Sukta 9.107
ऋषिसप्तर्षयः(ट् भरद्वाजो बार्हस्पत्यः, ढ् कश्यपो मारीचः, थ् गोतमो राहूगणः, ध् भौमोत्रिः, श् विश्वामित्रो गाथिनः, ६ जमदग्निर्भार्गवः, ७ मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः)
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र26
छन्दबृहती
परी॒तो षि॑ञ्चता सु॒तं सोमो॒ य उ॑त्त॒मं ह॒विः । द॒ध॒न्वाँ यो नर्यो॑ अ॒प्स्व१॒॑न्तरा सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥
परि॑ । इ॒तः । सि॒ञ्च॒त॒ । सु॒तम् । सोमः॑ । यः । उ॒त्ऽत॒मम् । ह॒विः । द॒ध॒न्वान् । यः । नर्यः॑ । अ॒प्ऽसु । अ॒न्तः । आ । सु॒साव॑ । सोम॑म् । अद्रि॑ऽभिः ॥
हे ऋत्विजः सुतम् अभिषुतं सोमम् इतः अस्मात् कर्मण ऊर्ध्वमथवास्मात्प्रदेशादूर्ध्वं परि षिञ्चत वसतीवरीभिः ॥ ‘ इतो षिञ्चत ' इत्यत्र संहितायां ' छन्दसि ' इति रोरुत्वम्। आदेशप्रत्यययोः' इति षत्वम् ॥ यः सोमः देवानाम् उत्तम प्रशस्यं हविः भवति ॥ आ अपि च। नर्यः मनुष्यहितः यः च सोमः “ अप्सु वसतीवरीष्वन्तरिक्षे वा अन्तः दधन्वान् गच्छन् भवति तं सोममद्रिभिः ग्रावभिरध्वर्युः सुषाव अभिषुतं चकार । तं परि षिञ्चतेति समन्वयः ॥
“Sprinkle from hence the effused Soma-juice which is the best oblation (to the gods), and which, good for man, is going into the midst of the firmament; (the priest) has expressed the Soma with the stones.”
परी॒तो षि॑ञ्चता सु॒तं सोमो॒ य उ॑त्त॒मं ह॒विः ।
द॒ध॒न्वाँ यो नर्यो॑ अ॒प्स्व१॒॑न्तरा सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥
From here sprinkle around the pressed drink, which is the soma, the highest oblation.
The manly one who has run within the waters, the soma did he [=the priest] press with stones.
Ergiesset den gepressten hier den Soma, ihn den besten Trank, Der zwischen Wassern heldenkühn gelaufen ist, mit Steinen hab' ich ihn gepresst.
Gießet von da den gepreßten Soma um, der das höchste Opfer ist, den mannhaften, der ins Wasser geflossen ist, diesen Soma hat der Priester mit Steinen ausgepreßt.
Разливайте отсюда кругом выжатого
Сому, который лучшее возлияние!
(Тот) мужественный, кто помчался в недрах вод,
(Этого) сому (жрец) выжал камнями.
नू॒नं पु॑ना॒नोऽवि॑भि॒: परि॑ स्र॒वाद॑ब्धः सुर॒भिन्त॑रः । सु॒ते चि॑त्त्वा॒प्सु म॑दामो॒ अन्ध॑सा श्री॒णन्तो॒ गोभि॒रुत्त॑रम् ॥
नू॒नम् । पु॒ना॒नः । अवि॑ऽभिः । परि॑ । स्र॒व॒ । अद॑ब्धः । सु॒र॒भिम्ऽत॑रः । सु॒ते । चि॒त् । त्वा॒ । अ॒प्ऽसु । मा॒दा॒मः॒ । अन्ध॑सा । श्री॒णन्तः॑ । गोभिः॑ । उत्ऽत॑रम् ॥
हे सोम अदब्धः कैश्चिदप्यहिंसितः सुरभिंतरः अत्यन्तं सुगन्धिस्त्वं नूनम् इदानीं पुनानः पूयमानः सन् अविभिः अविवालकृतैः पवित्रैस्तेभ्यः परि स्रव परितः क्षर। सुते चित् अभिषुते सति अन्धसा सक्तुलक्षणेनान्नेन गोभिः गोविकारैः क्षीरैः क्षीरादिभिः श्रीणन्तः मिश्रयन्तो वयम् उत्तरम् उद्गततरम् अप्सु वसतीवरीषु संस्थितं त्वां मदामः मन्दामहे स्तुमः ॥
“(Soma) who are unassailable, who are most fragrant, flow around now being purified by the fleece; being effused we praise you eminent in the waters mixing you with food and the (products of the) kind.”
Now, being purified, flow hither through the fleece inviolate and most odorous.
We ladden thee in waters when thou art effused, blending thee still with juice and milk.
Now, while being purified by the sheep, flow around as one who is undeceivable, very sweet-smelling.
Even when (you) have just been pressed in the waters, we become
exhilarated by your stalk, while preparing you with cows as the higher (oblation),
Dich klärend ströme durch des Widders Wolle nun, schönduftend, du untrüglicher; Gepresst auch laben dich mit Trank in Wassern wir, dich schönen mischend mit der Milch.
Dich läuternd fließe jetzt durch die Schafhaare unbeirrt, bestduftend ab! Schon wenn er ins Wasser ausgepreßt ist, berauschen wir uns an dem Tranke, indem wir dich, den Trefflichsten, mit Kuhmilch mischen.
Очищаясь через овечьи шерстинки, теки сейчас кругами,
Безобманный, еще более благоуханный!
Как только (тебя) выжали в воды, мы опьяняемся соком,
Смещивая тебя, превосходного, с коровьим молоком.
परि॑ सुवा॒नश्चक्ष॑से देव॒माद॑न॒: क्रतु॒रिन्दु॑र्विचक्ष॒णः ॥
परि॑ । सु॒वा॒नः । चक्ष॑से । दे॒व॒ऽमाद॑नः । क्रतुः॑ । इन्दुः॑ । वि॒ऽच॒क्ष॒णः ॥
सुवानः अभिषूयमाणः सोमः चक्षसे सर्वेषां दर्शनाय परि स्रवति । कीदृशः । देवमादनः देवानां तर्पयिता क्रतुः कर्ता इन्दुः पात्रेषु क्षरणशीलो दीप्तो वा विचक्षणः सर्वस्य विद्रष्टा ॥
“Being effused the Indu flows so as to be seen (of all)-- the exhilarator of the gods, the agent (in holy acts), the observer of all.”
Pressed out for all to see, delighting Gods, Indu, Far-sighted One, is mental power.
Being pressed all around to be seen—the exhilarator of the gods, the wide-gazing drop that is resolve.
Rings gepresst [lieblich (?)] anzusehn der Götter erfreuende starke Indu, der weitschauende – –.
Ausgepreßt fließt der Saft sichtbar ab, der Gottberauschende, die weitschauende Weisheit.
Выжатый, (он течет) кругом, чтоб заявить о себе, (этот) пьянящий напиток богов,
Сила духа, сок, смотрящий далеко.
पु॒ना॒नः सो॑म॒ धार॑या॒पो वसा॑नो अर्षसि । आ र॑त्न॒धा योनि॑मृ॒तस्य॑ सीद॒स्युत्सो॑ देव हिर॒ण्यय॑: ॥
पु॒ना॒नः । सो॒म॒ । धार॑या । अ॒पः । वसा॑नः । अ॒र्ष॒सि॒ । आ । र॒त्न॒ऽधाः । योनि॑म् । ऋ॒तस्य॑ । सी॒द॒सि॒ । उत्सः॑ । दे॒व॒ । हि॒र॒ण्ययः॑ ॥
हे सोम पुनानः पूयमानस्त्वम् अपः उदकानि वसतीवर्याख्यानि वसानः आच्छादयन् धारया अर्षसि पवित्रं गच्छसि । ततः रत्नधाः रत्नानां दाता त्वम् ऋतस्य सत्यभूतस्य यज्ञस्य योनिं स्थानम् आ सीदसि । हे देव द्योतमान सोम उत्सः प्रस्यन्दनशीलस्त्वं हिरण्ययः हिरण्मयो हिरण्यस्योत्पत्तिस्थानं खलु । यद्वा देवानां हितरमणीयो भवसि ॥
“Undergoing purification you flow Soma in a stream clothed in the (consecrated) waters; the giver of wealth you sit on the plural ce of sacrifice, divine (Soma), who flow forth, who are the origin of gold.”
Cleansing thee, Soma, in thy stream, thou flowest in a watery robe:
Giver of wealth, thou sittest in the place of Law, O God, a fountain made of gold.
O Soma, you rush while being purified in a stream and clothing yourself in the waters.
Conferring treasure, you sit here upon the womb of truth as the golden wellspring, o god.
᳓
Gehüllt in Wasser fliessest du im Strom, o Soma, flammender, Und setzest spendend in den Schooss des Opfers dich, o Gott, als goldne Quelle du.
Geläutert fließest du, Soma, in Strömen, dich in das Wasser hüllend. Du, der Lohnbringer, setzest dich auf den ordnungsgemäßen Platz, du der goldene Born, o Gott.
Очищаясь, о сома, потоком,
Ты течешь, рядясь в воды.
Даритель сокровищ, ты усаживаешься на лоно вселенского закона,
Золотой источник, о бог.
दु॒हा॒न ऊध॑र्दि॒व्यं मधु॑ प्रि॒यं प्र॒त्नं स॒धस्थ॒मास॑दत् । आ॒पृच्छ्यं॑ ध॒रुणं॑ वा॒ज्य॑र्षति॒ नृभि॑र्धू॒तो वि॑चक्ष॒णः ॥
दु॒हा॒नः । ऊधः॑ । दि॒व्यम् । मधु॑ । प्रि॒यम् । प्र॒त्नम् । स॒धऽस्थ॑म् । आ । अ॒स॒द॒त् । आ॒ऽपृच्छ्य॑म् । ध॒रुण॑म् । वा॒जी । अ॒र्ष॒ति॒ । नृऽभिः॑ । धू॒तः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः ॥
मधु मदकरं प्रियं प्रीणनकारि दिव्यं दिवि भवम् ऊधः सोमवल्लीलक्षणं दुहानः सोमः प्रत्नं पुरातनं सधस्थम् । सह तिष्ठन्त्यत्रेति सधस्थं स्थानम्। अन्तरिक्षम् आसदत् आसीदति । सदेर्लुङि रूपम् । ततः आपृच्छ्यं कर्मण्याप्रष्टव्यं धरुणं कर्मणो धारयितारं यजमानं वाजी अन्नवान् सोमः अर्षति । तस्मा अन्नं दातुमभिगच्छति । कीदृशः । नृभिः कर्मनेतृभिर्ऋत्विग्भिः धूतः अदाभ्यगृहे परिशोधितः । तैरेनं चतुराधूनोति पञ्चकृत्वः सप्तकृत्वो वा' इत्यापस्तम्बेन सूत्रितम् । विचक्षणः सर्वस्य विद्रष्टा ॥ ॥ १२ ॥
“Milking the exhilarating agreeable celestial udder (the Soma) sits down on its ancient plural ce of aggregation (the firmament); food-giving, cleansed by the priests, observant it flows to the commendable worshipper.”
Milking the heavenly udder for dear meath, he hath sat in the ancient gatheringplace.
Washed by the men, the Strong Farseeing One streams forth nutriti us food that all desire.
Milking the heavenly udder of his own dear honey, he has taken his ancient seat.
The prizewinner rushes to the support worthy of the asking, the
wide-gazing one rinsed by men.
Ausmelkend aus des Himmels Euter lieben Meth, hast du dich auf den Sitz gesetzt; Der schnelle strömet dem ersehnten Fasse zu, bewegt von Männern, weiten Blicks.
Aus dem himmlischen Euter die liebe Süßigkeit herausmelkend hat er sich an seinen altgewohnten Platz gesetzt. Von den Männern geschüttelt rinnt der weitschauende Preisgewinner nach der aufzusuchenden Unterlage.
Доясь приятной сладостью из небесного вымени,
Он уселся на древнее место.
Захватчик награды, он течет к разыскиваемой опоре,
Когда его встряхнули мужи, (он,) смотрящий далеко.
पु॒ना॒नः सो॑म॒ जागृ॑वि॒रव्यो॒ वारे॒ परि॑ प्रि॒यः । त्वं विप्रो॑ अभ॒वोऽङ्गि॑रस्तमो॒ मध्वा॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्ष नः ॥
पु॒ना॒नः । सो॒म॒ । जागृ॑विः । अव्यः॑ । वारे॑ । परि॑ । प्रि॒यः । त्वम् । विप्रः॑ । अ॒भ॒वः॒ । अङ्गि॑रःऽतमः । मध्वा॑ । य॒ज्ञम् । मि॒मि॒क्ष॒ । नः॒ ॥
हे सोम जागृविः जागरणशीलः प्रियः प्रीणयिता त्वं पुनानः पूयमानः सन् अव्यः अवेः वारे वाले पवित्रे परि क्षरसि । किंच विप्रः मेधावी त्वम् अङ्गिरस्तमः अङ्गिरसां वरिष्ठः पितॄणां नेता अभवः भवसि । स त्वं नः अस्मदीयं यज्ञं मध्वा मधुनात्मीयेन रसेन मिमिक्ष सिञ्च । मिहेः सेचनार्थस्य सनि रूपम् ॥
“Soma, who are purified, vigilant, agreeable (you flow) through the woollen fleece; you are intelligent, the chief of the Aṅgirasas, sprinkle our oblation with your exhilarating juice.”
O Soma, while they cleanse thee, dear and watchful in the sheep's long wool,
Thou hast become a Singer most like Angiras: thou madest Surya mount to heaven.
O Soma, while being purified all around in the sheep’s fleece, wakeful and dear,
you became an inspired poet, the best of the Aṅgirases. Equip our
sacrifice with honey.
Du, lieber Soma, rieselst hell, du muntrer, durch das Widderhaar, Du bist ein Sänger, du der beste Angiras, begiess das Opfer uns mit Meth.
Dich läuternd fließest du, Soma, der Liebling, wachsam in dem Schafhaar um. Du wardst das beredte Oberhaupt der Angiras´; würze unser Opfer mit Süßigkeit!
Очищаясь, о сома бодрствующий,
(Ты течешь), приятный, кругами в сите из овечьей шерсти,
Вдохновенный, ты стал лучшим из Ангирасов.
Приправь нашу жертву медом!
सोमो॑ मी॒ढ्वान्प॑वते गातु॒वित्त॑म॒ ऋषि॒र्विप्रो॑ विचक्ष॒णः । त्वं क॒विर॑भवो देव॒वीत॑म॒ आ सूर्यं॑ रोहयो दि॒वि ॥
सोमः॑ । मी॒ढ्वान् । प॒व॒ते॒ । गा॒तु॒वित्ऽत॑मः । ऋषिः॑ । विप्रः॑ । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । त्वम् । क॒विः । अ॒भ॒वः॒ । दे॒व॒ऽवीत॑मः । आ । सूर्य॑म् । रो॒ह॒यः॒ । दि॒वि ॥
मीढ्वान् कामानां सेक्ता सोमः पवते क्षरति । कीदृशः । गातुवित्तमः अत्यन्तं मार्गस्य लम्भकः ऋषिः सर्वस्य प्रदर्शकः विप्रः मेधावी विचक्षणः विद्रष्टा । किंच कविः क्रान्तप्रज्ञः त्वं देववीतमः अत्यन्तं देवकामः अभवः भवसि । अपि च दिवि द्युलोके सूर्यम् आ रोहयः प्रादुर्भावयसि ॥
“Soma flows forth the showerer of benefits, the best of path-finders, a ṛṣi, a sage, all-discriminating; you are a seer, most devoted to the gods; you have made the sun to mount the sky.”
Bountiful, best of furtherers, Soma floweth on, Rsi and Singer, keen of sight.
Thou hast become a Sage most welcome to the Gods: thou madest Surya mount to heaven.
Soma the rewarder purifies himself, the best pathfinder, the inspired, wide-gazing seer.
You became the sage poet who best pursues the gods. You made the sun mount in heaven.
Der Soma rieselt huldvoll, schaffend freiste Bahn, der weise Sänger weiten Blicks, Du bist ein Seher, du der Götter-labendste, die Sonn' erhobst am Himmel du.
Soma, der Lohngeber, läutert sich, der beste Pfadfinder, der beredte, hellsehende Rishi. Du wardst der Seher, der am besten die Götter einlädt. Mögest du die Sonne am Himmel aufsteigen lassen.
Сома щедрый очищается, лучше всех находящий выход,
Риши, вдохновенный (поэт), смотрящий далеко.
Ты стал поэтом, лучше всех приглашающий богов.
Ты поднял солнце на небо.
सोम॑ उ षुवा॒णः सो॒तृभि॒रधि॒ ष्णुभि॒रवी॑नाम् । अश्व॑येव ह॒रिता॑ याति॒ धार॑या म॒न्द्रया॑ याति॒ धार॑या ॥
सोमः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु॒वा॒नः । सो॒तृऽभिः । अधि॑ । स्नुऽभिः॑ । अवी॑नाम् । अश्व॑याऽइव । ह॒रिता॑ । या॒ति॒ । धार॑या । म॒न्द्रया॑ । या॒ति॒ । धार॑या ॥
सोतृभिः अभिषुण्वद्भिर्ऋत्विग्भिः सुवानः अभिषूयमाणः सोमः अवीनां स्नुभिः । ‘ मांस्पृत्स्नूनामुपसंख्यानम् ' (पा. सू. ६. १. ६३. १) इति सानुशब्दस्य स्नुभावः । समुच्छ्रितैर्वालैः पवित्रैः अधि याति अधिकं गच्छति । उ इति प्रसिद्धौ । अश्वयेव वडवयेव हरिता हरितवर्णया धारया याति । मन्द्रया मदकारिण्या धारया द्रोणकलशमभिगच्छति॥
“Effused by the effusers Soma is poured out upon the elevated fleeces; and proceeds with its green-tinted stream, as on a mare, proceeds with its exhilarating streams.”
Pressed out by pressers, Soma goes over the fleecy backs of sheep,
Goes, even as with a mare, in tawnycoloured stream, goes in exhilarating stream.
Soma, being pressed by the pressers upon the backs of the sheep, drives with his stream as if with a golden horse, drives with his
delighting stream.
Soma, gepresst von Pressern, eilt nun über wollne Wipfel hin, Gleich wie auf goldner Stute eilet er im Strom, im Strome, welcher Freude bringt.
Soma wird von den Pressenden auf den Rücken der Schafe ausgepreßt und geht im Strome, der goldgelb wie der einer Stute ist, er geht in wohlklingendem Strome.
Сома, выжатый выжимателями,
На спине (цедилки) из овечьей шерсти
Движется золотистым потоком, подобный кобылице,
Благозвучным движется потоком.
अ॒नू॒पे गोमा॒न्गोभि॑रक्षा॒: सोमो॑ दु॒ग्धाभि॑रक्षाः । स॒मु॒द्रं न सं॒वर॑णान्यग्मन्म॒न्दी मदा॑य तोशते ॥
अ॒नू॒पे । गोऽमा॑न् । गोभिः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । सोमः॑ । दु॒ग्धाभिः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । स॒मु॒द्रम् । न । स॒म्ऽवर॑णानि । अ॒ग्म॒न् । म॒न्दी । मदा॑य । तो॒श॒ते॒ ॥
गोमान् गोयुक्तः सोमः अनूपे निम्ने देशे कलशे गोभिः गोविकारैः क्षीरादिभिः सह अक्षाः क्षरति । तदेवोच्यते । सः सोमः आत्मनो मिश्रणार्थं दुग्धाभिः गोभिः सह अक्षाः क्षरति । क्षरतेर्लुङि रूपम् । किंच समुद्रं न यथा समुद्रमुदकानि गच्छन्ति तद्वत् संवरणानि संभजनीयानि रसरूपाण्यन्नानि द्रोणकलशम् अग्मन् गच्छन्ति । गमेर्लुङि च्लेर्लुकि रूपम् । किंच मन्दी मदकरः सोमः मदाय मदार्थं तोशते हन्यतेऽभिषूयते । तोशतिर्वधकर्मा ॥
“Soma combined with the produce of the kine flows with the kine into the pitcher, he flows with the milked kine; his enjoyable juices go (to the pitcher as waters) to the ocean, the exhilarating (Soma) is expressed for the exhilaration (of the gods).”
Down to the water-Soma, rich in kine hath flowed with cows, with cows that have been milked.
They have approached the mixing-vessel as a sea: the cheerer streams for the carouse.
Provided with cows he has flowed together with the cows at the water’s edge; Soma has flowed together with those that have been milked.
They have gone into the enclosures as if into the sea. The invigorating one wells out for exhilaration.
Schon rann ins Becken mit der Milch der Kühe Herr, Soma mit der gemolkenen; Die Tränke, ihn umhüllend, liefen wie ins Meer, erfreuend trieft zum Rausche er.
Ein Kuhbesitzer im Marschland, mit seinen Kühen kam er geflossen, kam Soma mit den Gemolkenen geflossen. Sie sind in die Gehege gegangen wie die Flüsse ins Meer. Der Berauschende ergießt sich zum Rausche.
Владелец коров в прибрежной местности, он потек вместе с коровами,
Сома потек вместе с выдоенными.
Как (реки) в океан, они отправились в загоны.
Веселящий сочится для опьянения.
आ सो॑म सुवा॒नो अद्रि॑भिस्ति॒रो वारा॑ण्य॒व्यया॑ । जनो॒ न पु॒रि च॒म्वो॑र्विश॒द्धरि॒: सदो॒ वने॑षु दधिषे ॥
आ । सो॒म॒ । सु॒वा॒नः । अद्रि॑ऽभिः । ति॒रः । वारा॑णि । अ॒व्यया॑ । जनः॑ । न । पु॒रि । च॒म्वोः॑ । वि॒श॒त् । हरिः॑ । सदः॑ । वने॑षु । द॒धि॒षे॒ ॥
हे सोम अद्रिभिः ग्रावभिः सुवानः अभिषूयमाणस्त्वम् अव्यया अविमयानि वाराणि वालानि पवित्राणि तिरः कुर्वन् व्यवधायकानि कुर्वाणः सन् आ पवस इति शेषः । हरिः हरितवर्णः स सोमः चम्वोः अधिषवणफलकयोः उपरि स्थिते कलशे विशत् प्रविशति । तत्र दृष्टान्तः । जनो न यथा जनः पुरि पुरे प्रविशति । स त्वं वनेषु काष्ठनिर्मितेषु पात्रेषु सदः स्थानं दधिषे करोषि ॥ ॥ १३ ॥
“Expressed by the stones, Soma, (passing) through the sheep's hairs, green-tinted, entering the cups as a man (enters) a city, you take your seat in the wooden (vessels).”
Effused by stones, O Soma, and urged through the long wool of the sheep,
Thou, entering the saucers as a man the fort, gold-hued hast settled in the wood.
O Soma, while you are being pressed by the stones, (you come) here across the sheep’s fleeces.
Like a man into a fortress, the tawny one enters into the two cups. You have established your seat in the woods [/in the wooden cups].
Von Somasteinen ausgepresst geht Soma durch des Widders Haar, Der goldne ins Gefäss wie in die Burg der Held; in Kufen nahmst du deinen Sitz.
Mit Steinen ausgepreßt läufst du, Soma, durch die Schafhaare ab. Der Falbe zieht in die beiden Camugefäße ein wie die Mannschaft in die Burg. Du hast deinen Sitz in den Holzgefäßen genommen.
Выжатый камнями, о сома,
Через сито из овечьей шерсти,
Буланый входит в два чана, как отряд в крепость.
Ты устроил себе место в деревянных сосудах.
स मा॑मृजे ति॒रो अण्वा॑नि मे॒ष्यो॑ मी॒ळ्हे सप्ति॒र्न वा॑ज॒युः । अ॒नु॒माद्य॒: पव॑मानो मनी॒षिभि॒: सोमो॒ विप्रे॑भि॒ॠक्व॑भिः ॥
सः । म॒मृजे । ति॒रः । अण्वा॑नि । मे॒ष्यः॑ । मी॒ळ्हे । सप्तिः॑ । न । वा॒ज॒ऽयुः । अ॒नु॒ऽमाद्यः॑ । पव॑मानः । म॒नी॒षिऽभिः॑ । सोमः॑ । विप्रे॑भिः । ऋक्व॑ऽभिः ॥
वाजयुः अन्नकामः अण्वानि अणूनि सूक्ष्माणि मेष्यः मेष्या अवे रोमाणि पवित्राणि तिरः कुर्वन् सः सोमः ममृजे परिशोध्यते । अलंक्रियते वा । तत्र दृष्टान्तः । सप्तिर्न यथा जयकामैरश्वो मीळ्हे संग्रामेऽलंक्रियते तद्वत् । कीदृशः । अनुमाद्यः अनुमोदनीयः सर्वैः पवमानो मनीषिभिः ऋत्विग्भिः पूयमानः तथा ऋक्वभिः । ‘ छन्दसीवनिपौ' इति वनिप्। स्तुतिमद्भिर्विप्रैर्मेधाविभिः अभिष्टुतो मृज्यते ॥
“Desirous of (bestowing) food, passing through the interstices of the fleece the Soma is adorned like a horse in the battle; the Pavamāna, to be rejoiced in (by all, praised) by the intelligent, the sages, the reciters of sacred songs.”
He beautifies himself through the sheep's long fine wool, like an impetuous steed in war,
Even Soma Pavamana who shall be the joy of sages and of holy bards.
He has become groomed across the fine (hairs) of the ewe, like a prize-seeking team at a competition.
Self-purifying Soma is to be cheered on by those of inspired thought, by the inspired reciters of verses.
᳓
Er dringt gereinigt durch der Wolle Rinnen hin, ein Ross, das Preis im Kampf erstrebt; Der Soma, der von Sängern hoch zu rühmen ist, von jubelnden der flammende.
Er wurde sauber gemacht, durch die feinen Haare des Schafs laufend wie ein um den Preis wettlaufendes Gespann, der Soma Pavamana, von den Sinnreichen zu bejubeln, von den beredten Sängern.
Он стал чистым, (пройдя) сквозь отверстия (сита) из овечьей шерсти,
Словно упряжка, стремящаяся к награде на состязании,
Сома-Павамана, достойный ликования
Хранителей мудрости, вдохновенных (поэтом), певцов.
प्र सो॑म दे॒ववी॑तये॒ सिन्धु॒र्न पि॑प्ये॒ अर्ण॑सा । अं॒शोः पय॑सा मदि॒रो न जागृ॑वि॒रच्छा॒ कोशं॑ मधु॒श्चुत॑म् ॥
प्र । सो॒म॒ । दे॒वऽवी॑तये । सिन्धुः॑ । न । पि॒प्ये॒ । अर्ण॑सा । अं॒शोः । पय॑सा । म॒दि॒रः । न । जागृ॑विः । अच्छ॑ । कोश॑म् । म॒धु॒ऽश्चुत॑म् ॥
हे सोम देववीतये देवानां पानाय तदर्थम् अर्णसा वसतीवर्याख्येनोदकेन प्र पिप्ये प्रप्यायसे । तत्र दृष्टान्तः । सिन्धुर्न । यथा सिन्धुरुदकेन प्रपिप्ये प्रप्यायते तद्वत् । प्यायतेर्लिटि ‘ लिड्यङोश्च ' इति पीभावः । ततः स त्वं मदिरो न मदकरः सुरादिरिव जागृविः जागरणशीलः। यद्वा । नः संप्रत्यर्थे । इदानीं मदकरो जागरणशीलस्त्वम्। अंशोः लताखण्डस्य पयसा रसेन मधुश्चुतं मधुररसस्य क्षारयितारं कोशं द्रोणकलशम् अच्छ अभिगच्छसि ॥
“You are fed with water, Soma, like a river, for the banquet of the gods; with the juice of your filament you go to the honey-dropping receptacle, exhilarating, vigilant.”
O Soma,-for the feast of Gods, river-like he hath swelled with surge,
With the stalk's juice, exhilarating, resting not, into the vat that drops with meath.
O Soma, like a river that has swollen with its flood, you have swollen forth with the milk of the plant to pursue the gods,
wakeful like an exhilarating drink, toward the cask dripping
with honey.
Gleich wie das Meer von Wogenflut schwoll Soma an zum Göttermahl, Wie mit des Krautes Milch berauschend munter eilt zum Fass er, das von Honig trieft.
Du Soma bist für die Göttereinladung angeschwollen wie die Sindhu mit ihrer Flut. Mit der Milch des Stengels munter machend wie der berauschende Branntwein gehst du in die von Süßigkeit überfließende Kufe.
Про(двигаясь) вперед, о сома, для приглашения богов (ты набух),
Как набухла Синдху со (своей) стремниной.
Молоком стебля бодрящий, как хмельное (питье),
(Ты течешь) в сосуд, сочащийся медом.
आ ह॑र्य॒तो अर्जु॑ने॒ अत्के॑ अव्यत प्रि॒यः सू॒नुर्न मर्ज्य॑: । तमीं॑ हिन्वन्त्य॒पसो॒ यथा॒ रथं॑ न॒दीष्वा गभ॑स्त्योः ॥
आ । ह॒र्य॒तः । अर्जु॑ने । अत्के॑ । अ॒व्य॒त॒ । प्रि॒यः । सू॒नुः । न । मर्ज्यः॑ । तम् । ई॒म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । अ॒पसः॑ । यथा॑ । रथ॑म् । न॒दीषु॑ । आ । गभ॑स्त्योः ॥
हर्यतः स्पृहणीयः प्रियः प्रीणयिता सूनुर्न सूनुरिव मर्ज्यः मार्जनीयः सोमः अर्जुने अर्जुनवर्णे अत्के रूपे पवित्रे आ अव्यत आवृणोति । तमीम् एनं सोममङ्गुलयः नदीषु नदमानासु वसतीवरीषु गभस्त्योः बाह्वोः आ आभिमुख्येन हिन्वन्ति प्रेरयन्ति । तत्र दृष्टान्तः । अपसो यथा वेगवन्तो जनाः रथं संग्रामेषु प्रेरयन्ति तद्वत् ॥
“Agreeable affectionate like a son about to be decorated, the Soma is clad in a shining robe; they send him with thei rarms into the streams as active (warriors and their) chariot into (battle).”
Like a dear son who must be decked, the Lovely One hath clad him in a shining robe.
Men skilful at their work drive him forth, like a car, into the rivers from their bands.
The delightful one has clothed himself in a silvery cloak, to be caressed like a dear son.
The laborers propel him, in their two hands, as they would a chariot, into the rivers.
᳓
Der holde hat mit weissem Kleide sich umhüllt, zu schmücken wie ein lieber Sohn; Wie einen Wagen treiben ihn die eifrigen mit beiden Armen in die Flut.
Der Begehrenswerte hat sich in ein weißes Gewand gehüllt, auszuputzen wie ein lieber Sohn. Ihn treiben die Werktätigen wie einen Wagen zum Lauf in dem Wasser unter ihren Händen.
Желанный завернуться в белый покров,
(Он) достойный, чтоб его нарядили, словно милого сына.
Деятельные приводят его в движение, словно колесницу,
(Своими) руками (, чтобы он оказался) в реках.
अ॒भि सोमा॑स आ॒यव॒: पव॑न्ते॒ मद्यं॒ मद॑म् । स॒मु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टपि॑ मनी॒षिणो॑ मत्स॒रास॑: स्व॒र्विद॑: ॥
अ॒भि । सोमा॑सः । आ॒यवः॑ । पव॑न्ते । मद्य॑म् । मद॑म् । स॒मु॒द्रस्य॑ । अधि॑ । वि॒ष्टपि॑ । म॒नी॒षिणः॑ । म॒त्स॒रासः॑ । स्वः॒ऽविदः॑ ॥
आयवः गमनशीलाः सोमासः सोमाः मद्यं मदकरं मदम् आत्मीयं रसम् अभि पवन्ते । अभितो निर्गमयन्ति । कुत्रेत्युच्यते । समुद्रस्य अन्तरिक्षस्य अधि विष्टपि अधिकं समुच्छ्रिते पवित्रे। यद्वा । समुद्रस्य । समुद्रवन्त्यस्माद्रसाः । तस्य कलशस्याध्युपरि विष्टपि स्थाने पवित्रे निर्गमयन्ति । कीदृशाः । मनीषिणः मनस ईशितारः मत्सरासः मदकराः स्वर्विदः सर्वस्य लम्भकाः ॥
“The swift Soma send forth their inebriating juice upon the uplifted (filter) of the firmament, intelligent, exhilarating, all-acquiring.”
The living drops of Soma juice pour, as they flow, the gladdening drink,
Intelligent drops above the basin of the sea, exhilarating, finding light.
The soma juices, the Āyus, purify themselves into an exhilarating drink of exhilaration—
they of inspired thought, bringing exhilaration and finding the sun,
(purify themselves) upon the surface of the sea.
᳓
Die Soma's rieseln hell herbei den Wonnetrank, die emsigen, Hin auf des Meeres Fläche die berauschenden, die weisen, Glanz verschaffenden.
Die lebensverlängernden Somasäfte klären sich zum berauschenden Rauschtrank auf der Höhe des Meeres, die Gedankenreichen, Berauschenden, die das Himmelslicht finden.
Живые соки сомы очищаются,
(Превращаясь) в пьянящий напиток,
На поверхности океана, (эти) хранители мудрости,
Пьянящие, находящие солнце.
तर॑त्समु॒द्रं पव॑मान ऊ॒र्मिणा॒ राजा॑ दे॒व ऋ॒तं बृ॒हत् । अर्ष॑न्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ प्र हि॑न्वा॒न ऋ॒तं बृ॒हत् ॥
तर॑त् । स॒मु॒द्रम् । पव॑मानः । ऊ॒र्मिणा॑ । राजा॑ । दे॒वः । ऋ॒तम् । बृ॒हत् । अर्ष॑त् । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धर्म॑णा । प्र । हि॒न्वा॒नः । ऋ॒तम् । बृ॒हत् ॥
पवमानः पूयमानः देवः द्योतमानः बृहत् अत्यन्तम् ऋतं सत्यभूतो राजा सोमः समुद्रम् अन्तरिक्षं कलशं वा ऊर्मिणा धारया तरत् तरति ।हिन्वानः प्रेर्यमाणः ऋतं बृहत् अत्यन्तं सत्यभूतः स सोमः मित्रस्य वरुणस्य मित्रावरुणयोः धर्मणा धारणार्थं प्र अर्षत् प्रगच्छति ॥ ॥१४॥
“The divine royal (Soma) vast and true, undergoing purification traverses the firmament in a stream; vast and true, being sent forth he flows for the support of Mitra and Varuṇa”
May Pavamana, King and God, speed with his wave over the sea the lofty rite:
May he by Mitra's and by Varuna's decree flow furthering the lofty rite.
Purifying himself, he crosses the sea with his wave as king and god— and lofty truth—
rushing according to the ordinance of Mitra and Varuṇa, being
propelled—the lofty truth,
Das Meer durchschreite rieselnd mit der Welle er, er, König, Gott und hehres Recht, Hinströmend nach des Mitra-Varuna Gesetz, beschleunigt er das hehre Recht.
Sich läuternd durchquert er mit seiner Woge das Meer, der König, der Gott, das hohe Gesetz selbst. Er fließe nach Mitra´s und Varuna´s Bestimmung, wenn er zur Eile getrieben wird, das hohe Gesetz selbst.
Павамана пересекает океан (своей) волною,
Царь, бог, высокий закон.
Пусть течет он по установлению Митры (и) Варуны,
Посылаемый вперед, высокий закон.
नृभि॑र्येमा॒नो ह॑र्य॒तो वि॑चक्ष॒णो राजा॑ दे॒वः स॑मु॒द्रिय॑: ॥
नृऽभिः॑ । ये॒मा॒नः । ह॒र्य॒तः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । राजा॑ । दे॒वः । स॒मु॒द्रियः॑ ॥
नृभिः कर्मनेतृभिः येमानः नियम्यमानः हर्यतः स्पृहणीयः विचक्षणः विद्रष्टा देवः दीप्यमानः समुद्रियः अन्तरिक्षे भवः राजा सोम इन्द्रार्थं पवत इत्युत्तरेण संबन्धः॥ ‘समुद्राभ्राद्धः इति भवार्थे घप्रत्ययः । ।
“Regulated by the priests, the divine royal Soma, agreeable, intelligent, abiding in the firmament.”
Far-seeing, lovely, guided by the men, the God whose home is in the sea-
Being guided by men, the delightful, wide-gazing king and god
belonging to the sea.
᳓
Von den Männern gelenkt der liebliche, weitschauende, der König, des Meeres Gott – –.
Von den Männern gelenkt, der Begehrenswerte, Weitschauende, der König, der Meeresgott.
Направленный мужами, желанный, смотрящий далеко,
Царь, бог морской:
इन्द्रा॑य पवते॒ मद॒: सोमो॑ म॒रुत्व॑ते सु॒तः । स॒हस्र॑धारो॒ अत्यव्य॑मर्षति॒ तमी॑ मृजन्त्या॒यव॑: ॥
इन्द्रा॑य । प॒व॒ते॒ । मदः॑ । सोमः॑ । म॒रुत्व॑ते । सु॒तः । स॒हस्र॑ऽधारः । अति॑ । अव्य॑म् । अ॒र्ष॒ति॒ । तम् । ई॒म् इति॑ । मृ॒ज॒न्ति॒ । आ॒यवः॑ ॥
मदः मादकः सुतः अभिषुतः सोमः मरुत्वते मरुद्भिस्तद्वते इन्द्राय इन्द्रार्थं पवते क्षरति । ततः सहस्रधारः बहुधारोपेतः सोमः अव्यम् अविमयं पवित्रम् अति अर्षति अतिगच्छति । तम् इमं सोमम् आयवः मनुष्या ऋत्विजः मृजन्ति शोधयन्ति ॥
“Exhilarating, flows, when effused, for Indra attended by the Maruts; thousand-streamed he passes through the fleece; men cleanse him.”
Soma, the gladdening juice, flows pressed for Indra with his Marut host:
He hastens o'er the fleece with all his thousand streams: men make him bright and beautiful.
Soma purifies himself as the exhilarating drink, pressed for Indra along with the Maruts.
Possessed of a thousand streams he rushes beyond the sheep’s fleece. The Āyus groom him.
Dem Indra mit den Maruts strömt gepresst der helle Somatrank; In tausend Strömen rinnt er durch die Wolle hin, ihn reinigen die emsigen.
Für Indra läutert sich der Rauschtrank, für den Marutherrn der ausgepreßte Soma. In tausend Strahlen fließt er durch die Schafwolle; ihn machen die Ayu´s sauber.
Для Индры очищается пьянящий напиток,
Для сопровождаемого Марутами – выжатый сома.
В тысячу потоков он течет (через сито) из овечьей шерсти.
Это его начищают (люди) Аю.
पु॒ना॒नश्च॒मू ज॒नय॑न्म॒तिं क॒विः सोमो॑ दे॒वेषु॑ रण्यति । अ॒पो वसा॑न॒: परि॒ गोभि॒रुत्त॑र॒: सीद॒न्वने॑ष्वव्यत ॥
पु॒ना॒नः । च॒मू इति॑ । ज॒नय॑न् । म॒तिम् । क॒विः । सोमः॑ । दे॒वेषु॑ । र॒ण्य॒ति॒ । अ॒पः । वसा॑नः । परि॑ । गोभिः॑ । उत्ऽत॑रः । सीद॑न् । वने॑षु । अ॒व्य॒त॒ ॥
चमू । सप्तम्याः पूर्वसवर्णदीर्घः। चम्वोरधिषवणफलकयोः पुनानः पूयमानोऽभिषूयमाणः मतिं स्तुतिं जनयन् उत्पादयन् कविः क्रान्तप्रज्ञ एतादृशः सोमः देवेषु इन्द्रादिषु रण्यति। किंच अपः वसतीवरीः वसानः आच्छादयन् वनेषु काष्ठेषु पात्रेषु सीदन् सोमः गोभिः गोविकारैः क्षीरादिभिः परि अव्यत परिदीयते । आच्छाद्यते ॥
“Purified in the cups, exciting laudation, the sage Soma rejoices among the gods; clothed with the waters sitting in the wooden bowls, he is surrounded with the curds and milk.”
Purified in the bowl and gendering the hymn, wise Soma joys among the Gods.
Robed in the flood, the Mighty One hath clad himself with milk and settled in the vats.
Being purified in the cup, a poet begetting thought, Soma rejoices among the gods.
Clothing himself in waters, he has wrapped himself with cows as the higher (oblation), sitting in the woods [/wooden cups].
In Schalen rieselnd, Soma, Lied-erzeugend freut der weise bei den Göttern sich; In Flut gekleidet hat er sich mit Milch umhüllt, der mächt'ge, setzend sich ins Holz.
In dem Camugefäß sich läuternd, das fromme Denken erweckend ist der Seher Soma gern bei den Göttern. Er kleidet sich in Wasser, hat sich mit Milch umhüllt, der Trefflichste, und setzt sich in den Holzgefäßen nieder.
Очищаясь в чане, поэт, порождающий поэтическую мысль,
Сома находит удовольствие среди богов.
Рядясь в воды, (этот) лучший завернулся в (молоко) коров,
Сидя в деревянных (сосудах).
तवा॒हं सो॑म रारण स॒ख्य इ॑न्दो दि॒वेदि॑वे । पु॒रूणि॑ बभ्रो॒ नि च॑रन्ति॒ मामव॑ परि॒धीँरति॒ ताँ इ॑हि ॥
तव॑ । अ॒हम् । सो॒म॒ । र॒र॒ण॒ । स॒ख्ये । इ॒न्दो॒ इति॑ । दि॒वेऽदि॑वे । पु॒रूणि॑ । ब॒भ्रो॒ इति॑ । नि । च॒र॒न्ति॒ । माम् । अव॑ । प॒रि॒ऽधीन् । अति॑ । तान् । इ॒हि॒ ॥
हे इन्दो हे सोम तव सख्ये सखिकर्मणि अहं दिवेदिवे अन्वहं रारण। रणेः लिट्युत्तमे णलि रूपम् । हे बभ्रो बभ्रुवर्ण सोम पुरूणि बहूनि रक्षांसि मां तव सख्ये स्थितं नि अव चरन्ति नीचीनं चरन्ति बाधन्ते । ये मां बाधन्ते तान् परिधीन राक्षसांस्त्वम् अति इहि अतीत्य गच्छ। जहीति यावत् ॥
“In your friendship, Indu Soma, I have rejoiced day by day; many (rākṣasas) assail me, tawny-coloured (Soma); overcome these who surround me.”
O Soma, Indu, every day thy friendship hath been my delight.
Many fiends follow me; help me, thou Tawny-hued; pass on beyond these barriers.
O Soma, I rejoice in your fellowship (with me) every day, o drop.
Many things, o brown one, get me down—way down. Go past these
barriers.
Ich freue, Soma, Tag für Tag, o Indu, deiner Freundschaft mich; O flammendrother, vieles dringet auf mich ein, durchschreite alle Hemmungen.
In deiner Freundschaft, o Soma, bin ich Tag für Tag gern, o Saft. Viele böse Geister suchen mich heim, du Brauner; geh über diese Hemmnisse hinweg!
Я радуюсь, о сома, дружбе
С тобой, о капля, день за днем.
Много (неприятностей), о бурый, обрушиваются на меня:
Пройди сквозь эти преграды!
उ॒ताहं नक्त॑मु॒त सो॑म ते॒ दिवा॑ स॒ख्याय॑ बभ्र॒ ऊध॑नि । घृ॒णा तप॑न्त॒मति॒ सूर्यं॑ प॒रः श॑कु॒ना इ॑व पप्तिम ॥
उ॒त । अ॒हम् । नक्त॑म् । उ॒त । सो॒म॒ । ते॒ । दिवा॑ । स॒ख्याय॑ । ब॒भ्रो॒ इति॑ । ऊध॑नि । घृ॒णा । तप॑न्तम् । अति॑ । सूर्य॑म् । प॒रः । श॒कु॒नाःऽइ॑व । प॒प्ति॒म॒ ॥
हे बभ्रो बभ्रुवर्ण हे सोम उत अपि च नक्तम् उत अपि च दिवा अहोरात्रयोः सख्याय सख्यार्थं तव ऊधनि समीपे अहं रम इति शेषः । ते वयं घृणा दीप्त्या तपन्तं ज्वलन्तं परः परमस्थानस्थितं सूर्यं तदात्मकं त्वाम् अति पप्तिम । तत्र स्थितं त्वां प्राप्तुमतिपेतिम । कथमिव । शकुनाइव । यथा सुपर्णादयः पक्षिणः सूर्यमतिगच्छन्ति तद्वत् ॥ ‘ पत्लृ गतौ । अस्माच्छान्दसे लिटि ‘ तनिपत्योश्छन्दसि' इत्युपधालोपः ॥ ॥ १५ ॥
“I (delight) in your presence, tawny-coloured Soma, both day and night, for the sake of your friendship may we soar like birds far beyond the sun blazing with your light.”
Close to thy bosom am I, Soma, day and night. O Tawny-hued, for friendship sake.
Surya himself refulgent with his glow have we o'ertaken in his course like birds.
Both by night and by day, Soma, I am at your udder for fellowship with you, o brown one.
We have flown like birds far past the sun that scorches with its heat.
An deinem Euter, Soma, saug' ich Tag und Nacht, zur Freundschaft, flammendrother du, Wie Vögel fliegen über Sonnenglut wir fort, wenn sie uns sengt mit ihrem Strahl.
Und ich bin, o Soma, Nacht und Tag zur Freundschaft an deinem Euter, o Brauner. Über die heiß brennende Sonne hinaus sind wir gleich den großen Vögeln geflogen.
И днем, и ночью, о сома, (я готов)
К дружбе с тобой, о бурый, у (твоего) вымени.
Над знойно палящим солнцем на ту сторону
Улетели мы, как птицы.
मृ॒ज्यमा॑नः सुहस्त्य समु॒द्रे वाच॑मिन्वसि । र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं पु॑रु॒स्पृहं॒ पव॑माना॒भ्य॑र्षसि ॥
मृ॒ज्यमा॑नः । सु॒ऽह॒स्त्य॒ । स॒मु॒द्रे । वाच॑म् । इ॒न्व॒सि॒ । र॒यिम् । पि॒शङ्ग॑म् । ब॒हु॒लम् । पु॒रु॒ऽस्पृह॑म् । पव॑मान । अ॒भि । अ॒र्ष॒सि॒ ॥
हे सुहस्त्य। हस्ते भवा हस्त्या अङ्गुलयः । शोभनाङ्गुलिक सोम मृज्यमानः शोध्यमानस्त्वं समुद्रे अन्तरिक्षे कलशे वा वाचं शब्दम् इन्वसि प्रेरयसि । किंच हे पवमान पूयमान सोम पिशङ्गं हिरण्यैः पिशङ्गवर्णं बहुलं प्रभूतं पुरुस्पृहं बहुभिः स्पृहणीयं रयिं धनम् अभ्यर्षसि स्तोतॄणामभिक्षरसि प्रयच्छसि ॥
“Fair-fingered (Soma) being cleansed you utter a sound in the pitcher; you bring, Pavamāna, ample golden-hued much-coveted wealth.”
Deft-handcd! thou when purified liftest thy voice amid the sea.
Thou, Pavamana, makest riches flow to us, yellow, abundant, much-desifed.
While being groomed, dexterous one, you impel your speech upon the sea.
O self-purifying one, you rush toward ample, much-craved, golden
wealth.
Gereinigt sendest du zum Meer die Stimme, du an Händen schön, Du strömest grossen vielbegehrten Reichthum her, goldfarbenen, o flammender.
Im Meere sauber gemacht, du schöner Hände Würdiger, lässest du deine Stimme ausgehen. Du fließest zu rötlichem ausgebreitetem vielbegehrtem Reichtum, o Pavamana.
О направляемый умелыми руками, когда тебя начищают
В океане, ты подаешь голос.
Богатство красноватое, обильное, многожеланное
Струишь ты, о Павамана.
मृ॒जा॒नो वारे॒ पव॑मानो अ॒व्यये॒ वृषाव॑ चक्रदो॒ वने॑ । दे॒वानां॑ सोम पवमान निष्कृ॒तं गोभि॑रञ्जा॒नो अ॑र्षसि ॥
मृ॒जा॒नः । वारे॑ । पव॑मानः । अ॒व्यये॑ । वृषा॑ । अव॑ । च॒क्र॒दः॒ । वने॑ । दे॒वाना॑म् । सो॒म॒ । प॒व॒मा॒न॒ । निः॒ऽकृ॒तम् । गोभिः॑ । अ॒ञ्जा॒नः । अ॒र्ष॒सि॒ ॥
हे सोम वृषा वर्षिता त्वं मृजानः वसतीवरीभिर्मृज्यमानोऽलंक्रियमाणः अव्यये अविमये वारे वाले पवित्रे पवमानः पूयमानः सन् वने वननीय उदके काष्ठे कलशे वा अव चक्रदः अवक्रन्दसि शब्दायसे । ततो हे सोम हे पवमान त्वं गोभिः गव्यैः क्षीरादिभिः अञ्जानः अज्यमानः सन् निष्कृतं संस्कृतं देवानां स्थानम् अर्षसि गच्छसि ॥
“The showerer of benefits, cleansed and filtered in the woollen fleece, you cried aloud in the water; Soma Pavamāna, mixed with the curds and milk, you go to the prepared (station) of the gods.”
Making thee pure and bright in the sheep's long wool, tbou hast bellowed, steerlike, in the wood.
Thou flowest, Soma Pavamana, balmed with milk unto the special place of Gods.
Being groomed, purifying yourself on the sheep’s fleece, as bull you have roared down into the wood(en cup).
O self-purifying Soma, you rush to the rendezvous with the gods, being anointed with cows.
᳓
Gereinigt, flammend strömend durch des Widders Haar brüllt laut der Stier der Kufe zu, Du strömst, o Soma, flammender, mit Milch gesalbt zum Ort, wo du die Götter triffst.
Sauber gemacht, im Schafhaar dich läuternd brülle, wie der Bulle, auf die Holzkufe hinab! Du rinnst, o Soma Pavamana, mit Kuhmilch gesalbt, zum Treffort der Götter.
Начищенный в сите из овечьей шерсти Павамана,
(Этот) бык взревел в деревянном (сосуде).
На свидание с богами, о Сома-Павамана,
Ты течешь, умащенный коровьим (молоком).
पव॑स्व॒ वाज॑सातये॒ऽभि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ । त्वं स॑मु॒द्रं प्र॑थ॒मो वि धा॑रयो दे॒वेभ्य॑: सोम मत्स॒रः ॥
पव॑स्व । वाज॑ऽसातये । अ॒भि । विश्वा॑नि । काव्या॑ । त्वम् । स॒मु॒द्रम् । प्र॒थ॒मः । वि । धा॒र॒यः॒ । दे॒वेभ्यः॑ । सो॒म॒ । म॒त्स॒रः ॥
हे सोम विश्वानि सर्वाणि काव्या कविकर्माणि स्तोत्राण्यभिलक्ष्य वाजसातये अन्नलाभाय पवस्व क्षर । हे सोम देवेभ्यः देवानां मत्सरः मदकरः प्रथमः सर्वदेवानां मुख्यः त्वं समुद्रम् अन्तरिक्षं कलशं वा वि धारयः विशेषेण धारयसि ॥
“Flow, Soma, to all praises to procure food (for us); you, the exhilarator of the gods, are the chief supporter of the firmament.”
Flow on to win us strength, flow on to lofty lore of every kind.
Thou, Soma, as Exhilarator wast the first to spread the sea abroad for Gods.
Purify yourself to win the prize, (aiming) toward all products of poetic skill.
Soma, you, the exhilarating one, were [/are] the first to spread out the sea for the gods.
Zur Krafterlangung riesle du uns alle Sehergaben zu; Du Soma hast zuerst das Meer bereit gemacht den Göttern, du berauschender.
Läutere dich für alle Dichtergaben, um den Preis zu gewinnen! Du, der Berauschende, breitest als Erster das Meer für die Götter aus, o Soma.
Очищайся, (принося нам) все поэтические силы
Для захвата награды!
Ты первым простер океан
Для богов, о сома опьяняющий.
स तू प॑वस्व॒ परि॒ पार्थि॑वं॒ रजो॑ दि॒व्या च॑ सोम॒ धर्म॑भिः । त्वां विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्विचक्षण शु॒भ्रं हि॑न्वन्ति धी॒तिभि॑: ॥
सः । तु । प॒व॒स्व॒ । परि॑ । पार्थि॑वम् । रजः॑ । दि॒व्या । च॒ । सो॒म॒ । धर्म॑ऽभिः । त्वाम् । विप्रा॑सः । म॒तिऽभिः॑ । वि॒ऽच॒क्ष॒ण॒ । शु॒भ्रम् । हि॒न्व॒न्ति॒ । धी॒तिऽभिः॑ ॥
हे सोम सः तादृशस्त्वं पार्थिवं रजः लोकं प्रति दिव्यानि च रजांसि प्रति धर्मभिः धारकैः सह तु क्षिप्रं परि पवस्व परितः क्षर। हे विचक्षण विद्रष्टः सोम विप्रासः विप्रा मेधाविनः मतिभिः स्तुतिभिः धीतिभिः अङ्गुलीभिश्च शुभ्रं श्वेतवर्णं त्वां हिन्वन्ति प्रेरयन्ति ।
“Flow quickly, Soma, with your supports, to the terrestrial and celestial worlds; the sages express you radiant, O observer of all, with praises and with their fingers.”
Flow to the realm of earth, flow to the realm of heaven, O Soma, in thy righteous ways.
Fair art thou whom the sages, O Far-seeing One, urge onward with their songs and hymns.
Purify yourself all around the earthly realm and the heavenly ones, o Soma, in accordance with your ordinances.
O wide-gazing one, the inspired poets propel you, resplendent, with
their thoughts and insights.
Umriesle hell, o Soma du, nach deinem Brauch der Erde und des Himmels Raum, Dich, weiser, treiben Sänger durch Gebete an, durch Lieder dich, den glänzenden.
Läutere dich doch, die irdische Welt umkreisend und die himmlischen Räume nach der Ordnung, o Soma! Dich, den Glänzenden, treiben die Redekundigen mit Dichtungen, mit Gebeten an, du Weitschauender.
Очищайся же, (обегая) вокруг земного пространства
И небесных, о сома, как (тебе) свойственно!
Вдохновенные (поэты) поторапливают тебя,
Сверкающего, о смотрящий далеко, (своими) произведениями и (молитвами).
पव॑माना असृक्षत प॒वित्र॒मति॒ धार॑या । म॒रुत्व॑न्तो मत्स॒रा इ॑न्द्रि॒या हया॑ मे॒धाम॒भि प्रयां॑सि च ॥
पव॑मानाः । अ॒सृ॒क्ष॒त॒ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । धार॑या । म॒रुत्व॑न्तः । म॒त्स॒राः । इ॒न्द्रि॒याः । हयाः॑ । मे॒धाम् । अ॒भि । प्रयां॑सि । च॒ ॥
पवमानाः पूयमानाः सोमाः धारया आत्मीयया पवित्रम् अतीत्य असृक्षत सृज्यन्ते । कीदृशाः । मरुत्वन्तः मरुद्भिर्युक्ताः मत्सराः मदकराः इन्द्रियाः इन्द्रजुष्टाः। मेधां स्तुतिं प्रयांसि अन्नानि च अभिलक्ष्य स्तोतृभ्यः उभयं कर्तुं वा हयाः गन्तार एते सृज्यन्ते ॥
“Your purified juices are let flow through the filter in a stream accompanied by the Maruts, exhilarating plural asing Indra, swift-moving, bringing praise and food.”
Over the cleansing sieve have flowed the Pavamanas in a stream,
Girt by the Maruts, gladdening, Steeds with Indra's stiength, for wisdom and for dainty food.
Purifying themselves, they have been set loose across the filter in a steam—
the exhilarating coursers, fit for Indra along with the Maruts, toward wisdom [/the ritual meal] and pleasing offerings.
Ergossen sind die flammenden im Strome durch das Somasieb, Die lust'gen Rosse Indra's und der Marutschar zum Opfer und zum Labetrunk.
Sich läuternd sind sie im Strome durch die Seihe gesprengt, von den Marut begleitet, berauschend, die indrischen Rosse, um Erkenntnis und Erquickung zu bringen.
Разлились (соки-) Паваманы
Потоком через (цедилку),
Сопровождаемые Марутами, пьянящие кони Индры,
(Чтоб дать нам) мудрость (и) жертвенные услады.
अ॒पो वसा॑न॒: परि॒ कोश॑मर्ष॒तीन्दु॑र्हिया॒नः सो॒तृभि॑: । ज॒नय॒ञ्ज्योति॑र्म॒न्दना॑ अवीवश॒द्गाः कृ॑ण्वा॒नो न नि॒र्णिज॑म् ॥
अ॒पः । वसा॑नः । परि॑ । कोश॑म् । अ॒र्ष॒ति॒ । इन्दुः॑ । हि॒या॒नः । सो॒तृऽभिः॑ । ज॒नय॑न् । ज्योतिः॑ । म॒न्दनाः॑ । अ॒वी॒व॒श॒त् । गाः । कृ॒ण्वा॒नः । न । निः॒ऽनिज॑म् ॥
अपः वसतीवरीः वसानः आच्छादयन् सोतृभिः अभिषुण्वद्भिः हियानः प्रेर्यमाणः इन्दुः सोमः कोशं कलशं परि अर्षति प्रति गच्छति । किंच ज्योतिः दीप्तिं जनयन् उत्पादन गाः गव्यानि क्षीरादीनि निर्णिजम् आत्मनो रूपं कृण्वानः कुर्वन् मिश्रयन् सोऽयं सोमः । नः संप्रत्यर्थे । इदानीं मन्दनाः स्तुतीः अवीवशत् कामयते । ‘वश कान्तौ । लुङि चङि रूपम् ॥ ॥१६॥
“Indu clothed with waters effused by the worshippers rushes to the receptacle, genitive rating light, identifying its form with the (products of the) kine, he covets now (our) praises.”
Urged onward by the pressers, clad in watery robes, Indu is speeding to the vat.
He gendering light, hath made the glad Cows low, while he takes them as his garb of state.
Clothing himself in the waters, he rushes around the cask, the drop being propelled by the pressers.
Begetting the light, he has made the delighting cows bellow, making the cows as if into his fresh garment.
In Flut gekleidet strömt er zu dem Fass hindurch von Pressern Indu ausgesandt, Licht zeugend schreit die Küh' er an, die ihn erfreun, die Milch anlegend wie ein Kleid.
In Wasser sich hüllend umfließt er die Kufe, der von den Pressenden zur Eile getriebene Saft. Licht hervorbringend hat er die Jubellieder lautbar gemacht, indem er die Kuhmilch gleichsam zu seinem Festgewand macht.
Рядясь в воды, он течет кругами по сосуду,
Сок сомы, приведенный в движение выжимателями.
Порождая свет, он вызвал мычание радостных
Коров, как бы создавая себе праздничный наряд.