Sukta 9.100
ऋषिरेभसूनू काश्यपौ
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र9
छन्दअनुष्टुप्
अ॒भी न॑वन्ते अ॒द्रुह॑: प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य॑म् । व॒त्सं न पूर्व॒ आयु॑नि जा॒तं रि॑हन्ति मा॒तर॑: ॥
अ॒भि । न॒व॒न्ते॒ । अ॒द्रुहः॑ । प्रि॒यम् । इन्द्र॑स्य । काम्य॑म् । व॒त्सम् । न । पूर्वे॑ । आयु॑नि । जा॒तम् । रि॒ह॒न्ति॒ । मा॒तरः॑ ॥
यथा मातरः गावः पूर्वे प्रथमे आयुनि वयसि जातं वत्सं रिहन्ति लिहन्ति तथा अद्रुहः अद्रोहा वसतीवर्याख्या आपः इन्द्रस्य प्रियं काम्यं सर्वैः काम्यमानं सोमम् अभि नवन्ते अभिगच्छन्ति ॥
“The innocent waters repair to Soma dear to Indra and beloved (of all), as the material kine lick the new-born calf at the beginning of its life.”
अ॒भी न॑वन्ते अ॒द्रुहः॑ प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य॑म् ।
व॒त्सं न पूर्व॒ आयु॑नि जा॒तं रि॑हन्ति मा॒तरः॑ ॥
Those without deceit cry out to him, dear and desirable to Indra.
The mothers lick him like a calf in its first stage of life, just born.
Es jubeln ihm die holden zu dem lieben, den sich Indra wünscht, Wie zartes, neugebornes Kalb, belecken diese Mütter ihn.
Sie schreien ihm ohne Falsch zu, dem liebwerten Freunde des Indra. Wie ein neugeborenes Kalb im ersten Lebensalter belecken ihn die Mütter.
Громко приветствуют безобманные
Приятного, желанного для Индры (сому).
Матери облизывают новорожденного,
Словно теленка на первом году жизни.
पु॒ना॒न इ॑न्द॒वा भ॑र॒ सोम॑ द्वि॒बर्ह॑सं र॒यिम् । त्वं वसू॑नि पुष्यसि॒ विश्वा॑नि दा॒शुषो॑ गृ॒हे ॥
पु॒ना॒नः । इ॒न्दो॒ इति॑ । आ । भ॒र॒ । सोम॑ । द्वि॒ऽबर्ह॑सम् । र॒यिम् । त्वम् । वसू॑नि । पु॒ष्य॒सि॒ । विश्वा॑नि । दा॒शुषः॑ । गृ॒हे ॥
हे इन्दो दीप्यमान हे सोम पुनानः पूयमानस्त्वं द्विबर्हसं द्वयोः स्थानयोः परिबृंहणशीलं रयिं धनमस्मभ्यम् आ भर आहर देहि । त्वं हि दाशुषः हविर्दत्तवतो यजमानस्य गृहे स्थित्वा विश्वानि सर्वाणि वसूनि धनानि पुष्यसि पोषयसि ॥
“Indu, Soma, when purified bring us the riches of both worlds; you foster all treasures in the house of the donor (of the libation).”
O Indu, while they cleanse thee bring, O Soma, doubly-waxing wealth
Thou in the worshipper's abode causest all treasures to increase.
While being purified, o Soma drop, bring here doubly lofty wealth. You foster all goods in the house of the pious man.
O Indu, bringe rieselnd du den zwiefach starken Reichthum her, Ja, alle Güter lassest du erblühn in des Verehrers Haus.
Geläutert bring uns, o Somasaft, doppeltstarken Reichtum zu! Du mehrest alle Güter im Hause des Opferspenders.
Очищаясь, о сок сомы, принеси (нам),
О сома, богатство двойной прочности!
Ты вызываешь процветание всех
Благ в доме почитателя (твоего)!
त्वं धियं॑ मनो॒युजं॑ सृ॒जा वृ॒ष्टिं न त॑न्य॒तुः । त्वं वसू॑नि॒ पार्थि॑वा दि॒व्या च॑ सोम पुष्यसि ॥
त्वम् । धिय॑म् । म॒नः॒ऽयुज॑म् । सृ॒ज । वृ॒ष्टिम् । न । त॒न्य॒तुः । त्वम् । वसू॑नि । पार्थि॑वा । दि॒व्या । च॒ । सो॒म॒ । पु॒ष्य॒सि॒ ॥
हे सोम त्वं मनोयुजं मनसा युज्यमानां मनोवेगां धियं ध्यातव्यां धारां सृज पात्रेषु विसृज । तत्र दृष्टान्तः । वृष्टिं न तन्यतुः । ‘ तनु विस्तारे'।' ऋतन्यञ्जि°' इत्यादिना यतुच्प्रत्ययः । तनोति विस्तारयतीति तन्यतुर्मेघः । यथा मेघो वृष्टिं सृजति तद्वत् । ततो हे सोम त्वं पार्थिवा पृथिव्यां भवानि वसूनि धनानि तथा दिव्यानि दिवि भवानि धनानि च पुष्यसि अस्मभ्यं पोषयसि । प्रयच्छसीत्यर्थः ॥
“Let loose your stream which is as rapid as thought; as the cloud (let loose) the rain; you Soma foster terrestrial and celestial treasures.”
Set free the. song which mind hath yoked, even as thunder frees the rain:
All treasures of the earth and heaven, O Soma, thou dost multiply.
Set loose the insightful thought yoked with mind, as thunder
does rain.
You foster earthly and heavenly goods, o Soma.
Das Geist-geschirrte Andachtslied ergiess, wie Regen das Gewölk; Der Erde und des Himmels Gut, o Soma, bringst zur Blüte du.
Laß den vom Geiste geschirrten Gedanken los wie der Donner den Regen! Du, Soma, mehrest die himmlischen und irdischen Güter.
Выпусти ты поэтическую мысль, запряженную духом,
Как гром (выпускает) дождь!
Ты вызываешь процветание, о сома,
Земных и небесных благ.
परि॑ ते जि॒ग्युषो॑ यथा॒ धारा॑ सु॒तस्य॑ धावति । रंह॑माणा॒ व्य१॒॑व्ययं॒ वारं॑ वा॒जीव॑ सान॒सिः ॥
परि॑ । ते॒ । जि॒ग्युषः॑ । यथा॑ । धारा॑ । सु॒तस्य॑ । धा॒व॒ति॒ । रंह॑माणा । वि । अ॒व्यय॑म् । वार॑म् । वा॒जीऽइ॑व । सा॒न॒सिः ॥
सुतस्य ते त्वदीया सानसिः संभजनशीला यद्वा स्तोतृभिः संभजनीया रंहमाणा वेगं कुर्वाणा धारा अव्ययम् अविमयं वारं वालं पवित्रं वि परि धावति विशेषेण परितो गच्छति । तत्र दृष्टान्तः । जिग्युषः शत्रूणां जेतुर्वीरस्य वाजीव अश्वो यथा युद्धं परितो धावति तद्वत् । जयतेः क्वसौ ‘सन्लिटोर्जेः' इति कुत्वम् । यथा इति पूरकः ॥
“Your stream when you are effused, swift-flowing bountiful, rushes through the sheep's hair like the horse of a victorious (hero).”
Thy stream when thou art pressed runs on like some victorious warrior's steed
Hastening onward through the fleece like a fierce horse who wins the prize.
Your stream, when you are pressed, runs in a circle like (the horse) of a victor,
speeding through the sheep’s fleece like a winner bringing prizes.
Es dringet deines Saftes Strom, gleich wie des Siegers Heer hindurch, Hineilend durch des Widders Haar, dem Renner gleich, der Preis erstrebt.
Dein, des Ausgepreßten, Strom schießt im Bogen wie das Roß des Siegers eilig durch das Schafhaar wie ein gewinnender Preisrenner.
У тебя, когда ты выжат, бежит поток
Кругами, словно (конь) победителя,
Спеша через сито из овечьей шерсти,
Как скакун-захватчик награды.
क्रत्वे॒ दक्षा॑य नः कवे॒ पव॑स्व सोम॒ धार॑या । इन्द्रा॑य॒ पात॑वे सु॒तो मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च ॥
क्रत्वे॑ । दक्षा॑य । नः॒ । क॒वे॒ । पव॑स्व । सो॒म॒ । धार॑या । इन्द्रा॑य । पात॑वे । सु॒तः । मि॒त्राय॑ । वरु॑णाय । च॒ ॥
हे कवे क्रान्तदर्शिन् हे सोम नः अस्माकं क्रत्वे प्रज्ञानाय दक्षाय बलाय च त्वं धारया पवस्व क्षर । कीदृशः। इन्द्राय पातवे पानार्थं तथा मित्राय वरुणाय च सुतः अभिषुतः खलु ॥ ॥ २७ ॥
“Sage Soma flow in a stream for our enlightenment and invigoration, poured forth for Indra, Mitra and Varuṇa to drink.”
Flow on, Sage Soma, with thy stream to give us mental power and strength,
Effused for Indra, for his drink, for Mitra and for Varuna.
For our will and skill, o poet, purify yourself in a stream, Soma,
pressed for Indra to drink, for Mitra and Varuṇa.
Zu grosser Stärkung riesle uns, o weiser Soma, du im Strom, Zum Trunk dem Indra ausgepresst, dem Mitra und dem Varuna.
O Seher Soma, läutere dich in Strömen uns zu Rat und Tat, für Indra zum Trunke ausgepreßt, für Indra, für Mitra und Varuna!
Для нашей силы духа (и) силы действия, о поэт,
Очищайся, о сома, потоком,
Выжатый Индре для питья,
Митре и Варуне!
पव॑स्व वाज॒सात॑मः प॒वित्रे॒ धार॑या सु॒तः । इन्द्रा॑य सोम॒ विष्ण॑वे दे॒वेभ्यो॒ मधु॑मत्तमः ॥
पव॑स्व । वा॒ज॒ऽसात॑मः । प॒वित्रे॑ । धार॑या । सु॒तः । इन्द्रा॑य । सो॒म॒ । विष्ण॑वे । दे॒वेभ्यः॑ । मधु॑मत्ऽतमः ॥
हे सोम वाजसातमः अतिशयेनान्नस्य दाता सुतः अभिषुतस्त्वं पवित्रे धारया सह पवस्व क्षर। ततो हे सोम त्वम् इन्द्राय विष्णवे चान्येभ्यो मित्रादिभ्यः देवेभ्यः च मधुमत्तमः अतिशयेन माधुयोंपेतो भव ॥
“Flow, Soma, who are the giver of food in a stream, when effused, to the filter; (flow) Soma who are most sweet for Indra, for Viṣṇu, for the gods.”
Flow to the filter with thy stream, effused, best winner, thou, of spoil,
O Soma, as most rich in sweets for Indra, Visnu, and the Gods.
Purify yourself as best winner of prizes in the filter, pressed in a stream, most honeyed for Indra and Viṣṇu, for the gods, Soma.
O riesle, Labungspendendster, gepresst im Strom zur Seihe hin, Den Göttern du der süsseste, dem Indra, Vischnu, Soma du.
Läutere dich als der erste Gewinner des Siegerpreises in der Seihe, in Strömen ausgepreßt, für Indra, für Vishnu, für die Götter, du der Süßeste, o Soma!
Очищайся как лучше всех захватывающий награду
В цедилке, выжатый потоком,
Для Индры, о сома, для Вишну,
Для богов самый сладкий!
त्वां रि॑हन्ति मा॒तरो॒ हरिं॑ प॒वित्रे॑ अ॒द्रुह॑: । व॒त्सं जा॒तं न धे॒नव॒: पव॑मान॒ विध॑र्मणि ॥
त्वाम् । रि॒ह॒न्ति॒ । मा॒तरः॑ । हरि॑म् । प॒वित्रे॑ । अ॒द्रुहः॑ । व॒त्सम् । जा॒तम् । न । धे॒नवः॑ । पव॑मान । विऽध॑र्मणि ॥
हे पवमान सोम विधर्मणि विविधं हविषां धारके यज्ञे अद्रुहः द्रोहवर्जिताः मातरः मातृभूता वसतीवर्यः हरिं हरितवर्णं त्वां पवित्रे स्थितं रिहन्ति लिहन्ति आस्वादयन्ति । कथमिव । यथा धेनवः जातं वत्सं लिहन्ति तथा ॥
“The innocent maternal (waters) caress you, the green-tinted, upon the filter, O Pavamāna, at the sacrifice, as kine caress their new-born calf.”
The mothers, void of guiles, caress thee Golden-coloured, in the sieve,
As cows, O Pavamana, lick the new-born calf, as Law commands.
The mothers, those without deceit, lick you, the tawny one, in the filter, as milk-cows do a new-born calf, o self-purifying one, at your expansion.
Die holden Mütter küssen dich, das goldne Ross, im Läutrungsnetz, Wie Kühe das geborne Kalb, o flammender, im Himmelsraum.
Dich lecken ohne Falsch die Mütter, den Falben in der Seihe, wie Milchkühe das neugeborene Kalb, o Pavamana, wenn du dich ausbreitest.
Тебя облизывают матери
В цедилке, буланого безобманные,
Словно дойные коровы новорожденного теленка,
О Павамана, когда ты распространяешься.
पव॑मान॒ महि॒ श्रव॑श्चि॒त्रेभि॑र्यासि र॒श्मिभि॑: । शर्ध॒न्तमां॑सि जिघ्नसे॒ विश्वा॑नि दा॒शुषो॑ गृ॒हे ॥
पव॑मान । महि॑ । श्रवः॑ । चि॒त्रेभिः॑ । या॒सि॒ । र॒श्मिऽभिः॑ । शर्ध॑न् । तमां॑सि । जि॒घ्न॒से॒ । विश्वा॑नि । दा॒शुषः॑ । गृ॒हे ॥
हे पवमान महि महत् श्रवः श्रवणीयमन्तरिक्षं चित्रेभिः चित्रैर्नानाविधैश्चायनीयैर्वा रश्मिभिः परि यासि परिगच्छसि । तथा शर्धन् वेगं कुर्वंस्त्वं दाशुषः हविर्दत्तवतो यजमानस्य गृहे स्थित्वा विश्वानि सर्वाणि तमांसि तमोरूपाणि रक्षांसि जिघ्नसे हंसि । एवं द्यावापृथिव्योः वर्तस इत्यर्थः ॥
“Pavamāna, you traverse the vast firmament with various rays, hastening on you dispel all rākṣasas at the house of the donor (of the libation).”
Thou, Pavamana, movest on with wondrous rays to great renown.
Striving within the votary's house thou drivest all the glooms away.
O self-purifying one, you drive to great fame with your brilliant rays. Vaunting yourself, you keep smashing away all the dark shades in the house of the pious man.
O flammender, du gehst zu hohem Ruhm mit glänzenden Strahlen; kühn vertilgst du alles Dunkel in dem Hause des Verehrers.
O Pavamana, nach großem Ruhme ziehst du aus mit deinen wunderbaren Strahlen. Kraftbewußt zerstörst du alle Finsternis im Hause des Opferwilligen.
О Павамана, к великой славе
Идешь ты со (своими) яркими лучами.
Бросая вызов, ты разбиваешь весь
Мрак в доме почитателя (твоего).
त्वं द्यां च॑ महिव्रत पृथि॒वीं चाति॑ जभ्रिषे । प्रति॑ द्रा॒पिम॑मुञ्चथा॒: पव॑मान महित्व॒ना ॥
त्वम् । द्याम् । च॒ । म॒हि॒ऽव्र॒त॒ । पृ॒थि॒वीम् । च॒ । अति॑ । ज॒भ्रि॒षे॒ । प्रति॑ । द्रा॒पिम् । अ॒मु॒ञ्च॒थाः॒ । पव॑मान । म॒हि॒ऽत्व॒नास् ॥
हे महिव्रत महाकर्मन् बहुविधकर्मन् सोम त्वं द्यां द्युलोकं च पृथिवीं च अति जभ्रिष अत्यन्तं बिभर्षि ।' डुभृञ् धारणपोषणयोः । तस्य छान्दसे लिटि सर्वविधीनां छन्दसि विकल्पितत्वादत्रेडागमः । अन्तरिक्षे सोमात्मनेति पृथिव्यां लतारूपेणेत्येवं लोकद्वयवर्तित्वम्। हे पवमान क्षरन् सोम त्वं महित्वना महत्त्वेन युक्तः सन् द्रापिं कवचं प्रति अमुञ्चथाः प्रतिमुञ्चसि संवृणोषि ॥ ॥ २८ ॥
“Observer of manifold rites, you support both heaven and earth; O Pavamāna, (who are endowed) with greatness, you put on your coat of mail.”
Lord of great sway, thou liftest thee above the heavens, above the earth.
Thou, Pavamana hast assumed thy coat of mail in majesty.
O you of great commandment, you have carried yourself beyond heaven and earth.
You have fastened on your mantle in your greatness, self-purifying one.
Du hast dich, o weitherrschender, durch Erd' und Himmel ausgedehnt, Du zogst dir deinen Mantel an, o flammender, voll Herrlichkeit.
Du Hochgebietender bist über Himmel und Erde erhaben. Du hast dein Gewand angelegt, o Pavamana, nach deiner Herrlichkeit.
О ты, чей завет велик,
Ты распространяешься за пределы неба и земли,
Ты облачился в (свое) одеяние,
О Павамана, с (большим) великолепием.