Sukta 8.71
ऋषिसुदीतिपुरुमीळ्हौ तयोर्वान्यतरः
देवताअग्निः
मन्त्र15
छन्दगायत्री
तुवं᳓ नो अग्ने म᳓होभिः
पाहि᳓ वि᳓श्वस्या अ᳓रातेः
उत᳓ द्विषो᳓ म᳓र्तियस्य
हे अग्ने त्वं नः अस्मान् महोभिः पूजाभिर्महद्भिर्धनैर्वा पाहि रक्ष। विश्वस्याः बहुविधात् अरातेः अदातुः सकाशात् अदानाद्वा पाहि। त्वमेव महद्धनं दत्त्वादातुरदानाद्वा सकाशाद्रक्षेत्यर्थः । यद्वा । महोभिर्युक्तस्त्वमिति योज्यम् । उत अपि च द्विषः द्वेष्टुः मर्त्यस्य मर्त्यात् सकाशात् पाहि । अस्मभ्यं बलं दत्त्वेति भावः । अथवा मर्त्यस्य द्विषो द्वेषाद्रक्षेति संबन्धः। अरातेरित्यस्यादानादिति पक्षे तत्रापि मर्त्यस्यादानादिति संबन्धनीयम् ॥
O AGNI, with thy mighty wealth guard us from all malignity,
Yea, from all hate of mortal man.
Night hastens far away from Dawn, her sister; The Black one yields the ruddy god a pathway. We call on you two rich in kine and horses: By day and night ward off from us the arrow.
O Agni, protect us by your great powers from all hostility
and from mortal hatred.
Schütze, Agni, du mit Macht uns vor jedwedem bösgesinnten Und vor sterblichem Verfolger.
Schütze, Agni, du uns mit deiner Herrlichkeit, vor jeder Mißgunst und vor Feindschaft des Sterblichen!
नहि᳓ मन्युः᳓ पउ᳓रुषेय
ई᳓शे हि᳓ वः प्रियजात
तुव᳓म् इ᳓द् असि क्ष᳓पावान्
हे प्रियजात अग्ने वः तव पौरुषेयः पुरुषसंवन्धी मन्युः क्रोधः न ईशे नेष्टे बाधितुम् । अस्मदादिभी रक्षितत्वादिति भावः । दिवाचराः खलु पुरुषाः अतो दिवा तव हानिर्नास्तीति भावः । अथ रात्रिंचरा रक्षःप्रभृतयः । तेभ्योऽपि पीडा नास्तीत्युच्यते । त्वमित् त्वमेव खलु क्षपावान् रात्रिमान् असि । रात्रौ ह्यग्निर्विशेषेण तेजस्वी भवति ॥
For over thee, O Friend from birih, the wrath of man hath no control:
Nay, Guardian of the earth art thou.
Come to the pious mortal bringing bounty, O Aśvins, hither with your chariot speeding. Do ye ward off from us disease and weakness. By day and night, lovers of sweetness, guard us.
For no human fury is master of you (gods), o (Agni), born dear. Just you are the protector of the earth.
Denn nicht Menschenzorn bemächtigt eurer sich, zur Huld geborne, Du zumal bist ein Beschützer.
Denn kein menschlicher Grimm hat über euch Götter Macht, du Liebgeborener. Du allein bist der Schirmherr.
स᳓ नो वि᳓श्वेभिर् देवे᳓भिर्
ऊ᳓र्जो नपाद् भ᳓द्रशोचे
रयिं᳓ देहि विश्व᳓वारम्
हे अग्ने सः स्तुत्यस्त्वं नः अस्मभ्यं वस्वो वसु धनमुप मासि प्रयच्छसि । हे ऊर्जो नपात् बलस्य नप्तर्न पातयितर्वा हे भद्रशोचे स्तुत्यप्रकाश । तदेवादरार्थं पुनराह। रयिं धनं विश्ववारं सर्वैर्वरणीयं धनं देहि । अथवा यद्वसूप मासि अस्मभ्यं दातुं तद्धनं गृहादिलक्षणं तच्च रयिं दानार्हं गोहिरण्यादिकं च देहीत्यपुनरुक्तिः ॥ ।
As such, with all the Gods, O Son of Strength, auspicious in thy flame.
Give us wealth bringing all things good.
May your propitious coursers whirl your chariot Toward us at the dawn now flushing on us. Bring it, by traces drawn and fraught with riches, Hither with horses yoked by Order, Aśvins.
O child of nourishment, of fortunate flame, along with all the gods give us wealth consisting of all desirable things.
Darum gib mit allen Göttern, Sohn der Kraft, der hell du funkelst, Reichthum uns mit allen Schätzen.
Gib du mit allen Göttern uns allbegehrten Reichtum, du schönflammendes Kind der Kraft!
न᳓ त᳓म् अग्ने अ᳓रातयो
म᳓र्तं युवन्त रा᳐यः᳓
यं᳓ त्रा᳓यसे दाशुवां᳓सम्
हे अग्ने तं स्तोतारम् अरातयः अदानशीला द्वेषिणः रायः रयिमन्तः न युवन्त न पृथक्कुर्वन्ति । रायो धनाद्वा न युवन्त । यं दाश्वांसं हविर्दातारं त्रायसे पालयसे ॥
Malignities stay not from wealth the mortal man whom, Agni, thou
Protectest while he offers gifts.
That car, three-seated, lords of men, that bears you With riches laden well, drives forth at daybreak: On it, O Nāsatyas, to us come onward, That, with all nurture fraught, it may approach us.
Hostilities do not keep that mortal away from wealth, o Agni,
the pious one whom you safeguard.
Böse können nicht, o Agni, dem, den du beschützest, rauben Seinen Schatz dem frommen Manne.
Nicht wird Mißgunst dem opferspendenden Sterblichen den Reichtum vorenthalten, den du beschirmst, Agni.
यं᳓ त्वं᳓ विप्र मेध᳓साताव्
अ᳓ग्ने हिनो᳓षि ध᳓नाय
स᳓ त᳓वोती᳓ गो᳓षु ग᳓न्ता
हे अग्ने विप्र त्वं यं मर्यंन मेधसातौ यज्ञस्य संभजने हिनोषि प्रेरयसि धनाय गवादिधनलाभाय सः यजमानः तव ऊती ऊत्या रक्षणेन गोषु गन्ता भवति । गोमान् भवतीत्यर्थः ॥ ॥ ११ ॥
Sage Agni, be whom thou dost urge, in worship of the Gods, to wealth,
With thine assistance winneth kine.
Once from old age ye two released Chyavāna; With a swift courser ye presented Pedu; Ye rescued Atri from distress and darkness; The fettered Jāhusha ye placed in freedom.
Whom you impel toward the stakes at the winning of the
wisdom—o Agni, inspired poet—
he by your help will arrive at cows.
Welchem, Weiser du, beim Wettkampf hilfst, dass er den Preis erringe, Der gelangt durch dich zu Rindern.
Wen du, beredter Agni, zum Gewinn aneiferst, wenn es sich um die Meisterschaft handelt, der kommt mit deiner Hilfe zu den Kühen.
तुवं᳓ रयि᳓म् पुरुवी᳓रम्
अ᳓ग्ने दाशु᳓षे म᳓र्ताय
प्र᳓ णो नय व᳓स्यो अ᳓छ
हे अग्ने त्वं दाशुषे हविर्दत्तवते मर्त्याय यजमानाय रयिं धनं पुरुवीरं बहुभिर्वीरैर्युक्तं प्रयच्छसि । अतः नः अस्मानपि वस्यः वसीयो धनम् अच्छ अभिप्राप्तुं प्र णय प्रापय ॥
Riches with many heroes thou hast for the man who offers gifts:
Lead thou us on to higher bliss.
To you this thought, this song is offered, Aśvins, This hymn of praise enjoy, ye mighty heroes. From us these prayers have gone, to you directed. Ye gods protect us evermore with blessings.
(Give) wealth consisting of many heroes to the pious mortal.
Lead us forth to a better state.
Gib du, Agni, heldenreichen Schatz dem sterblichen Verehrer, Führe uns zu schönerm Gute.
Du gibst dem opferspendenden Sterblichen einen Schatz von vielen Söhnen, Agni. Führe du uns zum Glück!
उरुष्या᳓ णो मा᳓ प᳓रा दा
अघायते᳓ जातवेदः
दुराधि᳓ये म᳓र्तिआय°
हे जातवेदः जातविद्य जातधन वाग्ने नः अस्मान् उरुष्य रक्ष। 'उरुष्यती रक्षाकर्मा' (निरु. ५. २३) इति यास्कः । मा परा दाः मा परादेह्यस्मान् । कस्मा इति स उच्यते । अघायते अघं पापमिच्छते दुराध्ये दुराध्यानाय दुर्विचिन्तकाय हिंसाबुद्धये मर्ताय मनुष्याय ॥
Save us, O Jatavedas, nor abandon us to him who sins,
Unto the evil-hearted man.
Deliver us: do not hand us over to one who wishes evil, o Jātavedas, to the mortal of evil intent.
Schütze uns, o Wesenkenner, gib nicht hin uns dem Verfolger, Nicht dem bösgesinnten Manne.
Zeige uns einen Ausweg, gib uns nicht dem übelwollenden Sterblichen, der Böses im Sinn hat, preis, o Jatavedas!
अ᳓ग्ने मा᳓किष् टे देव᳓स्य
राति᳓म् अ᳓देवो युयोत
तुव᳓म् ईशिषे व᳓सूनाम्
हे अग्ने देवस्य द्योतमानस्य ते तव रातिं दानं दत्तं धनं वा कश्चित् अदेवः मर्त्यादिः माकिः युयोत मैव पृथक्करोतु । त्वम् एव ईशिषे । कस्य । वसूनां धनानामीश्वरो भवसि दातुम् । अनेनामिश्रणीयाया रातेः सद्भाव उक्तो भवति ॥
O Agni, let no godless man avert thy bounty as a God:
Over all treasures thou art Lord.
Agni, let no non-god keep away the gift of you, a god.
You are the master of goods.
Nimmer hemme deine Gabe, Agni, Gott, ein Götterhasser; Du gebietest über Güter.
Agni, kein Gottloser soll uns um deine, des Gottes, Gunst bringen. Du gebeutst über die Schätze.
स᳓ नो व᳓स्व उ᳓प मासि
ऊ᳓र्जो नपान् मा᳓हिनस्य
स᳓खे वसो जरितृ᳓भ्यः
हे ऊर्जो नपात् बलस्यान्नस्य पुत्र । बलेन मध्यमानत्वादाज्यलक्षणेनान्नेन प्रवर्धनादूर्जोनपात्त्वम् । हे सखे सखिवद्धितकारिन् वसो वासकाग्ने सः स्तुत्यत्वेनैव प्रसिद्धस्त्वं जरितृभ्यः गरितृभ्यः स्तोतृभ्यः नः अस्मभ्यं माहिनस्य वस्वः । माहिन इति महन्नाम । महद्धनम् उप मासि समीपे मासि निर्मासि । प्रयच्छसीत्यर्थः ॥
So, Son of Strength, tbou aidest us to what is great and excellent.
Those, Vasu! Friend! who sing thy praise.
Mete out a measure of your great good, o child of nourishment, to us who are your singers, o comrade, o good one.
Drum so theile, Sohn der Kraft, uns zu von deinem grossen Reichthum, Du, o guter Freund, den Sängern.
Teil uns von dem Gute zu, o Kind der Kraft, von dem großmächtigen, du guter Freund den Sängern!
अ᳓छा नः शीर᳓शोचिषं
गि᳓रो यन्तु दर्शत᳓म्
अ᳓छा यज्ञा᳓सो न᳓मसा पुरूव᳓सुम्
पुरुप्रशस्त᳓म् ऊत᳓ये
अच्छ अभिमुखं यन्तु गच्छन्तु नः अस्माकं गिरः स्तुतयः । कम् । शीरशोचिषम् अशनशीलज्वालं दर्शतं सर्वैर्दर्शनीयमग्निम् । तथा यज्ञासः यज्ञाश्चास्मदीयाः नमसा हविषाज्यादिलक्षणेन अच्छ अभिमुखं यन्तु गच्छन्तु । कीदृशम् । पुरुवसुं प्रभूतधनं पुरुप्रशस्तं बहुस्तुतम् । किमर्थम् । ऊतये अस्माकं रक्षणाय ॥ ॥ १२ ॥
Let our songs come anear to him beauteous and bright with piercing flame
Our offerings, with our homage, to the
Lord of wealth, to him whom many praise, for help:
Let our songs go to him of sharp flame, lovely to see;
(let) our sacrifices (go) with reverence to him of many goods, lauded by many, for his help—
Es sollen unsre Lieder nahn, dem schönen, heisserglühenden, Dem güterreichen demuthsvoll die Opfer auch, dem vielgelobten zum Genuss.
Unsere Lobesworte sollen zu dem Scharfflammigen, Gerngesehenen gelangen, zu ihm unter Verbeugung die Opfergebete, zu dem Schätzereichen, Vielgepriesenen, daß er uns beistehe,
अग्निं᳓ सूनुं᳓ स᳓हसो जात᳓वेदसं
दाना᳓य वा᳓रियाणा᳐म्
द्विता᳓ यो᳓ भू᳓द् अमृ᳓तो म᳓र्तियेषु आ᳓
हो᳓ता मन्द्र᳓तमो विशि᳓
अग्निं सहसः सूनुं बलस्य पुत्रं जातवेदसं जातधनं वार्याणां वरणीयानां गवादिधनानां दानाय गिरः अच्छ यन्त्वित्यनुवर्तते । यः अग्निः अमृतः अमरणधर्मा देवेषु भवति सः मर्त्येष्वा । आकारश्चार्थे । मनुष्येषु चाभूत् अभवदित्येवं द्विता द्वैधं भवति । देवेष्वमृतत्वमस्य प्रसिद्धं मनुष्येषु कीदृशोऽभूदिति उच्यते । विशि विक्षु यजमानरूपासु प्रजासु होता होमनिष्पादकः मन्द्रतमः मादयितृतमश्च भवति । अच्छ यन्विति समन्वयः । अथवा योऽमृतो द्विता द्वित्वं द्वैधं द्विप्रकारोऽभूत् । कथम् । मर्त्येषु सामान्येन दाहपाकादिसाधनोऽभवदित्येतत् प्रसिद्धं विशि यजमानरूपायां तु होता मन्द्रतमः अभवदित्येवं द्वित्वम् ।
To Agni Jatavedas, to the Son of Strength, that he may give us precious gifts,
Immortal, from of old Priest among mortal men, the most delightful in the house.
To Agni, the son of strength, Jātavedas, for a gift of valuable things, (Agni,) who once again has come to be the immortal here among
mortals, the most delighting Hotar in the clan.
Dem Wesenkenner Agni, ihm, dem Sohn der Kraft, damit er Güter uns verleih, Ihm, der fürwahr unsterblich bei den Sterblichen, im Haus der liebste Priester ist.
Zu Agni, dem Sohn der Kraft, zu Jatavedas, daß er Kostbarkeiten schenke, der abermals, der Unsterbliche bei den Sterblichen, in der Niederlassung der wohlredendste Opferpriester ward.
अग्निं᳓ वो देवयज्य᳓या
अग्नि᳓म् प्रयति᳓ अध्वरे᳓
अग्निं᳓ धीषु᳓ प्रथम᳓म् अग्नि᳓म् अ᳓र्वति
अग्निं᳓ क्षइ᳓त्राय सा᳓धसे
हे यजमानाः युष्माकं देवयज्यया देवयागेन निमित्तेन देवयागार्थम् अग्निं स्तौमीति शेषः । तथा अग्निम् अध्वरे यागे प्रयति प्रकर्षेण गच्छति प्रवृत्ते सति स्तौमि प्रथमम् इतरदेवेभ्यः । तथा अग्निम् अर्वति आगते भ्रातृव्ये स्तौमि यज्ञविघ्नपरिहारार्थम् । तथा क्षैत्राय क्षेत्राय क्षेत्रसंबन्धिने साधसे साधनाय क्षेत्रलाभाय स्तौमि । यज्ञान्ते क्षेत्रलाभरूपाय फलाय च स्तौमि । एवमादौ मध्येऽन्ते च सर्वदा स्तौमीत्यर्थः ॥
Agni, made yours by sacrifice, Agni, while holy rites advance;
Agni, the first in songs, first with the warrior steed; Agril to win the land for us.
Agni (we beseech) on your behalf with sacrifice to the gods, Agni as the ceremony proceeds,
Agni first in insights, Agni when a charger (is at stake), Agni to assure success to the cultivated lands.
Ihm naht mit eurem Gottesdienst, dem Agni in des Fests Verlauf, Ihm als dem ersten beim Gebet, beim schnellen Werk, dass Agni segne unser Feld.
Den Agni rufe ich für euch gottesdienstlich, den Agni, wenn das Opfer vor sich geht, den Agni als Ersten, wenn es sich um die dichterischen Gedanken, den Agni, wenn es sich um das Rennpferd handelt, den Agni zur Schlichtung des Streites um ein Feld.
अग्नि᳓र् इषां᳐᳓ सखिये᳓ ददातु न
ई᳓शे यो᳓ वा᳓रियाणा᳐म्
अग्निं᳓ तोके᳓ त᳓नये श᳓श्वद् ईमहे
व᳓सुं स᳓न्तं तनूपा᳐᳓म्
अग्निः देवः सख्ये समानख्यानाय नः मह्यम् । सख्युः कर्म सख्यम् । तस्मिन् वा । नोऽस्मभ्यम् इषाम् इषोऽन्नानि ददातु । यः अग्निः वार्याणां धनानाम् ईशे ईष्टे स ददात्विति । तमेव अग्निं तोके पुत्रार्थं तनये तत्पुत्रार्थं च शश्वत् बहु धनमन्नं वा ईमहे याचामहे । वार्याणामीश इत्युक्तत्वादेवं लभ्यते । कीदृशमग्निम् । वसुं वासकं सन्तं सर्वदा वर्तमानं तनूपाम् अङ्गानां पालयितारम् ॥
May Agni who is Lord of wealth vouchsafe us food for friendship sake.
Agni we ever seek for seed and progeny, the Vasu who protects our lives.
Let Agni in fellowship give us of his refreshments, he who is master of valuable things.
Agni we beseech over and over when progeny and posterity (are at
stake), since he is the good one, the protector of our bodies.
In Freundschaft schenk uns Agni von den Labungen, der über Güter frei verfügt; Wir bitten Agni stets um Kind und Enkelschar, als guten Leibbeschützer ihn.
Agni soll uns in Freundschaft Speisegenüsse geben, der über die Kostbarkeiten gebeut. Den Agni bitten wir immer wieder um leiblichen Samen, ihn, den Gütigen, den Schützer der Person.
अग्नि᳓म् ईळिष्व अ᳓वसे
गा᳓थाभिः शीर᳓शोचिषम्
अग्निं᳓ राये᳓ पुरुमीळ्ह श्रुतं᳓ न᳓रो
अग्निं᳓ सुदीत᳓ये छर्दिः᳓
हे पुरुमीळ्ह त्वम् अग्निम् अवसे आवयो रक्षणाय ईळिष्व स्तुहि गाथाभिः । गाथेति वाङ्नाम । मन्त्ररूपाभिर्वाग्भिः । कीदृशम् । शीरशोचिषं शयनस्वभावरोचिष्कम् । तथा राये धनाय ईळिष्व । श्रुतम् एनं नरः अन्येऽपि यजमानाः स्तुवन्ति स्वार्थम् । तस्मात् सुदीतये मह्यम् अग्निं छर्दिः गृहं याचस्वेत्येवं सुदीतिः पुरुमीळ्हं ब्रूते ॥
Solicit with your chants, for help, Agni the God with piercing flame,
For riches famous Agni, Purumilha and ye men! Agni to light our dwelling well.
Agni—with songs reverently invoke him of sharp flame for help;
Agni the famed (do) men (invoke) for wealth, o Purumīḷha; Agni as
shelter for Sudīti.
Den Agni fleh um Hülfe an, durch Lieder ihn, der heiss erglüht; Um Gut, o Purumidha, und o Männer ihr, um Schutz zum Glanz den herrlichen.
Den Agni rufe zum Beistand mit Gesangesversen, den Scharfflammigen, den Agni um Reichtum, o Purumilha, den berühmten rufen die Männer, den Agni für Suditi um Schutz.
अग्निं᳓ द्वे᳓षो यो᳓तवइ᳓ नो गृणीमसि
अग्निं᳓ शं᳓ यो᳓श् च दा᳓तवे
वि᳓श्वासु विक्षु᳓ अविते᳓व ह᳓वियो
भु᳓वद् व᳓स्तुर् ऋषूणा᳐᳓म्
अग्निं नः अस्माकं द्वेषः द्वेष्टॄन् योतवै पृथक्कर्तुं गृणीमसि गृणीमः स्तुमः । तथा अग्निं शं सुखं योश्च भयानाममिश्रणं च दातवे दातुम् । अथवा शं सुखस्य योर्मिश्रणाय च गृणीमसि । अस्मिन् पक्षे द्वेषो योतवा इत्यनेन सह समुच्चयार्थश्चशब्दः । सोऽग्निः विश्वासु सर्वासु विक्षु प्रजासु अवितेव रक्षिता राजेव ऋषूणाम् ऋषीणामस्माकं वस्तुः वासको देवः हव्यो भुवत् भवतु । अथवा सर्वासु विक्षु यजमानरूपासु प्रजासु मध्य ऋषूणामृषीणां सूक्तद्रष्टॄणामस्माकमेव हव्यो भवतु वस्तुः सर्वस्य वासको देवः ॥ ॥ १३ ॥
Agni we laud that he may keep our foes afar, Agni to give us health and strength.
Let him as Guardian be invoked in all the tribes, the lighter-up of glowing brands.
Agni we hymn to keep hatred away from us; Agni to give us luck and lifetime.
In all the clans he will be the one to be invoked like a helper, the lighter of the morning rays.
The next group consists of only three hymns, X.72–74 and has no real signature features.
Den Agni flehn wir, fortzutreiben unsern Feind, ihn, dass er gebe Heil und Glück, Den man als Helfer rufen muss in jedem Haus, er sei Entflammer hellen Lichts.
Den Agni loben wir, daß er die Feindschaft von uns fernhalte, den Agni, daß er uns Glück und Segen gebe. In allen Niederlassungen soll er wie ein Gönner anzurufen sein, der Erheller der Morgenstrahlen.