Sukta 9.80
ऋषिवसुर्भारद्वाजः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र5
छन्दजगती
सोम॑स्य॒ धारा॑ पवते नृ॒चक्ष॑स ऋ॒तेन॑ दे॒वान्ह॑वते दि॒वस्परि॑ । बृह॒स्पते॑ र॒वथे॑ना॒ वि दि॑द्युते समु॒द्रासो॒ न सव॑नानि विव्यचुः ॥
सोम॑स्य । धारा॑ । प॒व॒ते॒ । नृ॒ऽचक्ष॑सः । ऋ॒तेन॑ । दे॒वान् । ह॒व॒ते॒ । दि॒वः । परि॑ । बृह॒स्पतेः॑ । र॒वथे॑न । वि । दि॒द्यु॒ते॒ । स॒मु॒द्रासः॑ । न । सव॑नानि । वि॒व्य॒चुः॒ ॥
सोमस्य अभिषूयमाणस्य धारा पवते श्चोतते । कीदृशस्य सोमस्य । नृचक्षसः नृणां यजमानानां द्रष्टुः । स च ऋतेन यज्ञेन देवान् सोमभाज इन्द्रादीन हवते। कुत्र । दिवस्परि द्युलोकस्योपरि वर्तमानान् । बृहस्पतेः मन्त्रपालकस्य स्तोतुः रवथेन शब्देन स्तोत्रेण वि दिद्युते विद्योतते । समुद्रासो न समुद्रा इव पृथिवीं सवनानि यज्ञसंबन्धीनि विव्यचुः व्याप्नुवन्ति ॥
“The stream of the Soma, the contemplator of man, flows forth; it invites by the sacrifice the gods (who dwell) above the sky; it shines forth at the voice of the sacrificer; the libations cover (the earth) like rivers.”
ON flows the stream of Soma who beholds mankind: by everlasting Law he calls the Gods from heaven.
He lightens with the roaring of Br aspati: h the lakes have not contained the pourings of juice.
It purifies itself—the stream of Soma, who has the gaze of men. With truth he summons the gods from heaven.
With the roar of Br̥haspati he has flashed forth. Like seas they [=the waters?] envelop the pressings.
Es rieselt hell des männerschaunden Soma Strom; die Götter ruft durch heil'ges Werk vom Himmel er; Er blitzet auf mit des Gebetsherrn Donnerton, die Meeresbecken fassen seine Säfte nicht.
Der Strom des Soma mit dem Herrscherauge läutert sich; er ruft ordnungsgemäß die Götter vom Himmel. Mit des Brihaspati lautem Schalle blitzt er auf. Wie die Meere und die Flüsse so haben sie die Somaspenden in sich aufgenommen.
Очищается поток сомы со взглядом героя.
Он зовет с неба богов в соответствии с (вселенским) законом.
Он сверкает одновременно с ревом Брихаспати.
Как моря(-реки), они вобрали в себя выжимания.
यं त्वा॑ वाजिन्न॒घ्न्या अ॒भ्यनू॑ष॒तायो॑हतं॒ योनि॒मा रो॑हसि द्यु॒मान् । म॒घोना॒मायु॑: प्रति॒रन्महि॒ श्रव॒ इन्द्रा॑य सोम पवसे॒ वृषा॒ मद॑: ॥
यम् । त्वा॒ । वा॒जि॒न् । अ॒घ्न्याः । अ॒भि । अनू॑षत । अयः॒ऽहतम् । योनि॑म् । आ । रो॒ह॒सि॒ । द्यु॒ऽमान् । म॒घोना॑म् । आयुः॑ । प्र॒ऽति॒रत् । महि॑ । श्रव॑ । इन्द्रा॑य । सो॒म॒ । प॒व॒से॒ । वृषा॑ । मदः॑ ॥
हे वाजिन् अन्नवन् सोम यं त्वा त्वाम् अघ्न्याः अहननीया गावः अभ्यनूषत अभिष्टुवन्ति । आशिरार्थं स्थिताः शब्दायन्त इत्यर्थः । स त्वम् अयोहतम् । अय इति हिरण्यनाम । तेन तद्वान् पाणिर्लक्ष्यते । हिरण्मयेन पाणिना हतं संस्कृतं योनिं स्थानम् आ रोहसि द्युमान् दीप्तः सन् । ‘ अभि योनिमयोहतम्' (ऋ. सं. ९. १. २) इति ह्युक्तम् । किंच हे सोम मघोनां हविष्मतां यजमानानाम् आयुः आयुष्यं महि महत् श्रवः अन्नं यशो वा प्रतिरन् वर्धयन् इन्द्राय इन्द्रार्थं पवसे पूयसे । वृषा वर्षको मदः मदकरश्च त्वम् ॥
“Giver of food, whom the kine praise, you mount, bright-shining, your station fashioned by golden-hands; you, Soma, the health of the worshippers, increasing (their) abundant food flow for Indra, the showerer (of benefits), the giver of exhilaration.”
Thou, powerful Soma, thou to whom the cows have -lowed, ascendest bright with sheen, thine iron-fashioned home.
Thou, lengthening our princes' life and high renown, flowest for Indra as his might to gladdening drink.
You, o prizewinner, toward whom the cows have bellowed—brilliant, you mount the metal-hammered womb [=cup].
Lengthening the lifetime of the bounteous ones and their great fame, o Soma, for Indra you purify yourself as bullish exhilaration.1314 IX.81
Du rascher, dem die Kühe jetzt entgegenschrien, steigst glänzend nieder in den erzbesehlagnen Schooss, Den Fürsten schenkend langes Alter, hohen Ruhm, du starker Trank, o Soma, strömst dem Indra zu.
Du Preisgewinner, dem die Kühe zugebrüllt haben, besteigst glänzend deine eisenbehauene Wiege. Der freigebige Gönner Lebenszeit und großen Ruhm mehrend läuterst du dich, Soma, für Indra als der bullenartige Rauschtrank.
О завоеватель награды, которого приветствовали (мычанием) коровы,
Сверкающий, ты восходишь на место, обитое железом.
Увеличивая срок жизни щедрых покровителей, (их) великую славу,
Ты очищаешься, о сома, для Индры как мужественное опьянение!
एन्द्र॑स्य कु॒क्षा प॑वते म॒दिन्त॑म॒ ऊर्जं॒ वसा॑न॒: श्रव॑से सुम॒ङ्गल॑: । प्र॒त्यङ्स विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प॑प्रथे॒ क्रीळ॒न्हरि॒रत्य॑: स्यन्दते॒ वृषा॑ ॥
आ । इन्द्र॑स्य । कु॒क्षा । प॒व॒ते॒ । म॒दिन्ऽत॑मः । ऊर्ज॑म् । वसा॑नः । श्रव॑से । सु॒ऽम॒ङ्गलः॑ । प्र॒त्यङ् । सः । विश्वा॑ । भुव॑ना । अ॒भि । प॒प्र॒थे॒ । क्रीळ॑न् । हरिः॑ । अत्यः॑ । स्य॒न्द॒ते॒ । वृषा॑ ॥
अयं सोमः इन्द्रस्य कुक्षा कुक्षौ आ पवते आसिच्यते । किमर्थम् । श्रवसे तस्यान्नाय यष्टुर्वा अन्नसिद्ध्यर्थम् । सोमो विशेष्यते। मदिन्तमः मादयितृतमः ऊर्जं वसानः बलकरं रसमाच्छादयन् । ‘ अपो वसानः' (ऋ. सं. ९. ७८, १ ) इति ह्युक्तम् । सुमङ्गलः शोभनमङ्गलप्रदः । सः सोमः प्रत्यङ् विश्वा भुवना सर्वाणि भूतजातानि अभि पप्रथे अभिप्रथयति । दिवि उदितः सन् क्रीळन् वेद्यां संक्रीडमानः हरिः हरितवर्णः अत्यः अतनकुशलः वृषा वर्षक: स्यन्दते रसरूपेण ॥
“The (Soma) flows to Indra's belly for (his) food, giving extreme exhilaration, clothed with vigour, giving good fortune he spreads forth towards all beings; sporting (on the altar), green-tinted, swift-moving, the showerer of benefits, he flows forth.”
Best giver of delight, he flows to Indra's throat, robing himself in might, Auspicious One, for fame.
He spreads himself abroad to meet all things that be: the vigorous Tawny Steed flows sporting on his way.
The most exhilarating one purifies himself in the cheek of Indra, the one of good omen clothing himself in nourishment [=milk], for fame. He spreads himself out facing toward all creatures. Playful, the tawny bullish steed flows.
In Indra's Magen rieselt der berauschendste, in Kraft gekleidet, segensreich zu hohem Ruhm; Er dehnt sich weit, zu allen Wesen hingewandt, und hüpfend eilt der goldne Hengst, der kräftige.
In des Indra Bauch läutert sich der Berauschendste, sich mit Kraft gürtend, zum Ruhme der Glückbringer. Angesichts aller Wesen hat er sich ausgebreitet; spielend fließt der falbe bullenstarke Renner.
В животе у Индры очищается самый пьянящий,
Рядясь в питательную силу, благоприятный для славы.
Он простерся навстречу всем существам.
Играя, разливается золотистый мужественный скакун.
तं त्वा॑ दे॒वेभ्यो॒ मधु॑मत्तमं॒ नर॑: स॒हस्र॑धारं दुहते॒ दश॒ क्षिप॑: । नृभि॑: सोम॒ प्रच्यु॑तो॒ ग्राव॑भिः सु॒तो विश्वा॑न्दे॒वाँ आ प॑वस्वा सहस्रजित् ॥
तम् । त्वा॒ । दे॒वेभ्यः॑ । मधु॑मत्ऽतमम् । नरः॑ । स॒हस्र॑ऽधारम् । दु॒ह॒ते॒ । दश॑ । क्षिपः॑ । नृऽभिः॑ । सो॒म॒ । प्रऽच्यु॑तः । ग्राव॑ऽभिः । सु॒तः । विश्वा॑न् । दे॒वान् । आ । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्र॒ऽजि॒त् ॥
हे सोम तं तादृशं त्वा त्वां देवेभ्यः इन्द्राद्यर्थं मधुमत्तमम् अतिशयेन मधुमन्तं सहस्रधारं बहुधारायुक्तं दुहते दुहन्ति । के। नरः नेतार ऋत्विजः दश क्षिपः तेषां दशसंख्याका अङ्गुलयश्च । हे सोम नृभिः मनुष्यैः प्रच्युतः ग्रावभिः सुतः अभिषुतस्त्वं सहस्रजित् सहस्रसंख्याकधनस्य जेता सन् विश्वान् देवान् आ पवस्व ॥
“The priests, the ten fingers, milk you forth for the gods, most sweet-flavoured, flowing in a thousand streams; effused by the men, expressed with the stone, do you, Soma, the winner of thousand-fold wealth, flow to all the gods.”
The men, the ten swift fingers, milk thee out for Gods, even thee most rich in meath, with thousand flowing streams.
Soma who winnest thousands, driven by the men, expressed with stones, bring, as thou flowest, all the Gods.
You, most honeyed, do the men milk for the gods; you of a thousand streams do the ten fingers milk.
O Soma, roused by men, pressed by stones, by purifying yourself bring all the gods here, you winner of thousands.
Dich tausendström'gen melken nun die Männer aus, zehn Finger dich, den süssesten, der Götterschar; Bewegt von Männern, Soma, vom Gestein gepresst, viel Gut erbeutend riesle alle Götter her.
Dich den Süßesten melken die Männer für die Götter aus, die zehn Finger in tausend Strahlen. Von den Männern gerüttelt, mit den Steinen ausgeschlagen, o Soma, läutere alle Götter herbei, du Tausendgewinner!
Тебя, такого самого сладкого, мужи (доят) для богов,
Десять пальцев доят текущего в тысячу потоков.
Приведенный в движение мужами, о сома, выжатый давильными камнями,
Очищаясь, приведи Всех-Богов, о завоеватель тысяч!
तं त्वा॑ ह॒स्तिनो॒ मधु॑मन्त॒मद्रि॑भिर्दु॒हन्त्य॒प्सु वृ॑ष॒भं दश॒ क्षिप॑: । इन्द्रं॑ सोम मा॒दय॒न्दैव्यं॒ जनं॒ सिन्धो॑रिवो॒र्मिः पव॑मानो अर्षसि ॥
तम् । त्वा॒ । ह॒स्तिनः॑ । मधु॑ऽमन्तम् । अद्रि॑ऽभिः । दु॒हन्ति॑ । अ॒प्ऽसु । वृ॒ष॒भम् । दश॑ । क्षिपः॑ । इन्द्र॑म् । सो॒म॒ । मा॒दय॑न् । दैव्य॑म् । जन॑म् । सिन्धोः॑ऽइव । ऊ॒र्मिः । पव॑मानः । अ॒र्ष॒सि॒ ॥
तं तादृशं मधुमन्तं मधुररसं वृषभं कामानां वर्षकं त्वा त्वां हस्तिनः सुहस्तस्य दश क्षिपः अङ्गुलयः अद्रिभिः ग्रावभिः अप्सु दुहन्ति । तादृश हे सोम इन्द्रम् अन्यं दैव्यं जनं देवसंबन्धिनं संघं मादयन् सिन्धोरूर्मिरिव पवमानः पूयमानः सन् अर्षसि गच्छसि॥ ॥५॥
“The ten fingers of the skillful (one) milk you forth with the stones into the water most sweet-flavoured, the showerer (of benefits); Soma, exhilarating Indra (and) the celestial people, you rush forth, when filtered, like the wave of a river.”
Deft-handed men with stones, the ten swift fingers, drain thee into waters, thee, the Steer enriched with sweets.
Thou, Soma, gladdening Indra, and the Heavenly Host, flowest as Pavamana like a river's wave.
You, honeyed, do those having hands milk with stones; you the bull do the ten fingers milk in the waters.
Exhilarating Indra and the divine race, o Soma, purifying yourself, you rush like the wave of a river.
Mit Steinen melken sie geschickt dich süssesten, und die zehn Finger in den Wassern dich den Stier; Berauschend, Soma, Indra und den Götterstamm, hellflammend fliessest wie des Stromes Welle du.
Dich den süßen Bullen melken die Arme mit den Steinen ins Wasser, die zehn Finger. Den Indra, das göttliche Volk berauschend fließest du, Soma, dich läuternd wie des Stromes Welle.
Тебя, такого самого сладкого, доят камнями
(Мужи с умелыми) руками, быка в воду (выжимают) десять пальцев.
Опьяняя Индру, о сома, (и) божественный род.
Ты течешь, о Павамана, как волна реки.