Sukta 8.52
ऋषिआयुः काण्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र10
छन्दबृहती
य᳓था म᳓नौ वि᳓वस्वति
सो᳓मं शक्रा᳓पिबः सुत᳓म्
य᳓था त्रिते᳓ छ᳓न्द इन्द्र जु᳓जोषसि
आयउ᳓ मादयसे स᳓चा
Sayana bhashya empty
Just as at Manu Vivasvant’s you drank pressed soma, able one,
just as at Trita’s you will enjoy the poem, Indra, (even so) at Āyu’s you bring yourself to exhilaration—
Wie du, o starker, bei dem Manu, dem Sohne des Vivasvat, den gepressten Soma getrunken hast, wie du, o Indra, beim Trita das Zauberlied huldvoll annimmst, so erfreue dich auch bei dem Aju.
Wie du Mächtiger bei Manu Vivasvat den ausgepreßten Soma getrunken hast, wie du, Indra, bei Trita an der Dichtung Gefallen findest -auch bei Ayu ergötzest du dich-
Как у Ману Вивасвата,
Пил ты, о могучий, выжатого сому,
Как у Триты, о Индра, ты наслаждаешься стихами,
(Так) опьяняешься ты вместе с Аю.
पृ᳓षध्रे मे᳓धिये मातरि᳓श्वनि
इ᳓न्द्र स्वाने᳓° अ᳓मन्दथाः
य᳓था सो᳓मं द᳓शशिप्रे द᳓शोणिये
स्यू᳓मरश्माव् ऋ᳓जूनसि
Sayana bhashya empty
(Just as) at Pr̥ṣadhra’s, at Medhya’s, at Mātariśvan’s, Indra, you became exhilarated on the (soma) being pressed,
just as at Daśasipra’s, at Daśoṇya’s, at Syūmaraśmi’s, at R̥jūnas’ (you drank) the soma.
Wie du bei Prischadhra, Medhja, Mātariçvan, o Indra, dich am gepressten Tranke erfreut hast, wie du den Soma [trankst] bei Daçaçipra, Daçonia, Sjūmaraçmi und Ridschūnas.
Wie du bei Prisadhra, bei Medhya, bei Matarisvan an dem ausgepreßten Soma dich ergötztest, Indra; wie du bei Dasasipra den Soma trankst, bei Dasonya, Sumarasmi, Rijunas-
(Как) у Пришадхры, Медхьи, Матаришвана, о Индра,
Ты опьянялся выжатым (сомой),
Как (пил ты) сому у Дашашипры, Дашоньи,
Сьюмарашми, Риджунаса…
य᳓ उक्था᳓ के᳓वला दधे᳓
यः᳓ सो᳓मं धृषिता᳓पिबत्
य᳓स्मै वि᳓ष्णुस् त्री᳓णि पदा᳓ विचक्रम᳓
उ᳓प मित्र᳓स्य ध᳓र्मभिः
Sayana bhashya empty
He who took as his own the hymns, who boldly drank the soma,
for whom Viṣṇu strode his three steps, according to the institutes of their alliance ...
[Er ist es,] welcher allein die Sprüche sich angeeignet hat, der den Soma herzhaft [dhṙṣatâ zu lesen] getrunken hat, und für welchen Vischnu die drei Schritte schritt nach den Ordnungen des Mitra.
Der für sich allein die Loblieder beanspruchst, der herzhaft den Soma trank, für den Vishnu die drei Schritte ausschritt nach den Pflichten des Freundes.
Кто требует гимнов только для себя,
Кто дерзко пил сому,
Кому Вишну прошагал три шага
По законам дружбы…
य᳓स्य त्व᳓म् · इन्द्र स्तो᳓मेषु चाक᳓नो
वा᳓जे वाजिञ् छतक्रतो
तं᳓ त्वा वयं᳓ सुदु᳓घाम् इव गोदु᳓हो
जुहूम᳓सि श्रवस्य᳓वः
Sayana bhashya empty
In whose praises, Indra, you will take pleasure when the prize (is set), you prizewinner of a hundred resolves...
Eager for fame, we call to you, as milkers call on a cow who gives
good milk.
An wessen Lobliedern du, o Indra, Gefallen findest und an wessen Labung, [dem bist du] labungsreich, o hundertfach wirkender; drum rufen wir dich wie die Melker eine schönmilchende Kuh, nach Schätzen begierig.
An dessen Lobliedern du, Indra, Freude haben sollst, du im Kampf Sieghafter, Ratreicher - dich rufen wir wie die Kuhmelker die gutmelke Kuh, Ruhm begehrend.
В чьих восхвалениях, о Индра, ты находишь радость,
О стоумный победитель в борьбе…-
Тебя, такого, мы, как доильщики хорошо доящуюся корову,
Зовем, жаждя славы.
यो᳓ नो दाता᳓ स᳓ नः पिता᳓
महाँ᳓ उग्र᳓ ईशानकृ᳓त्
अ᳓यामन्न् उग्रो᳓ मघ᳓वा पुरूव᳓सुर्
गो᳓र् अ᳓श्वस्य प्र᳓ दातु नः
Sayana bhashya empty
Who is a giver to us, he is our father—great, powerful, performing the master’s part.
Even without our begging, let the powerful bounteous one who
possesses many goods give to us of cow and horse.
Der uns Gaben zutheilt, der ist unser Vater, der grosse, gewaltige, der als mächtiger Herrscher wirkt; auch ohne zu kommen (?), schenke uns der starke, mächtige, sehr reiche Rinder und Rosse.
Der unser Schenker ist, der ist unser Vater, der große, gewaltige Reichmacher. Auch wenn er nicht auf der Fahrt ist, soll uns der Gewaltige, Freigebige, Schätzereiche weiter Rind und Roß schenken.
Кто наш даритель, тот наш отец,
Великий, грозный, действующий как владыка.
(Даже когда он) не в походе, грозный, щедрый, богатый добром,
Пусть дарит нам корову (и) коня!
य᳓स्मै तुवं᳓ वसो दाना᳓य मं᳓हसे
स᳓ राय᳓स् पो᳓षम् इन्वति
वसूय᳓वो व᳓सुपतिं शत᳓क्रतुं
स्तो᳓मैर् इ᳓न्द्रं हवामहे
Sayana bhashya empty
He to whom you are ready to give, o good one, that one spurs the thriving of wealth.
Seeking goods, with praises we call on the lord of goods possessing a hundred resolves: Indra.
Wem du, o guter, Geschenke ertheilst, derför dert seines Reichthums Blüte; nach Gut begierig rufen wir den hundertfach thätigen Herrn der Güter, den Indra durch Loblieder.
Wem du Gütiger zu schenken bereit bist, der erzielt Zunahme des Reichtums. Nach Schätzen begierig rufen wir den Schätzeherrn, den ratreichen Indra mit Lobliedern.
Кому ты, о благой, делаешь дар,
Тот преуспевает в процветании богатства.
Стремясь к благам, повелителя благ стоумного
Индру мы зовем восхвалениями.
कदा᳓ चन᳓ प्र᳓ युच्छस्य्+++(←प्रमादे)+++?
+++(न। अपि तु)+++ उभे᳓ नि᳓ पासि ज᳓न्मनी +++(द्विजस्य)+++।
+++(मित्रवरुणादिषु)+++ तु᳓रीयादित्य ह᳓वनं त इन्द्रिय᳓म्+++(=इन्द्राय हितम्)+++
आ᳓ तस्थाव् अमृ᳓तं दिवि᳓ ॥
इदानीमृषिः सूर्यरूपेणेन्द्रं स्तौति ।
हे इन्द्र कदाचन कदापि त्वं प्र युच्छसि प्रमत्तो भवसि । नैव भवसीति कटाक्षः । अहोरात्रं जागरूक एवासीत्यर्थः ।
यतस् त्वम् उभे जन्मनी - एकमदितेरिन्द्र-रूपेण जन्म, द्वितीयं ब्रह्म-विद्यातः जगद्-आत्म-रूपेणेति द्वे जनुषी ।
नि पासि नितरां पालयसि । न ह्य् असावधानः प्रपञ्चं परमार्थं च उभयं कर्तुं शक्नुयात् कश्चिद् इति भावः । हे तुरीय प्रत्यगात्म-रूपेण अवस्था-त्रयातीत हे आदित्य अदिति-पुत्र इन्द्र ते तव स्वभूतमिन्द्रियमिन्द्रस्य तव लिङ्गं द्योतकं हवनम् । हूयतेऽस्मिन्निति हवनम् आदित्य-मण्डलम् । 'अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठते ' इति स्मृतेरादित्यमण्डलस्य होमाधिष्ठानत्वं प्रसिद्धम् ।
तादृशं मण्डलम् अमृतं मरण-धर्म-रहितं सत् दिवि द्युलोके आ तस्थौ आभिमुख्येनातिष्ठत् । यस्मात् त्वं जगदात्मासीत्य्-अतस् त्वां हवामह इति पूर्वेणान्वयः ।।
At no time art thou heedless,
But dost guard the two generations;
The pressing is thy strength, O fourth Aditya
The ambrosia is ready in the sky.
Never do you stay away; you protect both breeds [=gods and men]. O fourth Āditya, the invocation destined for you, for Indra, has mounted to the immortal (world?) in heaven.
Nimmer bist du fern; du schützest beide Geschlechter [Götter und Menschen]; o vierter Aditja, dein ist die Indraanrufung und der Göttertrank ist zum Himmel gestiegen.
Auch nicht einmal wirst du nachlässig. Du behütest die beiden Geschlechter. O vierter Aditya, die Anrufung ist bis zu deinem indrischen unsterblichen Namen im Himmel gedrungen.
Ты же никогда не бываешь равнодушным,
Ты охраняешь оба рода.
О четвертый Адитья, этот призыв к тебе, передающий суть Индры,
Поднялся как напиток бессмертия на небо.
य᳓स्मै तुव᳓म् मघवन्न् इन्द्र गिर्वणः
शि᳓क्षो शि᳓क्षसि दाशु᳓षे
अस्मा᳓कं गि᳓र उत᳓ सुष्टुतिं᳓ वसो
कण्वव᳓च् छृणुधी ह᳓वम्
Sayana bhashya empty
For whatever pious one, o bounteous Indra who long for songs, you muster your abilities, able one—
listen to our songs and lovely praise, o good one, to our call, like that of the Kaṇvas.
Welchem Verehrer du, o mächtiger, liedliebender Indra, o freigiebiger, Huld erweisest, [den erhörst du]; erhöre, o guter, unsere Lieder und unsern Lobgesang, wie du Kanva erhört hast.
Welchem Opferspender auch, freigebiger, lobbegehrender Indra, du Willfähriger, willfährig bist - erhöre unsere Reden und das Loblied, du Gütiger, unseren Ruf, wie den von Kanva!
Какого почитателя, о щедрый Индра, любящий песни,
О стремящийся одарить, ты хочешь одарить…-
Наши песни и прекрасное восхваление, о благой,
Услышь, как у Канвы, (наш) призыв!
अ᳓स्तावि म᳓न्म पूर्विय᳓म्
ब्र᳓ह्म इ᳓न्द्राय वोचत
पूर्वी᳓र् ऋत᳓स्य बृहती᳓र् अनूषत
स्तोतु᳓र् मेधा᳓ असृक्षत
Sayana bhashya empty
The age-old thought has been expressed as praise. Speak the sacred formulation to Indra.
Many lofty (songs) of truth have roared; the wise thoughts of the
praiser have been released.
Gesungen ist das alte Lied, dem Indra habt ihr das Gebet gesprochen; erklungen sind viele Brihativerse des Opfers, des Lobsängers Lieder haben sich ergossen.
Das allererste Gedicht ist gesungen; sprechet dem Indra den Segen! Viele hohe Worte der Wahrheit ertönten; die Eingebungen des Lobsängers haben sich ergossen.
Исполнено древнее произведение.
Произнесите Индре священное слово!
Прозвучало много высоких (песен) обряда.
Излились вдохновенные мысли восхвалителя.
स᳓म् इ᳓न्द्रो रा᳓यो बृहती᳓र् अधूनुत
सं᳓ क्षोणी᳓ स᳓म् उ सू᳓रियम्
सं᳓ शुक्रा᳓सः शु᳓चयः सं᳓ ग᳓वाशिरः
सो᳓मा इ᳓न्द्रम् अमन्दिषुः
Sayana bhashya empty
Indra shook together lofty riches, together the two opponents [=Heaven and Earth], together the sun.
Together the gleaming pure soma-drinks, together those mixed with
milk, have exhilarated Indra.
Indra hat grosse Reichthümer hervorgeschüttelt, er die beiden Welten, und er die Sonne; jetzt haben den Indra die reinen, hellen, milchgemischten Somatränke erfreut.
Indra hat hohe Reichtümer ausgeschüttelt, er die beiden Welten, die Sonne. Die geklärten, reinen, die milchgemischten Somatränke haben den Indra ergötzt.
Вместе вытряхнул Индра высокие богатства,
Вместе небо и землю и вместе (с ними) солнце.
Вместе прозрачные чистые (и) вместе смешанные с молоком
Соки сомы Индру опьянили.