Sukta 9.71
ऋषिऋषभो वैश्वामित्रः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र9
छन्दजगती
आ दक्षि॑णा सृज्यते शु॒ष्म्या॒३॒॑सदं॒ वेति॑ द्रु॒हो र॒क्षस॑: पाति॒ जागृ॑विः । हरि॑रोप॒शं कृ॑णुते॒ नभ॒स्पय॑ उप॒स्तिरे॑ च॒म्वो॒३॒॑र्ब्रह्म॑ नि॒र्णिजे॑ ॥
आ । दक्षि॑णा । सृ॒ज्य॒ते॒ । शु॒ष्मी । आ॒ऽसद॑म् । वेति॑ । द्रु॒हः । र॒क्षसः॑ । पा॒ति॒ । जागृ॑विः । हरिः॑ । ओ॒प॒शम् । कृ॒णु॒ते॒ । नभः॑ । पयः॑ । उ॒प॒ऽस्तिरे॑ । च॒म्वोः॑ । ब्रह्म॑ । निः॒ऽनिजे॑ ॥
सोमस्य स्वभूते यज्ञे ऋत्विग्भ्यः दक्षिणा आ सृज्यते अस्माभिः प्रदीयते । शुष्मी बलवान् सोमः आसदम् आस्थानं द्रोणाख्यं वेति प्रविशति । किंच जागृविः जागरणशीलः सोमः द्रुहः द्रोहकारिणः रक्षसः राक्षसात् पाति स्तोतॄन् रक्षति । अपि च हरिः हरितवर्णः सोमः ओपशम् । आ समन्तादुपशेत इत्योपशः । सर्वस्य धारकं नभः नभस आदित्यस्य स्वभूतं पयः उदकं कृणुते सर्वत्र करोति । 'अग्नौ प्रास्ताहुतिः' इत्यादिक्रमेण करोतीत्यर्थः । यद्वा । नभोऽन्तरिक्षं पयः पयसो धारकं करोतीति । किंचायं सोमः चम्वोः। द्यावापृथिवीनामैतत् । चमन्ति भक्षयन्ति मनुष्यदेवा अत्रेति । तयोः उपस्तिरे उपस्तरणायाच्छादनाय ब्रह्म बृहदुद्यतं तमांसि विनाशयन्तं यद्वा परिवृढं सूर्यं द्युलोके करोति । तथा तमेव सूर्यं निर्निजे पदार्थानां निर्नेजनाय परिशोधनाय च करोति । आदित्यो हि द्यावापृथिव्यौ स्वतेजसोपस्तृणाति । स हि स्वभासा सर्वं निर्नेक्ति च ॥
“The donation is given; the vigorous (Soma) enters his resting-plural ce, and, vigilant, guards (his worshippers) against the malignant rākṣasas; the green-tinted (Soma) produces the all-sustaining water of the sun; (he plural ces) the mighty sun to cover the two worlds, to purify (created things).”
THE guerdon is bestowed: the Mighty takes his Seat, and, ever-Watchful, guards from fiend and evil sprite.
Gold-hued, he makes the cloud his diadem, the milk his carpet in both worlds, and prayer his robe of state.
The tempestuous one is sent surging, along with the gift-cow, to take his seat here. Vigilant, he pursues deceits and protects from the demon.
The tawny one makes himself a headdress, cloud and milk for an
underlayer in the two cups, and the sacred formulation for his raiment.1304 IX.72
Die Milch ergiesst sich, und zum Sitze geht der Held und schirmet wachsam vor dem Unhold und Gespenst, Den Nebel macht zur Mähne sich das Ross, die Milch im Krug zur Decke und zum Schmucke das Gebet.
Er ward mit der Daksina losgelassen, der Ungestüme, um sich zu setzen. Er verfolgt die Tückebolde, schützt vor dem Unhold, der Wachsame. Der Falbe macht in beiden Camu´s Wolke und Milch zum Kopfputz, zur Unterlage, das feierliche Wort zum Festkleid.
Разливается коровье молоко. Неистовый стремится
Сесть. Он защищает от обманщика (и) ракшаса, (этот) бодрствующий.
Золотистый делает себе головное украшение. Облако-молоко (он превращает)
В подстилку в двух сосудах, священное слово – в праздничный наряд.
प्र कृ॑ष्टि॒हेव॑ शू॒ष ए॑ति॒ रोरु॑वदसु॒र्यं१॒॑ वर्णं॒ नि रि॑णीते अस्य॒ तम् । जहा॑ति व॒व्रिं पि॒तुरे॑ति निष्कृ॒तमु॑प॒प्रुतं॑ कृणुते नि॒र्णिजं॒ तना॑ ॥
प्र । कृ॒ष्टि॒हाऽइ॑व । शू॒षः । ए॒ति॒ । रोरु॑वत् । अ॒सु॒र्य॑म् । वर्ण॑म् । नि । रि॒णी॒ते॒ । अ॒स्य॒ । तम् । जहा॑ति । व॒व्रिम् । पि॒तुः । ए॒ति॒ । निः॒ऽकृ॒तम् । उ॒प॒ऽप्रुत॑म् । कृ॒णु॒ते॒ । निः॒ऽनिज॑म् । तना॑ ॥
शूषः शत्रूणां शोषको बलवान् सोमः रोरुवत् अत्यन्तं शब्दं कुर्वन् कृष्टिहेव मनुष्याणां हन्ता योद्धेव प्र एति प्रगच्छति । किंच असुर्यम् असुराणां बाधकम् अस्य आत्मनो वर्णं हरितमावारकं बलं वा नि रिणीते निर्गमयति । ततः स सोमः वव्रिम् । वृणोति शरीरमिति वव्रिर्जरा। जहाति त्यजति । कथमिति चेत् तदुच्यते । पितुः अन्नं सोमः निष्कृतं संस्कृतं द्रोणकलशं दिवं वा इदानीम् एति गच्छति । किंच सोमः तना अविवालेन तते विस्तृते देशापवित्रे निर्निजम् । निर्निगिति रूपनाम । आत्मीयं रूपम् उपप्रुतम् उपगमनशीलं कृणुते करोति । तस्माज्जरां त्यजतीत्यर्थः ॥
“The powerful (Soma) advances with a roar like a slayer of men; he puts forth that asura-slaying tint of his; he abandons bodily infirmity; the food goes to the prepared (altar); he assumes a form advancing to the outstretched (filter).”
Strong, bellowing, he goes, like one who slays the folk; he lets this hue of Asuras flow off from him,
Throws off his covering, seeks his father's meeting-place, and thus makes for himself the bright robe he assumes.
Like a smiter of peoples, explosive he goes forth, roaring again and again. He spills down the lordly color that is his.
He abandons his covering, and he goes to his rendezvous with his father. He makes what floats nearby [=milk] in its full measure into his fresh garment.
Wie ein Erobrer dringt er schnaufend, brüllend vor, lässt niederrinnen diesen seinen Himmelsglanz, Wirft ab die Hülle, geht zu seines Vaters Ort, und legt im Lauf das wallende Gewand sich an.
Mutig wie ein Völkertöter geht er brüllend; er legt diese seine asurische Farbe ab. Indem er seine Hülle verläßt, kommt er als Speise an seinen Bestimmungsort. Er macht die obenauf schwimmende Milch in unterbrochenem Gusse zu seinem Festgewand.
Отважный, как убийца народов. Идет он, громко ревя.
Он расстается с этим асурским цветом.
Он оставляет оболочку (и) идет на свидание с отцом.
Пребывающее (молоко) он все время превращает (в свой) праздничный наряд.
अद्रि॑भिः सु॒तः प॑वते॒ गभ॑स्त्योर्वृषा॒यते॒ नभ॑सा॒ वेप॑ते म॒ती । स मो॑दते॒ नस॑ते॒ साध॑ते गि॒रा ने॑नि॒क्ते अ॒प्सु यज॑ते॒ परी॑मणि ॥
अद्रि॑ऽभिः । सु॒तः । पा॒व॒ते॒ । गभ॑स्त्योः । वृ॒षा॒यते॑ । नभ॑सा । वेप॑ते । म॒ती । सः । मो॒द॒ते॒ । नस॑ते । साध॑ते । गि॒रा । ने॒नि॒क्ते । अ॒प्ऽसु । यज॑ते । परी॑मणि ॥
अद्रिभिः ग्रावभिः गभस्त्योः बाह्वोः बाहुभ्यां च सुतः अभिषुतः स सोमः पवते पात्राणि प्रति गच्छति । यः सोमः वृषायते वृषवदाचरति । किंच यः मती स्तुत्याभिष्टुतः सन् नभसा अन्तरिक्षेण वेपते सर्वत्र गच्छति सः सोमः मोदते हृष्टो भवति । तथा नसते ग्रहादिषु संश्लिष्टो भवति । किंच गिरा स्तुत्या स्तुतः सन् साधते स्तोतॄणां धनान्नादिकं साधयति । अपि च अप्सु वसतीवर्याख्यासु नेनिक्ते शुद्धो भवति । तथा परीमणि देवै रक्ष्यमाणे यज्ञे देवानां हविष्प्रदानेन पोषके वा यज्ञे यजते पूजितो भवति ॥
“Expressed with the stones by the hands (the Soma) flows; he moves like a bull; (worshipped) with praise he wanders through the firmament; he rejoices, he is embraced; (praised) with a hymn he fulfills (the desire of the worshippers), he is cleansed in the waters, he is honoured at the (god) protected (sacrifice).”
Onward he flows, from both the hands, pressed out with stones: excited by the prayer, the water makes him wild.
He frolics and draws near, completes his work with song, and bathes in streams to satisfy the worshipper.
Pressed by the stones, he purifies himself between the two hands. With his cloud he acts the bull [/rains]; he trembles (in poetic inspiration)
with his thought.
He rejoices in, unites with, achieves success through the song. He washes himself in the waters. He sacrifices for himself in his fullness.
Gepresst von Steinen rieselt aus den Armen er, mit Regen strömt er, ist begeistert durch Gebet, Er freut sich, eilt und kommt zum Ziele durch das Lied, er wäscht sich rein im Wasser, opfert gabenreich.
Er läutert sich, zwischen den Händen mit Steinen ausgepreßt, durch die Regenwolke wird er wie ein Bulle, durch die Dichtung wird er beredt. Er frohlockt über die Lobrede, stimmt in sie ein, gerät gut durch sie; er wird im Wasser rein gewaschen, voll verehrt.
Выжатый камнями, он очищается между двух рук (жреца).
Он становится быком благодаря облаку, трепещет благодаря молитве.
Он ликует, ласкает, достигает цели благодаря песне.
Он дочиста полощется в водах, приносит себя в жертву полностью.
परि॑ द्यु॒क्षं सह॑सः पर्वता॒वृधं॒ मध्व॑: सिञ्चन्ति ह॒र्म्यस्य॑ स॒क्षणि॑म् । आ यस्मि॒न्गाव॑: सुहु॒ताद॒ ऊध॑नि मू॒र्धञ्छ्री॒णन्त्य॑ग्रि॒यं वरी॑मभिः ॥
परि॑ । द्यु॒क्षम् । सह॑सः । प॒र्व॒त॒ऽवृध॑म् । मध्वः॑ । सि॒ञ्च॒न्ति॒ । ह॒र्म्यस्य॑ । स॒क्षणि॑म् । आ । यस्मि॑न् । गावः॑ । सु॒हु॒त॒ऽआदः॑ । ऊध॑नि । मू॒र्धन् । श्री॒णन्ति॑ । अ॒ग्रि॒यम् । वरी॑मऽभिः ॥
सहसः सहस्विनः मध्वः मदकराः सोमाः द्युक्षं दीप्यमाने द्युलोके क्षियन्तं निवसन्तं पर्वतावृधं मेघानां पर्वतानां वा वर्धयितारं हर्म्यस्य शत्रुपुरस्य सक्षणिम् अभिभवितारमिन्द्रं परि षिञ्चन्ति । तथा सुहुतादः सुहुतानां हविषां भक्षयितारः गावः मूर्धन् मूर्धनि समुच्छ्रिते ऊधनि पयोधारके स्थाने स्थितम् अग्रियं मुख्यं पयः वरीमभिः उरुत्वैर्महत्त्वैः यस्मिन् पवमानगुणविशिष्ट इन्द्रे आ श्रीणन्ति आमिश्रयन्ति । दध्ना पयसा च सोमं श्रीणन्ति खलु । तदुच्यते ॥
“The powerful exhilarating Soma-juices besprinkle Indra who dwells in heaven, the augmenter of the clouds, the destroyer of the dwelling (of the foe); in whom on account of his greatness, the cows, the eaters of the oblations, mix the best (of their milk contained) in the uplifted udder.”
They pour out meath around the Master of the house, Celestial Strengthener of the mountain that gives might;
In whom, through his great powers, oblation-eating cows in their uplifted udder mix their choicest milk.
All around they sprinkle the heaven-ruling (son) of strength, of honey, grown strong upon the mountain, the conqueror of the secure house, in whom, on whose head, the cows prepare the foremost (milk) in their
udder in broad (streams) for him who eats the good oblation [=Indra].
Sie giessen rings den himmlischen, der Berge liebt, den Freund der Kraft, der Süssigkeit, des Hauses aus; Wo an dem Euter Kühe rechte Opfer nehmend, ihn, den herrlichen, in Strömen salben an dem Haupt.
Den himmlischen Sohn der Kraft, der auf dem Berge gewachsen ist, den Bezwinger des festen Hauses begießen die Süßen, auf dessen Haupt für den nur gute Opfer genießenden Indra die Kühe die vorzüglichste Milch in ihrem Euter in breiten Strömen beimischen.
Живущего на небе (сына) силы, растущего на горе,
(Волну) сладости они разливают (по цедилке), сокрушая крепости,
(Того,) на чьей голове коровы, поедающие прекрасные возлияния,
В (своем) вымени готовят лучшее (молоко) широкими потоками.
समी॒ रथं॒ न भु॒रिजो॑रहेषत॒ दश॒ स्वसा॑रो॒ अदि॑तेरु॒पस्थ॒ आ । जिगा॒दुप॑ ज्रयति॒ गोर॑पी॒च्यं॑ प॒दं यद॑स्य म॒तुथा॒ अजी॑जनन् ॥
सम् । ई॒म् इति॑ । रथ॑म् । न । भु॒रिजोः॑ । अ॒हे॒ष॒त॒ । दश॑ । स्वसा॑रः । अदि॑तेः । उ॒पऽस्थे॑ । आ । जिगा॑त् । उप॑ । ज्र॒य॒ति॒ । गोः । अ॒पी॒च्य॑म् । प॒दम् । यत् । अ॒स्य॒ । म॒तुथाः॑ । अजी॑जनन् ॥
भुरिजोः । बाहुनामैतत् । बिभ्रति पदार्थानाभ्यामिति । तयोर्बाह्वोः दश दशसंख्याकाः स्वसारः सर्वत्रसरणशीला अङ्गुलयः अदितेः भूमेः उपस्थे समीपे देवयजनदेशे ईम् एनं सोमम् आ आभिमुख्येन सम् अहेषत संप्रेरयन्ति । ' हि वर्धनगत्योः । लुङि रूपम् । कथमिव । रथं न । रथं यथाङ्गुलयः प्रेरयन्ति तद्वत् । स सोमः जिगात् पात्राणि गच्छति । किंच गोः धेनोः अपीच्यम् अन्तर्हितं पयः उप ज्रयति तदानीमुपगच्छति । यत् यदा मतुथाः मननीयगाथावन्तः स्तोतारः अस्य सोमस्य पदं स्थानम् अजीजनन् जनयन्ति तदानीमित्यर्थः ॥ ॥२५॥
“The ten fingers of the arms urge him near to the ground (of the sacrificial altar) like a chariot; he goes (to the vessels), he approaches the concealed (milk) of the cow when the praisers produce his resting plural ce.”
They, the ten sisters, on the lap of Aditi, have sent him forward like a car from both the arms.
He wanders and comes near the Cow's mysterious place, even the place which his inventions have produced.
The ten sisters on the two hands have assembled him like a chariot, here in the lap of Aditi.
As he goes, he extends toward the secret track of the cow which the
thoughtful have produced for him.
Zehn Schwestern haben in dem Schooss der Aditi wie Wagen in der Schnitzbank ihn zurecht gemacht, Er kam herbei und schreitet nach dem Ort der Kuh, dem heimlichen, den Priesterhand bereitet hat.
Ihn haben wie einen Wagen die zehn Schwestern der beiden Arme im Schoße der Aditi zustande gebracht. Er kommt herbei, er stürzt sich auf das Geheimnis der Kuh, wenn die Andächtigen seine Stätte bereitet haben.
Его обработали, как колесницу, между двух рук(-зажимов)
Десять сестер в лоне Адити.
Он движется, бросается к тайному (месту) коровы,
Когда (это) место его породили мудрецы.
श्ये॒नो न योनिं॒ सद॑नं धि॒या कृ॒तं हि॑र॒ण्यय॑मा॒सदं॑ दे॒व एष॑ति । ए रि॑णन्ति ब॒र्हिषि॑ प्रि॒यं गि॒राश्वो॒ न दे॒वाँ अप्ये॑ति य॒ज्ञिय॑: ॥
श्ये॒नः । न । योनि॑म् । सद॑नम् । धि॒या । कृ॒तम् । हि॒र॒ण्यय॑म् । आ॒ऽसद॑म् । दे॒वः । एष॑ति । आ । ई॒म् इति॑ । रि॒ण॒न्ति॒ । ब॒र्हिषि॑ । प्रि॒यम् । गि॒रा । अश्वः॑ । न । दे॒वान् । अपि॑ । ए॒ति॒ । य॒ज्ञियः॑ ॥
देवः द्योतमानः पवमानः धिया स्वकर्मणा कृतं संपादितं हिरण्ययं हिरण्मयम् आसदम् आसन्द्यभिधानम् एषति अभिमुखं गच्छति । ईषतेर्गत्यर्थस्य व्यत्ययेन परस्मैपदम् । तत्र दृष्टान्तः । श्येनो न योनिम् । कुलायं यथा श्येनः पक्षी प्रविशति तद्वत् । ततः ईम् एनं प्रियं प्रीणयितारं सोमं गिरा स्तुत्या बर्हिषि यज्ञे आ रिणन्ति स्तोतारोऽभिमुखं प्रेरयन्ति । स्तुवन्तीत्यर्थः । अनन्तरं यज्ञियः यज्ञार्हः यष्टव्योऽयं सोमः अश्वो न अश्व इव त्वरया देवान् अप्येति अभिगच्छति ॥
“The shining (Soma) approaches the golden seat the station constructed by his holy rites, as a falcon (approaches) his nest; (the worshippers) send the well-beloved by their praise to the sacred grass; the adorable Soma proceeds to the gods like a horse.”
Like as a falcon to his home, so speeds the God to his own golden wisely-tashioned place to rest.
With song they urge the darling to the sacred grass: the Holy One goes like a courser to the Gods.
Like a falcon to its womb [=nest], the god hastens to sit upon the golden seat made by insight.
They let the dear one spill onto the ritual grass with a song. Like a horse (its stall), the one worthy of the sacrifice approaches the gods.
Es eilt der Gott zu setzen sich auf goldnen Sitz, den Andacht ihm errichtet, wie aufs Nest der Aar; Sie senden ihn mit Liedern hin zur lieben Streu, der hehre eilet wie ein Ross den Göttern zu.
Der Gott strebt nach seinem goldigen, mit Kunst bereiteten Sitz, um sich hinzusetzen wie ein Falke in sein Nest. Sie lassen den Beliebten auf dem Barhis unter Lobrede laufen; wie ein Roß geht der Opferwürdige zu den Göttern.
Как орел в свое гнездо, спешит бог, чтобы сесть
На сиденье, созданное молитвой, золотое.
Милого пускают течь на жертвенную солому с помощью песни.
Словно конь, (сома,) достойный жертв, приобщается к богам.
परा॒ व्य॑क्तो अरु॒षो दि॒वः क॒विर्वृषा॑ त्रिपृ॒ष्ठो अ॑नविष्ट॒ गा अ॒भि । स॒हस्र॑णीति॒र्यति॑: परा॒यती॑ रे॒भो न पू॒र्वीरु॒षसो॒ वि रा॑जति ॥
परा॑ । विऽअ॑क्तः । अ॒रु॒षः । दि॒वः । क॒विः । वृषा॑ । त्रि॒ऽपृ॒ष्ठः । अ॒न॒वि॒ष्ट॒ । गाः । अ॒भि । स॒हस्र॑ऽनीतिः । यतिः॑ । प॒रा॒ऽयतिः॑ । रे॒भः । न । पू॒र्वीः । उ॒षसः॑ । वि । रा॒ज॒ति॒ ॥
अरुषः आरोचमानः कविः क्रान्तप्रज्ञः सोमः व्यक्तः विस्पष्टधारायुक्तः । यद्वा। वसतीवरीभिर्विशेषेणोक्तः सिक्तः सन् दिवः अन्तरिक्षात् परा पराङ्मुखम् आगच्छति । पवित्रात् द्रोणकलशं परागच्छतीत्यर्थः । वृषा वृषभः त्रिपृष्ठः । त्रीणि सवनानि पृष्ठान्यस्येति त्रिपृष्ठः सोमस्य सर्वेषु विद्यमानत्वात् । तस्मात् त्रिपृष्ठः सोमः गाः स्तोतृभिः क्रियमाणाः स्तुतीरभिलक्ष्य अनविष्ट शब्दायते । 'नु शब्दे ' । किंच सहस्रणीतिः सहस्रनयनः। प्रयोगबाहुल्यापेक्षं ग्रहेषु चमसेषु च सहस्रविधनयनत्वम् । अत एव यतिः पात्रादीनि प्रत्यागन्ता परायतिः कलशान् प्रति परागन्ता भवति । सोऽयं पूर्वीः बह्वीः उषसः । ‘ कालाध्वनो:०' इति द्वितीया । बहुषूष:कालेषु रेभो न । रेभृ शब्दे' । शब्दायमानः स्तोतेव वि राजति विशेषेण दीप्यते । तेषु सोमस्याभिषूयमाणत्वात् । स्तोता खलु देवानां स्तुतिकरणेन राजति ॥
“Radiant, wise, flowing in separate streams, (the Soma descends) from the firmament; the shower offered at the three libations responds to the praises (of the worshippers); led in a thousand directions, coming and going, he shines at many a sunrise like one who sings praises (to the gods).”
From far away, from heaven, the redhued noted Sage, Steer of the triple height, hath sung unto the kine.
With thousand guidings he, leading this way and that, shines, as a singer, splendidly through many a morn.
Far away is the ruddy poet of heaven, all adorned. The three-backed bull has bellowed to the cows.
The marshal who has a thousand ways and means [=Soma] radiates, like the hoarse-voiced singer [=Agni], across the many dawns as they go away.
Es eilt geschmückt der rothe Himmels-Seher fort, der Stier mit dreien Rücken jauchzt den Kühen zu; Auf tausend Wegen strebend hin und her bestrahlt die vielen Morgenröthen wie ein Sänger er.
In seinem Aufputz zieht der rötliche Seher des Himmels aus. Der Bulle mit den drei Rücken hat nach den Kühen gebrüllt. Tausend Wege kennend, lenkend, abseits lenkend, waltet er viele Morgen seines Amts wie ein Barde.
Он (уходит) далеко, разукрашенный алый поэт неба.
Трехспинный бык заревел навстречу коровам.
Распоряжающийся тысячей путей, направляющийся (близко), направляющийся далеко (?),
Как певец, он повелевает многими зорями.
त्वे॒षं रू॒पं कृ॑णुते॒ वर्णो॑ अस्य॒ स यत्राश॑य॒त्समृ॑ता॒ सेध॑ति स्रि॒धः । अ॒प्सा या॑ति स्व॒धया॒ दैव्यं॒ जनं॒ सं सु॑ष्टु॒ती नस॑ते॒ सं गोअ॑ग्रया ॥
त्वे॒षम् । रू॒पम् । कृ॒णु॒ते॒ । वर्णः॑ । अ॒स्य॒ । सः । यत्र॑ । अश॑यत् । सम्ऽऋ॑ता । सेध॑ति । स्रि॒धः । अ॒प्साः । या॒ति॒ । स्व॒धया॑ । दैव्य॑म् । जन॑म् । सम् । सु॒ऽस्तु॒ती । नस॑ते । सम् । गोऽअ॑ग्रया ॥
अस्य । अन्वादेशे अशादेशः । अस्य सोमस्य स्वभूतः वर्णः शत्रूणां निवारको रश्मिः त्वेषं दीप्यमानं रूपं कृणुते करोति । सः रश्मिः यत्र समृता । अर्तेः क्तिनि रूपम् । सम्यक् प्राप्यते योद्धृभिरत्रेति संग्रामः । अस्मिन् समृतौ युद्धे अशयत् शेते तिष्ठति । शीङो लङि ‘ बहुलं छन्दसि । इति शपो लुगभावः । तत्र युद्धे स रश्मिः स्रिधः शोषकाञ्छत्रून सेधति निषेधति । हिनस्तीति यावत् । वाक्यभेदादनिघातः । किंच अप्साः । सनोतेः विटि आत्वे कृते रूपम् । अपामुदकानां दाता । यद्वा वसतीवर्याख्यानामपां संभक्ता । सोऽयं स्वधया हवीरूपेणान्नेन सह दैव्यं देवानां संबन्धिनं जनं प्रति याति गच्छति । अपि च सोऽयं सुष्टुती सुस्तुत्या सं संगच्छते । उपसर्गश्रुतेर्योग्यक्रियाध्याहारः । किंच स सोमः गोअग्रया गवादिमुख्यया यथा वाचा स्तोतारः पशून् याचन्ते तया वाचा सं नसते संगतो भवति । नसतिर्गत्यर्थः । भिन्नवाक्यत्वादनिघातः ॥
“His ray creates a shining form; at whatever battle it is present, it beats down the adversaries; the giver of water goes with the oblation to the divine people, (it meets) with good praise; (Soma) is joined by (a hymn) demanding kine as the chief boon.”
His covering assumes a radiant hue; where'er he comes into the fight he drives the foe afar.
The Winner of the Floods, with food he seeks the host of heaven, he comes to praises glorified with milk.
He makes for himself a glittering form—that is his color. When he has lain down in the clash (of the pressing stones), he wards off errors.
Winning the waters, he drives by his own will to the divine folk. He joins with the lovely praise hymn, with what is tipped with cows.
Er schafft sich lichte Schönheit, das ist seine Art, wo er verweilt, vertreibt die Feinde er im Kampf, Trank spendend geht voll Lust er zu der Götter Stamm, vereint sich liebend mit Gesang und Milcherguss.
Er nimmt ein funkelndes Aussehen an; dies ist seine Farbe. Wo er im Zusammenstoß erlag, beseitigt er die Schäden. Das Wasser gewinnend geht er aus eigenem Antrieb zu dem göttlichen Volke; er stimmt ein in den Lobgesang, in das Gebet, dem die Milchtränke vorangehen.
Он создает себе сверкающий облик: это цвет его.
Когда он полег в столкновении, он исправляет ошибки.
Завоевывая воды, он идет по своему желанию к божественному роду.
Он соединяется с прекрасной хвалой, которой предшествует (молоко) коров.
उ॒क्षेव॑ यू॒था प॑रि॒यन्न॑रावी॒दधि॒ त्विषी॑रधित॒ सूर्य॑स्य । दि॒व्यः सु॑प॒र्णोऽव॑ चक्षत॒ क्षां सोम॒: परि॒ क्रतु॑ना पश्यते॒ जाः ॥
उ॒क्षाऽइ॑व । यू॒था । प॒रि॒ऽयन् । अ॒रा॒वी॒त् । अधि॑ । त्विषीः॑ । अ॒धि॒त॒ । सूर्य॑स्य । दि॒व्यः । सु॒ऽप॒र्णः । अव॑ । च॒क्ष॒त॒ । क्षाम् । सोमः॑ । परि॑ । क्रतु॑ना । प॒श्य॒ते॒ । जाः ॥
उक्षेव वृषभ इव यूथा गोयूथानि प्रत्यागच्छञ्छब्दं करोति तद्वदयं सोमः स्तुतीः परियन् परिगच्छन् अरावीत् शब्दायते । ततः सूर्यस्य सर्वस्य प्रेरकस्यादित्यस्य त्विषीः दीप्तीः अधि अधित अधिदधाति । सूर्यात्मना द्युलोकेऽवतिष्ठत इत्यर्थः । दधातेर्लुङि ‘ स्थाध्वोरिच्च' इति इत्वकित्त्वे । किंच दिव्यः दिवि भवः सुपर्णः सुपतनः श्येनरूपया गायत्र्याहृतत्वाच्छोभनगमनः सोमः क्षाम् । पृथिवीनामैतत् । क्षियन्ति निवसन्त्यत्रेति । क्षां पृथिवीम् अव चक्षत अवपश्यति । चष्टेर्लङि ’ बहुलं छन्दसि ' इति शपो लुगभावः । ततः सोमः जाः जाताः प्रजाः क्रतुना प्रज्ञानेन परि पश्यते परितः पश्यति । व्यत्ययेनात्मनेपदम् ॥ ॥ २६ ॥
“Like a bull approaching the herbs (Soma) roars (as he approaches the praises); he appropriates the lustre of the sun; celestial, flying gracefully he looks down upon the earth; by his wisdom Soma contemplates mankind.”
Like a bull roaming round the herds he bellows: he hath assumed the brilliancy of Surya.
Down to the earth hath looked the heavenly Falcon: Soma with wisdom views all living creatures.
Like a bull going around the herds, he has bellowed as he circles. He has put on the glitterings of the sun.
The heavenly eagle looks down upon the earth. Soma surveys the
creatures in accord with his purpose.
Die Heerden wie ein Bull durchschreitend brüllt er, er hat sich angelegt der Sonne Strahlen; Des Himmels Adler blickt herab zur Erde, Soma beschaut mit Weisheit alle Wesen.
Wie ein Stier, der die Herden umwandelt, hat er gebrüllt; die funkelnden Strahlen der Sonne hat er angenommen. Der himmlische Vogel sieht auf die Erde herab; Soma überschaut mit Überlegung die Geschöpfe.
Он взревел, как бык, обегающий стада.
Он взял себе вспышки солнца.
Небесная птица, он смотрит вниз на землю.
Сома разглядывает существа благодаря (своей) силе духа.