Sukta 9.78
ऋषिकविः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र5
छन्दजगती
प्र राजा॒ वाचं॑ ज॒नय॑न्नसिष्यदद॒पो वसा॑नो अ॒भि गा इ॑यक्षति । गृ॒भ्णाति॑ रि॒प्रमवि॑रस्य॒ तान्वा॑ शु॒द्धो दे॒वाना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् ॥
प्र । राजा॑ । वाच॑म् । ज॒नय॑न् । अ॒सि॒स्य॒द॒त् । अ॒पः । वसा॑नः । अ॒भि । गाः । इ॒य॒क्ष॒ति॒ । गृ॒भ्णाति॑ । रि॒प्रम् । अविः॑ । अ॒स्य॒ । तान्वा॑ । शु॒द्धः । दे॒वाना॑म् । उप॑ । या॒ति॒ । निः॒ऽकृ॒तम् ॥
राजा राजमानोऽयं सोमोऽभिषूयमाणः सन् वाचं शब्दं जनयन् उत्पादयन् असिष्यदत् प्रस्यन्दते । तथा अपः वसतीवरीः वसानः आच्छादयन् गाः स्तुतीः' अभि इयक्षति अभिगच्छति । इयक्षतिर्गतिकर्मसु पठितः । अस्य सोमस्य रिप्रम् अनुपादेयत्वेन पापरूपम् अभिषुतवल्लीशकलादिरूपम् अविः अविरोमनिर्मितं दशापवित्रं तान्वा स्वीयेन वस्त्रेण गृभ्णाति गृह्णाति शोधनसमये । पश्चात् शुद्धः देवानां निष्कृतं संस्कृतं स्थानम् उप याति उपगच्छति ॥
“This royal (Soma) producing a sound flows forth; clothing himself with the water he advances towards the praises (of the worshipper); the sheep with its fleece lays hold of the impure form; purified he approaches the station of the gods.”
RAISING his voice the King hath flowed upon his way: invested with the waters he would win the kine.
The fleece retains his solid parts as though impure, and bright and cleansed he seeks the special place of Gods.
The king, begetting speech, has flowed forth; clothing himself in the waters, he seeks to attain to the cows.
The sheep grasps his defilement, (the stems) attached to his body.
Cleansed, he travels to his rendezvous with the gods.
Gesang erzeugend ist der König vorgeströmt; gehüllt in Wasser strebt er nach den Kühen hin; Die ausgespannte Wolle fasst, was unrein ist, und hell gereinigt geht er zu der Götter Ort.
Die Rede hervorbringend ist der König Soma hervorgeflossen, in Wasser sich hüllend strebt er den Kühen zu. Das Schaf nimmt sein Unreines, die an seinem Leibe haftenden Stacheln weg. Rein geht er in die Gesellschaft der Götter.
Хлынул вперед царь, вызывая к жизни речь.
Рядясь в воды, он стремиться к коровам.
Овца забирает нечистое, (частицы) его тела.
Чистым приходит он на свидание с богами.
इन्द्रा॑य सोम॒ परि॑ षिच्यसे॒ नृभि॑र्नृ॒चक्षा॑ ऊ॒र्मिः क॒विर॑ज्यसे॒ वने॑ । पू॒र्वीर्हि ते॑ स्रु॒तय॒: सन्ति॒ यात॑वे स॒हस्र॒मश्वा॒ हर॑यश्चमू॒षद॑: ॥
इन्द्रा॑य । सो॒म॒ । परि॑ । सि॒च्य॒से॒ । नृऽभिः॑ । नृ॒ऽचक्षाः॑ । ऊ॒र्मिः । क॒विः । अ॒ज्य॒से॒ । वने॑ । पू॒र्वीः । हि । ते॒ । स्रु॒तयः॑ । सन्ति॑ । यात॑वे । स॒हस्र॑म् । अश्वाः॑ । हर॑यः । च॒मू॒ऽसदः॑ ॥
हे सोम त्वम् इन्द्राय इन्द्रार्थं नृभिः नेतृभिर्ऋत्विग्भिः परि षिच्यसे अभिषूयसे । तथा हे सोम नृचक्षाः नृणां यष्टॄणामनुग्रहेण द्रष्टा ऊर्मिः प्रेर्यमाणः प्रवृद्धो वा कविः मेधावी च त्वं वने उदके अज्यसे प्रेर्यसे । पूर्वीः बह्व्यः हि ते स्रुतयः मार्गाश्छिद्राणि सन्ति यातवे यातुम् । अल्पस्य सोमस्य अपरिमितस्रुतिगमनासंभवात्तस्य बाहुल्यमाह । चमूषदः अभिषवणफलकयोः सीदतः सहस्रम् अपरिमिताः अश्वाः व्याप्ताः हरयः हरितवर्णा अंशवः सन्ति । अथवा । इन्द्राय परिषिच्यस इत्युक्तत्वादिन्द्रप्राप्तौ मार्गसाधनयोः सद्भाव उत्तरार्धेन प्रतिपादितः । ते पुरातन्यः सरण्यः सन्तीन्द्रं प्रति यातुम् । तथा सहस्रसंख्याका हरितवर्णा अश्वाश्च सन्ति। चमूषदस्तवेति ॥
“You are effused by the priests, Soma, for Indra; you the observer of men, stimulated, intelligent, are immersed in the water; many are the paths for you to follow, infinite are the spreading green-tinted streams alighting on the cups.”
Thou, Soma, art effused for Indra by the men, balmed in the wood as wave, Sage, Viewer of mankind.
Full many are the paths whereon thou mayest go: a thousand bay steeds hast thou resting in the bowls.
For Indra, o Soma, you are poured in circles by the men. As a wave drawing the gaze of men, as poet, you are driven to the wood
[/anointed in the wood],
for there are many courses for you to travel and a thousand fallow bay horses sitting in the cups.
Dem Indra wirst von Männern, Soma, du, gereicht, ins Holz geführt, ein weiser, männerschaunder Strom; Denn viele Bahnen sind zum Fahren dir bereit und tausend goldne Rosse eilend in den Trog.
Für Indra wirst du, Soma, von den Männern umgegossen, mit Herrenaugen blickend, als Seher wirst du, das Gewoge, im Holze gesalbt, denn du hast viele Wege zum Gehen, tausend falbe Rosse, wenn du in den Camugefäßen sitzest.
Для Индры, о сома, тебя разливают кругом мужи.
Поэт со взглядом героя, волна (сладости), ты умащаешься в деревянном сосуде.
Ведь много есть у тебя троп, чтобы двигаться,
Тысячу буланых коней у (тебя), пребывающих в сосудах.
स॒मु॒द्रिया॑ अप्स॒रसो॑ मनी॒षिण॒मासी॑ना अ॒न्तर॒भि सोम॑मक्षरन् । ता ईं॑ हिन्वन्ति ह॒र्म्यस्य॑ स॒क्षणिं॒ याच॑न्ते सु॒म्नं पव॑मान॒मक्षि॑तम् ॥
स॒मु॒द्रियाः॑ । अ॒प्स॒रसः॑ । म॒नी॒षिण॑म् । आसी॑नाः । अ॒न्तः । अ॒भि । सोम॑म् । अ॒क्ष॒र॒न् । ताः । ई॒म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । ह॒र्म्यस्य॑ । स॒क्षणि॑म् । याच॑न्ते । सु॒म्नम् । पव॑मानम् । अक्षि॑तम् ॥
समुद्रियाः । समुद्रसाधनत्वात् समुद्रमन्तरिक्षम् । तत्संबन्धिन्यः अप्सरसः काश्चन अन्तः यज्ञमध्ये आसीनाः पात्रेषु वर्तमाना वसतीवर्यः मनीषिणं मेधाविनं सोमम् अभि अक्षरन् अभिषूयमाणं सोममभिक्षरन्ति । ताः एता आपः ईम् एनं हर्म्यस्य हर्म्यवत्सुखकरस्य यागगृहस्य सक्षणिं सेचनशीलं हिन्वन्ति वर्धयन्ति पोषयन्ति । ता एव स्तोतारो वा पवमानं सोमम् अक्षितम् अक्षीणं सुम्नं सुखं याचन्ते प्रार्थयन्ते । तत्रायं भावः । काश्चनाप्सरसः सोमं राजानं मनीषिणं कामयमाना देवानपि परित्यज्य स्वर्गादागत्य राज्ञः समीपे स्थित्वा तस्य रसानाददते । स्वरसेन वर्धयन्ति तं सुखं च याचन्त इति ॥
“The nymphs of the firmament seated in the midst flow towards the sagacious Soma; they cherish him the sprinkler of the hall of sacrifice; (the worshippers) solicit Pavamāna (the undecaying) for a boon.”
Apsarases who dwell in waters of the sea, sitting within, have flowed to Soma wise of heart.
They urge the Master of the house upon his way, and to the Eternal Pavamana pray for bliss.
The Apsarases belonging to the sea, sitting within, have streamed toward Soma of inspired thought.
They spur him on, the conqueror of the secure house; they beg the
imperishable self-purifying one for his grace.
Des Meeres holde Nixen strömten zu ihm hin, zum weisen Soma, setzend sich in seinen Schooss; Sie schmeicheln hold als ihrem Hausgenossen ihm, und flehn um Gunst den rieselnden, der nie versiegt.
Die Meerfrauen Apsaras´, die darin sitzen, sind zu dem sinnreichen Soma geflossen. Sie treiben ihn an, den Bezwinger des festen Hauses; sie bitten den Pavamana um unverminderte Gunst.
Морские Апсарас, сидящие внутри,
Поплыли к соме, хранителю мудрости.
Они торопят его, сокрушителя крепости,
Молят Паваману о непреходящей милости.
गो॒जिन्न॒: सोमो॑ रथ॒जिद्धि॑रण्य॒जित्स्व॒र्जिद॒ब्जित्प॑वते सहस्र॒जित् । यं दे॒वास॑श्चक्रि॒रे पी॒तये॒ मदं॒ स्वादि॑ष्ठं द्र॒प्सम॑रु॒णं म॑यो॒भुव॑म् ॥
गो॒ऽजित् । नः॒ । सोमः॑ । र॒थ॒ऽजित् । हि॒र॒ण्य॒ऽजित् । स्वः॒ऽजित् । अ॒प्ऽजित् । प॒व॒ते॒ । स॒ह॒स्र॒ऽजित् । यम् । दे॒वासः॑ । च॒क्रि॒रे । पी॒तये॑ । मद॑म् । स्वादि॑ष्ठम् । द्र॒प्सम् । अ॒रु॒णम् । म॒यः॒ऽभुव॑म् ॥
नः अस्माकं गोजित् गवां जेता तथा रथजित् रथस्य जेता हिरण्यजित् हिरण्यस्य जेता तथा स्वर्जित् स्वर्गस्य सुखस्य जेता अब्जित् अपां जेता सहस्रजित् सहस्रसंख्याकस्य धनस्य जेता सोमः पवते पूयते । यं देवासः देवाः चक्रिरे कृतवन्तः । किमर्थम्। पीतये पानाय । कीदृशं सोमम् । मदं मदकरं स्वादिष्ठं स्वादुतमं द्रप्सं रसात्मकम् अरुणम् अरुणवर्णं मयोभुवं सुखस्य भावयितारम् ॥
एतानि सोम पर्वमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन् द्रविणान्यर्षसि ॥
“Soma flows for us, the conqueror of cattle, of chariots, of gold, of heaven, of water, of thousandfold (wealth), whom the gods have made for (their) drinking, exhilarating, most sweet-flavoured, dropping, purple, causing happiness.”
Soma flows on for u's as winner of the kine, winner of thousands, cars, water, and light, and gold;
He whom the Gods have made a gladdening draught to drink, the drop most sweet to taste, weal-bringing, red of hue.
Winning cows for us, winning chariots and gold, winning the sun and the waters, winning thousands, Soma purifies himself,
whom the gods have made their exhilarating draught for drinking, the sweetest ruddy drop, who is joy itself.
Erbeutend Rinder, Wagen, Gold, des Himmels Glanz, Gewässer, tausend Güter, rieselt Soma uns, Den sich die Götter als den süssesten ersahn, zum Trunk den rothen Tropfen, welcher Lust gewährt.
Soma läutert sich, uns, Rinder, Wagen, Gold, die Sonne, Wasser gewinnend, Tausende gewinnend, den die Götter als Rauschtrank zu ihrem Trunke bestimmten, den süßesten Tropfen, den rötlichen, labenden.
Сома очищается для нас, завоевывая коров, завоевывая колесницы, завоевывая золото,
Завоевывая солнце, завоевывая воды, завоевывая тысячи,
(Тот,) кого боги создали (как) хмельной напиток для питья,
(Как) сладчайшую каплю, красноватую, дающую радость.
ए॒तानि॑ सोम॒ पव॑मानो अस्म॒युः स॒त्यानि॑ कृ॒ण्वन्द्रवि॑णान्यर्षसि । ज॒हि शत्रु॑मन्ति॒के दू॑र॒के च॒ य उ॒र्वीं गव्यू॑ति॒मभ॑यं च नस्कृधि ॥
ए॒तानि॑ । सो॒म॒ । पव॑मानः । अ॒स्म॒ऽयुः । स॒त्यानि॑ । कृ॒ण्वन् । द्रवि॑णानि । अ॒र्ष॒सि॒ । ज॒हि । शत्रु॑म् । अ॒न्ति॒के । दू॒र॒के । च॒ । यः । उ॒र्वीम् । गव्यू॑तिम् । अभ॑यम् । च॒ नः॒ । कृ॒धि॒ ॥
हे सोम एतानि पूर्वमन्त्रोक्तानि गवादीनि द्रविणानि धनानि सत्यानि कृण्वन् कुर्वन् पवमानः पूयमानः अर्षसि पवसे । जहि च शत्रुं यः अस्मच्छत्रुः अन्तिके समीपे दूरके अत्यन्तं दूरे देशे च वर्तते तं जहि । तथा उर्वीं गव्यूतिं विस्तीर्णं मार्गम् अभयं च नः अस्माकं कृधि कुरु ॥ ॥ ३ ॥
“Bestowing all these true riches, loving us you flow, Soma, purified; destroy our enemy whether he be far or nigh; grant us a free road and freedom from danger.”
Soma, as Pavamana thou, our faithful Friend, making for us these real treasures, flowest on.
Slay thou the enemy both near and,far away: grant us security and ample pasturage.
O Soma, purifying yourself, you rush, seeking us, while making these treasures real.
Smash the rival nearby and the one who is in the distance; make wide pasturage and fearlessness for us.
Dies alles, Soma, uns zu Liebe, flammender, erfüllend, strömest du uns reiche Schätze zu; Den Feind erschlage, sei er nahe, sei er fern, und mache weit und sicher unser Weideland.
O Soma, indem du uns zugetan diese Güter verwirklichest, fließest du dich läuternd. Erschlage den Feind, der nah und fern; schaff uns weite Trift und Sicherheit!
Преданный нам, о Сома-Павамана, ты течешь,
Делая истинными эти богатства.
Убей врага вблизи и который далеко!
Создай нам широкое пастбище и безопасность!