Sukta 8.7
ऋषिपुनर्वत्सः काण्वः
देवतामरुतः
मन्त्र36
छन्दगायत्री
प्र᳓ य᳓द् वस् त्रिष्टु᳓भम् इ᳓षम्
म᳓रुतो वि᳓प्रो अ᳓क्षरत्
वि᳓ प᳓र्वतेषु राजथ
हे मरुतः मितराविणो मितरोचिनो वा एतत्संज्ञा माध्यमका देवगणाः। पादादित्वात् ‘ अपादादौ ' इति पर्युदासादाष्टमिकनिघाताभावे षाष्ठिकमामन्त्रिताद्युदात्तत्वम् । वः युष्मभ्यं विप्रः मेधावी स्तोता त्रिष्टुभं त्रिषु सवनेषु प्रशस्यां त्रिभिर्देवैः स्तुतां वा यद्वा त्रिष्टुप्छन्दसा संबद्धां माध्यदिनसवनिकीम् इषं सोमलक्षणमन्नं यत् यदा प्र अक्षरत् प्रासिञ्चत् अग्नौ प्राक्षिपत् । यद्वा । त्रिष्टुभं त्रिष्टुप्छन्दस्कं स्तोत्रमिषं सोमं चेति योज्यम् । तदानीं यूयं पर्वतेषु पर्ववत्सु शिलोच्चयेषु वि राजथ । तेन सोमेन लब्धबलाः सन्तो विशेषेण दीप्ता भवथ ॥
O MARUTS, when the sage hath poured the Trstup forth as food for you,
Ye shine amid the mountain-clouds.
When, Maruts, now for you the sage Pours out the threefold Soma draught, Ye shine forth on the mountain heights.
In that the inspired poet has let flow the triṣṭubh refreshment to you, o Maruts,
you rule [/shine] throughout the mountains.
Wenn, Maruts, euch der Sänger nun des Preisgesanges Trunk ergoss, So glänzt ihr auf den Wolkenhöhn.
Wenn der Redekundige für euch, Marut, den Tristubh-Ohrenschmaus ergossen hat, so führet ihr im Gebirge das Regiment;
Когда, о Маруты, вдохновенный (поэт) излил
Для вас усладу в виде триштубха,
Вы красуетесь в горах.
य᳓द् अङ्ग᳓ तविषीयवो
या᳓मं शुभ्रा अ᳓चिधुवम्
नि᳓ प᳓र्वता अहासत
हे तविषीयवः । तविषीति बलनाम। तां कामयमानाः । यद्वा । बलयुक्ताः । हे शुभ्राः शोभमानाः अङ्ग हे मरुतः यामम् । याति गच्छ्तीति यामो रथः । तं यत् यदा अचिध्वं समचिनुध्वं अश्वादिभिः साधनैः संचितं संश्लिष्ट कुरुथ गमनार्थं तदानीं पर्वताः गिरयोऽपि नि अहासत नितरां गच्छन्ति युष्मद्रथवेगाद्भीताः सन्तः स्वस्थानात् प्रचलन्ति । ओहाङ् गतौ ' । छान्दसो लुङ् ॥
When, Bright Ones, fain to show your might ye have determined on your course,
The mountain-clouds have bent them down.
Whenever, bright ones, growing strong, You have decided on your course, The mountains bend and bow themselves.
In that you have certainly set your attention on your course, you resplendent ones displaying your power,
the mountains have bent down.
Als ihr o starke, glänzende, nun eure Reise unternahmt, Da neigten sich die Berge euch.
Wenn ihr Schmucke eure Kraft zeigend die Fahrt wirklich beschlossen habt, so haben sich schon die Berge gesenkt.
Когда же, в самом деле, о играющие силой,
Вы задумали поход, о прекрасные,
(То) горы склонились (перед вами).
उ᳓द् ईरयन्त वायु᳓भिर्
वाश्रा᳓सः पृ᳓श्निमातरः
धुक्ष᳓न्त पिप्यु᳓षीम् इ᳓षम्
वाश्रासः वाशनशीलाः शब्दकारिणः पृश्निमातरः । पृश्निर्माध्यमिका वाक् । सा माता जननी येषां ते तथोक्ताः । ऋतश्छन्दसि' (पा. सू. ५. ४. १५८) इति कपः प्रतिषेधः । ईदृशा मरुतः वायुभिः । वान्ति गच्छन्तीति वायवः पृषत्यः। पृषतीभिर्वाहनभूताभिः स्वावयवभूतैर्वायुभिरेव वा उदीरयन्त उद्गमयन्ति मेघादिकम् । तथा पिप्युषीं वर्धयित्रीम् इषम् अन्नं च स्तोतृभ्यः धुक्षन्त दुहन्ति ॥
Loud roaring with the winds the Sons of Prsni have upraised themselves:
They have poured out the streaming food.
Loud roaring with the winds, the sons Of Pṛśni raise themselves aloft: They have milked out the swelling draught.
They raise themselves upward with the winds—the bellowing ones whose mother is Pr̥śni.
They have milked out swelling refreshment.
Die Priçnisöhne brachen auf, laut tosend mit der Winde Schar Und melkten fetten Labetrunk.
Sie brechen mit den Winden hervor, die brüllenden Söhne der Prisni; sie melken das quellende Labsal.
Они взмывают на ветрах,
Ревущие сыновья Пришни.
Они доят набухшую жертвенную усладу.
व᳓पन्ति मरु᳓तो मि᳓हम्
प्र᳓ वेपयन्ति प᳓र्वतान्
य᳓द् या᳓मं या᳓न्ति वायु᳓भिः
मरुतः एतत्संज्ञा देवाः मिहं वृष्टिं वपन्ति विकिरन्ति विक्षिपन्ति । तथा पर्वतान् गिरीन् प्र वेपयन्ति प्रकम्पयन्ति । अयमर्थः कदेति चेत् । यत् यदा वायुभिः सार्धं यामं रथं गमनं वा यान्ति प्राप्नुवन्ति तदानीमित्यर्थः ॥
The Maruts spread the mist abroad and make mountains rock and reel,
When with the winds they go their way
The Maruts scatter mist abroad, They make the mountain ridges quake, When with the winds they go their way.
The Maruts scatter mist; they make the mountains tremble,
when they drive their course with the winds,
Die Maruts säen Regen aus, und regen das Gebirge auf, Wenn sie mit Winden eilend gehn,
Die Marut streuen Nebel aus, sie machen die Berge erbeben, wenn sie mit den Winden auf die Fahrt gehen;
Маруты сеют туман,
Они сотрясают горы,
Когда отправляются в поход на ветрах,
नि᳓ य᳓द् या᳓माय वो गिरि᳓र्
नि᳓ सि᳓न्धवो वि᳓धर्मणे
महे᳓ शु᳓ष्माय येमिरे᳓
हे मरुतः वः युष्माकं यामाय रथाय गमनाय वा गिरिः । ‘सुपां सुलुक्' इति जसः सुः । गिरयः पर्वताः यत् यदा नि येमिरे स्वयमेव नियम्यन्ते । तथा सिन्धवः स्यन्दनशीलाः समुद्रा नद्यो वा विधर्मणे विधरणाय महे महते शुष्माय शोषकाय युष्मदीयाय बलाय नि येमिरे स्वयमेव नियम्यन्ते । गिरयो नद्यश्च युष्मद्यामाद्बलाच्च भीत्या एकत्रैव स्थाने नियता वर्तन्त इत्यर्थः । तदानीं वपन्ति मरुतो मिहमिति शेषः ॥ यमेः कर्मकर्तरि लिट् । यद्वृत्तान्नित्यम् ' इति निघातप्रतिषेधः ॥ ॥ १८ ॥
What time the rivers and the hills before your coming bowed them down,
So to sustain your mighty force.
When mountains bow before your march, And rivers, too, before your rule, Before your mighty, roaring blast:
When the mountain peak (holds itself) down for your coursing, and the rivers hold themselves down for your expansion and for your great gusting.
Wenn Berge weichen eurem Gang und Ströme eurem Machtgebot, vor eurer allgewalt'gen Kraft.
Wenn das Gebirge vor eurer Fahrt, die Flüsse vor eurer Ausbreitung, vor eurem großen Ungestüm gewichen sind.
Когда горы отступают перед вашим походом,
Реки – перед (вашим) разливом,
Перед великим неистовством.
युष्माँ᳓ उ न᳓क्तम् ऊत᳓ये
युष्मा᳓न् दि᳓वा हवामहे
युष्मा᳓न् प्रयति᳓ अध्वरे᳓
हे मरुतः युष्माँ उ युष्मानेव नक्तं रात्रौ ऊतये रक्षणार्थं हवामहे । दिवा अह्नि च युष्मान् एव आह्वयामहे । अध्वरे । ध्वरो नास्त्यस्मिन्नित्यध्वरो यागः । ‘ नञ्सुभ्याम् ' इत्युत्तरपदान्तोदात्तत्वम् । यागे प्रयति प्रगच्छति प्रवर्तमाने सति रक्षणार्थं युष्मान् एवाह्वयामहे ॥
We call on you for aid by night, on you for succour in the day,
On you while sacrifice proceeds.
On you we call by night for aid On you we call aloud by day, On you while sacrifice proceeds.
You at night we invoke for help, you by day,
you when the ceremony is proceeding.
Euch rufen wir bei Tage an und euch um Hülfe in der Nacht, Euch bei des Opferfests Verlauf.
Euch rufen wir des Nachts zur Hilfe an, euch am Tag, euch bei Beginn der Opfers.
Это вас мы призываем на помощь ночью,
Вас – среди дня,
Вас – когда начинается обряд.
उ᳓द् उ त्ये᳓ अरुण᳓प्सवश्
चित्रा᳓ या᳓मेभिर् ईरते
वाश्रा᳓ अ᳓धि ष्णु᳓ना दिवः᳓
त्ये ते पूर्वोक्तगुणाः अरुणप्सवः अरुणवर्णरूपाः चित्राः चायनीयाः आश्चर्यभूता वा वाश्राः शब्दकारिणः एवंभूता मरुतः यामेभिः यामैर्यानैः दिवः अधि द्युलोकस्योपरि स्नुना सानुना समुच्छ्रितप्रदेशेन उत् ईरते उद्गच्छन्ति । उ इति पूरणः ॥ ‘पदादिषु मांस्पृत्स्नूनामुपसंख्यानम् ' इति सानुशब्दस्य स्नुभावः ॥
These, verily, wondrous, red of hue, speed on their courses with a roar
Over the ridges of the sky.
They rise, of ruddy hue and bright, Upon their courses with a roar, Across the ridges of the sky.
Up they rise, bright with ruddy breath, along their courses,
bellowing on the back of heaven.
Schon brechen dort die glänzenden, rothschimmernden in Zügen auf, Lauttosend auf des Himmels Höh.
Jene Rotfarbigen, Glänzenden brechen auf ihren Fahrten los, brüllend über den Rücken des Himmels.
Те алого цвета (боги)
Яркие, взмывают ввысь во время походов,
Ревя над вершиной неба.
सृज᳓न्ति रश्मि᳓म् ओ᳓जसा
प᳓न्थां सू᳓र्याय या᳓तवे
ते᳓ भानु᳓भिर् वि᳓ तस्थिरे
तच्छब्दश्रुतेर्यच्छब्दाध्याहारः । ये मरुतः सूर्याय सूर्यस्य । षष्ठ्यर्थे चतुर्थी वक्तव्या ' इति चतुर्थी। यातवे गन्तुं रश्मिं व्याप्तम् । ' अशे रश च ' इत्यश्नोतेरौणादिको मिप्रत्ययो रशादेशश्च । यद्वा । रश्मिभिस्तेजोभिर्युक्तम् । पन्थां पन्थानम् ओजसा बलेन सृजन्ति उत्पादयन्ति । वृत्रादिभिरावृतं सूर्यपथमावरकस्य वृत्रादेरपनयनेन जनयन्तीत्यर्थः । ते मरुतः भानुभिः तेजोभिः वि तस्थिरे कृत्स्नं जगत् व्याप्य अवतिष्ठन्ते ॥
With might they drop the loosened rein so that the Sun may run his course,
And spread themselves with beams of light.
With power they shoot a ray of light So that the sun may run his course; They with their beams spread far and wide.
They release the rein [/ray] with strength, for the sun to travel its path; they have extended themselves with its radiant beams.
Sie werfen kräftig ihre Schnur, der Sonne Pfad zu messen, aus; Mit Strahlen breiten sie sich aus.
Sie lassen mit Macht der Sonne den Zügel schießen, daß sie ihre Bahn laufe. Zugleich mit deren Strahlen haben sie sich zerstreut.
Мощно отпускают они повод,
Чтобы солнце двигалось по (своему) пути,
С лучами (солнца) они рассеялись.
इमा᳓म् मे मरुतो गि᳓रम्
इमं᳓ स्तो᳓मम् ऋभुक्षणः
इम᳓म् मे वनता ह᳓वम्
हे मरुतः इमां पुरोवर्तिनीं मे मम गिरं शस्त्ररूपां वाचं वनत संभजत । हे ऋभुक्षणः । महन्नामैतत् । महान्तः । जसि ‘ इतोऽत्सर्वनामस्थाने ' इत्यकारः। ‘वा षपूर्वस्य निगमे ' इति दीर्घभावः । ते यूयम् इमं स्तोमं स्तोत्रं प्रगीतमन्त्रसाध्यं मे मम इमं पुरोवर्तिनं हवम् आह्वानरूपं च याजुषं मन्त्रं वनत संभजत सेवध्वम् ॥
Accept, ye Maruts, this my song, accept ye this mine hymn of praise,
Accept, Rbhuksans, this my call.
Accept, O Maruts, this my song, Ṛbhukṣans, this my hymn of praise, Accept ye now this call of mine.
This hymn of mine, o Maruts, this praise, o masters of the R̥bhus, this invocation of mine—long for it.
Vernehmet gnädig dies mein Lied, o Maruts, meinen Lobgesang, O Ribhuherrscher, meinen Ruf.
Diese Lobrede von mir, ihr Marut, dieses Preislied, ihr Gebieter, diesen meinen Ruf nehmet gut auf!
Эту мою хвалебную песнь, о Маруты,
Это восхваление, о повелители Рибху,
Этот мой зов примите благосклонно!
त्री᳓णि स᳓रांसि पृ᳓श्नयो
दुदुह्रे᳓ वज्रि᳓णे म᳓धु
उ᳓त्सं क᳓वन्धम् उद्रि᳓णम्
पृश्नयः मरुन्मातृभूता गावः वज्रिणे वज्रवत इन्द्राय । तादर्थ्ये चतुर्थी । इन्द्रार्थं मधु मधुरं क्षीरादिकमाश्रयणद्रव्यं त्रीणि सरांसि सर इव सोमैः पूरितानि त्रीणि सवनानि त्रिष्वपि सवनेषु श्रयणार्थं दुदुह्रे दुदुहिरे । यद्वा । मधु मधुरं सोमं वज्रिणे वज्रयुक्ताय मरुद्गणाय त्रीणि सरांसि द्रोणकलशाधवनीयपूतभृल्लक्षणानि प्रति पृश्नयो माध्यमिका वाचो दुदुह्रे वृष्टिद्वारा दुहन्ति । यद्वा पृश्नय इति मातृवाचिना शब्देन पुत्रा उच्यन्ते । पृश्निमातरो मरुत इंद्रार्थं त्रीणि सरांसि द्रोणकलशादीनि मधु मधुना सोमेन पूरयितुम् उत्सम् उत्स्रवणशीलं कवन्धम् उदकम् उद्रिणम् उदकवन्तं मेघं दुदुह्रे दुहते ॥ दुहेश्छान्दसो लिट् । ‘इरयो रे' इति रेभावः । पादादित्वादनिघातः ॥ ॥ १९ ॥
The dappled Cows have poured three lakes, meath for the Thunder-wielding God,
From the great cask, the watery cloud.
The dappled cows have milked three lakes, Mead for the wielder of the bolt, Out of the spring, the water-cask.
Three lakes did the dappled ones milk out as honey for the mace-bearer, a wellspring, a cask full of water.
Drei süsse Seen ergossen da die Kühe für die blitzenden, Den Born, das wellenreiche Fass.
Drei Seen voll des Süßen haben die Prisni´s für den Keulenträger aus sich melken lassen, den Quell, den wassergefüllten Schlauch.
Три озера сладости
(Эти) Пришни дали надоить из себя для громовержца,
Источник (и) бочку, полную воды.
म᳓रुतो य᳓द् ध वो दिवः᳓
सुम्नाय᳓न्तो ह᳓वामहे
आ᳓ तू᳓ न उ᳓प गन्तन
हे मरुतः यद्ध यदा खलु वः युष्मान् सुम्नायन्तः सुम्नं सुखमात्मन इच्छन्तो वयं दिवः द्युलोकात् हवामहे स्तुतिभिराह्वयामहे । आ तु अनन्तरमेव शीघ्रं नः अस्मान् उप गन्तन उपगच्छत । गमेर्लोटि ‘तप्तनप्तनथनाश्च ' इति तनबादेशः ॥
O Maruts, quickly come to us when, longing for felicity,
We call you hither from the sky.
O Maruts, pray come here to us, Whenever, seeking your good will, We call you hither from the sky.
O Maruts, what time seeking your favour
We call on you from the sky,
Do ye come unto us [4].
Maruts, when seeking your benevolence we call you from heaven, then come here to us.
So oft wir Huld begehrend euch vom Himmel, Maruts, rufen her, So kommet stets zu uns herbei.
Ihr Marut, wenn wir euch vom Himmel rufen, um Wohlwollen bittend, so kommet doch her, ihr Marut!
О Маруты, когда только с неба
Мы зовем вас, прося о милости,
Сразу же приезжайте к нам!
यूयं᳓ हि᳓ ष्ठा᳓ सुदानवो
रु᳓द्रा ऋभुक्षणो द᳓मे
उत᳓ प्र᳓चेतसो म᳓दे
उत अपि च हे सुदानवः शोभनदाना हे रुद्राः रुद्रपुत्राः। पादादित्वादामन्त्रितनिघाताभावः । हे ऋभुक्षणः महान्तः उरुतेजस्का वा ईदृशा हे मरुतः यूयं हि खलु दमे यज्ञगृहे मदे मदकरे सोमे पीते सति प्रचेतसः स्थ प्रकृष्टज्ञाना भवथ ॥
For, Rudras and Rbhuksans, ye, Most Bountiful, are in the house,
Wise when the gladdening draught is drunk.
For, Rudras and Ṛbhukṣans, ye, O bounteous ones, are in our house And wise when ye enjoy the draught.
For—o Rudras, masters of the R̥bhus, possessing good drops—in our house
and also in exhilaration you are provident.
Denn ihr seid gabenreich im Haus, o Rudra's, Ribhuherrscher ihr, Und achtsam bei dem Somatrunk.
Ihr seid ja die Gabenschönen, ihr Rudra´s, die Gebieter im Hause und auch im Somarausche bei Verstand.
Ведь вы же бываете с прекрасными дарами,
О Рудры, повелителями в доме
И прозорливыми в опьянении.
आ᳓ नो रयि᳓म् मदच्यु᳓तम्
पुरुक्षुं᳓ विश्व᳓धायसम्
इ᳓यर्ता मरुतो दिवः᳓
हे मरुतः नः अस्माकं रयिं धनं दिवः द्युलोकात् आ इयर्त आगमयत । 'ऋ गतौ' इत्यस्मादन्तर्भावितण्यर्थात् जौहोत्यादिकाल्लोटि तस्य ‘तप्तनप्तन' इति तबादेशः । ‘ अनुदात्ते च' इत्यभ्यस्ताद्युदात्तत्वम् । कीदृशं रयिम् । मदच्युतं मदं स्रवन्तं यद्वा शात्रवस्य मदस्य च्यावयितारं पुरुक्षुं बहुनिवासं बहुभिः स्तूयमानं वा विश्वधायसं विश्वेषां सर्वेषामस्मदीयानां धारणाय पोषणाय पर्याप्तम् ॥
O Maruts, send us down from heaven riches distilling rapturous joy,
With plenteous food, sustaining all.
From heaven, Maruts, bring to us Abundant wealth distilling joy, With plenteous food all-nourishing.
Wealth, arousing exhilaration, consisting of much livestock, all-nourishing—
impel it here to us from heaven, o Maruts.
Den Reichthum, welcher Freude schafft, der reich an Speise alle nährt, O Maruts, bringt vom Himmel uns.
Treibt uns vom Himmel Reichtum an vielem Vieh, stolzen, allnährenden her, ihr Marut!
Привезите нам с неба, о Маруты,
Вдохновляющее богатство,
Обильное скотом, всех насыщающее!
अ᳓धीव य᳓द् गिरीणां᳐᳓
या᳓मं शुभ्रा अ᳓चिधुवम्
स्वानइ᳓र्° मन्दध्व इ᳓न्दुभिः
हे शुभ्राः शोभमाना मरुतः गिरीणां पर्वतानाम् अधीव उपरीव यत् यदा यामं युष्मदीयं रथम् अचिध्वं गमनसाधनैरश्वादिभिः उपचितं कुरुथ तदानीं सुवानैः अभिषूयमाणैः इन्दुभिः सोमैः मन्दध्वे मादयध्वे ॥
When, Bright Ones, hither from the hills ye have resolved to take your way,
Ye revel in the drops effused.
When you, as if from mountain tops, Have, bright ones, willed to take your way, You in the drops distilled rejoice.
When, as if on (the byways) of the peaks, you have set your attention on your course, resplendent ones,
you become exhilarated with the drops being pressed [/sounding].
Da glänzend wie von Bergeshöhn ihr eure Fahrt begonnen habt, So lasst durch Tränke euch erfreun.
Wenn ihr Schmucke gleichsam über die Berge die Fahrt beschlossen habt, dann berauschet ihr euch an den gepreßten Säften.
Когда вы, о прекрасные, задумали
Поход словно через горы,
Опьяняйтесь выжатыми каплями!
एता᳓वतश् चिद् एषां᳐
सुम्न᳓म् भिक्षेत म᳓र्तियः
अ᳓दाभियस्य म᳓न्मभिः
मर्त्यः मनुष्यः स्तोता मन्मभिः स्तोत्रैः सुम्नं सुखं धनं वा एषां मरुतां स्वभूतं भिक्षेत याचेत । इदानीं गणाभिप्रायेणैकवदाह। एतावतश्चित् यत्परिमाणस्य च अदाभ्यस्य केनापि हिंसितुमशक्यस्य मरुद्गणस्य सुम्नं भिक्षेत ॥ एतच्छब्दात् यत्तदेतेभ्यः' इति परिमाणेऽर्थे वतुप् । ‘ आ सर्वनाम्नः' इत्यात्वम् ॥ ॥ २० ॥
Man should solicit with his lauds happiness which belongs to them,
So great a band invincible.
The mortal with his prayers should ask The favour and goodwill of that Great host of theirs invincible.
A mortal might beg benevolence of them,
even of such an undeceivable (flock), with his prayers.
Von ihrer so gewalt'gen Schar erflehe Huld der Sterbliche, Erbittend die Untrüglichen.
Um solche unfehlbare Gabe, um ihre Gunst soll der Sterbliche mit Liedern bitten;
Такого вот безобманного (дара),
Милость пусть испрашивет у них
Смертный своими произведениями!
ये᳓ द्रप्सा᳓ इव रो᳓दसी
ध᳓मन्ति अ᳓नु वृष्टि᳓भिः
उ᳓त्सं दुह᳓न्तो अ᳓क्षितम्
ये मरुतः द्रप्साइव उदबिन्दव इव रोदसी द्यावापृथिव्यौ वृष्टिभिः वर्षणैः अनु धमन्ति अनुगच्छन्ति साकल्येन व्याप्नुवन्ति । यद्वा । अनुध्माते उच्छ्वसितावयवे कुर्वन्ति । किं कुर्वन्तः । अक्षितम् अक्षीणमुदकम् उत्सं मेघं दुहन्तः पूरयन्तो मेघादवाङ्मुखं पातयन्तः। दुहेः ‘लक्षणहेत्वोः' (पा. सू. ३. २. १२६) इति हेतौ शतृप्रत्ययः । यत एवं दुहन्ति ततो रोदसी अनुधमन्तीत्यर्थः ॥
They who like fiery sparks with showers of rain blow through the heaven and earth,
Milking the spring that never fails.
They who, like sparks, with showers of rain, Blow onward through both heaven and earth, And milk the spring that never fails:
They who, like droplets, blow their blast through the two world-halves along with their rains,
milking the unfailing wellspring,
Sie, die den unerschöpften Born ergiessend alle Welt besprühn mit Regen wie der Tropfen Schwall,
Die wie die Blasen werfenden Somatropfen beide Welten mit Regen beblasen, indem sie den unversiegbaren Quell melken.
(Те,) что обдувают две половины вселенной
Каплями дождя, словно капли сомы,
Выдаивая неистощимый источник...
उ᳓द् उ स्वाने᳓भिर् ईरत
उ᳓द् र᳓थैर् उ᳓द् उ वायु᳓भिः
उ᳓त् स्तो᳓मैः पृ᳓श्निमातरः
स्वानेभिः स्वानैः शब्दैर्मरुतः उत् ईरते उद्गच्छन्ति । ‘स्वन शब्दे'। ‘स्वनहसोर्वा ' (पा. सू. ३. ३. ६२ ) इत्यपो विकल्पितत्वात् पक्षे घञ् । ‘कर्षात्वतः' इत्यन्तोदात्तत्वम् । ‘ बहुलं छन्दसि' इति भिस ऐसभावः। उ इति पूरणः । तथा रथैः रथप्रमुखैः वाहनैश्चोदीरते। पृश्निमातरः --- ॥
With chariots and tumultuous roar, with tempests and with hymns of praise
The Sons of Prsni hurry forth.
The sons of Pṛśni rise aloft, With chariots and with rattling sounds, With rushing winds and songs of praise.
Up they rise with their sounds [/with (the drops) being pressed], up with their chariots, and up with the winds;
up with praises—they whose mother is Pr̥śni.
᳓
Die Priçnisöhne brechen auf mit lautem Schall, mit Wagenzug, Mit Windsgebraus, mit Lobgesang.
Sie brechen mit Brausen hervor, mit ihren Wagen, mit den Winden, mit Lobgesängen, die Prisnisöhne.
Вот они взмывают ввысь с шумом,
Ввысь с колесницами, ввысь с ветрами,
Ввысь с восхвалениями, (эти) сыновья Пришни.
ये᳓नाव᳓ तुर्व᳓शं य᳓दुं
ये᳓न क᳓ण्वं धनस्पृ᳓तम्
राये᳓ सु᳓ त᳓स्य धीमहि
येन आत्मीयेन रक्षणेन तुर्वशम् एतत्संज्ञं यदुम् एतत्संज्ञं च राजर्षिम् आव यूयं रक्षितवन्तः स्थ । अवतेर्लिटि मध्यमबहुवचने रूपमेतत् । येन च धनस्पृतं धनकामं कण्वम् ऋषिं रक्षितवन्तः स्थ तस्य युष्मदीयं रक्षणं राये धनार्थं सु धीमहि शोभनं ध्यायाम ॥
For wealth, we think of that whereby ye aided Yadu, Turvasa,
And KanVa who obtained the spoil.
For riches, let us surely win Your help that aided Turvaśa, Yadu, Kaṇva, who gained great wealth.
With which (aid) you aided Turvaśa and Yadu, with which (you aided) Kaṇva, who gained the stakes,
may we receive (a portion) of this for wealth.
Der Reichthum werde uns zu Theil mit dem ihr Turvaça, Jadu Und Kanva'n halft, der Preis errang.
Womit ihr dem Turvasa und Yadu, womit ihr dem preisgewinnenden Kanva beigestanden habt, dieser Hilfe möchten wir fein teilhaft werden um Reichtum zu gewinnen.
Чем вы помогли Турваше (и) Яду,
Чем Канве, захватившему награду,
Этим мы хотели б хорошенько воспользоваться ради богатства.
इमा᳓ उ वः सुदानवो
घृतं᳓ न᳓ पिप्यु᳓षीर् इ᳓षः
व᳓र्धान् काण्व᳓स्य म᳓न्मभिः
हे सुदानवः शोभनदाना मरुतः घृतं न घृतमिव पिप्युषीः वर्धयित्र्यः शरीरपुष्टिहेतुभूताः इमाः इदानीं प्रदीयमानाः इषः अन्नानि सोमलक्षणानि काण्वस्य कण्वगोत्रस्य मम संबन्धिभिः मन्मभिः स्तोत्रैः सार्धं वः युष्मान् वर्धान् वर्धयन्तु ॥ वृधेर्ण्यन्तात् लेटि रूपमेतत् । उ इति पूरणः ॥
May these our viands Bounteous Ones I that flow in streams like holy oil,
With Kanva's hymns, increase your might.
Like butter swelling, may these draughts, Accompanied by Kāṇva's hymns. Increase your strength, ye bounteous ones.
O you of good drops, these refreshments here swelling like ghee
will strengthen you, along with the prayers of the descendant of Kaṇva.
Die Tränke hier, wie Butter fett, o gabenreiche, mögen nun Mit Kānva's Liedern euch erfreun.
Diese Labsale, die wie Schmalz quillen, sollen euch, ihr Gabenschöne stärken, für welche das Barhis herumgelegt ist? Welcher Hohepriester ehrt euch?
Это ваши, (о боги) с прекрасными дарами,
Подкрепления, набухшие, словно жир,
Пусть усилятся от произведений потомка Канвы!
कु᳓व नूनं᳓ सुदानवो
म᳓दथा वृक्तबर्हिषः
ब्रह्मा᳓ को᳓ वः सपर्यति
मरुदागमनस्य विलम्बमसहमान ऋषिरनया वितर्कयति । सुदानवः शोभनदाना हे वृक्तबर्हिषः । वृक्तं वृक्णं छिन्नं बर्हिर्येषां यागाय । यद्वा । बर्हिरिति यज्ञनाम । वृक्तः प्रवृक्तो यज्ञो येषां ते तथोक्ताः । हे ईदृशा मरुतः क्व कुत्र देशे नूनम् इदानीं मदथ माद्यथ । मदी हर्षे '। व्यत्ययेन शप् । कः च ब्रह्मा ब्राह्मणः स्तोता वः युष्मान् सपर्यति परिचरति । किंकारणं बहुशः स्तुतैरपि भवद्भिरिदानीं नागम्यत इति न जानीमः ॥ ॥ २१ ॥
Where, Bounteous Lords for whom the grass is trimmed, are ye rejoicing now?
What Brahman is adoring you?
Where, bounteous Maruts, do ye now Rejoice, for whom the straw is spread, What Brahman priest is serving you?
Where now do you become exhilarated, you of good drops, you for whom the ritual grass has been twisted?
Who is the formulator who serves you?
Wo doch berauschet ihr euch jetzt, freigieb'ge auf geweihter Streu? Und welcher Beter huldigt euch?
Wo ergötzet ihr euch jetzt, ihr Gabenschöne, für welche das Barhis herumgelegt ist? Welcher Hohepriester ehrt euch?
Где вы, (о боги) с прекрасными дарами, сейчас
Опьяняетесь, о те, для кого разложена жертвенная солома?
Какой брахман вас почитает?
नहि᳓ ष्म य᳓द् ध वः पुरा᳓
स्तो᳓मेभिर् वृक्तबर्हिषः
श᳓र्धाँ ऋत᳓स्य जि᳓न्वथ
पूर्वया वितर्क्य इदानीं निश्चिनोति । हे वृक्तबर्हिषः प्रवृक्तयज्ञका मरुतः नहि ष्म तन्न खलु संभवति । वः यूयं पुरा अस्मत्तः पूर्वमेव कृतैः स्तोमैरन्यदीयैः स्तोत्रैः ऋतस्य उदकस्य सत्यस्य यज्ञस्य वा संबन्धिनः शर्धान् आत्मीयानि बलानि जिन्वथ प्रीणयथ इति यद्ध यत्खलु तन्न संभवत्येव । अतः शीघ्रमागच्छतेत्यर्थः। यद्वा । वृक्तबर्हिष इत्यृत्विङ्नाम । हे ऋत्विजः वः युष्माकं संबन्धिभिः स्तोमेभिः स्तोत्रैर्ऋतस्य यज्ञस्य संबन्धिनो यागार्हाञ्छर्धान् मारुतानि बलानि पुरा अन्येभ्यः स्तोतृभ्यः पूर्वं यद्यस्मात्कारणाज्जिन्वथ यूयं प्रीणयथ। जिविः प्रीणनार्थः । तस्मादन्यदीयैः स्तोत्रैः नहि ष्म न खलु ते मरुतो वशीभवन्तीत्यर्थः ॥
Is it not there where ye of old, supplied with sacred grass, for lauds
Inspired the strong in sacrifice?
For ye, for whom the straw is spread. Do not, as once ye did for praise, Rejoice our sacrificers' ranks.
For it is not (now) as it was before, when in return for our praises of you you used to animate the troops of truth, o you for whom the ritual
grass has been twisted.
Denn ohne dass sie euch zuvor gepriesen auf geweihter Streu, Erquicket ihr des Opfers Schar.
Ist es denn nicht, daß ihr schon früher mit euren Lobgesängen die Heerscharen des Gesetzes ermuntert habt, die ihr Barhis umleget?
Не правда ли, что ведь вы еще раньше,
О (люди,) разложившие жертвенную солому,
Восхвалениями подбадривали толпы закона?
स᳓म् उ त्ये᳓ महती᳓र् अपः᳓
सं᳓ क्षोणी᳓ स᳓म् उ सू᳓रियम्
सं᳓ व᳓ज्रम् पर्वशो᳓ दधुः
त्ये ते पूर्वोक्तगुणा मरुतः महतीः बह्वीः अपः वृष्टयुदकानि समु दधुः संदधति । ओषध्यादिभिः संयोजयन्ति । यद्वा । घर्मकाले सूर्यरश्मिभिराहृता उपरि सम्यग्धारयन्ति ॥ ‘ बृहन्महतोरुपसंख्यानम् ' इति महतः परस्य ङीप उदात्तत्वम् ।' ऊडिदम् ' इत्यादिना अप्शब्दात्परः शस् उदात्तः ॥ तथा क्षोणी क्षोण्यौ द्यावापृथिव्यौ च ते मरुतः सं दधुः । यथा स्वे स्वे स्थानेऽवतिष्ठेते तथा धारयन्ति । सूत्रात्मना वायुना सर्वं जगद्धार्यते । तथा च श्रूयते - वायुर्वै गोतम तत्सूत्रं वायुना वै गोतम सूत्रेणायं च लोकः सर्वाणि च भूतानि संदृब्धानि भवन्ति ' (बृ. उ. ३. ७. २) इति । तथा सूर्यं सर्वस्य प्रेरकमादित्यं चान्तरिक्षे सं दधुः सम्यग्धारयन्ति । उशब्दः समुच्चये। ईदृशास्ते मरुतः वज्रम् आत्मीयमायुधं पर्वशः पर्वणि पर्वणि वृत्रस्य सर्वेष्ववयवसंबन्धिषु हननार्थं सं दधुः समयूयुजन् ॥
They brought together both the worlds, the mighty waters, and the Sun,
And, joint by joint, the thunderbolt.
Together they have brought both worlds, The mighty waters, and the sun, And, joint by joint, the thunderbolt.
They put together the great waters, together the two “opponents” [=heaven and earth], together the sun,
together the mace, joint by joint.
᳓
Die grossen Wasser fügten sie, das Weltenpaar, der Sonne Ball, Den Blitz zusammen Glied für Glied.
Diese haben die großen Gewässer, die beiden Heerscharen, die Sonne und gliedweise die Keule des Indra hergestellt.
Вместе они сложили те великие воды,
Вместе – два войска, вместе – солнце,
Вместе – ваджру по суставам.
वि᳓ वृत्र᳓म् पर्वशो᳓ ययुर्
वि᳓ प᳓र्वताँ अराजि᳓नः
चक्राणा᳓ वृ᳓ष्णि पउं᳓सियम्
अराजिनः राज्ञा केनचित्स्वामिनानधिष्ठिताः। यद्वा । राजा स्वामी अस्य न विद्यत इत्यराजेन्द्रः । तद्युक्तः । वृष्णि वीर्यवत् पौस्यं बलं चक्राणाः कुर्वाणा मरुतः वृत्रम् आवरकमसुरं मेघं वा पर्वशः पर्वणि पर्वणि भेदेन वि ययुः विशिष्टं वधमगमयन् । तथा पर्वतान् गिरींश्च विशिष्टं वधं प्रापयन् ॥
They sundered Vrtra limb from limb and split the gloomy mountain-clouds,
Performing a heroic deed.
They joint by joint have Vṛtra rent, And rent the gloomy mountain clouds, Performing an heroic feat.
They drove Vr̥tra apart, joint by joint, apart the mountains lacking rules [/radiance],
performing a bullish manly deed.
Und Glied für Glied zertraten sie den Vritra und die dunklen Höhn, Vollendend starke Mannesthat.
Sie haben gliedweise den Vritra durchfahren und die herrenlosen Berge, indem die eines Bullen Krafttat vollführten.
Они переехали Вритру по суставам,
Пере(ехали) горы, (оказавшиеся таким образом) без блеска,
Совершая бычье мужественное деяние.
अ᳓नु त्रित᳓स्य यु᳓ध्यतः
शु᳓ष्मम् आवन्न् उत᳓ क्र᳓तुम्
अ᳓न्व् इ᳓न्द्रं वृत्रतू᳓रिये
त्रितस्य आप्त्यस्यैतत्संज्ञस्य युध्यतः शत्रून् संप्रहरतो राजर्षेः शुष्मं परेषां शोषकं बलं मरुतः अनु आवन् साहाय्यार्थमन्वगच्छन् । यद्वा । अनुगुणमरक्षन् । उत अपि च क्रतुं तदीयं कर्म चारक्षन् । अपि च वृत्रतूर्ये वृत्रवधार्थे संग्रामे इन्द्रं च अनु आवन् अरक्षन् ॥
They reinforced the power and strength of Trita as he fought, and helped
Indra in battle with the foe.
They reinforced the mighty strength And skill of Trita as he fought, And Indra in the Vṛtra-fray.
They stood by the unbridled force and the resolve of Trita, while he was fighting,
(stood) by Indra at the overcoming of Vr̥tra.
Des Trita Kraft und Heldenmuth erfrischten in dem Kampfe sie, Den Indra in der Vritraschlacht.
Sie ließen den Mut und die Umsicht des kämpfenden Trita, sie ließen den Indra im Vritrakampf gewähren.
Они поддержали ярость и силу духа
Борющегося Триты,
(Поддержали) Индру в борьбе с Вритрой.
विद्यु᳓द्धस्ता अभि᳓द्यवः
शि᳓प्राः शीर्ष᳓न् हिरण्य᳓यीः
शुभ्रा᳓ वि᳓ अञ्जत श्रिये᳓
विद्युद्धस्ताः विद्योतमानायुधबाहवः अभिद्यवः अभिगतदीप्तयः शुभ्राः शोभमाना मरुतः शीर्षन् शीर्ष्णि शिरस्यात्मीयेषु शिरःसु हिरण्ययीः हिरण्मयीः स्वर्णमयानि शिप्राः शिरस्त्राणानि श्रिये शोभार्थं व्यञ्जत व्यञ्जयन्ति । व्यक्तीकुर्वन्ति । धारयन्तीत्यर्थः ॥ ॥ २२ ॥
They deck themselves for glory, bright, celestial, lightning in their hands,
And helms of gold upon their heads.
Celestial, lightnings in their hands, They wear gold helmets on their heads; For glory, bright, they deck themselves.
With lightning in their hands, heaven-bound—golden (helmet-)lips (stretched out) on their head—
the resplendent ones anointed themselves for beauty.
Die blitzbewehrten, himmlischen, die lichten setzten auf das Haupt Zur Zier die goldnen Helme sich.
Den Blitz in der Hand, glorreich, - im Haupte die goldenen Zahnreihen - bemalen sich die Schmucken zur Schönheit.
С молниями в руках, сверкающие,
На голове позолоченные шлемы –
Прекрасные украшения для блеска.
उश᳓ना य᳓त् पराव᳓त
उक्ष्णो᳓ र᳓न्ध्रम् अ᳓यातन
दियउ᳓र् न᳓ चक्रदद् भिया᳓
हे मरुतः उशनाः । व्यत्ययेन प्रथमा । उशनसा काव्येनर्षिणा स्तूयमाना यूयम् । यद्वा । उशनःशब्दात् ‘सुपां सुलुक्' इति जसः सुः ॥ उशनसः स्तोतॄन् कामयमाना यूयम् उक्ष्णः सेक्तुः कामानां वर्षितुरात्मीयस्य रथस्य वृष्टिहेतोरन्तरिक्षस्य वा रन्ध्रं मध्यं परावतः दूरदेशात् यत् यदा अयातन अगच्छत ॥ यातेर्लङि मध्यमबहुवचनस्य ‘तप्तनप्तनथनाश्च इनि तनादेशः ॥ तदानीं द्यौर्न । अत्र द्युशब्देन तत्रत्यो जनसंघो लक्ष्यते । द्युलोके वर्तमानो जनसंघ इव पार्थिवमपि सर्वं भूतजातं भिया युष्मद्वेगजनितथा भीत्या चक्रदत् अशब्दयत् अकम्पत वा ॥
When eagerly ye from far away came to the cavern of the Bull,
He bellowed in his fear like Heaven.
When eagerly from far ye came Nigh to the cavern of the bull, With fear, like Heaven, he roared aloud.
When you drove with Uśanā from afar to the “loins of the ox” [=Vala cave?],
like heaven it [=cave] roared with fear.
Als ihr von Ferne voll Begier in das Versteck des Stieres drangt, Schrie, wie der Himmel, er vor Furcht.
Als ihr mit Usanas zu Uksno Randhra aus der Ferne kamt, da brüllte er aus Furcht wie der Himmel donnert.
Когда Ушанас (и вы) издалека
Прибыли к Укшно Рандхре,
Он заревел от страха, как (грохочет) небо.
आ᳓ नो मख᳓स्य दाव᳓ने
अ᳓श्वैर् हि᳓रण्यपाणिभिः
दे᳓वास उ᳓प गन्तन
हे देवासः दानादिगुणयुक्ता मरुतः नः अस्माकं मखस्य यज्ञस्य दावने दानाय । ददातेरौणादिको भावे वनिः । हिरण्यपाणिभिः स्वर्णमयपादैः स्वर्णालंकृतैर्हितरमणीयपादैर्वा अश्वैः आ उप गन्तन उपागच्छत प्राप्नुत ॥ गमेर्लोटि छान्दसः शपो लुक् । 'तप्तनप्तनथनाश्च ' इति तनबादेशः । अत एव ङित्त्वाभावादनुनासिकलोपो न क्रियते ॥
Borne by your golden-footed steeds, O Gods, come hither to receive
The sacrifice we offer you.
Brought by your golden-footed steeds Come hither, O ye gods, to us, To take from us our sacrifice.
(Come) here to us, for the giving of bounty, with horses whose forefeet are golden—
come near, o gods.
Mit goldbehuften Rossen kommt, o Götter, nun zu uns herbei, Den muntern Helden zu empfahn.
Kommet zu uns mit den goldhufigen Rossen, um eine Gabe zu schenken, ihr Götter!
К нам для дарения дружеского расположения
Приезжайте, о боги,
На конях с золотыми подковами!
य᳓द् एषाम् पृ᳓षती र᳓थे
प्र᳓ष्टिर् व᳓हति रो᳓हितः
या᳓न्ति शुभ्रा᳓ रिण᳓न्न् अपः᳓
एषां मरुतां रथे पृषतीः पृषद्भिः श्वेतबिन्दुभिर्युक्ता मृग्यः यत् यदा वहन्ति यदा च प्रष्टिः प्राशुः शीघ्रगामी । यद्वा । प्रमुखे युज्यमानः सन् । रोहितः पृषतः पृषद्भिर्युक्तो मृगः वहति तदानीं शुभ्राः शोभमाना मरुतः यान्ति गच्छन्ति । तेषां गमने च सति अपः उदकानि वृष्टिलक्षणानि रिणन् अरिणन् अगच्छन् । सर्वत्र प्रवहन्ति ॥ ‘ री गतिरेषणयोः । क्रैयादिकः । प्वादीनां ह्रस्वः'। छान्दसोऽडभावः। समानवाक्ये निघातयुष्मदस्मदादेशा वक्तव्याः' (पा. सू. ८. १. १८. ५) इति वचनादत्र पूर्वपदस्य वाक्यान्तरगतत्वात् तिङ्ङतिङः ' इति निघाताभावः ॥
When the red leader draws along their spotted deer yoked to the car.
The Bright Ones come, and shed the rain.
When the red leader in their car The spotted deer directs, the bright Gods go: may they the waters free.
When the chestnut side-horse guides the dappled (mares yoked) to their chariot,
the resplendent ones drive; they let flow the waters.
Wenn nun ihr rothes Seitenpferd am Wagen beide Hirsche lenkt, So fahren hell sie, Wasser rinnt.
Wenn an ihrem Wagen die Schecken und der Rotfuchs als Beipferd ziehen, so fahren die Schmucken aus und lassen die Wasser laufen.
Когда у них пестрые (антилопы запряжены) в колесницу,
(И) рыжая везет как пристяжная,
Прекрасные выезжают (и) выпускают течь воды.
सुषो᳓मे शर्यणा᳓वति
आर्जीके᳓ पस्ति᳓यावति
ययु᳓र् नि᳓चक्रया न᳓रः
सुषोमे शोभनसोमयुक्ते आर्जीके । ऋजीका नाम देशाः । तत्संबन्धिनि शर्यणावति कुरुक्षेत्रस्य जघनार्धे शर्यणावत्संज्ञे सरसि पस्त्यावति । पस्त्यम् इति गृहनाम । यज्ञगृहोपेते सोमपानाय नरः नेता मरुतः निचक्रया नीचीनचक्रया अवाङ्मुखं प्रवर्तमानया रथकट्यया ययुः यान्ति गच्छन्ति । यातेश्छान्दसो लिट् । यद्वा । नरो नेतार ऋत्विज उक्तगुणविशिष्टे शर्यणावति मरुद्यागाय सोममाहर्तुं निचक्रया नीचीनचक्रया शकट्या ययुः गच्छन्ति ॥
Susoma, Saryakiavan, and Arjika full of homes, have they.
These Heroes, sought with downward car.
In (a place) of good soma, reed-filled, foamy, providing (soma’s) dwelling,
the men drove in (their chariot) with down-turned wheels.
Zum Somateich, zum Mischgefäss, dem heimischen gelangten sie, Die Männer mit dem Wagenzug.
Nach Saryanavat, wo schöner Soma wächst, nach dem flußreichen Arjika sind die Herren mit abwärts rollenden Rädern gefahren.
В Шарьянават с прекрасным сомой,
В богатую реками Арджику
Отправились мужи – колеса (скользят) вниз.
कदा᳓ गछाथ मरुत
इत्था᳓ वि᳓प्रं ह᳓वमानम्
मार्डीके᳓भिर् ना᳓धमानम्
हे मरुतः इत्था इत्थम् अनेन प्रकारेण हवमानम् आह्वयन्तं स्तुवन्तं नाधमानं याचमानं विप्रं मेधाविनं स्तोतारं मां कदा कस्मिन् काले मार्डीकेभिः सुखहेतुभिर्धनैः सार्धं गच्छाथ गच्छथ । विलम्बं मा कृषत शीघ्रमागच्छतेति भावः ॥ ॥ २३ ॥
When, Maruts, ye come to him, the singer who invokes you thus,
With favours to your suppliant?
When will ye with your favours come, O Maruts, hither to the sage. The suppliant who calls you thus?
When will you come, o Maruts, to the inspired poet invoking (you) in just this way,
(come) with merciful (aid) to the one needing assistance?
Wann, Maruts, werdet kommen ihr zum Sänger, der euch eifrig ruft Mit Gnad' und Huld zum flehenden?
Wann werdet ihr Marut zu dem darum rufenden Redner kommen, aus Barmherzigkeit zu dem Schutzflehenden?
Когда же, в самом деле, о Маруты, вы отправитесь
К зовущему (вас) вдохновенному (поэту),
Из добрых чувств – к нуждающемуся в помощи?
क᳓द् ध नूनं᳓ कधप्रियो
य᳓द् इ᳓न्द्रम् अ᳓जहातन
को᳓ वः सखित्व᳓ ओहते
हे कधप्रियः कथया स्तुत्या प्रीयमाणाः । ‘ कथ वाक्यप्रबन्धने ' । अस्माद्भावे 'चिन्तिपूजि । (पा. सू. ३. ३. १०५) इत्यादिना अङ् । ततष्टाप् । उत्तरपदे ‘ ङ्यापोः संज्ञाच्छन्दसोः ' (पा. सू. ६. ३.६३) इति ह्रस्वत्वम् । धत्वं छान्दसम् । ईदृशा हे मरुतः वृत्रेण सह युध्यमानम् इन्द्रं नूनं सत्यम् अजहातन पर्यत्यजतेति यत् एतत् तत् कद्ध कदा खलु कस्मिन् काले जातम् । न कदाचिदपीत्यर्थः । तथा च ब्राह्मणं - मरुतो हैनं नाजहुः प्रहर भगवो जहि वीरयस्व ' (ऐ. बा. ३. २० ) इति । ' वृत्रस्य त्वा श्वसथादीषमाणाः' (ऋ. सं. ८. ९६.७) इत्यादि च निगमान्तरम् । यत एवमतः कारणात् वः सुष्माकं सखित्वे । व्यत्ययेन सप्तमी । सखिभावं कः स्तोता ओहते याचते । यद्वा । वहते प्राप्नोति । ईदृशमनपायं युष्मत्सखित्वं दुर्लभमित्यर्थः ॥
What now? where have ye still a friend since ye left Indra all alone?
Who counteth on your friendship now?
How is it now? Who are your friends, Since ye left Indra in the lurch? Who in your friendship counts to-day?
What is this now, you fair-weather friends?!—since you have deserted Indra, who vaunts himself on partnership with you?
Was ist es nun? wer lockte euch, dass Indra ihr verlassen habt? Wer rühmt sich eurer Freundschaft nun?
Was ist denn jetzt? Wo habt ihr Freunde, da ihr den Indra im Stich ließet? Wer pocht noch auf eure Freundschaft?
Что же теперь? К кому же дружелюбны,
Когда вы бросили Индру?
Кто стоит вашей дружбы?
सहो᳓ षु᳓ णो व᳓ज्रहस्तैः
क᳓ण्वासो अग्नि᳓म् मरु᳓द्भिः
स्तुषे᳓ हि᳓रण्यवाशीभिः
वज्रहस्तैः वज्रबाहुभिः हिरण्यवाशीभिः । हिरण्मयी वाशी तक्षणसाधनमायुधं येषामस्ति तादृशैः । मरुद्भिः सहो सहैव वर्तमानम् अग्निं नः अस्मदीया हे कण्वासः कण्वाः स्तोतारः कण्वगोत्रा वा ऋषयः यूयं स्तुषे स्तुध्वम् । यद्वा । न इति प्रथमार्थे द्वितीया । नः वयं कण्वगोत्राः ॥ ‘ अस्मदो द्वयोश्च' (पा. सू. १. २. ५९ ) इत्येकस्मिन् बहुवचनम्। सविशेषणस्य प्रतिषेधः ' (का. १. २. ५९. १) इति तु व्यत्ययेन प्रवर्तते । स्तुषे स्तुवे ॥ स्तौतेरुत्तमैकवचने ‘सिब्बहुलम्' इति सिप् ॥
The Kanvas sing forth Agni's praise together with our Maruts' who
Wield thunder and wear swords of gold.
I praise, O Kaṇvas, Agni with The Maruts holding in their hands The bolt and wearing swords of gold.
O Kaṇvas, for us I will praise Agni along with the Maruts, who have maces in their hands,
who have golden axes.1044 VIII.8
᳓
Den Agni preis', o Kanva's, ich nebst unsern Maruts, die mit Blitz und goldnem Beil bewaffnet sind.
Zusammen mit den Marut, die Keulen in der Hand und goldene Äxte tragend, will ich fein unseren Agni preisen, ihr Kanviden.
Вместе с Марутами, у которых в руках дубины
(И) золотые топоры, о Канвы,
Я хочу хорошенько восхвалить нашего Агни.
õ᳓ षु᳓ वृ᳓ष्णः प्र᳓यज्यून्
आ᳓ न᳓व्यसे सुविता᳓य
ववृतियां᳓ चित्र᳓वाजान्
वृष्णः वर्षितॄन् अभीष्टफलदान् प्रयज्यून् प्रकर्षेण यष्टव्यान् चित्रवाजान् विचित्रगमनान् विचित्रबलान् विचित्रधनान् वा एवंभूतान् मरुतः सु सुषु ओ आ उ ववृत्यां आवर्तयामि। अस्मदभिमुखं यथा गच्छन्ति तथा करोमि । अपि च नव्यसे नवीयसे नवतराय अत्यन्तं प्रशस्ताय सुविताय सुष्ठु प्राप्तव्याय धनाय च तान् आ ववृत्याम् आवर्तयामि ॥
Hither for new felicity may I attract the Impetuous Ones,
The Heroes with their wondrous strength
I would draw sure for welfare new The mighty gods adorable All hither with their splendid spoil.
I (would turn) hither the bulls, worshiped first at the sacrifice, hither for newer good progress,
would turn them who bring glittering prizes.
᳓
Her möcht ich ziehn zu neuem Glück die Heldenschar, die vorwärts stürmt und mannichfache Labung beut.
Ich möchte fein die opferlieben Bullen zu neuer glücklicher Fahrt herlenken, die glänzende Gewinne bringen.
Быков, почитаемых прежде всего
Я хотел бы хорошенько направить к новому счастливому выезду,
(Их), приносящих яркие награды.
गिर᳓यश् चिन् नि᳓ जिहते
प᳓र्शानासो म᳓न्यमानाः
प᳓र्वताश् चिन् नि᳓ येमिरे
मरुत्सु आगच्छत्सु गिरयश्चित् गिरयोऽपि शिलोच्चया अपि पर्शानासः पीड्यमानाः । यद्वा । मरुद्भिः स्पृश्यमानाः । अत एव मन्यमानाः अभिमन्यमाना बाध्यमानाः सन्तः नि जिहते नितरां गच्छन्ति । मरुद्वेगेन स्थानात् प्रच्यवन्ते । तथा पर्वताश्चित् पर्ववन्तो मेघा अपि तदीयेन गमनेन नि येमिरे नियम्यन्ते । यद्वा । गिरयः क्षुद्राः शिलोच्चया महान्तः पर्वताः ॥
Before them sink the very hills deerning themseives abysses: yea,
Even the mountains bend them down.
The very hills before them sink, Deeming themselves but side-ravines; The very mountains bow down low.
Even the peaks bend down, thinking themselves depths;
even the mountains hold themselves down.
Die Berge selbst, sie sinken hin, als wären tiefe Gründe sie, Und auch die Felsen neigten sich.
Selbst die Berge ducken sich, da sie sich für Senken halten, selbst die Gebirge gaben nach.
Даже горы склоняются,
Считая себя впадинами,
Даже скалы поддались.
आ᳓क्ष्णया᳓वानो वहन्ति
अन्त᳓रिक्षेण प᳓ततः
धा᳓तार स्तुवते᳓ व᳓यः
अक्ष्णयावानः अक्ष्णं व्याप्तं गच्छन्तः । यद्वा । अक्ष्णश्चक्षुषोऽपि शीघ्रं यान्तीत्यक्ष्णयावानः । यातेः ‘आतो मनिन्' इति वनिप् । ईदृशा अश्वाः अन्तरिक्षेण आकाशमार्गेण पततः गच्छतो मरुतः आ वहन्ति आनयन्ति । यद्वा । पतत इत्यश्वानां विशेषणम् । अन्तरिक्षे नभसि पततो गच्छन्तः । छान्दसो नुमभावः । किं कुर्वन्तः । स्तुवते स्तोत्रं कुर्वते जनाय वयः अन्नं धातारः विधातारः कुर्वाणाः ॥
Steeds flying on their tortuous path through mid-air carry them, and give
The man who lauds them strength and life.
Their steeds that have a transverse course, Convey them flying through the air, To him that lauds them giving strength.
Traveling crosswise the birds guide (the Maruts) here, as they [=Maruts] fly through the midspace.
(The Maruts) establish vital energy for their praiser.
In schrägem Schusse fahren sie hinfliegend durch die weite Luft, Dass sie dem Sänger Schatz verleihn.
Kreuz und quer fahrend, lenken sie die durch die Luft fliegenden Rosse, indem sie dem Sänger Kraft bringen.
Петляя вкривь и вкось, везут они (дары),
(Правя) летящими по воздуху (конями),
Наделяя силой восхвалителя.
अग्नि᳓र् हि᳓ जा᳓नि पूर्विय᳓श्
छ᳓न्दो न᳓ सू᳓रो अर्चि᳓षा
ते᳓ भानु᳓भिर् वि᳓ तस्थिरे
अग्निर्हि अग्निः खलु अर्चिषा तेजसा पूर्व्यः सर्वेषु देवेषु मुख्यः जानि अजायत । ‘ दीपजन (पा. सू. ३. १. ६१) इत्यादिना कर्तरि लुङि च्लेश्चिणादेशः । तत्र दृष्टान्तः । छन्दः उपच्छन्दनीयः सूरः न सूर्य इव। तदनन्तरं ते पूर्वोक्तगुणा मरुतः भानुभिः दीप्तिभिः वि तस्थिरे विविधमवतिष्ठन्ते । अग्निमारुते ह्यग्निः पूर्वं स्तूयते पश्चान्मरुतः । तदपेक्षया च पूर्वोत्तरयोरर्धर्चयोः क्रमेणाग्निर्मरुतश्च स्तूयन्ते ॥ ॥ २४ ॥
Agni was born the first of all, like Surya lovely with his light:
With lustre these have spread abroad.
The ancient Agni has been born With brilliance like the shining sun; They with their beams spread far and wide.
Since age-old Agni has (just) been born, like a metrical verse, with the ray of the sun,
they [=Maruts] have extended themselves with its radiant beams.
Denn Feuer ward zuerst erzeugt, erstrahlend wie mit Sonnenglanz; Sie brachen auf mit hellem Licht.
Denn Agni ward als erster geboren; wie ein Verführer lacht die Sonne im Strahlen-glanz. Zugleich mit den Sonnenstrahlen haben sie sich zerstreut.
Ведь Агни родился первым –
Солнце с (его) сиянием, словно соблазнитель.
С лучами (солнца) они рассеялись.