Sukta 9.68
ऋषिवत्सप्रिर्भालन्दनः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र10
छन्दजगती
प्र दे॒वमच्छा॒ मधु॑मन्त॒ इन्द॒वोऽसि॑ष्यदन्त॒ गाव॒ आ न धे॒नव॑: । ब॒र्हि॒षदो॑ वच॒नाव॑न्त॒ ऊध॑भिः परि॒स्रुत॑मु॒स्रिया॑ नि॒र्णिजं॑ धिरे ॥
प्र । दे॒वम् । अच्छ॑ । मधु॑ऽमन्तः । इन्द॑वः । असि॑स्यदन्त । गावः॑ । आ । न । धे॒नवः॑ । ब॒र्हि॒ऽसदः॑ । व॒च॒नाऽव॑न्तः । ऊध॑ऽभिः । प॒रि॒ऽस्रुत॑म् । उ॒स्रियाः॑ । निः॒ऽनिज॑म् । धि॒रे॒ ॥
मधुमन्तः मादकरससंयुक्ताः इन्दवः सोमाः देवं द्योतमानं सोमात्मकमिन्द्रम् अच्छ प्रति प्र असिष्यदन्त प्रस्यन्दन्ते । ग्रहादिषु प्रक्षरन्ति । स्यन्दतेर्ण्यन्तस्य लुङि चङि रूपम् । तत्र दृष्टान्तः । गाव आ न धेनवः । पयस्विन्यः प्रीणयित्र्यो गावो यथा वत्सं प्रति पयांसि प्रस्रवन्ति तद्वत्। किंच बर्हिषदः बर्हिषि सीदन्तः वचनावन्तः हम्भारवादिशब्दवन्तः उस्रियाः । गोनामैतत् । तादृश्यो गावः ऊधभिः पयोधारकैः स्वैः स्वैरूधभिः परिस्रुतं परितः स्रवणशीलं निर्णिजं शुद्धं पयोभूतं सोमरसं धिरे दधिरे । इन्द्रार्थं धारयन्ति ॥
“The exhilarating Soma-juices flow towards the shining (Indra), as kine (have to their calves); the lowing kine sitting on the barhis grass hold in their udders the pure (juice) welling up.”
THE drops of Soma juice like cows who yield their milk have flowed forth, rich in meath, unto the Shining One,
And, seated on the grass, raising their voice, assumed the milk, the covering robe wherewith the udders stream.
Forth toward the god have the honeyed drops flowed, like milk-cows. Sitting on the ritual grass, provided with speech, with (full) udders, they have assumed as their swirling raiment the ruddy (cows’ milk).
Die honigsüssen Indutränke sind geströmt zum Gotte hin wie Mutterkühe zu dem Kalb, Mit Eutern rauschend legten sitzend auf der Streu die Milch sie an als schönes wallendes Gewand.
Dem Gott sind die süßen Säfte zugeteilt wie die Milchkühe zu ihrem Kalbe. Auf dem Barhis sitzend, redelustig, mit vollen Eutern, haben sie die Milch der Kühe zu ihrem umflutenden Festkleid gemacht.
Вперед к богу потекли медовые
Капли, словно дойные коровы (к телятам).
Усевшись на жертвенную солому, речистые, они взяли себе
Коров с (полным) выменем как растекшийся праздничный наряд.
स रोरु॑वद॒भि पूर्वा॑ अचिक्रददुपा॒रुह॑: श्र॒थय॑न्त्स्वादते॒ हरि॑: । ति॒रः प॒वित्रं॑ परि॒यन्नु॒रु ज्रयो॒ नि शर्या॑णि दधते दे॒व आ वर॑म् ॥
सः । रोरु॑वत् । अ॒भि । पूर्वाः॑ । अ॒चि॒क्र॒द॒त् । उ॒प॒ऽआ॒रुहः॑ । श्र॒थय॑न् । स्वा॒द॒ते॒ । हरिः॑ । ति॒रः । प॒वित्र॑म् । प॒रि॒ऽयन् । उ॒रु । ज्रयः॑ । नि । शर्या॑णि । द॒ध॒ते॒ । दे॒वः । आ । वर॑म् ॥
रोरुवत् कलशादिकं प्रति अत्यन्तं शब्दं कुर्वन् सः सोमः पूर्वाः मुख्याः स्तोतॄणां स्तुतीः अभि अचिक्रदत् अभिमुखमध्वनयत् । स्तुतयः साधीयस्य इति प्रतिध्वनिमङ्गीकारमकार्षीदित्यर्थः । किंच हरिः हरितवर्णः उपारुहः । रोहतेस्ताच्छीलिकः क्विप् । उपारोहणशीला ऊर्ध्वं प्रादुर्भवनशीला ओषधीः श्रथयन् अग्रे विश्लेषयन् स्वादते स्वादूकरोति । ताः फलिनीः कुर्वन स्वादुयुक्ता विदधातीत्यर्थः । तथा पवित्रम् अविवालात्मकं दशापवित्रं तिरः तिरस्कृत्य पात्राणि प्रत्यात्मनः क्षरणकाले पवित्रं व्यवधायकं कृत्वा परियन् परितो गच्छन् सोमः उरु महान्तं ज्रयः वेगं करोति । ततः शर्याणि । ' शृ हिंसायाम् ' । हिंसितव्यानि यद्वा शरेण हन्तव्यानि रक्षांसि नि दधते निक्षिपति न्यक्करोति । हिनस्तीति यावत् । पश्चात् देवः दीप्यमानः सोमः वरं वरणीयं धनं सोमदातृभ्यो यजमानेभ्यः आ दधते आधारयति । प्रयच्छतीत्यर्थः । दधातेः लेट्यडागमे ‘ घोर्लोपो लेटि वा ' इत्याकारलोपः ॥
“He with a noise re-echoes the principal (praises), separating the growing herbs, the green-tinted (Soma) sweetens them; passing through the filter, (he exerts) great speed, he annihilates the rākṣasas, the shining (Soma) bestows wealth (upon the worshippers).”
He bellows with a roar arourd the highest twigs: the Tawny One is sweetened as he breaks them up.
Then passing through the sieve into the ample room, the God throws off the dregs according to his wish.
Bellowing continually he has cried out to the (cows) in front; loosening his shoots, the tawny one becomes sweet.
Across the filter, circling around the broad expanse, the god will lay
down his stems at will.
Die frühern Stuten brüllt der goldne wiehernd an, des Stengels Sprossen lösend freuet sich der Hengst; Hineilend durch die Seihe in den weiten Raum, schiesst nieder seine Pfeile, wie er will, der Gott.
Laut brüllte er auf die vorausgehenden Kühe los. Wenn er die Zweige auflöst, wird der Goldgelbe schmackhaft. Durch die Seihe in breitem Strome umlaufend legt der Gott seine Stacheln nach Wunsch ab.
Громко ревя, он заржал идущим впереди (коровам).
Ослабляя побеги, золотистый становится вкусным.
Проходя через цедилку на широкий простор,
Бог легко расстается со (своими) волокнами.
वि यो म॒मे य॒म्या॑ संय॒ती मद॑: साकं॒वृधा॒ पय॑सा पिन्व॒दक्षि॑ता । म॒ही अ॑पा॒रे रज॑सी वि॒वेवि॑ददभि॒व्रज॒न्नक्षि॑तं॒ पाज॒ आ द॑दे ॥
वि । यः । म॒मे । य॒म्या॑ । सं॒य॒ती इति॑ स॒म्ऽय॒ती । मदः॑ । सा॒का॒म्ऽवृधा॑ । पय॑सा । पिन्व॑त् । अक्षि॑ता । म॒ही इति॑ । अ॒पा॒रे इति॑ । रज॑सी॒ इति॑ । वि॒ऽवेवि॑दत् । अ॒भि॒ऽव्रज॑न् । अक्षि॑तम् । पाजः॑ । आ । द॒दे॒ ॥
यः मदः । माद्यत्यनेनेति मदः सोमरसः । यम्या युगलभूते संयती परस्परं संगच्छमाने द्यावापृथिव्यौ वि ममे विशेषेण निर्मितवान् ततः ते साकंवृधा सहैव वर्धनशीले तथा अक्षिता अक्षीणे सामर्थ्यवत्यौ यथा भविष्यतः तथा स सोमः पयसा पयोरूपेण स्वीयरसेन पिन्वत् असिञ्चत् । अवर्धयदिति यावत् । किंच मही महत्यौ अत एव अपारे पर्यन्तरहिते रजसी । द्यावापृथिवीनामैतत् । ते द्यावापृथिव्यौ विवेविदत् । ‘ विद ज्ञाने ' । यङ्लुकि शतरि रूपम् । अभ्यासस्वरः । इयं पृथिवीयं द्यौरिति सर्वेषां विविच्य तेजसा प्रज्ञापयन् अभिव्रजन् अभितः सर्वतो गच्छन् स सोमः अक्षितम् अक्षीणमविनश्वरं पाजः बलम् आ ददे स्वीकृतवान् । अत्यन्तं बलवानभवदित्यर्थः ॥
“The exhilarating (Soma) who constructed the twin united (heaven and earth) does by means of his juice maintain them growing together, imperishable; he has distinguished these two great unbounded worlds, wandering everywhere, he has assumed imperishable strength.”
The gladdening drink that measured out the meeting Twins fills full with milk the Eternal Ever-waxing Pair.
Bringing to light the Two great Regions limitless, moving above them he gained sheen that never fades.
The exhilarating drink, which measured across the converging twin sisters [=Heaven and Earth], swelled those two imperishable ones,
grown strong simultaneously, with imperishable milk.
Continually rediscovering the two great, unbounded world-halves,
advancing upon imperishable (space), he assumed his full dimension.
Der Trank, durchmessend das vereinte Weltenpaar, erfüllt mit Milch die gleicherwachsnen ewigen; Als er die grossen unbegrenzten Bäume fand, so nahm hineilend Glanz er an, der nie vergeht.
Der Rauschtrank, der die sich vereinigenden Zwillingsschwestern durchmessen hat, er läßt die beiden zusammen Aufgewachsenen von unverwüstlicher Milch quellen. Der die beiden großen endlosen Welten genau kennt, er nimmt bei seinem Kommen seine unverwüstliche Erscheinungsform an.
Пьянящий напиток, который измерил двух соединенных (сестер-) близнецов,
Выросших вместе, переполняет их непреходящим молоком.
Хорошо зная два великих бескрайных пространства,
Отправляясь (им) навстречу, он принимает непреходящую форму.
स मा॒तरा॑ वि॒चर॑न्वा॒जय॑न्न॒पः प्र मेधि॑रः स्व॒धया॑ पिन्वते प॒दम् । अं॒शुर्यवे॑न पिपिशे य॒तो नृभि॒: सं जा॒मिभि॒र्नस॑ते॒ रक्ष॑ते॒ शिर॑: ॥
सः । मा॒तरा॑ । वि॒ऽचर॑न् । वा॒जऽय॑न् । अ॒पः । प्र । मेधि॑रः । स्व॒धया॑ । पि॒न्व॒ते॒ । प॒दम् । अं॒शुः । यवे॑न । पि॒पि॒शे॒ । य॒तः । नृऽभिः॑ । सम् । जा॒मिऽभिः॑ । नस॑ते । रक्ष॑ते । शिरः॑ ॥
मेधिरः । 'मेधारथाभ्यामिरनिरचौ' (पा. सू. ५.२.१०९.३) इतरन्प्रत्ययो मत्वर्थीयः । मेधावान् प्राज्ञः सः सोमः मातरा मातरौ जगतो निर्मात्र्यौ द्यावापृथिव्यौ विचरन् अन्तरेणात्यन्तं चरन् तथा अपः अन्तरिक्षस्थितान्युदकानि वाजयन् प्रेरयन् । वजेर्ण्य॑न्तस्य शतरि रूपम् । तादृशः स्वधया सक्तुलक्षणेनान्नेन सह पदं स्वस्थानमुत्तरवेदिरूपं प्र पिन्वते प्रकर्षेणाप्याययति । ततः नृभिः कर्मनेतृभिर्ऋत्विग्भिः यतः संयतः अंशुः सोमः यवेन पिपिशे । ‘ पिश अवयवे'। अवयवत्वेन कृतः । मिश्रित इत्यर्थः । सोमस्तु यवसक्तुभिः श्रीयते खलु। सोऽयं जामिभिः एकस्मात्पाणेरुत्पन्नाभिरङ्गुलीभिः सं नसते संगच्छते च । शिरः शीर्णं भूतजातं रक्षते च । स्वीयरसेन रक्षति पोषयति । नसतिर्गतिकर्मा । ‘चादिलोपे विभाषा' इति न निघातः ॥
“The wise (Soma) wandering through the two worlds, sending forth the waters, flattens his station with food; the Soma-juice collected by the priests is mixed with the barley; it is united by the fingers; it protects the head.”
Wandering through, the Parents, strengthening the floods, the Sage makes his place swell with his own native might.
The stalk is mixed with grain: he comes led by the men together with the sisters, and preserves the Head.
Wandering between the two mothers [=Heaven and Earth], stirring up the waters, the wise one swells his own footprint by his
independent power.
The plant is ornamented with grain when he is held by men; while he joins with his female kin [=fingers], he guards his own head.
Das Aelternpaar durchschreitend, Fluten sendend, tränkt der weise reichlich seinen Sitz aus eigner Lust; Mit Gerste schmückt, gelenkt von Männern, sich der Saft, vermählet sich den Schwestern und beschützt das Haupt.
Seine beiden Mütter durchlaufend, die Gewässer anspornend macht der Weise aus eigenem Antrieb seine Stätte überquellen. Der Stengel wird mit Gerstenkörnern gefärbt, von den Herren gezügelt. Während er den Schwestern beiwohnt, schützt er sein Haupt.
Проходя через (два мира, своих) двух матерей, поощряя воды,
Мудрый переполняет по своему желанию (свое) место.
Сок украшается ячменем, направляемый мужами.
Соединяясь с кровными сестрами, он сохраняет голову.
सं दक्षे॑ण॒ मन॑सा जायते क॒विॠ॒तस्य॒ गर्भो॒ निहि॑तो य॒मा प॒रः । यूना॑ ह॒ सन्ता॑ प्रथ॒मं वि ज॑ज्ञतु॒र्गुहा॑ हि॒तं जनि॑म॒ नेम॒मुद्य॑तम् ॥
सम् । दक्षे॑ण । मन॑सा । जा॒य॒ते॒ । क॒विः । ऋ॒तस्य॑ । गर्भः॑ । निऽहि॑तः । य॒मा । प॒रः । यूना॑ । ह॒ । सन्ता॑ । प्र॒थ॒मम् । वि । ज॒ज्ञ॒तुः॒ । गुहा॑ । हि॒तम् । जनि॑म । नेम॑म् । उत्ऽय॑तम् ॥
प्रसङ्गात् सोमसूर्ययोराविर्भावमाह । दक्षेण प्रवृद्धेन मनसा सह सं जायते पृथिव्याः सम्यग्जायते । तथा ऋतस्य उदकस्यैव गर्भः गर्भस्थानीयः । यद्वा । सत्यस्य यज्ञस्य मध्ये गर्भः शब्दनीयः स्तुत्यः । स एव सोमः परः परस्तादन्तरिक्षे यमा यमेन नियमेन देवैः निहितः सः । सूर्याद्धि वृष्टिर्भवति । तस्मात्सोमः सूर्यात्मकतयावस्थित इत्यर्थः । एवं यूना। ह इत्यवधारणे। युवानावेव सन्तौ तौ प्रथमं जननकाले वि जज्ञतुः । अयं सोमोऽयं सूर्य इति विशेषेण ज्ञायते । तयोश्चार्धं जनिम जन्म गुहा गुहायां हितं निहितं भवति । तयोः नेमम् अर्धं च उद्यतं प्रकाशितं भवति । दिवा सूर्यः प्रादुर्भवति रात्री चन्द्रमा इ ति ॥ ॥ १९ ॥
“The sage (Soma) is born with developed mind; having his plural ce in the womb of the water, he is deposited (by the gods) by rule from far off; even when young these two were distinct; the birth (of one half) was plural ced in secret, the (other) half was visible.”
With energetic intellect the Sage is born, deposited as germ of Law, far from the Twins.
They being young at first showed visibly distinct the Creature that is half-concealed and half-exposed.
Along with skill and mind the poet is born; the embryo of truth was deposited beyond the twins [=Heaven and Earth].
Those two were the first to recognize that there were two youths: the (one) birth deposited in secret and the other held aloft.
Der weise ist durch starke Geisteskraft erzeugt, als Spross des Rechtes hinters Zwillingspaar versetzt; Sie beide, jung noch, sahen da zuerst den Spross, der im Verborgnen lag, noch nicht herausgeholt.
Der Seher wird gleich mit dem rechten Verstand geboren. Das Kind der Wahrheit war vor den Zwillingen verborgen. Als Jüngling haben sie ihn zuerst ausfindig gemacht. Verborgen ist seine eine Geburt, die andere ist, wenn er dargebracht wird.
Поэт рождается вместе с силой действия (и) мыслью,
Зародыш (вселенского) закона, спрятанный по ту сторону близнецов.
Еще совсем юными они сразу же распознали (его).
(Его) рождение держалось втайне; другое (рождение) выставлено (на обозрение).
म॒न्द्रस्य॑ रू॒पं वि॑विदुर्मनी॒षिण॑: श्ये॒नो यदन्धो॒ अभ॑रत्परा॒वत॑: । तं म॑र्जयन्त सु॒वृधं॑ न॒दीष्वाँ उ॒शन्त॑मं॒शुं प॑रि॒यन्त॑मृ॒ग्मिय॑म् ॥
म॒न्द्रस्य॑ । रू॒पम् । वि॒वि॒दुः॒ । म॒नी॒षिणः॑ । श्ये॒नः । यत् । अन्धः॑ । अभ॑रत् । प॒रा॒ऽवतः॑ । तम् । म॒र्ज॒य॒न्त॒ । सु॒ऽवृध॑म् । न॒दीषु॑ । आ । उ॒शन्त॑म् । अं॒शुम् । प॒रि॒ऽयन्त॑म् । ऋ॒ग्मिय॑म् ॥
मनीषिणः प्राज्ञा यष्टारः मन्द्रस्य मदकरस्य तस्य सोमस्य रूपं विविदुः जानन्ति । यत् अन्धः यत् सोमलक्षणमन्नं श्येनः गायत्रीरूपः पक्षी परावतः दूरात् द्युलोकात् आभरत् आजहार। 'हृग्रहोर्भश्छन्दसि ' इति भकारः। तं तादृशं " सुवृधं सुष्ठु वर्धमानं सुवर्धयितारं वा अंशुं सोमं नदीषु नदमानासु वसतीवर्याख्यास्वप्सु आ मर्जयन्त ऋत्विज आशोधयन्ति । अलंकुर्वन्ति वा । कीदृशम् । उशन्तं देवान् कामयमानं परियन्तं परितो गच्छन्तम् ऋग्मियम् ऋगर्हं स्तुत्यं सोममामर्जयन्तीति ॥
“The wise (worshippers) know the form of the exhilarating Soma-juice, the food that the falcon brought from afar; they cleanse in the waters the fostering (Soma) delighting (the gods), flowing around, and deserving laudation.”
The sages knew the form of him the Gladdener, what time the Falcon brought the plant from far away.
Him who assures success they beautified in streams, the stalk who yearned therefor, mighty and meet for praise.
The inspired thinkers discovered the form of the gladdening one, when the falcon brought the stalk from out of the distance.
They groomed him in the rivers, the eager well-grown plant, circling
around, worthy of verses.
Die Weisen fanden des erfreuenden Gestalt, ferneher der Adler trug das Somakraut, Den segensreichen läuterten in Strömen sie, der gern herumströmt, den gerühmten Somatrank.
Die Denker entdeckten die Form des erfreuenden Soma, als der Falke die Somapflanze aus der Ferne brachte. Sie reinigten den in den Strömen groß gewordenen, den verlangenden Stengel, den im Wasser kreisenden, preislichen.
Мудрые открыли форму радующего (сомы),
Когда сокол принес растение издалека.
Когда он хорошо вырос, они стали начищать в реках
Жаждущее (этого) растение, кружащееся (в цедилке), достойное гимна.
त्वां मृ॑जन्ति॒ दश॒ योष॑णः सु॒तं सोम॒ ऋषि॑भिर्म॒तिभि॑र्धी॒तिभि॑र्हि॒तम् । अव्यो॒ वारे॑भिरु॒त दे॒वहू॑तिभि॒र्नृभि॑र्य॒तो वाज॒मा द॑र्षि सा॒तये॑ ॥
त्वाम् । मृ॒ज॒न्ति॒ । दश॑ । योष॑णः । सु॒तम् । सो॒म॒ । ऋषि॑ऽभिः । म॒तिऽभिः॑ । धी॒तिऽभिः॑ । हि॒तम् । अव्यः॑ । वारे॑भिः । उ॒त । दे॒वहू॑तिऽभिः । नृऽभिः॑ । य॒तः । वाज॑म् । आ । द॒र्षि॒ । सा॒तये॑ ॥
हे सोम योषणः द्वाभ्यां पाणिभ्यां विभज्योत्पन्नाः दश दशसंख्याका अङ्गुलयः ऋषिभिः मधुच्छन्दःप्रभृतिभिः सुतम् अभिषुतं हितं पात्रेषु निहितं " त्वां मतिभिः स्तुतिभिः धीतिभिः कर्मभिश्च अव्यः वारेभिः अविवालैः पवित्रैः मृजन्ति शोधयन्ति । उत अपि च देवहूतिभिः देवाह्वानयुक्तैः नृभिः कर्मनेतृभिर्ऋत्विग्भिः यतः ग्रहेषु संयमितः संगृहीतस्त्वं सातये दानाय वाजम् अन्नम्” आ दर्षि आविदारयसि । विवृतं करोषि । स्तोतृभ्योऽन्नादिकं प्रयच्छसीति यावत् ॥
“The ten fingers cleanse you, Soma, when effused and plural ced in the vessels by the ṛṣis, with praises, religious rites and woollen filters; and collected by the priests with oblations to the gods you bestow food (upon the worshippers) for a gift.”
Together with the Rsis, with their prayers and hymns ten women deck thee, Soma, friendly when effused.
Led by the men, with invocations of the Gods, through the fleece, thou hast given us strength to win the spoil.
The ten maidens [=fingers] groom you when you are pressed, Soma, when you are impelled by the seers with thoughts and insights
and with invocations of the gods through the sheep’s fleeces. Held by men, you will break out the prize to be won.
Zehn Jungfraun läutern, Soma, den gepressten dich, den Sänger sandten unter Liedern und Gebet; Gelenkt von Männern unter Götteranrufung durch Widderwolle schenk' uns Labung zum Empfang.
Dich reinigen die zehn Frauen, wenn du ausgepreßt bist, o Soma, und von den Rishi´s mit Gebeten, mit Dichtungen zur Eile getrieben wirst, durch die Schafhaare und unter Götteranrufungen. Von den Herren gezügelt, schlag uns Lohn heraus zum Gewinne!
Тебя, выжатого, начищают десять юных жен,
О сома, поторопленного (поэтми-)риши с помощью произведений (и) молитв.
(Проходя) через сито из овечьей шерсти и под призывы богов,
Направленный мужами, взломай награду, чтобы (мы ее) захватили!
प॒रि॒प्र॒यन्तं॑ व॒य्यं॑ सुषं॒सदं॒ सोमं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑नूषत॒ स्तुभ॑: । यो धार॑या॒ मधु॑माँ ऊ॒र्मिणा॑ दि॒व इय॑र्ति॒ वाचं॑ रयि॒षाळम॑र्त्यः ॥
प॒रि॒ऽप्र॒यन्त॑म् । व॒य्य॑म् । सु॒ऽसं॒सद॑म् । सोम॑म् । म॒नी॒षाः । अ॒भि । अ॒नू॒ष॒त॒ । स्तुभः॑ । यः । धार॑या । मधु॑ऽमान् । ऊ॒र्मिणा॑ । दि॒वः । इय॑र्ति । वाच॑म् । र॒यि॒षाट् । अम॑र्त्यः ॥
परिप्रयन्तं पात्राणि परितः प्रगच्छन्तं वयं देवैः काम्यमानं सुसंसदं शोभनसंसदनं सोमं मनीषाः मनस ईशित्र्यः " स्तुभः स्तुतयः अभ्यनूषत अभिष्टुवन्ति । वय्यम् । ‘ वी गत्यादिषु' इत्यस्माद्यति 'भय्यप्रवय्ये च छन्दसि' ( पा. सू. ६. १. ८३ ) इति निपातितः । अत्रानुपसर्गस्यापि निपातनं भवति । मधुमान् मदकररसवान् यः सोमः धारया स्वीयया ऊर्मिणा वसतीवर्याख्येनोदकेन सह दिवः आकाशात् द्रोणकलश आपतति: रयिषाट् शत्रुधनानामभिभविता अमर्त्यः मनुष्यधर्मरहितः स सोमः वाचम् इयर्ति प्रेरयति । तदा हि स्तोतारः स्तुवन्ति ॥
“Intelligent praises celebrate the wide-flowing (god) delighting Soma who sits in good company, who exhilarating (falls) in a stream with his water from the sky (and) wealth-conquering, immortal, sends out his voice.”
Songs resonant with praise have celebrated him. Soma, Friend, springing forth with his fair company.
Even him who rich in meath, with undulating stream, Winnner of Wealth, Immortal, sends his voice from heaven,
The inspired thoughts, the rhythms have roared to Soma, the branchy one, circling forth, keeping good company,
who, honeyed, in a stream, in a wave from heaven, rouses speech—the immortal one who conquers wealth.
Der ringsum schreitet schön umschart, an Labung reich, dem Soma haben Preisgesänge zugejauchzt, Der mit des Himmels Welle honigsüss im Strom die Stimm' erhebt, unsterblich er, der Schätze Herr.
Dem im Wasser kreisenden, einem zweiten Vayya, dem in guter Gesellschaft befindlichen Soma tönten die Gebete, die Gesänge entgegen, der süß im Strome mit seiner Woge des Himmels Stimme aussendet, Schätze ersiegend, der Unsterbliche.
Продвигающегося кругами, вьющегося (?), находящегося в хорошем обществе
Сому приветствовали молитвы (и) возгласы,
(Того,) кто со (своим) потоком, с волною, полный сладости, с неба
Подает голос, захватывая богатства, бессмертный.
अ॒यं दि॒व इ॑यर्ति॒ विश्व॒मा रज॒: सोम॑: पुना॒नः क॒लशे॑षु सीदति । अ॒द्भिर्गोभि॑र्मृज्यते॒ अद्रि॑भिः सु॒तः पु॑ना॒न इन्दु॒र्वरि॑वो विदत्प्रि॒यम् ॥
अ॒यम् । दि॒वः । इ॒य॒र्ति॒ । विश्व॑म् । आ । रजः॑ । सोमः॑ । पु॒ना॒नः । क॒लशे॑षु । सी॒द॒ति॒ । अ॒त्ऽभिः । गोभिः॑ । मृ॒ज्य॒ते॒ । अद्रि॑ऽभिः । सु॒तः । पु॒ना॒नः । इन्दुः॑ । वरि॑ऽवः । वि॒द॒त् । प्रि॒यम् ॥
अयं सोमः दिवः द्युलोकात् विश्वं रजः । उदकनामैतत् । सर्वमुदकम् इयर्ति अभिप्रापयति । किंच पुनानः दशापवित्रेण पूयमानः सोमः कलशेषु द्रोणनामसु सीदति । तथा अद्रिभिः ग्रावभिः अद्भिः वसतीवर्याख्याभिः गोभिः गोविकारैः क्षीरदध्यादिभिश्च मृज्यते शोध्यते अलंक्रियते । ततः पुनानः पूतः इन्दुः सोमः प्रियं प्रियतरं प्रीणनकारि वा वरिवः वरणीयं धनं विदत् स्तोतृभ्यो लम्भयति । प्रयच्छतीति यावत् ॥
“This Soma sends from heaven all water; bring filtered he settles in the vessels; effused with the stones, he is cleansed with water and milk; the filtered Indu bestow delightful wealth.”
He sends it into all the region forth from heaven. Soma, while he is filtcred, settles in the jars.
With milk and waters is he decked when pressed with stones: Indu, when purified, shall find sweet rest and room.
This is the one who rouses (speech) to the whole realm of heaven. Soma, being purified, sits in the tubs.
He is groomed with waters, with cows, when he has been pressed by
stones. Being purified, the drop finds dear wide space.
Den ganzen Luftkreis regt er auf vom Himmel her, gereinigt setzt der Soma in die Becher sich, Vom Stein gepresst, von Wasser und von Milch geklärt; gereinigt schenke Indu liebes Wohlergehn.
Dieser entsendet die Stimme des Himmels in den ganzen Raum; sich läuternd setzt sich Soma in den Krügen. Mit Wasser und Milch wird er geputzt, wenn er mit Steinen ausgepreßt ist. Sich läuternd möge der Saft den beliebten Ausweg finden.
Он с неба подает голос через все пространство.
Сома, очищаясь, усаживается в кувшинах,
Выжатый камнями, он начищается водой, коровьим молоком.
Пусть сок сомы, очищаясь, создаст приятный простор!
ए॒वा न॑: सोम परिषि॒च्यमा॑नो॒ वयो॒ दध॑च्चि॒त्रत॑मं पवस्व । अ॒द्वे॒षे द्यावा॑पृथि॒वी हु॑वेम॒ देवा॑ ध॒त्त र॒यिम॒स्मे सु॒वीर॑म् ॥
ए॒व । नः॒ । सो॒म॒ । प॒रि॒ऽसि॒च्यमा॑नः । वयः॑ । दध॑त् । चि॒त्रऽत॑मम् । प॒व॒स्व॒ । अ॒द्वे॒षे । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । हु॒वे॒म॒ । देवाः॑ । ध॒त्त । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽवीर॑म् ॥
अयं प्रत्यक्षकृतः । हे सोम दधत् प्रयच्छंस्त्वं परिषिच्यमानः परितोऽद्भिर्गोभिर्वा सिच्यमानः एव चित्रतमं चित्रं नानाविधं चायनीयतमं वा वयः अन्नं नः अस्मभ्यं पवस्व प्रापय । प्रयच्छेति यावत् । किंच अद्वेषे द्वेषरहिते द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ हुवेम हविष्प्रदानार्थं वयमाह्वयेम । हे देवाः यूयं च सुवीरम् । वीरः कर्मणि समर्थः पुत्रः । तादृशपुत्रोपेतं रयिं धनम् अस्मे अस्मासु धत्त निधत्त ॥ ॥ २० ॥
“Soma offering (wealth) as soon as you are sprinkled (with the water and milk), pour various kinds of food (upon us); let us invoke the friendly heaven and earth; do you, O gods, grant us wealth with excellent male offspring.”
Even thus poured forth How on thy way, O Soma, vouchsafing us most manifold lively vigour.
We will invoke benevolent Earth and Heaven. Give us, ye Gods, riches with noble heroes.
In just this way, o Soma, purify yourself, being poured all around, establishing for us vigor most bright.
We would invoke Heaven and Earth, the two without hatred. O gods, establish wealth rich in heroes for us.
So riesle hell, o Soma, rings ergossen uns glanzbegabte Jugendkraft verleihend; Wir rufen nun die holden Erd' und Himmel, gebt, Götter alle, heldenreichen Schatz uns.
So läutere dich, Soma, während du aufgegossen wirst, uns wunderbarste Kraft verleihend! Himmel und Erde, die ohne Feindschaft sind, wollen wir rufen. Ihr Götter, bringt uns einen Schatz von Meistern!
Так, о сома, разливаясь вокруг,
Очищайся, давая нам самую замечательную телесную силу!
Мы хотим призывать невраждебные Небо-и-Землю!
О боги, даруйте нам богатство из прекрасных мужей!