Sukta 8.45
ऋषित्रिशोकः काण्वः
देवताइन्द्राग्नी
मन्त्र42
छन्दगायत्री
आ᳓ घा ये᳓ अग्नि᳓म् इन्धते᳓
स्तृण᳓न्ति बर्हि᳓र् आनुष᳓क्
ये᳓षाम् इ᳓न्द्रो यु᳓वा स᳓खा
ये ऋषयः आ घ आभिमुख्येन खलु अग्निमिन्धते दीपयन्ति येषां च युवा नित्यतरुणः इन्द्रः सखा भवति ते आनुषक् आनुपूर्व्येण बर्हि: स्तृणन्ति ।
HITHERWARD! they who light flame and straightway trim the sacred grass.
Whose Friend is Indra ever young.
Those who kindle the fire and strew the ritual grass in due order,
of whom Indra is the youthful comrade,
Herbei, die Agni zünden an und reihenweise streun das Gras, Die lieb dem Jüngling Indra sind.
Die jetzt das Feuer entzünden und das Barhis regelrecht hinbreiten, deren jugendlicher Freund Indra ist,
(Те,) что зажигают огонь
(И) раскладывают по порядку жертвенную солому,
Кому Индра – юный друг,
बृह᳓न्न् इ᳓द् इध्म᳓ एषा᳐म्
भू᳓रि शस्त᳓म् पृथुः᳓ स्व᳓रुः
ये᳓षाम् इ᳓न्द्रो यु᳓वा स᳓खा
एषाम् ऋषीणाम् इध्मः बृहन्नित् महान् खलु भूरि बहु च शस्तं स्तोत्रं स्वरुः च पृथुः महान् । सिद्धमन्यत् ॥
High is their fuel, great their laud, wide is their splinter from the stake,
Whose Friend is Indra ever young.
Lofty is their kindling wood, abundant their recitation, broad their sacrificial post,
of whom Indra is the youthful comrade.
Hoch ist ihr Brennholz, reich ihr Lob und ihre Opfersäule breit, Die lieb dem Jüngling Indra sind.
Deren Holzstoß ist hoch, viel ihr Gepreise, breit der Opferpfosten, deren jugendlicher Freund Indra ist.
Высок у них костер,
Обильна хвала, широк жертвенный столб,
Кому Индра – юный друг.
अ᳓युद्ध इ᳓द् युधा᳓ वृ᳓तं
शू᳓र आ᳓जति स᳓त्वभिः
ये᳓षाम् इ᳓न्द्रो यु᳓वा स᳓खा
तेष्वन्तर्भूतः कश्चित् अयुद्ध इत् प्रागयोद्धैव सन् युधा वृतं योद्धृभिर्भटैरावृतं शत्रंं सत्वभिः आत्मीयैर्बलैः शूरः सन् आजति नमयति ॥
Unequelled in fight the hero leads his army with the warrior chiefs.
Whose Friend is Indra ever young.
Unembattled himself, in battle the champion drives the troop along with his warriors,
of whom Indra is the youthful comrade.
Ja, unverwehrt verjagt durch Kampf der Held den Feind durch tapfere, Die lieb dem Jüngling Indra sind.
Unbekämpft treibt der Tapfere durch Kampf die feindliche Heerschar mit den Kriegern zu Paaren, deren jugendlicher Freund Indra ist.
(Сам) необоримый, в борьбе гонит
Герой со (своими) воинами вражеское войско,
Кому Индра – юный друг.
आ᳓ बुन्दं᳓ वृत्रहा᳓ ददे
जातः᳓ पृछद् वि᳓ मात᳓रम्
क᳓ उग्राः᳓ के᳓ ह शृण्विरे
जातः उत्पन्नः वृत्रहा इन्द्रः बुन्दम् इषुम् । तथा च यास्कः-- बुन्द इषुर्भवति' (निरु. ६. ३२) इति । आ ददे । आदाय च इषुम् उग्राः उद्गूर्णबलाः के के च श्रृण्विरे वीर्येण विश्रुता इति स्वमातरं वि पृच्छत् अप्राक्षीत् ॥
The new-born Vrtra-slayer asked his Mother, as he seized his shaft,
Who are the fierce? Who are renowned?
The Vr̥tra-smiter took the Bunda-bow; just born, he asked his mother: “Which ones are powerful; which ones are famed?”
Der Vritratödter nahm den Pfeil, geboren fragt die Mutter er: Wer ist gewaltig, wer berühmt?
Eben geboren griff der Vritratöter nach dem Bundabogen und fragte die Mutter aus: Wer sind die Gewaltigen, wie heißen sie?
Убийца Вритры взялся за стрелу,
Едва родившись, (и) стал расспрашивать мать:
Кто грозные, как они зовутся?
प्र᳓ति त्वा शवसी᳓ वदद्
गिरा᳓व् अ᳓प्सो न᳓ योधिषत्
य᳓स् ते शत्रुत्व᳓म् आचके᳓
हे इन्द्र त्वा त्वां शवसी बलवती माता प्रति वदत् प्रत्यवोचत् । यस्ते शत्रुत्वमाचके कामयते सः गिरौ पर्वते अप्सो न दर्शनीयो गज इव योधिषत् योधयति ॥ ॥ ४२ ॥
Savasi answered, He who seeks thine enmity will battle like
A stately elephant on a hill.
She, the strong one [/Śavasī], replied to you: “Like a wasp at a mountain he will fight,
who desires rivalry with you.”
Da sprach zu dir die kräftige: Wie Nebel auf des Berges Höh' Wird kämpfen, der dir feind gesinnt.
Dir antwortet die Savasi: Wie mit der Brust gegen den Berg will kämpfen, der deine Gegnerschaft wünscht.
Сильная тебе отвечала:
(Это) все равно, что биться лбом о гору,
(Для того,) кто стремится враждовать с тобой!
उत᳓ त्व᳓म् मघवञ् छृणु
य᳓स् ते व᳓ष्टि वव᳓क्षि त᳓त्
य᳓द् वीळ᳓यासि वीळु᳓ त᳓त्
उत अपि च हे मघवन् त्वं शृणु अस्मदीयां स्तुतिम् । ते त्वत्तो यत् वष्टि कामयते स्तोता तत् ववक्षि तस्मै तत् वहसि । किंच त्वं यत् वीळयासि दृढीकरोषि तत् वीळु तत् दृढमेव सर्वत्र भवति ॥
And hear, O Maghavan; to him who craves of thee thou grantest all
Whate'er thou makest firm is firm.
And you, o bounteous one—listen: “Who wishes (something) of you, for that you exert your will.
What you will make firm, that is firm.”
Und hör, o mächtiger, auf den, der von dir wünscht, das wünsch auch du, Was du befestigst, das ist fest.
Und höre, du Gabenreicher: Wer von dir etwas will, so bestimmst du es. Was du festmachen willst, das ist fest.
И еще ты послушай, о щедрый:
Кто от тебя хочет (чего-либо), этого хочешь ты.
Что хочешь сделать крепким, то крепко.
य᳓द् आजिं᳓ या᳓ति आजिकृ᳓द्
इ᳓न्द्रः सुअश्वयु᳓र् उ᳓प
रथी᳓तमो रथी᳓ना᳐म्
यत् यदा आजिकृत् युद्धकृत् इन्द्रः स्वश्वयुः कल्याणमश्वमिच्छन् आजिं युद्धम् उप याति तदा रथीतमः अतिशयेन रथी भवति । रथीनां सर्वान् रथिनश्च जयतीति शेषः । ।
What time the Warrior Indra goes to battle, borne by noble steeds,
Best of all charioteers is he.
When the setter of contests drives to the contest in search of good horses, Indra
is the best charioteer of charioteers.
Wenn Indra in den Wettkampf geht, kampfwirkend, schöner Rosse froh, So ist der Lenker bester er.
Wenn der streitbare Indra in den Streit zieht, der schöne Rosse gern hat, der beste der Wagenlenker,
Когда отправляется на состязание устраивающий (это) состязание
Индра, жаждя прекрасных коней,
Лучший из колесничих,
वि᳓ षु᳓ वि᳓श्वा अभियु᳓जो
व᳓ज्रिन् वि᳓ष्वग् य᳓था वृह
भ᳓वा नः सुश्र᳓वस्तमः
हे वज्रिन् त्वं विश्वाः सर्वाः अभियुजः अभियोक्त्रीः प्रजाः यथा विष्वक् भवन्ति तथा सु सुष्ठु वि वृह । नः अस्माकं सुश्रवस्तमः शोभनान्नवत्तमश्च भव ॥
Repel, O Thunder-armed, in all directions all attacks on us:
And be our own most glorious God.
Rip apart all attackers, mace-bearer, as if into (a million) pieces. Become the one who most receives our praises.
Die Gegner treib', o Blitzer, schnell hinweg, dass weit sie sich zerstreun, Und sei du uns zu höchstem Ruhm.
Dann zersprenge, du Keulenträger, fein alle Angriffe, daß sie zerschellen. Sei uns der beste Erhörer!
Отбей хорошенько все атаки,
О громовержец, чтобы они (разлетелись) во все стороны!
Будь для нас приносящим лучшую славу!
अस्मा᳓कं सु᳓ र᳓थम् पुर᳓
इ᳓न्द्रः कृणोतु सात᳓ये
न᳓ यं᳓ धू᳓र्वन्ति धूर्त᳓यः
यम् इन्द्रं धूर्तयः हिंसकाः न धूर्वन्ति न हिंसन्ति सः इन्द्रः अस्माकं सातये अभीष्टलाभाय सु रथं कल्याणं रथं पुरः कृणोतु पुरस्करोतु ॥
May Indra set our car in front, in foremost Place to win the spoil,
He whom the wicked injure not.
Let Indra set our chariot in front to win,
he whom injuries do not injure.
Voran lass unsern Wagen schnell zur Preiserlangung, Indra, gehn, Den Böse nicht beschädigen.
Unseren Wagen soll Indra fein an die Spitze bringen zum Gewinnen, er, den die Fallstricke nicht zu Fall bringen.
Нашу колесницу пусть Индра хорошенько
Продвинет вперед для захвата (награды),
(Тот,) кому не повредят обманы!
वृज्या᳓म ते प᳓रि द्वि᳓षो
अ᳓रं ते शक्र दाव᳓ने
गमे᳓मे᳓द् इन्द्र गो᳓मतः
हे शक्र इन्द्र याचमाना वयं ते तव द्विषः द्वेष्टॄन् परि वृज्याम नोपगच्छेम । किंतु ते तव गोमतः पशुमतः दावने अभीष्टदानाय अरं पर्याप्तं गमेमेत् गच्छेमैव ॥ ॥४३॥
Thine enmity may we escape, and, gakra, for thy bounty, rich
In kine, may we come near to thee
May we avoid your hatred (and be) fit for you to give to, able one. May we go to (prizes) consisting of cattle, Indra—
Wir mögen deinem Hass entgehn zur Hand sein deiner Gab', o Held, O Indra, der du Kühe schenkst,
Wir möchten deine Feindschaft vermeiden; wir möchten zu deiner, des Kuhbesitzers, Schenkung gerade recht kommen, o mächtiger Indra;
Да избежим мы проявлений твоей враждебности!
Да приобщимся мы к твоему дарению,
О могучий Индра, богатый коровами!
श᳓नैश् चिद् य᳓न्तो अद्रिवो
अ᳓श्वावन्तः शतग्वि᳓नः
विव᳓क्षणा अनेह᳓सः
हे अद्रिवः वज्रिन् वयं शनैः मन्दं मन्दं यन्तः गच्छन्तः अश्वावन्तः अश्ववन्तः शतग्विनः बहुधनाः विवक्षणाः वोढव्यं वहन्तः अनेहसः उपद्रवरहिताश्च सन्तो गमेमेदिति संबन्धः ॥
Softly approaching, Thunder-armed wealthy by hundreds, rich in steeds,
Unrivalled, readywith our gifts.
O possessor of the (pressing) stone, (the soma drops), though they move deliberately, are bringing horses and hundreds of cattle,
are strengthening and faultless.
Auch langsam gehend, Schleuderer, doch rossversehen hundertfach Und unvergleichlich, reich an Gut.
Wie die langsam ablaufenden, Rosse und hundert Kühe einbringenden, redselig machenden, fehlerlosen Somatropfen, o Herr des Preßsteins.
Очень медленно стекающие (капли сомы), о хозяин давильных камней,
Приносящие коней, приносящие сотни коров,
Наделяющие красноречием, беспорочные...
ऊर्ध्वा᳓ हि᳓ ते दिवे᳓-दिवे
सह᳓स्रा सूनृ᳓ता शता᳓
जरितृ᳓भ्यो विमं᳓हते
हे इन्द्र ते तव जरितृभ्यः स्तोतृभ्यः सहस्रा सहस्राणि शता शतानि च ऊर्ध्वा ऊर्ध्वानि मुख्यानि सूनृता सूनृतानि साधनानि दिवेदिवे अन्वहं विमंहते यजमानः प्रयच्छति । मंहतिर्दानकर्मा ॥।
For thine exalted excellence gives to thy worshippers each day
Hundreds and thousands of thy boons.
For day after day your upright liberal spirit
is ready to give thousands, hundreds to the singers.
Denn hunderttausend Gaben sind dir aufgeschichtet Tag für Tag, Wenn du den Sängern Güter schenkst.
Denn aufrecht bereit stehend verschenkt deine Großmut Tag für Tag Tausende, Hunderte den Sängern.
Ведь каждый день, (стоя) прямо,
Твое благородство щедро дарит
Певцам тысячи (и) сотни.
विद्मा᳓ हि᳓ त्वा धनंजय᳓म्
इ᳓न्द्र दॄळ्हा᳓+ चिद् आरुज᳓म्
आदारि᳓णं य᳓था ग᳓यम्
हे इन्द्र त्वा त्वां धनंजयं धनानां जेतारं दृढा चित् दृढानामपि शत्रूणाम् आरुजम् आभिमुख्येन भङ्क्तारम् आदारिणम् आदर्तारं च यथा गयं गृहमिवोपद्रवेभ्यो रक्षकं च विद्म जानीम ॥
Indra, we know thee breaker-down even of trong forts, winner of spoil,
A:one who conquers wealth for us.
For we know you as winner of spoils, Indra, bursting even into the fastnesses,
like one breaking into a household.
Denn als erbeutend kennen wir und Festen brechend, Indra, dich, Als den, der uns Besitz erkämpft.
Denn wir kennen dich, Indra, als den Beutemacher, der selbst die festen Verschlüsse erbricht wie einer, der ins Haus einbricht.
Ведь знаем мы тебя как завоевателя добычи,
О Индра, проламывающего даже твердыни,
Словно налетчик – дом.
ककुहं᳓ चित् तुवा कवे
म᳓न्दन्तु धृष्णव् इ᳓न्दवः
आ᳓ त्वा पणिं᳓ य᳓द् ई᳓महे
हे कवे क्रान्तकर्मन् धृष्णो धर्षकेन्द्र यत् यदा पणिं पणमानं त्वा त्वाम् आ आभिमुख्येन ईमहे अभीष्टं याचामहे तदा ककुहम्' उच्छ्रितं त्वा त्वाम् इन्दवः चित् सोमा अपि मन्दन्तु मादयन्तु ॥
Though thou art highest, Sage and Bold let the drops cheer thee when we come
To thee as to a trafficker.
Let the drops exhilarate you, as lead horse, o sage poet, audacious one, when we beg you for a niggard:
Die Indu's mögen dich erfreun, o weiser, kühner, hoher, dich, Wenn wir des Geiz'gen Gut erflehn,
Dich den so Übergroßen sollen die Säfte berauschen, du Weiser, Kühner, da wir dich um den Geizhals bitten.
Тебя, даже высоко вздымающегося, о поэт,
Пусть опьянят, о дерзкий, соки сомы,
Когда мы просим тебя о скупце.
य᳓स् ते रेवाँ᳓ अ᳓दाशुरिः
प्रमम᳓र्ष मघ᳓त्तये
त᳓स्य नो वे᳓द आ᳓ भर
हे इन्द्र मघत्तये धनदानाय ते तुभ्यं यः पुमान् रेवान् धनवान् सन् अदाशुरिः अदानशीलः प्रममर्ष अभ्यसूयति तस्य पुंसः वेदः धनं नः अस्मभ्यम् आ भर आहर ॥ ॥ ४४ ॥
Bring unto us the treasure of the opulent man who, loth to give,
Hath slighted thee for gain of wealth.
The impious rich man who has neglected to give to you bounteously, bring his possessions here to us.
Des Reichen, welcher dir nicht dient, der Gaben mitzutheilen säumt, Dess Reichthum bringe uns herbei.
Welcher Karge Reiche dir zu schenken vergessen hat, dessen Habe bring uns her!
(Если) какой непочтительный богач
Забыл одарить тебя,
Принеси нам его имущество!
इम᳓ उ त्वा वि᳓ चक्षते
स᳓खाय इन्द्र सोमि᳓नः
पुष्टा᳓वन्तो य᳓था पशु᳓म्
हे इन्द्र त्वा त्वां सोमिनः अभिषुतसोमाः सखायः इम उ इम एव खल्वस्मदीया जनाः पुष्टावन्तः संभृतघासाः यथा पशुं पशुमिव वि चक्षते विपश्यन्ति ।
Indra, these friends of ours, supplied with Soma, wait and look to thee,
As men with fodder to the herd.
These comrades here, possessing the soma, watch out for you, Indra, as those who have flourishing (cattle) watch out for their livestock.
Auf dich, o Indra, blicken hier die Freunde, Soma bringend, aus, Wie auf das Vieh die mästenden.
Diese somafeiernden Freunde schauen nach dir, Indra, aus, wie die Viehzüchter nach ihrem Vieh.
Эти друзья, приготовившие сому,
О Индра, выискивают тебя,
Как владельцы – (свой) скот.
उत᳓ त्वा᳓बधिरं वयं᳓
श्रु᳓त्कर्णं स᳓न्तम् ऊत᳓ये
दूरा᳓द् इह᳓ हवामहे
उत अपि च हे इन्द्र अबधिरम् अनुपहतश्रोत्रेन्द्रियमत एव श्रुत्कर्णं श्रवणपरकर्णं सन्तं त्वा त्वां वयं त्रिशोकाः इह यज्ञे ऊतये रक्षणाय दूरात् हवामहे ह्वयामः ॥
And thee who art not deaf, whose cars are quick to listen, for our aid,
We call to us from far away.
And you, who are not deaf but have listening ears,
do we call here from afar for help.
Und dich, der du für uns nicht taub zur Hülfe hörend machst dein Ohr, Dich rufen wir von ferne her,
Und wir rufen dich, der du nicht taub bist, der du hörende Ohren hast, aus der Ferne hierher zum Beistand.
И еще: тебя неглухого,
С ушами, способными слышать,
Мы зовем сюда на помощь издалека.
य᳓च् छुश्रूया᳓ इमं᳓ ह᳓वं
दुर्म᳓र्षं चक्रिया उत᳓
भ᳓वेर् आपि᳓र् नो अ᳓न्तमः
हे इन्द्र यत् यदि इमम् अस्मदीयं हवम् आह्वानं शुश्रुयाः शृणुयाः तर्हि दुर्मर्षं शत्रूणां दुःसहं बलं चक्रियाः कुर्याः । उत अपि च नः अस्माकम् अन्तमः अन्तिकतमः आपिः बन्धुः भवेः ॥
When thou hast listened, make our call one which thou never wilt forget,
And be our very nearest Friend.
When you should hear this call here, you should do (a deed) difficult to forget, and then
you would become our most intimate friend.
Damit du hörest unsern Ruf und dir ihn unvergesslich machst; So sei denn unser nächster Freund.
Wenn du auf diesen Ruf hörtest, so tätest du etwas, was gar nicht zu vergessen ist, und du würdest unser bester Freund sein.
Если б ты услышал этот зов,
То сделал бы (что-нибудь) трудно забываемое,
И стал бы нашим ближайшим товарищем!
य᳓च् चिद् धि᳓ ते अ᳓पि व्य᳓थिर्
जगन्वां᳓सो अ᳓मन्महि
गोदा᳓ इ᳓द् इन्द्र बोधि नः
अपि चित् अपि च हे इन्द्र ते तुभ्यं यत् यदा हि व्यथिः दारिद्र्येण व्यथिताः जगन्वांसः गन्तारो वयम् अमन्महि विष्टुमः तदा नः अस्माकं गोदा इत् गवां दातैव भवामीति बोधि बुध्यस्व ॥
When even now, when we have been in trouble, we have thought of thee,
O Indra, give us gifts of kine.
For even though we’ve thought that we’ve been going a wayward course to you,
still become for us a giver of cows, Indra.
Denn wenn wir je dir waren werth als die, die deine Wege gehn, So schenke, Indra, Rinder uns.
Obschon wir ja des Glaubens sind, einen Fehltritt gegen dich begangen zu haben, so sei uns, Indra, doch ein Kuhschenker!
Хоть мы и сознавали,
Что колебались в отношении тебя,
Все же стань для нас, о Индра, дарителем коров!
आ᳓ त्वा रम्भं᳓ न᳓ जि᳓व्रयो
ररभ्मा᳓ शवसस् पते
उश्म᳓सि त्वा सध᳓स्थ आ᳓
हे शवसस्पते बलस्य पते त्वा त्वां वयं जिव्रयः क्षीणा वृद्धाः रम्भं न दण्डमिव ररभ्म रभामहे । तथा च यास्कः-’आरभामहे वा जीर्णा इव दण्डम् ' (निरु. ३. २१) इति । अपि च त्वा त्वां सधस्थे यज्ञे उश्मसि कामयामहे ॥ ॥ ४५ ॥
O Lord of Strength, we rest on thee, as old men rest upon a staff:
We long to have. thee dwell with us.
As elderly men grasp a staff, we have grasped hold of you, lord of strength.
We want you in our seat.
Wir stützen uns, o Herr der Kraft, auf dich, wie Greise auf den Stab, Dich wünschen wir in unserm Sitz.
Wir halten uns an dich wie Greise an den Stab, o Herr der Kraft; wir wünschen dich zur Stelle.
За тебя мы ухватились,
Как старики за палку, о господин силы.
Мы хотим, чтобы ты был с нами в одном месте.
स्तोत्र᳓म् इ᳓न्द्राय गायत
पुरुनृम्णा᳓य स᳓त्वने
न᳓किर् यं᳓ वृण्वते᳓ युधि᳓
यम् इन्द्रं युधि युद्धे नकिः वृण्वते केऽपि न वारयन्ति तस्मै सत्वने दानशीलाय पुरुनृम्णाय बहुधनाय इन्द्राय स्तोत्रं गायत पठत ॥
To Indra sing a song of praise, Hero of mighty valour, him
Whom no one challenges to war.
Sing a praise song to Indra, the warrior of much manliness,
whom none obstruct in battle.
Dem Indra singet Lobgesang, dem mannesstarken, tapferen, Dem niemand widersteht im Kampf.
Singet auf Indra ein Preislied, auf den Krieger von vielem Mut, den sie im Kampf nicht aufhalten.
Пойте хвалу Индре,
Воину большого мужества,
Которого никто не удержит в борьбе!
अभि᳓ त्वा वृषभा सुते᳓
सुतं᳓ सृजामि पीत᳓ये
तृम्पा᳓ वि᳓ अश्नुही म᳓दम्
हे वृषभ इन्द्र त्वा त्वां सुते सोमेऽभिषुते सति सुतम् अभिषुतं सोमं पीतये पानाय अभि सृजामि । तृम्प तृप्य मदं मदकरं व्यश्नुहि च ॥
Hero, the Soma being shed, I pour the juice for thee to drink:
Sate thee and finish thy carouse.
When it has been pressed, I set you loose on the pressed (soma) to drink it, o bull.
Become satiated; come through to exhilaration.
Zu trinken giess' ich dir, o Stier, zum Safte mehr des Saftes hin; O trink dich voll, berausche dich.
Dich, o Bulle, lasse ich zum ausgepreßten Saft los, um den ausgepreßten zu trinken. Tu dir gütlich, erreiche den vollen Rausch!
Тебя, о бык, я выпускаю
К выжатому соку, для питья выжатого.
Наслаждайся, достигни опьянения!
मा᳓ त्वा मूरा᳓ अविष्य᳓वो
मो᳓पह᳓स्वान आ᳓ दभन्
मा᳓कीम् ब्रह्मद्वि᳓षो वनः
हे इन्द्र त्वा त्वां मूराः मूरका मूढा मनुष्याः अविष्यवः पालनकामाः मा आ दभन्’ मा हिंसन्तु। उपहस्वानः उपहसनपराश्च मा भवन्तु । ब्रह्मद्विषः ब्राह्मणानां द्वेष्टॄन् माकीं वनः मा भजेथाः ॥
Let not the fools, or those who mock beguile thee when they seek thine aid
Love not the enemies of prayer.
Let not the greedy dolts, let not the deriders deceive you.
Do not cherish those who hate the sacred formulation.
Nicht mögen gier'ge Thoren dich, nicht Spötter dich beschädigen, Nicht sei den Andachthassern hold.
Nicht sollen dich die speisegierigen Toren, noch die Spötter betören; nicht mögest du die Gebetsfeinde vorziehen.
Да не обманут тебя
Ни жадные глупцы, ни насмешники!
Да не пригреешь ты ненавистников молитвы!
इह᳓ त्वा गो᳓परीणसा
महे᳓ मन्दन्तु रा᳓धसे
स᳓रो गौरो᳓ य᳓था पिब
हे इन्द्र त्वा त्वाम् इह यज्ञे गोपरीणसा गव्येन पयसा संमिश्रितेन सोमेन महे महते राधसे धनाय मन्दन्तु मनुष्या मादयन्तु । त्वं च तं सोमं यथा गौरः मृगः सरः पिबति तथा पिब ।
Here let them with rich milky draught cheer thee to great munificence:
Drink as the wild-bull drinks the lake.
Here let the (soma drinks) with their profusion of cows [=milk]
exhilarate you to generosity.
Drink a lake, as a buffalo does.
Hier soll'n mit milchgefülltem Trank sie dich zu reichem Lohn erfreun, Den See trink aus dem Büffel gleich.
Hier sollen sie dich mit dem milchgesättigten Soma zu großer Freigebigkeit begeistern; trink wie ein Büffel den See aus!
Пусть опьянят тебя здесь
Пропитанные молоком (соки) на великое дарение!
Выпей, как бык, озеро!
या᳓ वृत्रहा᳓ पराव᳓ति
स᳓ना न᳓वा च चुच्युवे᳓
ता᳓ संस᳓त्सु प्र᳓ वोचत
वृत्रहा इन्द्रः परावति दूरे या यानि सना सनातनानि नवा नवानि नूतनानि च धनानि चुच्युवे प्रेरितवान् तानि धनानि संसत्सु यज्ञेषु सभासु वा प्र वोचत प्रबूते विद्वज्जनः ॥ ॥ ४६ ॥
Proclaim in our assemblies what deeds, new and ancient, far away,
The Vrtra-slayer hath achieved.
Those (deeds) that the Vr̥tra-smiter set in motion afar, both the old ones and the new,
proclaim these at the assemblies:
Was alt und neues hat vollbracht der Vritratödter ferne dort, Das rühmet bei den Festen hoch.
Was der Vritratöter in der Ferne Altes und Neues unternommen hat, das verkündet in den Versammlungen:
Те старые и новые (деяния),
Что совершил убийца Вритры вдалеке, –
Провозгласите их в собраниях!
अ᳓पिबत् कद्रु᳓वः सुत᳓म्
इ᳓न्द्रः सह᳓स्रबाहुवे
अ᳓त्रादेदिष्ट पउं᳓सियम्
इन्द्रः कद्रुवः कद्रुनामकस्यर्षेः संबन्धिनं सुतम् अभिषुतं सोमम् अपिबत् पीतवान् । सहस्रबाह्वे सहस्रबाहोः शत्रूंश्चाहन्निति शेषः । अत्र अस्मिन्नवसरे पौंस्यम् इन्द्रस्य वीर्यम् अदेदिष्ट अदीप्यत ॥
In battle of a thousand arms Indra drank Kadru's Soma juice:
There he displayed his manly might.
Indra drank the pressed (soma) of Kadrū for that which possesses a thousand-arms [=battle?].
Then he displayed his own masculine power.
Es trank den Soma aus dem Fass Indra zur tausendarm'gen Schlacht, Da wies er seine Manneskraft.
Indra trank der Kadru Saft bei Sahasrabahva. Da offenbarte er seine Mannesstärke.
Он выпил выжатого (сому) из коричневого сосуда,
Индра при тысячерукой (битве).
Тогда он показал по-настоящему мужскую силу.
सत्यं᳓ त᳓त् तुर्व᳓शे य᳓दौ
वि᳓दानो अह्नवायिय᳓म्
वि᳓ आनट् तुर्व᳓णे श᳓मि
तुर्वशे राज्ञि यदौ च यदुनामके च राज्ञि तत् प्रसिद्धं यागादिलक्षणं शमि कर्म । शची शमी' इति कर्मनामसु पाठात् । सत्यं परमार्थं विदानः जानंस्तयोः प्रीत्यर्थम् अह्नवाय्यम् अह्नवाय्यनामकं तयोः शत्रुं तुर्वणे संग्रामे व्यानट् व्याप्तवान् ॥
True undeniabIc strength he found in Yadu and in Turvasa,
And conquered through the sacrifice.
This is real: having obtained at Turvaśa’s and Yadu’s what is not to be spurned [=soma],
he came through to victory by his labor.
Die wahre Kraft, die niemand hemmt, gab er dem Jadu, Turvaça, Errang durch seine Müh' den Sieg.
Das ist wahr, bei Turvasa und Yadu bekannt, hat er nicht Abzustreitendes erreicht, daß der fromme Dienst triumphiere.
Истинно то, (что) найденный
У Турваши (и) Яду, он достиг
Неоспоримого в успешном продвижении жертвенного труда.
तर᳓णिं वो ज᳓नानां᳐
त्रदं᳓ वा᳓जस्य गो᳓मतः
समान᳓म् उ प्र᳓ शंसिषम्
हे अस्मदीयाः पुरुषाः वः युष्माकं जनानां पुत्रपौत्रादीनां तरणिं तारकं त्रदं शत्रूणां तर्दयितारं गोमतः पशुमतोऽन्नस्य दातारं चेन्द्रं समानमु साधारणमेव प्र शंसिषं स्तौमि ॥
Him have I magnified, our Lord in, common, Guardian of your folk,
Discloser of great wealth in kine;
I laud him to you as the surpassing one, as driller of the bovine prize for the peoples,
and as one common (to all)—
Ihn, der die Feinde euch besiegt, den rinderreichen Stall erschliesst, Mit euch vereint ist, preis' ich nun,
Den Durchhelfer der Menschen, den Herausschlager von Gewinn an Rindern, der immer derselbe ist, will ich euch preisen.
Спасающего народы,
Выбивающего добычу, состоящую из коров,
(Всегда) одинакового я хочу вам прославить,
ऋभुक्ष᳓णं न᳓ व᳓र्तव
उक्थे᳓षु तुग्रियावृ᳓धम्
इ᳓न्द्रं सो᳓मे स᳓चा सुते᳓
ऋभुक्षणं महान्तं तुग्र्यावृधम् उदकस्य वर्धयितारम् । तुग्र्या बुर्बुरम्' इत्युदकनामसु पाठात् । इन्द्रं सोमे सचा स्तोत्रेण सह सुते अभिषुते सति उक्थेषु शस्त्रेषु वर्तवे धनं वरितुं प्रशंसामीति शेषः । न इति संप्रत्यर्थे ।
Rbhuksan, not to be restrained, who strengthened Tugra's son in lauds,
Indra beside the flowingjuice;
As the master of the R̥bhus, not to be obstructed, as the strengthener of the son of Tugra [=Bhujyu] (do I laud him) in solemn words
when the soma is pressed—Indra!
Den unhemmbaren Ribhuherrn, den Indra, Freund der Tugrier, Bei Sprüchen, bei des Soma Saft,
Den Ribhuksan, der nicht aufzuhalten ist, in Liedern, den Stärker des Tugrasohnes, den Indra bei gepreßtem Soma;
Рибхукшана, которого не удержать, –
В гимнах – подкрепителя сына Тугры,
Индру у выжатого сомы,
यः᳓ कृन्त᳓द् इ᳓द् वि᳓ योनियं᳓
त्रिशो᳓काय गिरि᳓म् पृथु᳓म्
गो᳓भ्यो गातुं᳓ नि᳓रेतवे
यः इत् य एवेन्द्रः योन्यम् उदकनिर्गमनद्वारं पृथुं विस्तीर्णं गिरिं मेघम्। 'गिरिः व्रजः । इति मेघनामसु पाठात् । त्रिशोकाय त्रिशोकनामर्ष्यर्थं वि कृन्तत् व्यच्छिनत् सः गोभ्यः गमनवद्भ्य उदकेभ्यः निरेतवे निर्गमनाय गातुं भूमिम् । ‘भूमिः गातुः' इति तन्नामसु पाठात् । मार्गमित्यर्थः । करोतीति शेषः ॥ ॥ ४७ ॥
Who for Trisoka clave the hill that formed a wide receptacle,
So that the cows might issue forth.
Who cut apart the broad, womblike mountain for Triśoka,
as a way for the cows to go forth.
Der dem Triçoka spaltete den breiten Berg mit weitem Schooss, Und freie Bahn den Kühen schuf.
Der für Trisoka den breiten, schoßartigen Berg spaltete, für die Kühe einen Weg zum Herauskommen machte.
(Того,) кто для Тришоки просто разрезал
Широкую гору, составляющую лоно,
Чтобы коровам дать выход.
य᳓द् दधिषे᳓ मनस्य᳓सि
मन्दानः᳓ प्रे᳓द् इ᳓यक्षसि
मा᳓ त᳓त् कर् इन्द्र मॄळ᳓य+
हे इन्द्र मन्दानः मोदमानस्त्वं यत् शुभं वस्तु दधिषे धारयसि यच्च मनस्यसि पूजयसि यदपि च प्रेदियक्षसि प्रयच्छस्येव तत् सर्वं मा कः किं नाकार्षीः । अस्माकं कृतवानेव । किंचास्मान् मृळय सुखय ॥
Whate'er thy plan or purpose be, whate'er, in transport, thou wouldst do,
Do it not, Indra, but be kind.
What you take on, have in mind, and, becoming exhilarated, set out to accomplish,
don’t do that, Indra. Have mercy!
Was, Indra, du ersinnst und thust, was du erfreut uns schenken willst, Das schaff nicht fort von hier, sei hold.
Daß du das Opfer empfangen hast und dich noch bedenkst, wenn du berauscht bist, und es doch bekommen möchtest, das tu nicht, Indra; sei barmherzig!
Когда ты (уже) получил (жертву) (и) настраиваешься,
Опьяненный, (и) хочешь потребовать еще,
Не делай этого, о Индра, сжалься!
दभ्रं᳓ चिद् धि᳓ तुवा᳓वतः
कृतं᳓ शृण्वे᳓ अ᳓धि क्ष᳓मि
जि᳓गातु इन्द्र ते म᳓नः
हे इन्द्र त्वावतः त्वत्सदृशस्य दभ्रं चित् अल्पमपि कृतं कर्म अधि क्षमि क्षमायाम् । अधीति सप्तम्यर्थानुवादः । शृण्वे विश्रुतं भवति हि । तथा सति ते तव मनः जिगातु मयि गच्छतु ॥
But little hath been heard of done upon the earth by one like thee i
Let thine heart, Indra, turn to us.
For even a paltry deed of one such as you is famed on earth.
Let your mind go (to us?), Indra.
Denn auch das kleinste, was du thust, so wie du bist, ist weltberühmt; Dir, Indra, komme kühner Muth.
Selbst eine geringe Tat von deinesgleichen wird auf Erden berühmt. Dein Sinn soll sich uns zuwenden, Indra!
Даже малое деяние такого, как ты,
Становится известным на земле.
Пусть мысль твоя обратится к нам, о Индра!
त᳓वे᳓द् उ ताः᳓ सुकीर्त᳓यो
अ᳓सन्न् उत᳓ प्र᳓शस्तयः
य᳓द् इन्द्र मॄळ᳓यासि+ नः
हे इन्द्र त्वं नः अस्मान् यत् याभिः मृळयासि सुखयसि ताः सुकीर्तयः शोभनाख्यातयः तवेत् तवैव असन् भवेयुः । उत अपि च ताः प्रशस्तयः स्तुतयश्च तवैव भवेयुः ॥
Thine then shall be this high renown, thine shall these lofty praises be,
When, Indra, thou art kind to us.
Just yours will be these glorifications and encomia,
when, Indra, you will be merciful to us.
Auch diese Lieder seien dein, und dein die Preisgesänge auch, Damit du, Indra, hold uns seist.
Nur dir sollen diese Lobeserhebungen und Preisungen gelten, auf daß du, Indra, uns gnädig sein mögest.
Эти прекрасные воспевания
И прославления пусть будут только твоими,
Чтобы мысль твоя обратилась (к нам), о Индра!
मा᳓ न ए᳓कस्मिन्न् आ᳓गसि
मा᳓ दुव᳓योर् उत᳓ त्रिषु᳓
व᳓धीर् मा᳓ शूर भू᳓रिषु
हे शूर इन्द्र नः अस्मान् एकस्मिन्नागसि अपराधे मा वधीः मा हिंसीः । द्वयोः आगसोरपि मा वधीः । उत अपि च त्रिषु आगःस्वपि मा हिंसीः । भूरिषु असंख्यातेष्वप्यागःसु मा च वधीः ॥
Not for one trespass, not for two, O Hero, slay us, nor for three,
Nor yet for many trespasses.
Don’t smite us at a single offense, nor at two or three,
nor at many, o champion.
Nicht tödte uns um einen Fehl, noch auch um zweie oder drei, Auch nicht um viele uns, o Held.
Nicht sollst du uns wegen eines Vergehens, nicht wegen zweier und dreier erschlagen, noch wegen vieler, o Held!
Ни за один наш грех,
Ни за два или три,
Ни за много не убивай нас, о герой!
बिभ᳓या हि᳓ तुवा᳓वत
उग्रा᳓द् अभिप्रभङ्गि᳓णः
दस्मा᳓द् अह᳓म् ऋतीष᳓हः
हे इन्द्र त्वावतः त्वत्सदृशात् उग्रात् उद्गूर्णात् अभिप्रभङ्गिणः शत्रूणामभिप्रहर्तुः दस्मात् पापानामुपक्षपयितुः ऋतीषहः शत्रुकृतां हिंसां सहतः अहं बिभय हि ॥ ॥ ४८ ॥
I fear one powerful like thee, the crusherdown of enemies,
Mighty, repelling all attacks.
For I am afraid of one such as you—powerful, shattering,
wondrous, vanquishing with his attack.
Denn ich bin voller Furcht vor dir der du so stark bist, so zerbrichst, Und, hehrer, jedem Angriff wehrst.
Denn ich habe vor deinesgleichen Angst, vor dem gewaltigen Zerbrecher, ich vor dem Bemeisterer, der die Angriffe aushält.
Ведь я боюсь такого, как ты,
Грозного проломителя,
Я – чудесного (бога,) отражающего нападения.
मा᳓ स᳓ख्युः शू᳓नम् आ᳓ विदे
मा᳓ पुत्र᳓स्य प्रभूवसो
आवृ᳓त्वद् भूतु ते म᳓नः
हे प्रभूवसो प्रभूतधनेन्द्र ते तव सख्युः शूनं वृद्धं मा आ विदे मावेदयामि । पुत्रस्य अपि शूनं मा विदे। तव मनः अस्मासु आवृत्वत् आवर्तनवत् भूतु भवतु । पुनःपुनः सुखं करोत्वित्यर्थः ॥
O wealthy God, ne'er may I live to see my friend or son in need*:
Hitherward let thy heart be turned.
Let me not find the lack of a comrade, nor of a son, o you of
outstanding goods.
Let your mind be turned here.
Lass nicht den Freund verlieren mich, noch einen Sohn, o mächtiger; Es neige hold sich her dein Sinn.
Nicht möchte ich eines Freundes entbehren, nicht eines Sohnes, o Schatzreicher. Dein Sinn soll wieder einlenken.
Да не познаю я отсутствия друга
Или сына, о повелитель выдающихся благ!
Пусть обратится к нам снова твоя мысль!
को᳓ नु᳓ मर्या अ᳓मिथितः
स᳓खा स᳓खायम् अब्रवीत्
जहा᳓ को᳓ अस्म᳓द् ईषते
को नु कः खलु हे मर्याः मनुष्याः अमिथितः । मेथतिराक्रोशकर्मा । अनाक्रुष्ट इन्द्रादन्यः सखा सखायं प्रति जहा अहं कं जघान कः को वा अस्मत् अस्मत्तो भीतः ईषते पलायत इति अब्रवीत् वदति । इन्द्र एवैतादृशस्य वचनस्य वक्तेत्यभिप्रायः । तथा च यास्कः- मेथतिराक्रोशकर्मा। अपापकं जघान कमहं जातु कोऽस्मद्भीतः पलायते ' (निरु. ४. २) इति । ‘मा न एकस्मिन्नागसि' इत्यादिकया श्रुत्या नूनमृषिमिन्द्र आजहारेत्यर्षिर्विस्मयत इति ।
What friend, O people, unprovoked, hath ever said unto a friend,
He turns and leaves us in distress?
[Indra to Maruts:] “You young bucks—who, (as if) unpaired, has said, as comrade to comrade,
‘I will leave (you)’? Who retreats from us?”
Wer, o ihr Männer, sagte je als Freund vom Freunde ungereizt: Verschmähend lässt er uns im Stich?
Welcher Freund, ihr jungen Männer, hat wohl ohne Zank den Freund verlassen, so sprach er, wer drückt sich vor uns?
Какой же, о юные мужи, нераздраженный
Друг сказал другу:
Я хочу оставить (тебя). Кто нас избегает?
एवा᳓रे वृषभा सुते᳓
अ᳓सिन्वन् भू᳓रि आवयः
श्वघ्नी᳓व निव᳓ता च᳓रन्
हे वृषभ कामानां वर्षकेन्द्र एवारे । एवारो नाम कश्चित् । तस्मिन् सुते अभिषुते सोमे सति भूरि बहूनि धनानि असिन्वन् न बध्नन् श्वघ्नी । श्वघ्नी कितवः । तथा च यास्कः - ’श्वघ्नी कितवो भवति स्वं हन्ति---' (निरु. ५, २२ )॥
Hero, insatiate enjoy this Soma juice so near to thee,
Even as a hunter rushing down.
[Maruts to Indra:] “Hey bull. So—when (the soma) was pressed, being insatiable you consumed a lot,
sashaying around the lower depths like a guy with ‘the dog-killer’ [=the winning throw at dice].”
Beim Soma, nimmersatter Stier, der recht dir ist, verschlangst du viel, Dem Spieler gleich, als her du kamst.
Wahrlich, du Bulle, du hast zum Soma viel verzehrt ohne zu kauen, wie ein Falschspieler unterschlagend.
Что до приготовленного выжатого (сока), о бык,
Ты много поглощал, не насыщаясь,
Словно удачливый игрок (в кости), действующий понизу.
आ᳓ त एता᳓ वचोयु᳓जा
ह᳓री गृभ्णे सुम᳓द्रथा
य᳓द् ईम् ब्रह्म᳓भ्य इ᳓द् द᳓दः
ते तव सुमद्रथा कल्याणरथौ वचोयुजा मन्त्रेण युज्यमानौ एता एतौ हरी अश्वौ आ गृभ्णे । अस्मदभिमुखं यातुं हस्ताभ्यामाकर्षामीत्यर्थः । यत् यस्मात् त्वं ब्रह्मभ्य इत् ब्राह्मणेभ्य एव ईम् इदं धनं ददः ददासि ॥
Hither I draw those Bays of thine yoked
by our hymn, with splendid car,
That thou mayst give unto the priests.
I hold onto these two fallow bays of yours, yoked by speech, along with their chariot,
so that you will give to the formulators.
Dein wortgeschirrtes Füchsepaar halt hier ich sammt dem Wagen an, Damit den Beter du beschenkst.
Diese deine auf das Wort sich anspannenden Falben mit schönem Wagen halte ich fest, auf daß du den Hohenpriestern schenken sollst.
Эту твою пару запрягаемых (одним) словом
Буланых коней вместе с колесницей я удерживаю,
Чтобы ты одарил брахманов.
भिन्धि᳓ वि᳓श्वा अ᳓प द्वि᳓षः
प᳓रि बा᳓धो जही᳓ मृ᳓धः
व᳓सु स्पार्हं᳓ त᳓द् आ᳓ भर
हे इन्द्र त्वं विश्वाः सर्वाः द्विषः द्वेष्ट्रीः शत्रुसेनाः अप भिन्धि विदारय । बाधः हिंसित्रीः मृधः संग्रामान् । 'स्पृधः मृधः' इति संग्रामनामसु पाठात् । परि जहि हिन्धि। अतस्तासां स्पार्हं स्पृहणीयं तत् प्रसिद्धं वसु आ भर अस्मभ्यमाहर ॥
Drive all our enemies away, smite down the foes who press around,
And bring the wealth for which we long:
Split off all hatreds; parry oppressions. Smite the slighters.
The craved good thing—bring that here.
Die Hasser alle stosse fort, die Feind' und Schmäher schlage rings, Bring' her das Gut, das wir ersehnt.
Schlage alle Feinde ab, halte die Bedränger fern, erschlag die Verächter! Das begehrenswerte Gut, das bring mit!
Разбей все проявления ненависти!
Прогони прочь, убей врагов!
Принеси того желанного добра!
य᳓द् वीळा᳓व् इन्द्र य᳓त् स्थिरे᳓
य᳓त् प᳓र्शाने प᳓राभृतम्
व᳓सु स्पार्हं᳓ त᳓द् आ᳓ भर
हे इन्द्र त्वया च वीळौ दृढे परैः कम्पयितुमशक्ये यत् धनं पराभृतं विन्यस्तं यत् च स्थिरे स्वयमचले पराभृतं यत् चापि पर्शाने विमर्शनक्षमे पराभृतं तत् स्पार्हं वसु आ भर ॥
O Tndra, that which is concealed in strong firm place precipitous:
Bring us the wealth for which we long
What is in a firm place, what in a solid place, Indra, what has been borne away into a deep place—
the craved good thing—bring that here.
Was in der Feste, in der Burg, was, Indra, in der Schlucht sich birgt, Das Gut bring' her, das wir ersehnt.
Was am festen, was am sicheren Ort, was in einer Senke versteckt ist, Indra, das begehrenswerte Gut, das bring mit!
Что в твердом месте, о Индра, что в прочном,
Что в низине спрятано,
Принеси того желанного добра!
य᳓स्य ते विश्व᳓मानुषो
भू᳓रेर् दत्त᳓स्य वे᳓दति
व᳓सु स्पार्हं᳓ त᳓द् आ᳓ भर
हे इन्द्र ते त्वया । विभक्तिव्यत्ययः । दत्तस्य दत्तं भूरेः बहु यस्य यद्धनम् । कर्मणि षष्ठी । विश्वमानुषः सर्वो मनुष्यः वेदति जानाति तत् स्पार्हं स्पृहणीयं वसु आ भर ॥ ॥ ४९ ॥
Great riches which the world of men shall recognize as sent by thbe:
Bring us the wealth for which we long.
The abundance given by you that the whole people of Manu
will know—
the craved good thing—bring that here.
Das reiche, was die ganze Welt bezeuget als von dir geschenkt, Das Gut bring' her, das wir ersehnt.
Wovon jedermann Kunde haben soll, von dem in Fülle von dir Geschenkten, das begehrenswerte Gut, das bring mit!
О чем каждый человек должен знать,
О многом подаренном тобой, –
Принеси того желанного добра!