, Indra!
Постарайся ради нас для этого, так как помог же ты Пауре,
О Индра, (помоги) молитвам стремящегося добыть (награду)!
Постарайся, как (тогда, когда) помогал ты, о Индра,
Рушаме, Шьяваке, Крипе, Сварнаре!
क᳓न् न᳓व्यो अतसी᳓नां᳐
तुरो᳓ गृणीत म᳓र्तियः
नही᳓ नु᳓ अस्य महिमा᳓नम् इन्द्रियं᳓
सु᳓वर् गृण᳓न्त आनशुः᳓
अतसीनाम् अतन्तीनां सततगामिनीनां स्तुतीनां तुरः प्रेरयिता मर्त्यः मरणधर्मा नव्यः अभिनव इदानींतनः कत् को नाम स्तोता गृणीत इन्द्रं स्तुयात् । अल्पप्रज्ञैरिदानींतनैरिन्द्रः स्तोतुं न शक्यत इत्यर्थः । ‘गॄ शब्दे'। क्रैयादिकः । प्वादीनां ह्रस्वः' इति ह्रस्वत्वम् । नु पुरा पूर्वस्मिन्नपि काले विद्यमानाः स्वः सर्वे गृणन्तः स्तोतारः। यद्वा । स्वः सुष्ठ्वरणीयं प्राप्तव्यमिन्द्रं गृणन्तः स्तुवन्तो जनाः । इन्द्रियम् । इन्द्रियमिन्द्रस्य लिङ्गमिन्द्रस्यैवासाधारणम् । अस्य इन्द्रस्य महिमानं महत्त्वं नहि आनशुः न खलु प्राप्नुवन् । अश्नोतेर्लिटि व्यत्ययेन परस्मैपदम् । अत आदेः ' इत्यभ्यासस्यात्वम्। 'अश्नोतेश्च' इति नुट् । ' हि च' इति निघातप्रतिषेधः ॥
What newest of imploring prayers shall, then, the zealous mortal sing?
For have not they who laud his might, and Indra-power won for themselves the light of heaven?
What among the unshakable things should a powerful mortal sing anew?
For, (even though) singing the sun, they have not reached his greatness, his Indrian power.
Welch neues Lob soll bringen ihm der schnelle Mensch im Bettlerschwarm? Denn nie ermessen seine Indragrösse die, die preisen seinen Himmelsglanz.
Was könnte ein Sterblicher, der es anderen zuvortut, neues an Bittgebeten singen? Denn noch nicht haben die, welche seine indrische Größe besingen, die Sonne erreicht.
Что нового среди призывов
Может пропеть (даже) способный смертный?
Ведь никогда не достигают этого свойственного Индре величия,
Те, кто воспевает солнце.
क᳓द् उ स्तुव᳓न्त ऋतयन्त देव᳓त
ऋ᳓षिः को᳓ वि᳓प्र ओहते
कदा᳓ ह᳓वम् मघवन्न् इन्द्र सुन्वतः᳓
क᳓द् उ स्तुवत᳓ आ᳓ गमः
हे इन्द्र स्तुवन्तः स्तोत्रं कुर्वन्तः कदु के खलु जनाः देवता । ‘देवात्तल्' इति स्वार्थिकस्तल्प्रत्ययः । व्यत्ययेन प्रथमा । देवं त्वामुद्दिश्य ऋतयन्त ऋतं यज्ञमैच्छन् । त्वदीययागेच्छापि दुर्लभा दूरे त्वद्यागकथा । ऋषिः द्रष्टा विप्रः मेधावी कः स्तोता ओहते वहति । त्वां स्तुतीः प्रापयति । न कश्चिदपि त्वां स्तोतुं शक्नोतीत्यर्थः । यत एवमतः कारणात् हे मघवन् धनवन् इन्द्र अनुग्रहीत्रा त्वयैवागन्तव्यम् । स त्वं कदा कस्मिन् काले सुन्वतः सोमाभिषवं कुर्वतो यजमानस्य हवम् आह्वानं प्रति आ गमः आगच्छः । कदु कदा च कस्मिंश्च काले स्तुवतः केवलं स्तोत्रं कुर्वतो यजमानस्य हवमाह्वानमा गमः अभ्यगच्छः। सुन्वतः स्तुवतः इत्युभयत्र ‘शतुरनुमः । इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । गमेर्लुङि लुदित्त्वात् च्लेरङादेशः ॥
When shall they keep the Law and praise thee mid the Gods? Who counts as Rsi and as sage?
When ever wilt thou, Indra Maghavan, come nigh to presser's or to praiser's call?
Praising what will they be acting according to truth among the gods? Which inspired poet will be lauded as a seer?
When will you come to the call of the man who presses, o bounteous Indra, when (to that) of the man who praises?
Wie preisen doch die Sänger recht die Götterschar? welch' Liederdichter ist genehm? Wann, mächt'ger Indra, kommst du auf des Priesters Ruf? und auf den Ruf des preisenden?
Was sollen sie singen, um es dem Gotte recht zu machen? Welcher Redekundige darf sich rühmen, ein Rishi zu sein? Wann wirst du, gabenreicher Indra, auf den Ruf des Somapressenden kommen? Was soll der Sänger singen, daß du auf seinen Ruf kommest?
Что же должны восхвалять, воздавая должное божеству?
Какой вдохновенный риши понравится?
Когда ты (придешь) на зов выжимающего, о щедрый Индра?
Что надо восхвалять, чтобы ты пришел?
उ᳓द् उ त्ये᳓ म᳓धुमत्तमा
गि᳓र स्तो᳓मास ईरते
सत्राजि᳓तो धनसा᳓ अ᳓क्षितोतयो
वाजय᳓न्तो र᳓था इव
त्ये ते प्रसिद्धाः मधुमत्तमाः अतिशयेन मधुराः गिरः अप्रगीताः शस्त्ररूपा वाचः स्तोमासः प्रगीतानि बहिष्पवमानादीनि स्तोत्राणि च उत् ईरते । हे इन्द्र त्वामुद्दिश्य उद्गच्छन्ति । ऊर्ध्वं प्रसरन्ति । ‘ईर गतौ' । आदादिकः । तत्र दृष्टान्तः । सत्राजितः सहैव शत्रून् जयन्तः अत एव धनसाः धनानि संभजन्तः । वन षण संभक्तौ । ‘जनसनखनक्रमगमो विट् । ‘विड्वनोरनुनासिकस्यात्' इत्यात्वम् । अक्षितोतयः । अक्षिताः क्षयरहिता ऊतयो रक्षा येषां ते तथोक्ताः । क्षियो भावे निष्ठा । ‘ निष्ठायामण्यदर्थे ' इति पर्युदासाद्दीर्घाभावः । अत एव ‘क्षियो दीर्घात्' इति निष्ठानत्वाभावश्च । वाजयन्तः वाजमन्नमिच्छन्तः । क्यचि न च्छन्दस्यपुत्रस्य ' इतीत्वदीर्घयोः प्रतिषेधः। एवंगुणविशिष्टाः रथाइव । ते यथा विविधमितस्तत उत्तिष्ठन्ति तद्वदुदीरत इत्यर्थः॥ ॥२७॥
These songs of ours exceeding sweet, these hymns of praise ascend to thee,
Like ever-conquering chariots that display their strength, gain wealth, and give unfailing aid.
These most honeyed songs and praises rise up—
entirely victorious, gaining the stake, possessing imperishable help, competing for the prize like chariots.
Es dringen diese lieblichsten Gesäng' und Lieder nun hervor, Wie siegsgewohnte Wagen, Reichthum schaffende stets helfende, erbeutende.
Diese süßesten Lobreden und Preislieder steigen auf, mit einem Male siegend, Schätze gewinnend, unerschöpflichen Gunst bringend, wie Wagen, die um den Siegerpreis kämpfen.
Вверх воспаряют эти сладчайшие
Песни и восхваления,
Сразу побеждающие, добывающие богатство, приносящие неисчерпаемую помощь,
Словно колесницы, стремящиеся к награде.
क᳓ण्वा इव भृ᳓गवः सू᳓रिया इव
वि᳓श्वम् इ᳓द् धीत᳓म् आनशुः
इ᳓न्द्रं स्तो᳓मेभिर् मह᳓यन्त आय᳓वः
प्रिय᳓मेधासो अस्वरन्
कण्वाइव कण्वगोत्रोत्पन्ना ऋषय इव स्तुवन्तः भृगवः भृगुगोत्रोत्पन्ना ऋषयः धीतम् आध्यातं विश्वमित् व्याप्तं तमेवेन्द्रम् आनशुः व्यापुः । सूर्याइव । यथा सूर्यरश्मयः सर्वं जगद्व्याप्नुवन्ति तद्वत् । अपि च प्रियमेधासः प्रियप्रज्ञा एतत्संज्ञा वा आयवः मनुष्यास्तमेव इन्द्रं महयन्तः पूजयन्तः स्तोमेभिः स्तोत्रैः अस्वरन् अस्तुवन् ।' स्वृ शब्दोपतापयोः '। भौवादिकः ॥
The Bhrgus are like Suns, like Kanvas, and have gained all that their thoughts were bent upon.
The living men of Priyamedha's race have sung exalting Indra with their lauds.
The Kaṇvas—like the Bhr̥gus, (themselves) like suns—have attained everything conceivable.
Magnifying Indra with praises, the Āyus and Priyamedhas sounded.
Den Bhrigus gleich erreichten jeden Herzenswunsch die Kanva's, Sonnenstrahlen gleich, Den Indra preisend mit Gesängen eifervoll, singt laut der Prijamedha's Schar.
Wie die Kanva´s, die Bhrigu´s, wie die Sonnen sind sie: Sie haben alles Erwartete erreicht. Den Indra mit Lobliedern verherrlichend erhoben die Ayu´s, die Priyamedha´s ihre Stimme.
(Люди) Бхригу, словно Канвы, подобны солнцам:
Они достигли всего, о чем мечтали.
Возвеличивая Индру восхвалениями, Аю,
Потомки Приямедхи, возвысили голос.
युक्ष्वा᳓ हि᳓ वृत्रहन्तम
ह᳓री इन्द्र पराव᳓तः
अर्वाचीनो᳓ मघवन् सो᳓मपीतय
उग्र᳓ ऋष्वे᳓भिर् आ᳓ गहि
हे वृत्रहन्तम । वृत्रं हतवान् वृत्रहा। अतिशयेन हतवान् वृत्रहन्तमः । यथा पुनर्नोत्तिष्ठति तथा हतवानित्यर्थः । ‘अनो नुट्' इति तमपो नुट् । हे तादृश इन्द्र हरी त्वदीयावश्वौ युक्ष्व । हिरवधारणे । आत्मीये रथे योजयैव । हे मघवन् धनवन् उग्रः उद्गूर्णस्त्वं सोमपीतये सोमपानार्थम् । दासीभारादित्वात् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । अर्वाचीनः अस्मदभिमुखः ऋष्वेभिः ऋष्वैः दर्शनीयैर्मरुद्भिः सार्धं परावतः । दूरनामैतत् । दूरे वर्तमानाद्युलोकात् आ गहि आगच्छ । गमेर्लोटः सेर्हिः । छान्दसः शपो लुक् ।' अनुदात्तोपदेश' इत्यनुनासिकलोपः । तस्य ' असिद्धवदत्रा भात् ' इत्यसिद्धत्वात् हेर्लुगभावः ।
Best slayer of the Vrtras, yoke thy Bay Steeds, Indra, from afar.
Come with the High Ones hither, Maghavan, to us, Mighty, to drink the Soma juice.
Yoke up your pair of fallow bays, o Indra, best smiter of obstacles, from out of the far distance,
(then,) o bounteous one, turned our way, come here, a mighty one with lofty (horses), to drink the soma.
So schirre, Vritratödtendster von Ferne dir die Füchse an, Komm, starker Indra, mächtiger, zum Somatrunk, mit den erhabnen Göttern her.
So schirr denn, du Erzfeindetöter Indra, deine Falben an; aus der Ferne komme herwärts, du Gabenreicher, zum Somatrunk, du der Gewaltige mit den überragenden Rossen!
О Индра, лучше всех убивающий врагов,
Запрягай же пару буланых коней, издалека,
О щедрый, приезжай в наши края,
Для питья сомы, грозный с огромными (конями)!
इमे᳓ हि᳓ ते कार᳓वो वावशु᳓र् धिया᳓
वि᳓प्रासो मेध᳓सातये
स᳓ तुवं᳓ नो मघवन्न् इन्द्र गिर्वणो
वेनो᳓ न᳓ शृणुधी ह᳓वम्
कारवः कर्मणां कर्तारः विप्रासः मेधाविनः इमे हि इमे खलु यजमानाः धिया स्तुत्या हे इन्द्र ते त्वां वावशुः पुनरस्तुवन् ।वाशृ शब्दे' इत्यस्माद्यङ्लुगन्ताद्रूपमेतत् । यद्वा वावशुः पुनःपुनरकामयन्त । वश कान्तौ । अस्माद्यङ्लुगन्ताल्लङि ‘सिजभ्यस्त' इति झेर्जुस् । बाहुलकोऽडभावः । लिटि वा तुजादित्वादभ्यासदीर्घत्वम् । ‘हि च' इति निघातप्रतिषेधः । किमर्थम् । मेधसातये मेधस्य यागस्य संभजनार्थम् । सनतेः क्तिनि ‘जनसनखनाम् ' इत्यात्वम् । दासीभारादित्वात् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । हे मघवन् धनवन् गिर्वणः गीर्भिर्वननीय नः अस्माकं हवं स्तोत्रं सर्वपूर्वोक्तगुणस्त्वं शृणुधि शृणु । बुध्यस्व । वेनो न । वेनतिः कान्तिकर्मा । यथा कान्तो जाताभिलाषः पुरुषः कामयितव्यमैकाग्र्येण शृणोति तद्वत् । ‘ श्रुशृणुपॄकृवृभ्यः' इति हेर्धित्वम् । अन्येषामपि ' इति सांहितिको दीर्घः ॥
For these, the bards and singers, have cried out to thee with prayer, to gain the sacrifice.
As such, O Maghavan, Indra, who lovest song, even as a lover bear my call.
For these bards, inspired poets, have bellowed for you for the winning of wisdom with their insight.
You, o bounteous Indra longing for songs—like a tracker listen to our call.
Denn diese Sänger jauchzten dir mit Andacht zu, die Priester zu dem Opfermahl; Drum liederfreuter, reicher Indra, höre du wie ein Geliebter unsern Ruf.
Denn diese deine Dichter, die Redegewaltigen, verlangen mit ihrer Dichtung die Meisterschaft zu gewinnen. Du Gabenreicher, lobbegehrender Indra, höre wie ein Späher auf unseren Ruf!
Ведь эти твои певцы вдохновенные
Всегда стремились завоевать мудрость с помощью молитвы.
Ты, щедрый Индра, жаждущий воспевания,
Услышь наш зов, как возлюбленный!
नि᳓र् इन्द्र बृहती᳓भियो
वृत्रं᳓ ध᳓नुभ्यो अस्फुरः
नि᳓र् अ᳓र्बुदस्य मृ᳓गयस्य मायि᳓नो
निः᳓ प᳓र्वतस्य गा᳓ आजः
हे इन्द्र वृत्रम् आवरकमसुरं बृहतीभ्यः महद्भ्यः । लिङ्गव्यत्ययः । धनुभ्यः धनुर्भ्यः कोदण्डेभ्यः । छान्दसो रेफलोपः। हेतौ पञ्चमी । महद्भिर्धनुर्भिहेतुभिः निः अस्फुरः । स्फुरतिर्वधकर्मा । निरवधीः । निःशेषेण हतवानसि । यद्वा । वृत्रमावरकं मेघं धनुभ्यः । धन्वन्ति गच्छन्तीति धनव आपः । महतीभ्योऽद्यः। । तादर्थ्ये चतुर्थी। ईदृशीनामपां लाभार्थं निरवधीः । अपि च मायिनः मायाविनः अर्बुदस्य एतत्संज्ञकस्यासुरस्य मृगयस्य एतत्संज्ञकस्य च । उभयत्र कर्मणि षष्ठी। इमावप्यसुरौ निः अस्फुरः निःशेषेणावधीः । मायाशब्दस्य व्रीह्यादिषु पाठात् ' व्रीह्यादिभ्यश्च ' इति मत्यर्थीयो विनिः । तथा पर्वतस्य वलनाम्नासुरेण गवामदर्शनाय निहितस्य गिरेः संबन्धिनीः गाः वलेनापहृताः निः आजः निरगमयः । अज गतिक्षेपणयोः' ॥
Thou from the lofty plains above, O Indra, hurledst Vrtra down.
Thou dravest forth the kine of guileful Mrgaya and Arbuda from the mountain's hold.
You kicked Vr̥tra out from the lofty steppes, Indra.
You drove (the cows) of Arbuda and the tricky Mr̥gaya out, out the
cows of Parvata.
᳓
Den Vritra stiessest, Indra, du, herab von hoher Wolkenburg; Des Arbuda, des ränkevollen Mrigaja, des Berges Kühe raubtest du.
Du Indra stießest den Vritra von den hohen Quellen fort. Des Arbuda, des Zauberers Mrigaya, des Parvata Rinder triebst du heraus.
Ты столкнул, о Индра,
С высоких берегов Вритру.
Ты выгнал коров Арбуды,
Колдуна Мригайи, Горы.
नि᳓र् अग्न᳓यो रुरुचुर् नि᳓र् उ सू᳓रियो
निः᳓ सो᳓म इन्द्रियो᳓ र᳓सः
नि᳓र् अन्त᳓रिक्षाद् अधमो महा᳓म् अ᳓हिं
कृषे᳓ त᳓द् इन्द्र पउं᳓सियम्
हे इन्द्र महां महान्तं कृत्स्नस्य जगतो व्यापकम् अहिम् आहननशीलं वृत्रं यदा त्वम् अन्तरिक्षात् आकाशात् निः अधमः निरगमयः । धमतिर्गतिकर्मा । तत् तदानीं पौंस्यं वृत्रहननहेतुभूतं बलं कृषे कुरुषे पुरस्कुरुषे । करोतेश्छान्दसो विकरणस्य लुक् । अग्नयः च त्रिस्थानगताः निः रुरुचुः निःशेषेण दिदीपिरे । सूर्यः प्रेरक आदित्योऽपि निःशेषेण दिदीपे । इन्द्रियः इन्द्रेण सेव्यः रसः रसात्मकोऽमृतमयः सोमः च निःशेषेण दिदीपे। अग्न्यादयः सर्वे पूर्वं वृत्रेणावृतत्वान्निष्प्रभाः सन्त इदानीं तस्मिन्नावरके हते सम्यक् प्राकाशिषतेत्यर्थः ॥ ॥ २८ ॥
Bright were the flaming fires, the Sun gave forth his shine, and Soma, Indra's juice, shone clear.
Indra, thou blewest the great Dragon from the air -. men must regard that valorous deed.
The fires shone out, out the sun, out the soma, the Indrian sap.
You blew the great serpent out from the midspace: that manly act did you perform, Indra.
᳓
Es leuchteten die Feuer auf, der Sonne Glanz, der Somasaft, des Indra Trank; Du bliesest weg die grosse Schlange aus der Luft, dies Manneswerk hast du vollbracht.
Die Feuer kamen glänzend zum Vorschein, und die Sonne, und Soma, der indrische Saft kam zum Vorschein. Aus dem Luftraum bliesest du hinweg den großen Drachen: Diese Mannestat hast du vollbracht, Indra.
Жертвенные костры прогнали (своим) светом, Сурья про(гнал),
Про(гнал) сома – сок, свойственный Индре.
Ты сдул змея прочь из воздушного пространства –
Совершил ты, о Индра, этот подвиг мужества.
य᳓म् मे दु᳓र् इ᳓न्द्रो मरु᳓तः
पा᳓कस्थामा कउ᳓रयाणः
वि᳓श्वेषां त्म᳓ना शो᳓भिष्ठम्
उ᳓पेव दिवि᳓ धा᳓वमानम्
इदमादिकेन चतुर्ऋचेन कुरयाणपुत्रात् पाकस्थामनाम्नो राज्ञो दानं लब्ध्वा मेध्यातिथिस्तदीयं दानं स्तौति । यं यादृशं धनसंघं मे मह्यम् इन्द्रः मरुतः च दुः दत्तवन्तः तादृशमेव धनसमूहं कौरयाणः । शत्रून् प्रति युद्धाभिमुख्येन कृतं यानं हस्त्यश्वादिकं येनासौ कुरयाणः । तस्य पुत्रः कौरयाणः । पाकस्थामा । तिष्ठत्यनेनेति स्थाम बलम् । परिपक्वबलः । एतत्संज्ञो राजा मह्यं प्रादात् । ददातेलुङि ‘ गातिस्थ इति सिचो लुक् । अडभावश्छान्दसः। कीदृशं धनसंघम् । विश्वेषां सर्वेषां धनानां मध्ये त्मना आत्मना स्वत एव शोभिष्ठम् अतिशयेन शोभावन्तम्। ‘मन्त्रेष्वाङयादेः इत्यात्मन आकारलोपः। शोभावच्छब्दादातिशायनिक इष्ठन् । ‘विन्मतोर्लुक्'। ' यस्य' इति लोपः। अतिशयेन शोभावत्त्वे दृष्टान्तः । दिवि आकाशे उपेव धावमानं प्रभाभिरुपेतं शीघ्रगामिनं सूर्यमिव । शोभावत्तममित्यर्थः ॥
The fairest courser of them all, who runneth on as 'twere to heaven.
Which Indra and the Maruts gave, and Pakasthaman Kaurayan.
The one that Indra and the Maruts, that Pākasthāman, the son of Kurayāṇa, gave me—
the most beautiful of all in body, like the one that runs in heaven
[=sun]—
Das Ross, welches mir Indra und die Maruts und Pākasthāman, der Nachkomme des Kurajāna übergeben haben, fürwahr das glänzendste aller Rosse, das wie auf des Himmels Fläche läuft,
Den mir Indra, die Marut schenkten und Pakasthaman, der Sohn des Kurayana, der der Schönste von allen ist, leibhaftig wie der am Himmel laufende Sonnengott,
(Тот конь,) которого мне подарили Индра, Маруты
(И) Пакастхаман, сын Кураяны,
Самого по себе прекраснейшего из всех,
Словно скользящего по небу...
रो᳓हितम् मे पा᳓कस्थामा
सुधु᳓रं कक्षियप्रा᳐᳓म्
अ᳓दाद् रायो᳓ विबो᳓धनम्
पाकस्थामा राजा रोहितं लोहितवर्णं वृषभमश्वं वा मे मह्यम् अदात् दत्तवान् । कीदृशम् । सुधुरं शोभनधुरं शोभनवहनप्रदेशम्। ‘ऋक्पूरब्धूः ' (पा. सू. ५. ४, ७४ ) इत्यकारः समासान्तः। क्रत्वादयश्च ' इति बहुव्रीहावुत्तरपदाद्युदात्तत्वम् । कक्ष्यप्राम् । कक्ष्या कक्षयोः बाहुमूलयोः बध्यमाना रज्जुः । तस्याः प्रातारं पूरयितारम् । पीवरमित्यर्थः । ‘ प्रा पूरणे'। रायः धनस्य विबोधनं विशेषेण बोधकम् । बहुधनप्राप्तिहेतुमित्यर्थः। ‘ ऊडिदम्' इत्यादिना रायो विभक्तिरुदात्ता ॥
To me hath Pakasthaman given, a ruddy horse,good at the pole,
Filling is girth and rousing wealth;
(That) sorrel has Pākasthāman given me,
—good at the yoke-pole, filling his girthband, an awakener of wealth,
Das rothe, schönziehende, den Gurt ausfüllende, das zu Reichthum führt, hat mir Pākasthāman geschenkt,
Den Rotfuchs hat mir Pakasthaman geschenkt, gut im Joch, den Gurt ausfüllend, der die Hoffnung auf Reichtum weckt.
Рыжего коня мне подарил Пакастхаман,
Послушного у дышла, заполняющего подпругу,
Пробуждающего (надежду) на богатство,
य᳓स्मा अन्ये᳓ द᳓श प्र᳓ति
धु᳓रं व᳓हन्ति व᳓ह्नयः
अ᳓स्तं व᳓यो न᳓ तु᳓ग्रियम्
पूर्वोक्त एवाश्वो विशेष्यते । यस्मै । षष्ठ्यर्थे चतुर्थी। यस्याश्वस्य वृषभस्य वा धुरं वोढव्यं युगधुरम् अन्ये प्रकृतास्माद्विलक्षणा दशसंख्याकाः वह्नयः वोढारोऽश्वा बलीवर्दा वा प्रतिनिधयः सन्तो मां वोढुं वहन्ति बिभ्रति । बहूनामेकत्रवहने दृष्टान्तः । अस्तम् । अस्यते क्षिप्यते तस्मिन् पदार्थजातमित्यस्तं गृहम् । प्रति वयो न गन्तारोऽश्वा यथा तुग्र्यं तुग्रपुत्रं भुज्युं समुद्रतीरादवहन् तद्वत् । तादृशमश्वं मह्यं प्रादादिति पूर्वस्यामृच्यन्वयः । भुज्योर्वहनं च ' नासत्या भुज्युमूहथुः । (ऋ. सं. १. ११६. ४) इत्यादाववगन्तव्यम् । यद्वा यस्मा इति कर्मणि चतुर्थी। यं रथमन्ये दशसंख्याका वह्नयो वोढारोऽश्वा धुरं वहनप्रदेशं प्रति गताः सन्तो वहन्ति तादृशं रथमपि मह्यं दत्तवानित्यर्थः ॥
Compared with whom no other ten strong coursers, harnessed to the pole,
Bear Tugrya to his dwelling place.
Alongside which the other ten draft-horses draw the yoke-pole
home, like birds the son of Tugra.
an dessen Seite zehn andere fahrend an der Deichsel ziehn, wie die Flügelrosse den Sohn des Tugra [Bhudschju] heimwärts zogen.
Dem zehn andere Zugpferde die Stange halten, heimwärts mich fahrend wie die Vogelrosse den Tugrasohn.
(Коня,) для которого десяток других
Упряжных коней тянут дышло,
(Когда везут меня) домой, как птицы – сына Тугры.
आत्मा᳓ पितु᳓स् तनू᳓र् वा᳓स
ओजोदा᳓ अभिअ᳓ञ्जनम्
तुरी᳓यम् इ᳓द् रो᳓हितस्य पा᳓कस्थामानम्
भोजं᳓ दाता᳓रम् अब्रवम्
अयं पाकस्थामा आत्मा स्वयं पितुः जनकस्य तनूः तनयः। पिता यथा सन्मार्गवर्तितया प्रशस्त एवमयमपीत्यर्थः । तथा वासः वासयिता निवासयिता । वासयतेरौणादिकोऽसुन्। अभ्यञ्जनम् अभिव्यक्तं यथा भवति तथा ओजोदाः ओजसो बलस्य दाता धारयिता वा । यद्वा । आत्मा सततगामी । पितुरित्यन्ननाम । व्याप्तमन्नं येन दत्तम्। तनूर्विस्तृतं वासो वस्त्रमभ्यञ्जनमभ्यञ्जनसाधनं घृततैलादिकं च येन दत्तम् । यश्चौजोदा बलस्य दाता । तं पाकस्थामानं तुरीयं स्वकीयप्रपितामहापेक्षया चतुर्थं यद्वा तुरीयं शत्रूणां तूर्वकं हिंसितारं भोजं शत्रूणां भोजयितारं रोहितस्य लोहितवर्णस्य पूर्वोक्तस्याश्वस्य दातारम् एवंगुणकं पाकस्थामानम् अब्रवम् । उक्तेन प्रकारेणास्तौषम् । इत् इति पूरकः ॥ ॥ २९ ॥
Raiment is body, food is life, and healing ointment giveth strength.
As the free-handed giver of the ruddy steed, I have named Pakasthaman fourth.
Food is the lifebreath, garments the body, and anointment is the giver of strength.
But as the fourth I have proclaimed Pākasthāman, the nurturing giver of the sorrel.
Lebenshauch ist der [geschenkte] Trank, ein Leib das Kleid, und Kraft der geschenkte Schmuck; als den vierten freigiebigen Schenker des rothen Rosses nannte ich den Pākasthāman.
Speise ist die Seele, Kleidung der Körper, Salböl ist kraftverleihend. Als Vierten habe ich den gastfreien Pakasthaman, den Verschenker des roten Rosses genannt.
Питание – (это) дух, одежда – тело,
Мазь для натирания – то, что дает силу.
Четвертым же я назвал Пакастхамана,
Щедрого дарителя рыжего коня.