Sukta 8.51
ऋषिश्रुष्टिगुः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र10
छन्दबृहती
य᳓था म᳓नौ सां᳓वरणौ
सो᳓मम् इन्द्रा᳓पिबः सुत᳓म्
नी᳓पातिथौ मघवन् मे᳓धियातिथौ
पु᳓ष्टिगौ श्रु᳓ष्टिगौ स᳓चा
Sayana bhashya empty
Just as at Manu Sāṃvaraṇi’s you drank pressed soma, Indra,
and at Nīpātithi’s, at Medhyātithi’s, (do so) at Puṣṭigu’s, at Śruṣṭigu’s, bounteous one.
Wie du, o Indra, bei dem Manu, dem Nachkommen des Samvarana, den gepressten Soma getrunken hast, und bei dem Nīpātithi, o mächtiger, bei Medjātithi, bei Puschtigu und Çruschtigu [erg.: so trinke ihn auch hier].
Wie du bei Manu, des Samvarana Sohne, den ausgepreßten Soma getrunken hast, Indra, bei Nipatithi, du Freigebiger, bei Medhyatithi, bei Pustigu, bei Srustigu-
Как у Ману, сына Самвараны,
Пил ты, Индра, выжатого сому,
У Нипатитхи, о щедрый, у Медхьятитхи,
У Пуштигу вместе с Шруштигу…
पार्षद्वाणः᳓ प्र᳓स्कण्वं स᳓म् असादयच्
छ᳓यानं जि᳓व्रिम् उ᳓द्धितम्
सह᳓स्राणि असिषासद् ग᳓वाम् ऋ᳓षिस्
तुवो᳓तो द᳓स्यवे वृ᳓कः
Sayana bhashya empty
Pārṣadvāṇa made old Praskaṇva, who was lying down, sit upright together (with him, at a sacrificial session?).
The seer sought to win thousands of cattle; Dasyave Vr̥ka was aided by you.
Der Nachkomme des Prischadvāna bewirthete den Praskanva, welcher altersschwach und verstossen dalag; tausend Kühe erstrebte von dir unterstützt Dasjavevrika.
Parsadvana lud den Praskanva zum Mitsitzen ein, den Greis, der ausgesetzt dalag. Der Rishi wünschte tausend Rinder zu gewinnen; von dir ward Dasyava Vrika unterstützt.
Паршадвана усадил с собой Прасканву,
Лежащего, слабого, брошенного.
Риши хотел добыть тысячи коров,
Тобою был поддержен Дасьяве Врика.
य᳓ उक्थे᳓भिर् न᳓ विन्ध᳓ते
चिकि᳓द् य᳓ ऋषिचो᳓दनः
इ᳓न्द्रं त᳓म् अ᳓छा वद न᳓व्यस्या मती᳓
अ᳓रिष्यन्तं न᳓ भो᳓जसे
Sayana bhashya empty
He who cannot get enough of hymns, who is the observant stimulator of seers,
to this Indra speak with a newer thought, to give sustenance to him like a man greedy for food.
Den, welcher an Sprüchen keinen Mangel hat, den weisen, welcher den Dichter begeistert, den Indra besinge mit neuestem Liede, welcher begierig ist zu geniessen.
Der an Lobliedern nicht genug bekommt, der Kundige, der die Rishi´s aneifert, den Indra lade ein mit dem neuesten Gedicht wie den Hungrigen zum Speisen.
Кому не хватает гимнов,
Кто знаток, вдохновляющий риши,
Этого Индру пригласи самой новой молитвой,
Как не причиняющего вреда, для вкушения.
य᳓स्मा अर्कं᳓ सप्त᳓शीर्षाणम् आनृचु᳓स्
त्रिधा᳓तुम् उत्तमे᳓ पदे᳓
स᳓ त्व् इ᳡मा᳓ वि᳓श्वा भु᳓वनानि चिक्रदद्
आ᳓द् इ᳓ज् जनिष्ट पउं᳓सियम्
यस्मै इन्द्राय परमेश्वराय तदर्थम् उत्तमे पदे उत्कृष्टतमे स्थाने द्युलोकाख्ये स्थितम् अर्कम् अर्चनीयमादित्यमानृचुः अर्चन्ति सर्वे । अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते । (छा. उ. १. ६. ६) इत्यादिश्रुत्युक्तं यदीयं स्वरूपमुपलब्धम् । सर्वे सूर्यमाराधयन्तीत्यर्थः । कीदृशमर्कम् । सप्तशीर्षाणम् । सप्तसंख्याकाः शीर्षवत् प्रधानभूता रश्मयो यस्य तादृशम् । त्रिधातुं त्रयाणां भूरादिलोकानां पोषकम् । सूर्यस्य त्रिलोकीपोषकत्वं तु वृष्ट्यादिव्यापारेण प्रसिद्धम् । यत्स्वरूपलाभाय अर्कमर्चन्ति स तु परमेश्वरः इमा इमानि दृश्यमानानि विश्वा सर्वाणि भुवनानि भूतजातानि देवासुरमनुष्यरूपाणि उद्दिश्य अचिक्रदत् आक्रन्दति । माध्यमिक्या वाचा दददशब्दैर्गम(र्दम )दयादानवाचकैः । आदित् अनन्तरमेव पौंस्यं बलं शिक्षालक्षणं जनिष्ट जनयति आविर्भावयति । अयं भावः । परमेश्वर आदौ मेघस्तनितलक्षणया स्ववाण्या भूक्षेभ्यो (भूस्थेभ्यो) हितमुपदिशति । अनाकर्णिते च तस्मिन् पश्चाद्दारिद्र्यादिलक्षणां शिक्षामाविष्करोतीति । अत्राभिहितोऽर्थों बृहदारण्यके खिलकाण्डे ‘त्रया ह वै प्राजापत्याः' इत्यादिना ग्रन्थेन प्रपञ्चितः (बृ. उ. ५. २) ॥
He for whom they chanted the seven-headed, threefold chant in the highest footstep,
that one made all these worlds cry out. Right after that his masculine nature was born.
Welchem sie das siebenköpfige Preislied, das dreitheilige an höchster Stätte sangen, er liess alle diese Welten erdröhnen, da erst erstand recht seine Manneskraft.
Dem sie den siebenköpfigen Lobgesang gesungen haben, den dreiteiligen am höchsten Ort, der möge doch alle diese Welten vom Gebrüll widerhallen lassen: Dann erst wird die Mannesstärke geboren.
Кому спели семиглавую хвалебную песнь,
Трехчастную на высшем месте,
Тот пусть огласит ревом все эти миры -
И вот тогда родится мужество.
यो᳓ नो दाता᳓ व᳓सूना᳐म्
इ᳓न्द्रं तं᳓ हूमहे वय᳓म्
विद्मा᳓ हि᳓ अस्य सुमतिं᳓ न᳓वीयसीं
गमे᳓म गो᳓मति व्रजे᳓
Sayana bhashya empty
He who is the giver of goods to us, that Indra we invoke,
for we know his ever newer favor. Might we go to a pen full of cattle.
Diesen Indra rufen wir, welcher uns Güter schenkt; denn wir kennen sein neustes Wohlwollen; möchten wir zu rinderreichem Stalle gelangen!
Der uns ein Schenker von Gütern ist, den Indra rufen wir, denn wir kennen seine neueste Gnade, wir möchten zu rinderreichem Viehstand kommen.
Кто нам даритель мужества,
Этого Индру мы призываем:
Ведь мы знаем его новую милость,
Мы хотим придти к загону, полному коров.
य᳓स्मै तुवं᳓ वसो दाना᳓य शि᳓क्षसि
स᳓ राय᳓स् पो᳓षम् अश्नुते
तं᳓ त्वा वय᳓म् मघवन्न् इन्द्र गिर्वणः
सुता᳓वन्तो हवामहे
Sayana bhashya empty
He to whom you exert yourself to give, o good one, that one achieves the thriving of wealth.
We, who have pressed (the soma), invoke you, o bounteous Indra who longs for songs.
Wem du, o guter, zu Gaben verhilfst, der erlangt Mehrung des Reichthums; darum rufen wir dich, o mächtiger Indra, o Liederfreund, mit Somatrank versehen an.
Wem du, Guter, willens bist zu schenken, der erlangt Zunahme des Reichtums. Darum rufen wir dich, freigebiger, lobbegehrender Indra bei ausgepreßtem Soma.
Кого ты, о благой, хочешь одарить,
Тот достигает процветания богатства,
Тебя, такого, о щедрый Индра, любящий песни,
Мы зовем, выжимая (сому).
कदा᳓ चन᳓ स्तरी᳓र्+++(=वन्ध्या गौः)+++ असि?
ने᳓न्द्र, सश्चसि+++(=संगच्छसे)+++ दाशु᳓षे ।
उ᳓पोप᳓+ इ᳓न् नु᳓ मघवन्, भू᳓य इ᳓न् नु᳓ ते
दा᳓नं देव᳓स्य +++(उप+उप-)+++पृच्यते+++(←पृची सम्पर्के)+++ ॥
हे मघवन् धनवन्न् इन्द्र नु क्षिप्रं दानं हविःसमर्पणं नु निश्चितं भूय इत् प्रचुरं सदेव ते तव देवस्य द्योतमानस्य परमेश्वरस्य उपोपेत् समीपमेव पृच्यते त्वया संपृक्तं भवति । स्वल्पमपि शीघ्रं सत्पात्रे समर्पितं बहुलीभूय ईश्वरे संगतं भवतीत्यभिप्रायः ।
अतः हे इन्द्र परमेश्वर दाशुषे हविर्दत्तवतो यजमानस्य स्तरीः हिंसकः कदाचन कदापि नासि न भवसि ।
अपि तु सश्चसि तेन संगच्छसे । तदीयं सख्यं संपादयसीत्यर्थः । 'प्रसमुपोदः पादपूरणे' (पा. सु. ८. १. ६) इत्यनेन उप इत्यस्य द्विवचनं (द्विर्वचनं ) पादपूरणार्थम् ॥
Never art thou barren, O Indra,
Never dost thou fail thy worshipper;
Now more and more is thy divine gift increased,
O bountiful one.
Never are you a barren cow,
nor, Indra, do you go dry for the pious man.
Over and over, more and more,
the gift coming from you, the god, becomes engorged.
Bisweilen, o Indra, bist du karg und bist dem Verehrer nicht zu Willen; nun aber wird, o mächtiger Gott, deine Gabe desto reichlicher zugetheilt.
Auch nicht einmal bist du eine unfruchtbare Kuh, nie stehst du für den Opferwilligen trocken. Immer mehr nimmt deine, des Gottes, Freigebigkeit, o Gabenreicher, zu und zu.
Ты же никогда не бываешь яловой коровой,
Для почитающего (тебя) ты не иссякаешь, о Индра.
Сейчас же, о щедрый, все больше и больше
Умножается дарение у тебя, бога.
प्र᳓ यो᳓ ननक्षे᳓ अभि᳓ ओ᳓जसा क्रि᳓विं
वधइः᳓ शु᳓ष्णं निघोष᳓यन्
यदे᳓द् अ᳓स्तम्भीत् प्रथ᳓यन्न् अमूं᳓ दि᳓वम्
आ᳓द् इ᳓ज् जनिष्ट पा᳓र्थिवः
Sayana bhashya empty
He who attained Krivi by his strength, while making Śuṣṇa heed with his murderous weapons,
just when he propped up yonder heaven as he spread it out, right after that the earth dweller was born.
Als er, der kräftig mit Keulenschlägen den Wasserschlauch erlangte, und Çuschna niederschmetterte, den Himmel dort ausbreitete und stützte, da erst erstand der Erdbewohner.
Der mit Stärke den Krivi überkam, mit seinen Schlägen den Susna zum Schweigen brachte. - Als er jenen Himmel breitete und stützte, da erst ward der Erdbewohner geboren.
Кто силой овладел Криви,
Смертельными ударами заставил замолчать Шушну…
А когда он укрепил (и) распространил то небо,
Вот тогда и земной обитатель родился.
य᳓स्यायं᳓ वि᳓श्व आ᳓रियो
दा᳓सः शेवधिपा᳓ अरिः᳓
तिर᳓श् चिद् अर्ये᳓ रु᳓शमे प᳓वीरवि
तु᳓भ्ये᳓त् सो᳓ अज्यते रयिः᳓
Sayana bhashya empty
You to whom every Ārya here belongs, every Dāsa, every
treasure-guarding stranger,
even across (all these) (come) to the Arya Ruśama Parīru. There there is wealth anointed just for you.
Der Reichthum, nach welchem jeder Arier hier und der schatzbehütende Barbar begierig ist, der wird heimlich von dir dem treuen Ruçama Pavīru zugeführt.
Dem jeder bekannte Arier und Dasa, der seinen Schatz hütet, ein Feind ist, für dich nur wird noch über die anderen hohen Herren bei dem Edlen Rusama Paviru dieser Reichtum zur Schau gestellt.
Кому здесь враг каждый арья
(И) даса, прячущий сокровища, -
За пределами чужой (области), у Рушамы Павиру,
Только для тебя готовится это богатство.
तुरण्य᳓वो म᳓धुमन्तं घृतश्चु᳓तं
वि᳓प्रासो अर्क᳓म् आनृचुः
अस्मे᳓ रयिः᳓ पप्रथे वृ᳓ष्णियं श᳓वो
अस्मे᳓ स्वाना᳓स° इ᳓न्दवः
Sayana bhashya empty
The eager inspired poets have chanted a honeyed, ghee-dripping chant. Among us wealth spreads out and bullish power; among us are the
drops being pressed.
Die eifrigen Sänger haben den Preisgesang gesungen, der von süssem Somatrank begleitet ist und von Opferfett trieft; bei uns hat sich Reichthum, Stiereskraft verbreitet, bei uns die gepressten Indutränke.
Die Redekundigen haben eilig den vom Süßtrank begleiteten, schmalztriefenden Preisgesang angestimmt. Bei uns hat sich der Reichtum, die bullenhafte Stärke ausgebreitet; bei uns sind die Somasäfte ausgepreßt.
Вдохновленные взволновано запели
Сопровождаемые медовым (питьем) струящуюся жиром хвалебную песнь.
У нас распространилось богатство, бычья сила,
У нас выжаты соки сомы.