Sukta 8.48
ऋषिप्रगाथः काण्वः
देवतासोमः
मन्त्र15
छन्दत्रिष्टुप्
स्वादो᳓र् अभक्षि व᳓यसः सुमेधाः᳓
सुआधि᳓यो वरिवोवि᳓त्तरस्य
वि᳓श्वे यं᳓ देवा᳓ उत᳓ म᳓र्तियासो
म᳓धु ब्रुव᳓न्तो अभि᳓ संच᳓रन्ति
अहं प्रगाथः सुमेधाः शोभनप्रज्ञः स्वाध्यः स्वाध्ययनः सुकर्मा वरिवोवित्तरस्य अतिशयेन पूजां लभमानस्य स्वादोः सुष्ठ्वदनीयस्य स्वादुभूतस्य वयसः अन्नस्य । एताः कर्मणि षष्ठ्यः । उक्तलक्षणं वयोऽन्नं सोमाख्यम् अभक्षि भक्षयेयः। यं यदन्नं विश्वे देवाः सर्वेऽपीन्द्रादयः उत अपि च मर्त्यासः मर्त्या मनुष्याः मधु ब्रुवन्तः मनोहरमेतदिति शब्दायन्तः अभि संचरन्ति अभिसंगच्छन्ते प्राप्नुवन्ति तदन्नमभक्षीति ॥
WISELY have I enjoyed the savoury viand, religious-thoughted, best to find out treasure,
The food to which all Deities and mortals, calling it meath, gather themselves together.
I have partaken wisely of the sweet food That stirs good thoughts, best banisher of trouble, The food round which all deities and mortals, Calling it honey-mead, collect together,
I of good wisdom have partaken of the vitality of the sweet drink, which is rich in purpose and excellent at finding wide space,
which all the gods and mortals, calling it honey, converge upon.
Ich nahm verständig von der süssen Kost mir, die unter Andacht reichsten Segen spendet, An die die Götter und die Menschen alle, sie Meth benennend, ins Gesammt heraugehn.
Ich hab von dem süßen Krafttrunk genossen, ich der Weise von dem Wohlmeinenden, der am besten einen Ausweg aus Not findet, den alle Götter und Sterblichen Aufsuchen, ihn Honig nennend.
Я приобщился к сладостному напитку жизни, мудрый,
(К тому,) кто доброжелателен, кто лучше всех находит широкий выход.
К кому все боги и смертные
Сходятся вместе, называя (его) медом.
अन्त᳓श् च प्रा᳓गा अ᳓दितिर् भवासि
अवयाता᳓ ह᳓रसो दइ᳓वियस्य
इ᳓न्दव् इ᳓न्द्रस्य सखियं᳓ जुषाणः᳓
श्रउ᳓ष्टीव धु᳓रम् अ᳓नु राय᳓ ऋध्याः
हे सोम त्वम् अन्तश्च प्रागाः । हृदयस्य यागागारस्य वान्तर्गच्छसि । गत्वा च अदितिः अदीनस्त्वं दैव्यस्य हरसः क्रोधस्य अवयाता पृथक्कर्ता भवासि भवसि । हर इति क्रोधनाम । हे इन्दो सोम त्वम् इन्द्रस्य सख्यं जुषाणः सेवमानः श्रौष्टी । श्रुष्टीति क्षिप्रनाम । तत्संबन्धी श्रौष्टी । क्षिप्रगाम्यश्वः धुरम् इव राये अस्माकं धनलाभाय अनु ऋध्याः अनुगच्छसि । अथवाश्वो यथा धुरं वृत्त्वाभिमतदेशं प्रापयति तद्वदस्मान् प्रापय। अनुपूर्वं ऋधिर्गत्यर्थः॥
Tlou shalt be Aditi as thou hast entered within, appeaser of celestial anger.
Indu, enjoying Indra's friendship, bring us - as a swift steed the car - forward to riches.
Thou shalt be Aditi when thou hast entered Within, appeaser of celestial anger. May'st thou, O drop, enjoying Indra's friendship, Like willing mare the car, to wealth advance us.
When you have gone within, you will become Aditi [/boundlessness], appeaser of divine wrath.
Drop, enjoying the comradeship of Indra, like an obedient mare
following the chariot-pole, you should follow riches to fulfillment.
Du tratest ein bei mir, so sei mir heilvoll, und nimm hinweg von mir den Zorn der Götter; O Indu, der du liebst des Indra Freundschaft, lenk her uns Reichthum, wie das Ross den Wagen.
Wenn du ins Innere gegangen bist, sollst du zur Aditi werden, den göttlichen Zorn abwendend. O Saft, mögest du dich der Freundschaft Indra´s erfreuen und dich, um Reichtum zu gewinnen, wie eine folgsame Stute ins Joch schicken.
Когда ты проник внутрь, ты становишься безграничностью,
Тем, кто отводит божественную немилость.
О сок сомы, радуясь дружбе Индры,
Пусть последуешь ты за богатствами, как послушная (лошадь) – за дышлом.
अ᳓पाम सो᳓मम् अमृ᳓ता अ᳓भू᳓म᳓ +
+अ᳓गन्म ज्यो᳓तिर्, अ᳓विदाम देवा᳓न् ।
किं᳓ नून᳓म् अस्मा᳓न् कृणवद् अ᳓रातिः
कि᳓म् उ धूर्ति᳓र् अमृत म᳓र्त्यस्य ॥+++(5)+++
हे अमृत अमरण सोम त्वाम् अपाम पानं करवाम। कुर्मः। ततः अमृताः अभूम भवेम । यस्मात्त्वममृतः अतस्तव पानाद्वयमप्यमृताः स्याम । पश्चात् ज्योतिः द्योतमानं स्वर्गम् अगन्म। अविदाम ज्ञातवन्तः देवान् । तथाभूतान् अस्मान् नूनम् इदानीम् अरातिः शत्रुः किं कृणवत् कुर्यात् । किमु किं वा मर्त्यस्य इदानीं मनुष्यभूतस्य मम धूर्तिः हिंसकः किं कृणवत् कुर्यात् ॥
We have drunk Soma and become immortal; we have attained the light, the Gods discovered.
Now what may foeman's malice do to harm us? What, O Immortal, mortal man's deception?
We have drunk Soma and become immortal; We have attained the light the gods discovered. What can hostility now do against us? And what, immortal god, the spite of mortals?
We have drunk the soma; we have become immortal; we have gone to the light; we have found the gods.
What can hostility do to us now, and what the malice of a mortal, o immortal one?
Wir tranken Soma, wurden nun unsterblich, erlangten Glanz und fanden auf die Götter; Was kann uns schaden nun der Bösen Rotte? unsterblicher, des Sterblichen Gewaltthat?
Wir haben jetzt Soma getrunken, Unsterbliche sind wir geworden; wir sind zum Lichte gelangt, wir haben die Götter gefunden. Was kann uns jetzt die Mißgunst antun, was die Hinterlist eines Sterblichen, o Unsterblicher?
Мы выпили сому, мы стали бессмертными,
Мы пришли к свету, мы нашли богов.
Что может нам сделать теперь недоброжелательность
И что – злоба смертного, о бессмертный?
शं᳓ नो भव हृद᳓ आ᳓ पीत᳓ इन्दो
पिते᳓व सोम सून᳓वे सुशे᳓वः
स᳓खेव स᳓ख्य उरुशंस धी᳓रः
प्र᳓ ण आ᳓युर् जीव᳓से सोम तारीः
हे इन्दो सोम अस्माभिः पीतः त्वं नः अस्माकं हृदे हृदयाय शं सुखम् आ भव। सुखभवने दृष्टान्तद्वयम् । पिता सूनवे स्वात्मजाय यथा सुखाय भवति यथा वा सखा अहितान्निवर्त्य हिते स्थापयिता सखा स स्वसख्ये यथा सुशेवः सुसुखो भवति । शेवमिति सुखनाम । तद्वत्वमपि भव । किंच हे उरुशंस बहुभिर्बहुधा वा शंसनीय बहुकीर्ते सोम धीरः। धीमांस्त्वं नः अस्माकं जीवसे जीवनाय आयुः आयुष्यं प्र तारीः प्रवर्धय ॥
Absorbed into the heart, be sweet, O Indu, as a kind father to his son, O Soma,
As a wise Friend to friend: do thou, wide-ruler, O Soma, lengthen out our days for living.
Be cheering to our heart when drunk, O Indu, Kindly, like father to his son, O Soma. Like friend for friend, far-famed one, wisely Prolong our years that we may live, O Soma.
Become weal for our heart when drunk, o drop, very kindly, like a father to a son,
like a comrade to a comrade, you who are widely proclaimed as
insightful. Lengthen our lifetime, for us to live, Soma.
Sei unserm Herzen hold, getrunkner Indu, uns liebreich Soma, wie dem Sohn der Vater, Wie Freund dem Freunde treu, der weit du herrschest, verlängre, Soma, unsres Lebens Dauer.
Bekomm unserem Herzen wohl, wenn du getrunken bist, o Somasaft, freundlich wie ein Vater zu seinem Sohn, wie ein Freund dem Freunde, du der Weise, dessen Wort weithin gilt. Verlängere unser Lebensalter zum Leben, Soma!
Будь на благо нашему сердцу, когда ты выпит, о сок сомы,
Милостивый, о сома, как отец – к сыну,
Внимательный, как друг по отношению к другу, о ты, чья хвала широко (раздается)!
Продли нам срок жизни, о сома, чтобы мы жили!
इमे᳓ मा पीता᳓ यश᳓स उरुष्य᳓वो
र᳓थं न᳓ गा᳓वः स᳓म् अनाह प᳓र्वसु
ते᳓ मा रक्षन्तु विस्र᳓सश् चरि᳓त्रा᳐द्
उत᳓ मा स्रा᳓माद् यवयन्तु इ᳓न्दवः
इमे पीताः यशसः यशस्कराः उरुष्यवः अस्माकं रक्षाकामाः सोमाः गावः गोविकारभूता वध्र्यः रथं न रथमिव ता यथा रथं विस्रस्तं पर्वसु समनाह संदधते तद्वत् मां पीताः सोमाः पर्वसु संनह्यन्तु । किंच ते सोमाः मा मां विस्रसः विस्रस्तात् चरित्रात् चरणादनुष्ठानात् रक्षन्तु । सोमः पीतश्चेत् कर्म ह्यविस्रस्तं भवति । उत अपि च मा मां स्रामात् व्याधेः सकाशात् इन्दवः पीताः यवयन्तु पृथक्कुर्वन्तु ॥ ॥ ११ ॥
These glorious drops that give me freedom have I drunk. Closely they knit my joints as straps secure a car.
Let them protect my foot from slipping on the way: yea, let the drops I drink preserve me from disease.
These glorious, freedom-giving drops, when drunk by me, Have knit my joints together as do thongs a car. May these protect me now from fracturing a limb. And may they ever keep me from disease remote.
These glorious (drops), when drunk, seek wide space. As cows [=leather straps] do a chariot, it [=soma] knots (me) together in my joints.
Let the drops guard me from my foot slipping, and let them keep me away from lameness.
Ihr Tränke hehr und hülfreich habt befestigt mich an den Gelenken, wie den Wagen Riemenwerk, Sie mögen schützen vor dem Gleiten meinen Fuss, und sie, die Indu's, vor Verrenkung wahren mich.
Getrunken werden diese geehrten Somatränke meine Nothelfer. Wie die Riemen den Wagen haltet ihr mich in den Gedanken zusammen. Diese Säfte sollen mich vor Beinbruch behüten und mich vor Lähmung bewahren.
Выпиты эти славные (соки сомы,) уносящие вширь:
Как ремни – колесницу, вы связали меня в суставах.
Да предохранят меня эти соки сомы (от того,) чтобы не поскользнулась нога,
И да удержат они меня от перелома!
अग्निं᳓ न᳓ मा मथितं᳓ सं᳓ दिदीपः
प्र᳓ चक्षय कृणुहि᳓ व᳓स्यसो नः
अ᳓था हि᳓ ते म᳓द आ᳓ सोम म᳓न्ये
रेवाँ᳓ इव प्र᳓ चरा पुष्टि᳓म् अ᳓छ
हे सोम पीतस्त्वं मा मां मथितम् अग्निं न अग्निमिव सं दिदीपः संदीपय । प्र चक्षय च चक्षुषः संधुक्षणेन । नः अस्मान् वस्यसः अतिशयेन वसुमतः कृणुहि कुरु । अथ अधुना हि खलु ते त्वां हे सोम मदे मदाय मन्ये स्तौमि । तथा सति रेवानिव धनवानिह । इवेति संप्रत्यर्थे। पुष्टिम् अस्मत्पोषम् अच्छ प्र चर अभिगच्छ ॥
Make me shine bright like fire produced by friction: give us a clearer sight and make us better.
For in carouse I think of thee, O Soma, Shall I, as a rich man, attain to comfort?
Like fire produced by friction, make me brilliant; Do thou illumine us and make us richer; For then I seem in thy carouse, O Soma, Enriched. Now enter us for real welfare.
You have enflamed me like a churned fire. Make us conspicuous; make us better off,
for now in the exhilaration of you, Soma, I think of myself as a rich man. I shall advance to prosperity.
O mache hell mich wie entflammtes Feuer, erleuchte uns und mach an Gut uns reicher; In deinem Rausch, o Soma, sprech' zu mir ich: »Ein reicher Mann gelang' ich jetzt zur Wohlfahrt.«
Wie das ausgeriebene Feuer sollst du mich entflammen. Erleuchte, mach uns besser! Denn nun in deinem Rausche, o Soma, komme ich mir wie ein Reicher vor. Schreite vorwärts zum Gedeihen!
Как огонь, добытый трением, зажги меня!
Дай (нам) озарение! Сделай нас лучше!
Да, это ведь только в опьянении тобой, о сома, я кажусь себе
Будто бы богатым. Иди вперед к процветанию!
इषिरे᳓ण ते म᳓नसा सुत᳓स्य
भक्षीम᳓हि पि᳓त्रियस्येव रायः᳓
सो᳓म राजन् प्र᳓ ण आ᳓यूंषि तारीर्
अ᳓हानीव सू᳓रियो वासरा᳓णि
इषिरेण इच्छावता मनसा सुतस्य ते सुतमभिषुतं त्वां भक्षीमहि । पित्र्यस्य पितृसंबन्धिनो धनस्येव धनमिव । पित्र्यं धनं यथैषणेन मनसोपभुञ्जते तद्वत् । भक्षित हे सोम राजन स्वामिन् नः अस्माकम् आयूंषि प्र तारीः प्रवर्धय । वासराणि जगद्वासकानि अहानि सूर्यः इव । अत्र ‘ईषणेन वैषणेन वार्षणेन वा ’ (निरु. ४, ७) इत्यादि निरुक्तं ज्ञातव्यम् ॥
May we enjoy with an enlivened spirit the juice thou givest, like ancestral riches.
O Soma, King, prolong thou our existence as Surya makes the shining days grow longer.
Of this thy juice pressed out with mind devoted, We would partake as of paternal riches. Prolong the years of life for us, King Soma, As Sūrya lengthens out the days of spring-time.
With a vigorous mind we would take a share of you when pressed, as of ancestral wealth.
King Soma, lengthen our lifetimes, like the sun the dawning days.
Dich Soma, den mit muntern Sinn wir pressten, lass nehmen uns wie väterliches Erbtheil, Verlängre du, o König, unser Leben wie Sonnenglanz die lichterhellten Tage.
Mit eifrigem Herzen wollen wir deinen Saft genießen wie den väterlichen Reichtum. König Soma, verlängere unsere Lebenszeiten wie die Sonne die morgendlichen Tage!
Ревностным духом мы хотим приобщаться
К твоему выжатому (соку), как (сын) – к отчему богатству.
О сома-царь, продли нам сроки жизни,
Как солнце – вешние дни!
सो᳓म राजन् मॄळ᳓या+ नः सुअस्ति᳓
त᳓व स्मसि व्रति᳓यास् त᳓स्य विद्धि
अ᳓लर्ति द᳓क्ष उत᳓ मन्यु᳓र् इन्दो
मा᳓ नो अर्यो᳓ अनुकाम᳓म् प᳓रा दाः
हे सोम राजन् नः अस्मान् स्वस्ति अविनाशाय मृळय सुखय च । व्रत्याः व्रतिनो वयं तव स्मसि स्वभूताः स्मः । तस्य तं स्वकीयं तव विद्धि जानीहि । अथवा तव त्वमित्यर्थः । त्वं जानीहि । किंच हे इन्दो दक्षः प्रवृद्धोऽस्मच्छत्रुः अलर्ति गच्छति । उत अपि च मन्युः क्रोधः क्रुद्धो वा अलर्ति । तादृशस्योभयविधस्य अर्यः अरेः अनुकामं थथाकामं नः अस्मान् मा परा दाः परादेहि ॥
King Soma, favour us and make us prosper: we are thy devotees; of this be mindful.
Spirit and power are fresh in us, O Indu give us not up unto our foeman's pleasure.
King Soma, gracious be to us for welfare: We are thy devotees; of that be mindful. O Indu, might and anger rise against us: Hand us not over to our foeman's mercies.
King Soma, be merciful to us with well-being. We are under your commandment: know this.
Potency and battle fervor are on the rise, o drop. Don’t hand us over (to the battle fervor) of the stranger, at his wish.
O König Soma, sei uns hold zum Heile, wir sind, das wisse, deine Unterthanen, Schon regt sich Zorn und Hinterlist, o Indu, gib nicht uns preis den feindlichen Gelüsten.
König Soma, verzeih uns zu unserem Glücke! Wir sind deine Geweihten; dessen sei eingedenk! Es regt sich der gute Wille und der Eifer, o Saft. Gib uns nicht der Willkür der Geldprotzen preis!
О сома-царь, помилуй нас на счастье!
Тебе мы посвятили себя, знай это!
Играет сила действия и страсть, о сок сомы.
Не выдай нас на потеху врагу!
तुवं᳓ हि᳓ नस् तनु᳓वः सोम गोपा᳓
गा᳓त्रे-गात्रे निषस᳓त्था नृच᳓क्षाः
य᳓त् ते वय᳓म् प्रमिना᳓म व्रता᳓नि
स᳓ नो मॄळ+ सुषखा᳓ देव व᳓स्यः
हे सोम देव त्वं नः अस्माकं तन्वः तनोरङ्गस्य गोपाः हि रक्षिता खलु । अतः गात्रेगात्रे सर्वेष्वङ्गेषु नृचक्षाः नृणां कर्मनेतॄणां द्रष्टा त्वं निषसत्थ निषीदसि । यत् यद्यपि ते तव व्रतानि कमणि वयं प्रमिनाम हिंस्मः तथापि हे देव सः त्वं वस्यः श्रेष्ठान नः अस्मान् सुषखा शोभनसखा सन् मृळ सुखय ॥
For thou hast settled in each joint, O Soma, aim of men's eyes and guardian of our bodies.
When we offend against thine holy statutes, as a kind Friend, God, best of all, be gracious.
Thou, as the guardian of our body, Soma, Surveying men, in every limb hast settled. If we perchance infringed, O god, thy statutes, As our good friend for greater wealth be gracious.
For as protector of our body, Soma, you have settled down in every limb, having your eyes on men.
If we will confound your commandments, be merciful to us, as our
good comrade, all the more, o god.
Denn du bist, Soma, unsres Leibes Hüter, in jedes Glied hast du gesetzt dich wachsam; Wenn deine Satzung je wir übertreten, o Gott, verzeih uns, sei uns hold und freundlich.
Denn du bist der Hüter unseres Leibes, Soma; in jedem Gliede hast du Platz genommen als Aufseher. Wenn wir die Gelübde brechen, so verzeih uns als guter Freund, o Gott, zu unserem Besten!
Ведь так как ты, сома, защитник нашего тела,
Ты осел в каждом члене (его), о (ты) со взглядом героя.
Если мы нарушим твои обеты,
Прости нас как добрый друг, о бог, ради (всего) лучшего!
ऋदूद᳓रेण स᳓खिया सचेय
यो᳓ मा न᳓ रि᳓ष्येद् धरिअश्व पीतः᳓
अयं᳓ यः᳓ सो᳓मो नि᳓ अ᳓धायि अस्मे᳓
त᳓स्मा इ᳓न्द्रम् प्रति᳓रम् एमि आ᳓युः
अहं प्रगाथः ऋदूदरेण उदराबाधकेन सोमेन सख्या सचेय संगच्छेय । संगतो भवामि । ‘ ऋदूदरः सोमो मृदूदरः' (निरु. ६. ४) इति यास्कः । यः सोमः पीतः सन् मा मां न रिष्येत् न हिंस्येत् हे हर्यश्व इन्द्र । सौम्ये सूक्त इन्द्रस्य कीर्तनं सोमस्येन्द्रस्वामिकत्वान्न विरुद्धम् । यः अयं सोमः अस्मे अस्मासु न्यधायि निहितोऽभूत् तस्मै सोमाय प्रतिरम् आयुः जठरे चिरकालावस्थानम् इन्द्रम् एमि याचे ॥ ॥ १२ ॥
May I be with the Friend whose heart is tender, who, Lord of Bays! when quaffed will never harm me-
This Soma now deposited within me. For this, I pray for longer life to Indra.
I would accompany the friend, the wholesome. Who, Lord of Bays, imbibed, would never hurt me. I come to Indra to prolong our life-time, That we may relish Soma placed within us.
Might I be accompanied by a tender-hearted comrade, who would not harm me when it has been drunk, o possessor of fallow bay horses.
This soma here that has been deposited in us—for it I go to Indra to lengthen our lifetime.
Dem milden Freunde möcht' ich mich gesellen, der mir geschlürft nicht schad', o Füchselenker; Ob dieses Soma's, der in uns sich senkte, geh ich um hohes Alter an den Indra.
Ich möchte dem weichherzigen Freund befreundet sein, der, wenn getrunken, mich nicht schädigen möge, o Falbenfahrer. Der in uns aufbewahrt ist, für diesen Soma ersuche ich Indra mir das Leben zu verlängern.
Я хочу соединиться с мягкосердечным другом,
Который, когда выпит, пусть не причинит мне вреда, о правящий булаными конями.
Этот сома, который вложен в нас, –
Ради него я иду к Индре, чтобы продолжить срок жизни.
अ᳓प त्या᳓ अस्थुर् अ᳓निरा अ᳓मीवा
नि᳓र् अत्रसन् त᳓मिषीचीर् अ᳓भैषुः
आ᳓ सो᳓मो अस्माँ᳓ अरुहद् वि᳓हाया
अ᳓गन्म य᳓त्र प्रतिर᳓न्त आ᳓युः
त्याः ताः अनिराः प्रेरयितुमशक्याः अमीवाः बलवत्यः पीडाः अप अस्थुः अपगच्छन्तु । याः तमिषीचीः बलवत्योऽस्मान् निः नितराम् अत्रसन प्राप्नुवन् कम्पयन्ति तथा अभैषुः । अपगमे कारणमाह । यस्मात् सोमः विहायाः महान् सन् अस्मान् आ अरुहत् आगमत् प्राप्तवान् अतोऽपास्थुरिति भावः । यत्र यस्मिन् सोमे पीते आयुः आयुष्यं प्रतिरन्ते वर्धयन्ति मनुष्यास्तं सोमम् अगन्म इति ॥
Our maladies have lost their strength and vanished: they feared, and passed away into the darkness.
Soma hath risen in us, exceeding mighty, and we are come where men prolong existence.
12, Fathers, that Indu which our hearts have drunken, Immortal in himself, hath entered mortals.
So let us serve this Soma with oblation, and rest securely in his grace and favour.
Away have fled those ailments and diseases; The powers of darkness have been all affrighted. With mighty strength in us has Soma mounted: We have arrived where men prolong existence.
These famines and diseases have gone off. Those allied to darkness have shied away; they have become afraid.
Soma has mounted us to his full extent. We have gone to where they lengthen lifetime.
Geschwunden sind nun Krankheit und Entkräftung, zerstoben und entflohn vor Angst die Dränger; Schon hat der starke Soma uns bestiegen, jetzt sind wir da, wo lang das Leben dauert.
Verschwunden sind jetzt Verschmachtung und Krankheiten; die finsteren Mächte sind verscheucht, sie haben Furcht bekommen. Der Soma ist in uns aufgestiegen, seine Lebenskräfte entfaltend. Wir sind da angelangt, wo man das Leben verlängert.
Вот исчезли недомогания, болезни.
В бегство обратились силы тьмы: они испугались.
В нас поднялся сома крепчающий.
Мы пришли (туда), где продлевают срок жизни.
यो᳓ न इ᳓न्दुः पितरो हृत्सु᳓ पीतो᳓
अ᳓मर्तियो म᳓र्तियाँ आविवे᳓श
त᳓स्मै सो᳓माय हवि᳓षा विधेम
मॄळीके᳓+ अस्य सुमतउ᳓ सियाम
हे पितरः यः इन्दुः हृत्सु पीतः सन् अमर्त्यः मृतिरहितः सन् आविवेश मर्त्यान् नः अस्मान् तस्मै सोमाय हविषा विधेम परिचरेम । अस्य सोमस्य मृळीके सुखे सुमतौ चानुग्रहबुद्धौ च स्याम भवेम ॥
यो न॒ इन्दुः॑ पितरो हृ॒त्सु पी॒तोऽम॑र्त्यो॒ मर्त्याँ॑ आवि॒वेश॑ ।
तस्मै॒ सोमा॑य ह॒विषा॑ विधेम मृळी॒के अ॑स्य सुम॒तौ स्या॑म ॥
The drop drunk deeply in our hearts, O Fathers, Us mortals that immortal god has entered. That Soma we would worship with oblation; We would be in his mercy and good graces.
O forefathers, the drop that, once drunk, entered into our hearts, the immortal into the mortals,
to this Soma we would do ceremonial honor with an oblation. May we be in his mercy and good grace.
Der Indu, Väter, den wir in uns schlürften ging jetzt hinein in Sterbliche unsterblich, Dem Soma möchten wir mit Opfer dienen, in seiner Huld und seiner Gnade bleiben.
Ihr Väter, dem Safte, der getrunken in unsere Herzen eingegangen ist, der Unsterbliche in uns Sterbliche, diesen Soma wollen wir mit Opfern aufwarten. In seiner Gnade und Gunst möchten wir sein.
О отцы, (тот) сок сомы, который выпит сердцем,
Бессмертный вошел в смертных.
Этому сому мы хотим почтить жертвенным возлиянием.
Да будем мы в его милости и благоволении!
तुवं᳓ सोम पितृ᳓भिः संविदानो᳓
अ᳓नु द्या᳓वापृथिवी᳓ आ᳓ ततन्थ
त᳓स्मै त इन्दो हवि᳓षा विधेम
वयं᳓ सियाम प᳓तयो रयीणा᳓म्
हे सोम त्वं पितृभिः सह संविदानः संगच्छमानः द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ अनु आ ततन्थ क्रमेण विस्तारयसि । तस्मै सोमाय हविषा विधेम परिचरेम । वयं रयीणां धनानां पतयः स्याम भवेम ॥
Associate with the Fathers thou, O Soma, hast spread thyself abroad through earth and heaven.
So with oblation let us serve thee, Indu, and so let us become the lords of riches,
Uniting with the Fathers thou, O Soma, Hast over Heaven and Earth thyself extended. So, Indu, we would serve thee with oblation: Thus we would be the lords of ample riches.
You, Soma, coming to agreement with the forefathers, extend through heaven and earth.
To you, drop, we would do ceremonial honor with an oblation. May we be lords of riches.
O Soma, du vereinigt mit den Vätern, hast dich verbreitet über Erd' und Himmel; Dem Indu möchten wir mit Opfer dienen, und möchten sein Besitzer aller Schätze.
Du, Soma, bist mit den Vätern im Einvernehmen, du reichst so weit wie Himmel und Erde. Dir, o Saft, wollen wir darum mit Opfer aufwarten; wir wollen Herren der Reichtümer sein.
Ты, сома, находясь в согласии с отцами,
Простерся вдоль неба и земли.
Это тебя мы хотим почтить жертвенным возлиянием.
Да будем мы повелителями богатств!
त्रा᳓तारो देवा अ᳓धि वोचता नो
मा᳓ नो निद्रा᳓ ईशत मो᳓त᳓ ज᳓ल्पिः
वयं᳓ सो᳓मस्य विश्व᳓ह प्रिया᳓सः
सुवी᳓रासो विद᳓थम् आ᳓ वदेम
हे त्रातारः रक्षितारो हे देवाः नः अस्मान् अधि वोचत अधिवचनं कुरुत । किंच नः अस्मान् निद्राः स्वप्नाः मा ईशत ईश्वरा मा भूवन् बाधितुम् । उत अपि च जल्पिः निन्दकः अस्मान् मा निन्दतु । वयं सोमस्य प्रियासः प्रियाः स्याम विश्वह सर्वेष्वप्यहःसु । सर्वदेत्यर्थः । सुवीरासः शोभनपुत्राः सन्तः विदथं स्तोत्रम् आ वदेम आभिमुख्येन वदेम । अथवा सुपुत्रा विदथं गृहमा वदेम । आवदनं पुत्रपौत्राणां धनेनोपच्छन्दनम् ॥
Give us your blessing, O ye Gods' preservers. Never may sleep or idle talk control us.
But evermore may we, as friends of Soma, speak to the synod with brave sons around us.
Do ye, protecting gods, speak in our favour, Let neither sleep nor idle talk subdue us; May we, for evermore, beloved of Soma, Endowed with hero sons, address the synod.
Protector Gods, speak on our behalf. Let sleep not master us, nor mumbling.
May we, always dear to Soma, possessed of good heroes, announce the ceremonial honor.
Hülfreiche Götter, sprecht uns freundlich Muth ein, nicht Schlaf bezwing' uns, nicht geheimes Flüstern, Geliebt von Soma mögen überall wir, Umschart von Männern, die Versammlung leiten.
Ihr schützenden Götter verteidigt uns! Nicht soll uns der Schlaf übermannen, noch sinnlose Rede. Wir wollen allezeit dem Soma lieb sein und als Meister Worte der Weisheit reden.
О защитники-боги, заступитесь за нас!
Да не овладеет нами ни сон, ни праздная речь!
Мы, всегда милые для сомы,
Хотим провозгласить жертвенную раздачу, (чтобы иметь) прекрасных мужей!
तुवं᳓ नः सोम विश्व᳓तो वयोधा᳓स्
तुवं᳓ सुवर्वि᳓द् आ᳓ विशा नृच᳓क्षाः
तुवं᳓ न इन्द ऊति᳓भिः सजो᳓षाः
पाहि᳓ पश्चा᳓ताद् उत᳓ वा पुर᳓स्तात्
हे सोम त्वं नः अस्माकं विश्वतः सर्वाभ्यो दिग्भ्यः वयोधाः अन्नदाता । तथा त्वं स्वर्वित् स्वर्गलम्भकः नृचक्षाः सर्वमनुष्यद्रष्टा त्वम् आ विश । हे इन्दो त्वं सजोषाः सह प्रीयमाणः सन् ऊतिभिः सह । अथवीतयो गन्तारो मरुतः । तैः सहितः सन् पश्चात्तात् पश्चात् उत वा पुरस्तात् च पाहि ॥ ॥ १३ ॥ ॥ ६ ॥
On all sides,. Soma, thou art our life-giver: aim of all eyes, light-finder, come within us.
Indu, of one accord with thy protections both from behind and from before preserve us.
Thou, Soma, givest strength to us on all sides. Light-finder, watching men, within us enter. Do thou, O Indu, with thine aids accordant, Behind for ever and before protect us.
You, o Soma, confer vitality on us on all sides; you, as finder of the sun, possessing the eye of men—enter us.
You, o drop, along with your help—protect us from behind and also from in front.
Vālakhilya Hymns
The following eleven hymns (VIII.49–59) are known as the Vālakhilya hymns. These are apocryphal or, in Geldner’s felicitous description, “half-apocryphal” (halbapokryph). A number of khilāni or apocrypha were transmitted in the R̥gvedic tradition, but only these eleven (or, in some other reported recensions, somewhat fewer) were inserted into and transmitted within the R̥gveda Saṃhitā
itself, as well as in the khilāni collections. Moreover, these eleven were trans mitted with accents and were treated in the Padapāṭha, the Anukramaṇī (save for the tenth, VIII.58), and so forth, though they were not commented on by Sāyaṇa in his R̥gvedic commentary. In our R̥gveda recension, the Śākalya, they were inserted between the sixth and seventh anuvākas of VIII, though they are reported to appear elsewhere in other recensions, not always in a single group. The Grassmann numbers, 1018–1028, reflect the status of these hymns as addi tions to the original saṃhitā.
The text of these hymns is in general less well transmitted than the rest of the R̥gveda, and the hymns themselves sometimes have the air of a school exer cise. Notable in this connection is the fact that the first eight hymns proceed in pairs, each pair dedicated to the same divinity (except for a few verses in the third pair, VIII.53–54) and containing the same number of verses in the same meter (except for a few verses in the last pair, VIII.55–56). Moreover, the first pair (VIII.49–50) and, to a much lesser extent, the second pair (VIII.51–52) follow the same model, verse by verse, often using identical or near identical vocabulary but varying grammar, or else employing transparent lexical sub
stitution but keeping the grammar the same, and one can imagine that the two hymns represent separate realizations of a set pedagogical task. However, whatever the reason for their coupling, the pairs afford us interesting insights into the composition of R̥gvedic hymns. For this reason, as well as the fact that puzzles in one hymn of the pair are sometimes illuminated by the parallel passages in the other, we will comment on the first two sets of paired hymns together.
In uns geh ein von allen Seiten, Soma, uns Glanz verschaffend, auf uns Männer schauend, O Indu, du vereint mit deinen Hülfen, beschirme uns von vorne und von hinten.
Sei du, o Soma, uns allenthalben ein Kraftverleiher, geh als Himmelslichtfinder, als Aufseher in uns ein! Schütze du Saft uns im Verein mit deinen Schutzgeistern von hinten oder auch von vorn!
Ты нам, сома, повсюду (будь) наделителем жизненной силы!
Ты войди ( в нас), создавая солнечный свет, о (бог) со взглядом героя!
Ты нас, сок сомы, единодушный со (своими) помощниками,
Защити сзади или также и спереди!