Sukta 9.15
ऋषिअसितः काश्यपो देवलो वा
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र8
छन्दगायत्री
ए॒ष धि॒या या॒त्यण्व्या॒ शूरो॒ रथे॑भिरा॒शुभि॑: । गच्छ॒न्निन्द्र॑स्य निष्कृ॒तम् ॥
ए॒षः । धि॒या । या॒ति॒ । अण्व्या॑ । शूरः॑ । रथे॑भिः । आ॒शुऽभिः॑ । गच्छ॑न् । इन्द्र॑स्य । निः॒ऽकृ॒तम् ॥
एषः सोमः शूरः विक्रान्तः हे सोम दिव्यानि पार्थिवानि च विश्वानि सर्वाणि वसूनि धनानि परि मर्मृशत् परिमृशन् परिगृह्णन् अस्मयुः अस्मान् कामयमानः याहि आगच्छ। एवमभिषुण्वन् रसं संबोध्य ब्रूते ॥ ॥ ४ ॥
अण्व्या अङ्गुल्याभिषुतः धिया कर्मणा याति गच्छति । कं देशं प्रति । उच्यते । इन्द्रस्य निष्कृतं स्थानं दिवं प्रति रथेभिः रथैः आशुभिः शीघ्रगामिभिः गच्छन् इन्द्रेण रथेऽवस्थाप्य स्वस्थाननयनाय । अङ्गुल्याभिषूयमाणः सन् होमद्वाराग्निं निष्पीडनद्वारा पात्रं वा गच्छतीत्यर्थः ॥
“This heroic Soma expressed by the fingers proceeds by the sacrifice, hastening with swift chariots to Indra's above.”
THROUGH the fine fingers, with the song, this Hero comes with rapid ears,
Going to Indra's special place.
This one drives with insight along the fine (fleece), a champion with his swift chariots,
going to his encounter with Indra.
Er eilt mit Fleiss durchs feine Sieb mit raschem Wagen er, der Held, Dahin, wo er den Indra trifft.
Dieser mit Kunst durch die Seihe geläutert zieht aus, der Held mit raschen Wagen, und geht zum Treffort des Indra.
Этот силой поэтической мысли движется через мелкое (сито),
Герой на быстрых колесницах.
Отправляясь на свидание с Индрой.
ए॒ष पु॒रू धि॑यायते बृह॒ते दे॒वता॑तये । यत्रा॒मृता॑स॒ आस॑ते ॥
ए॒षः । पु॒रु । धि॒या॒ऽय॒ते॒ । बृ॒ह॒ते । दे॒वऽता॑तये । यत्र॑ । अ॒मृता॑सः । आस॑ते ॥
एषः सोमः पुरु बहुलं धियायते धियं कर्मेच्छति । धीशब्दाद्यकारोपजनः । यद्वा । द्वितीयार्थे तृतीया छान्दसश्चालुक् । कस्मै । बृहते महते देवतातये यज्ञाय। यत्र यस्मिन् यज्ञे अमृतासः अमृता देवाः आसते वसन्ति तदर्थम् ॥
“This Soma engages in many holy rites for the great sacrifice where the immortals sit.”
In holy thought he ponders much for the great worship of the Gods.
Where the Immortals have their seat.
This one exercises his insight on many things for the divine assemblage on high, where the immortals have their seats.
Viel heil'ge Werke führt er aus für das erhabne Götterfest, Im Sitze der Unsterblichen.
Dieser bedenkt vieles für den hohen Gottesdienst, bei dem die Unsterblichen sitzen.
Этот обдумывает многое
Для высокой службы богам
(Там,) где сидят бессмертные.
ए॒ष हि॒तो वि नी॑यते॒ऽन्तः शु॒भ्राव॑ता प॒था । यदी॑ तु॒ञ्जन्ति॒ भूर्ण॑यः ॥
ए॒षः । हि॒तः । वि । नी॒य॒ते॒ । अ॒न्तरिति॑ । शु॒भ्रऽव॑ता । प॒था । यदि॑ । तु॒ञ्जन्ति॑ । भूर्ण॑यः ॥
एषः सोमः हितः निहितः हविर्धाने वि नीयते तस्मात् स्थानादाहवनीयं प्रति । अन्तः तयोर्मध्यदेशे शुभ्रावता शोभावता पथा मार्गेण यदि यदा तुञ्जन्ति प्रयच्छन्ति देवेभ्यः भूर्णयः भरणशीला अध्वर्वाप दयः। तदा वि नीयत इति समन्वयः ॥
“plural ced (in the cart) he is brought by a brilliant path when the offerers of the libation present him.”
Like a good horse is he led out, when on the path that shines with light
The mettled steeds exert their strength.
This one, propelled, is led through and within (the filter) along the path of beauty, when the fervent thrust him on.
Er wird entsandt und fortgeführt auf seinem glanzbegabten Weg, Wenn ihn ergiessen Eifrige.
Dieser wird zur Eile getrieben in die Seihe hinein abgeleitet auf dem von strahlenden Rossen befahrenen Wege, wenn sie ihn eifrig herausschlagen.
Этот, посланный (жрецом), проводится
Вглубь (сосуда) сверкающим путем,
Когда (его) выбивают усердные (жрецы).
ए॒ष शृङ्गा॑णि॒ दोधु॑व॒च्छिशी॑ते यू॒थ्यो॒३॒॑ वृषा॑ । नृ॒म्णा दधा॑न॒ ओज॑सा ॥
ए॒षः । शृङ्गा॑णि । दोधु॑वत् । शिशी॑ते । यू॒थ्यः॑ । वृषा॑ । नृ॒म्णा । दधा॑नः । ओज॑सा ॥
एषः सोमः शृङ्गाणि शृङ्गवदुन्नतानंशूनभिषवकाले दोधुवत् धूनोति। यूथ्यः यूथार्हो यूथपतिः वृषा वृषभो यथा शिशीते तीक्ष्णे शृङ्गे धूनोति तद्वत् । कीदृश एषः। ओजसा बलेन नृम्णा नृम्णानि धनानि दधानः अस्मदर्थं धारयन् ॥
“He tosses his horns as a bull, the lord of the herd, sharpens his, bearing treasures (for us) by his might.”
He brandishes his horns on high, and whets them Bull who leads the herd,
Doing with might heroic deeds.
This one, the bull of the herd, sharpens his horns, ever shaking them, deploying his manly powers with his might.
Er wetzt die Hörner, schüttelt sie, der Stier der Heerde, wenn er sich Mit Mannesthaten kräftig schmückt.
Dieser wetzt hin und her schüttelnd seine Hörner, der Herdenbulle, durch seine Kraft Mannesmut annehmend.
Этот оттачивает рога,
Потрясая (ими), бык в стаде,
Проникаясь мужеством с (огромной) силой.
ए॒ष रु॒क्मिभि॑रीयते वा॒जी शु॒भ्रेभि॑रं॒शुभि॑: । पति॒: सिन्धू॑नां॒ भव॑न् ॥
ए॒षः । रु॒क्मिऽभिः॑ । ई॒य॒ते॒ । वा॒जी । शु॒भ्रेभिः॑ । अं॒शुऽभिः॑ । पतिः॑ । सिन्धू॑नाम् । भव॑न् ॥
एषः सोमः रुक्मिभिः अध्वर्वाम्दिभिः सह ईयते गच्छति। कीदृश एषः । वाजी वेजनवान् शुभ्रेभिः शुभ्रैर्दीप्तैः अंशुभिः विशिष्टः । अथवा रुक्मिभिरित्येतदप्यंशुविशेषणम् । सिन्धूनां स्यन्दमानानां रसानां पतिः भवन् य ईयत इति ॥
“He proceeds along impetuous with goldenbrilliant rays, the lord of streams.”
He moves, a vigorous Steed, adorned with beauteous rays of shining gold,
Becoming Sovran of the streams.
This one, a prizewinning horse, speeds with his beautiful bright shoots, becoming the lord of the rivers.
Mit goldnen Strahlen eilet er, mit glänzenden, das schnelle Ross, Er, welcher Herr der Ströme ist.
Dieser schießt als Preisrenner mit den goldgeschmückten strahlenden Zweigen, den Strahlen dahin, indem er der Herr der Ströme wird.
Этот завоеватель награды бросается
Со (своими) сверкающими прекрасными стеблями,
Являясь господином рек.
ए॒ष वसू॑नि पिब्द॒ना परु॑षा ययि॒वाँ अति॑ । अव॒ शादे॑षु गच्छति ॥
ए॒षः । वसू॑नि । पि॒ब्द॒ना । परु॑षा । य॒यि॒ऽवान् । अति॑ । अव॑ । शादे॑षु । ग॒च्छ॒ति॒ ॥
एषः सोमः वसूनि आच्छादकानि पिब्दना पिब्दनानि पीडितानि रक्षांसि परुषा पर्वणा अति अतिक्रम्य ययिवान् गच्छन् शादेषु शातनीयेषु रक्षःसु अव गच्छति ॥
“Overpowering at the juncture of time the discomfited concealers (the rākṣasas), he descends upon those doomed to destruction.”
He, over places rough to pass, bringing rich treasures closely packed.
Descends into the reservoirs.
This one, having journeyed along the “articulation” (of the fleece) toward the “plodding goods” [=cows],
goes down into the grasses.
Wenn durch die Flocken er geeilt, so dringt zu festen Gütern er, Geht nieder in die Eimer dann.
Dieser, wenn er mit dem Stengelglied durch die Seihe hindurchgegangen ist, findet die dauerhaften Schätze in seinen Trieben.
Этот, (расставшись) с узловатостью, пройдя через (цедилку),
Спускается, (создавая) прочные блага
В (мягких) побегах.
ए॒तं मृ॑जन्ति॒ मर्ज्य॒मुप॒ द्रोणे॑ष्वा॒यव॑: । प्र॒च॒क्रा॒णं म॒हीरिष॑: ॥
ए॒तम् । मृ॒ज॒न्ति॒ । मर्ज्य॑म् । उप॑ । द्रोणे॑षु । आ॒यवः॑ । प्र॒ऽच॒क्रा॒णम् । म॒हीः । इषः॑ ॥
आयवः मनुष्या ऋत्विजः एतं सोमं मर्ज्यं मार्जनीयम् उप मृजन्ति । निष्पीडयन्तीत्यर्थः । कुत्र । द्रोणेषु द्रोणकलशेषु । कीदृशम् । महीरिषः महान्त्यन्नानि प्रचक्राणं कुर्वाणम् । प्रभूतरसस्राविणमित्यर्थः ॥
“The priests express into the vessels this juice which is to be purified, the bestower of abundant food.”
Men beautify him in the vats, him worthy to be beautified,
Him who brings forth abundant food.
This one worthy of grooming do the Āyus groom in the wooden cups, when he has produced great refreshments.
Ihn läutern, den man läutern muss, der grossen Labetrunk verschafft, Die Männer in dem Somatrog.
Diesen Putzwerten putzen die Ayu´s in den Holzgefäßen, der große Labsale hervorbringt.
Этого достойного начищения начищают
Аю в деревянных сосудах,
(Его) создающего великие услады.
ए॒तमु॒ त्यं दश॒ क्षिपो॑ मृ॒जन्ति॑ स॒प्त धी॒तय॑: । स्वा॒यु॒धं म॒दिन्त॑मम् ॥
ए॒तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्यम् । दश॑ । क्षिपः॑ । मृ॒जन्ति॑ । स॒प्त । धी॒तयः॑ । सु॒ऽआ॒यु॒धम् । म॒दिन्ऽत॑मम् ॥
त्यं तम् एतमु एतमेव सोमं दश क्षिपः दशाङ्गुलयः मृजन्ति परिचरन्ति । सप्त धीतयः सप्त ऋत्विजश्च । ऋत्विजोऽङ्गुलिभिर्मृजन्तीत्यर्थः कीदृशमेतम् । स्वायुधं शोभनायुधं मदिन्तमं मादयितृतमम्। रक्षोहननसामर्थ्यप्रदर्शनाय स्वायुधशब्दश्रवणम् ॥ ॥ ५ ॥
“The ten fingers, the seven priests, express this (juice), well-weaponed, and yielding great exhilaration.”
Him, even him, the fingers ten and the seven songs make beautiful,
Well-weaponed, best of gladdeners.
This one here the ten fingers and the seven insights groom,
the most exhilarating one possessing good weapons.
Ja ihn, den schönbewaffneten, ihn läutern, den berauschendsten, Zehn Finger, sieben Bräuche ihn.
Diese selben putzen die zehn Finger, die sieben Gebete, der gute Waffen führt, den Berauschendsten.
Этого самого начищают
Десять пальцев, семь молитв,
(Его,) прекрасно вооруженного, самого пьянящего.