Sukta 9.84
ऋषिप्रजापतिर्वाच्यः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र5
छन्दजगती
पव॑स्व देव॒माद॑नो॒ विच॑र्षणिर॒प्सा इन्द्रा॑य॒ वरु॑णाय वा॒यवे॑ । कृ॒धी नो॑ अ॒द्य वरि॑वः स्वस्ति॒मदु॑रुक्षि॒तौ गृ॑णीहि॒ दैव्यं॒ जन॑म् ॥
पव॑स्व । दे॒व॒ऽमाद॑नः । विऽच॑र्षणिः । अ॒प्साः । इन्द्रा॑य । वरु॑णाय । वा॒यवे॑ । कृ॒धि । नः॒ । अ॒द्य । वरि॑वः । स्व॒स्ति॒ऽमत् । उ॒रु॒ऽक्षि॒तौ । गृ॒णी॒हि॒ । दैव्य॑म् । जन॑म् ॥
हे सोम देवमादनः देवानां मादयिता विचर्षणिः विद्रष्टा अप्साः अपां दाता त्वं पवस्व क्षर । कस्मै । इन्द्राय वरुणाय वायवे च । नः अस्माकं वरिवः धनं स्वस्तिमत् । स्वस्तीत्यविनाशनाम । तद्वद्धनं कृधि कुरु । उरुक्षितौ विस्तीर्णायां भूमौ यज्ञसंबन्धियां दैव्यं जनं देवसंबन्धिनं संघम् । जनशब्दः संघवाची । तं गृणीहि । गृणातिः शब्दकर्मा । शब्दय । यथा त्वदीयाभिषवशब्दं श्रुत्वा देवा आगच्छन्ति तथा गृणीहीत्यर्थः । अथवा दैव्यं जनमित्यृषिः स्वात्मानमाह । देवसंबन्धिनं जनं मां गृणीहि साधुसंभक्ता इति शब्दय ॥
“Flow, the exhilarator of the gods, the far-seeing, the giver of water; for Indra, Varuṇa and Vāyu; grant us this day wealth and health; call the celestial people on the spacious ground (of the sacrifice).”
FLOW, cheering Gods, most active, winner of the flood, for Indra, and for Vayu, and for Varuna.
Bestow on us to-day wide room with happiness, and in tbine ample dwelling laud the Host of Heaven.
Purify yourself—exhilarating the gods, unbounded, winning the waters— for Indra, for Varuṇa, for Vāyu.
Make for us today wide space accompanied by well-being. Sing to the heavenly people in the wide dwelling place.
Geschäftig riesle, der die Götter du berauschst, und Trunk gewährst dem Indra, Vaju, Varuna, Verschaff uns heute segensreiches Wohlergehn, erfreu im weiten, sichern Sitz der Götter Stamm.
Läutere dich, götterberauschend, ausgezeichnet, Wasser gewinnend, für Indra, Varuna, Vayu! Schaff uns heute heilvollen Ausweg, preise in weitem Wohnsitz das göttliche Volk!
Очищайся (как) опьяняющий богов, очень подвижный,
Покоряющий воды – для Индры, для Варуны, для Ваю!
Создай нам сегодня благодатный простор!
В широком поселении воспой божественный род!
आ यस्त॒स्थौ भुव॑ना॒न्यम॑र्त्यो॒ विश्वा॑नि॒ सोम॒: परि॒ तान्य॑र्षति । कृ॒ण्वन्त्सं॒चृतं॑ वि॒चृत॑म॒भिष्ट॑य॒ इन्दु॑: सिषक्त्यु॒षसं॒ न सूर्य॑: ॥
आ । यः । त॒स्थौ । भुव॑नानि । अम॑र्त्यः । विश्वा॑नि । सोमः॑ । परि॑ । तानि॑ । अ॒र्ष॒ति॒ । कृ॒ण्वन् । स॒म्ऽचृत॑म् । वि॒ऽचृत॑म् । अ॒भिष्ट॑ये । इन्दुः॑ । सि॒स॒क्ति॒ । उ॒षस॑म् । न । सूर्यः॑ ॥
यः अमर्त्यः देवः सोमः भुवनानि लोकान् आ तस्थौ आस्थितवान् तानि विश्वानि सर्वाणि भुवनानि परि अर्षति परितो गच्छति । परितो रक्षतीत्यर्थः । सोऽयम् इन्दुः यज्ञं यजमानं वा संचृतं देवैः फलैर्वा संबद्धं कृण्वन् कुर्वन् विचृतम् असुरादिभिर्दुःखैर्वा विमुक्तं कृण्वन् अभितो यागाय सिषक्ति सेवते यज्ञम् । उषसं न सूर्यः। सूर्य उषसमिव यथा अभिष्टये अभितो गमनाय प्राणिनां संचृतं प्रकाशैः संयुक्तं विचृतं तमोभिर्विमुक्तं च लोकं कुर्वन्नुषसं सेवते तद्वत् ॥
“The immortal Soma who is stationed upon the worlds, goes round about them all; Indu,binding and unloosing accompanies (the sacrifice) for its protection, as the sun the dawn.”
He who hath come anear to creatures that have life, Immortal Soma flows onward to all of them.
Effecting, for our aid, both union and release, Indu, like Surya, follows closely after Dawn.
He who has mounted the worlds, immortal Soma flows around them all. Performing the knotting and unknotting in order to prevail, the drop accompanies (the gods?), like the sun the dawn.
Er, welcher zu den Wesen hingedrungen ist, umströmt sie alle, Soma, der unsterbliche, Zum Heile schaffend Einigung und Sonderung, folgt wie die Sonne Indu nach dem Morgenroth.
Der Unsterbliche, der die Welten erstiegen hat, der Soma umkreist alle diese. Indem er bindet und löset, um zur Geltung zu kommen, folgt der Saft ihnen wie Surya der Usas;
Бессмертный, который поднялся на миры,
Сома течет вокруг всех этих (миров).
Связывая (и) развязывая, чтобы помочь (людям),
Сок сомы сопровождает, как Сурья – Ушас.
आ यो गोभि॑: सृ॒ज्यत॒ ओष॑धी॒ष्वा दे॒वानां॑ सु॒म्न इ॒षय॒न्नुपा॑वसुः । आ वि॒द्युता॑ पवते॒ धार॑या सु॒त इन्द्रं॒ सोमो॑ मा॒दय॒न्दैव्यं॒ जन॑म् ॥
आ । यः । गोभिः॑ । सृ॒ज्यते॑ । ओष॑धीषु । आ । दे॒वाना॑म् । सु॒म्ने । इ॒षय॑न् । उप॑ऽवसुः । आ । वि॒ऽद्युता॑ । प॒व॒ते॒ । धार॑या । सु॒तः । इन्द्र॑म् । सोमः॑ । मा॒दय॑न् । दैव्य॑म् । जन॑म् ॥
यः सोमः गोभिः रश्मिभिः आ सृज्यते ओषधीषु । यं सोमं स्थापयन्तीत्यर्थः । किमर्थम् । देवानां सुम्ने सुखे निमित्ते सति । कीदृशोऽयम्। इषयन् देवान् प्राप्तुमिच्छन् । इष गतौ'। धनमिच्छन् वा । तथा उपावसुः शत्रुभ्यः सकाशात् प्राप्तधनः । सः सोमः विद्युता विद्योतमानया धारया आ पवते सुतः सन् । किं कुर्वन् । दैव्यं देवस्वामिनम् इन्द्रं मादयन् ॥
“The Soma who is created by the (sun's) rays, (and whom they plural ce) in the herbs for the gratification of the gods, desiring to go (to the gods), taking wealth from (the foe), flows when effused in a brilliant stream, exhilarating Indra (and) the people of heaven.”
He who is poured with milk, he who within the plants hastes bringing treasure for the happiness of Gods,
He, poured forth in a stream flows with the lightning's flash, Soma who gladdens Indra and the Host of Heaven.
He who is sent surging along with the cows onto the plants, prospering in the benevolence of the gods, bringing goods near at hand,
he purifies himself with lightning, pressed in a stream—Soma,
exhilarating Indra and the heavenly people.
Der mit der Milch sich von den Pflanzen her ergiesst, hinstrebend nach der Götter Huld mit Gut versehn, Mit lichtem Strome rieselt Soma ausgepresst, berauschend Indra und das göttliche Geschlecht.
Der mit Kuhmilch auf die Pflanzen gegossen wird, sich der Gunst der Götter erfreuend, zu Reichtum kommend. Der ausgepreßte Soma läutert sich mit Blitz und Regenguß und berauscht Indra und das göttliche Volk.
Кто вместе с коровьим (молоком) изливается на растения,
Радуясь милости богов, приближаясь к добру,
(Тот) очищается молнией, выжатым потоком,
Сома, опьяняющий Индру (и весь) божественный род.
ए॒ष स्य सोम॑: पवते सहस्र॒जिद्धि॑न्वा॒नो वाच॑मिषि॒रामु॑ष॒र्बुध॑म् । इन्दु॑: समु॒द्रमुदि॑यर्ति वा॒युभि॒रेन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑ क॒लशे॑षु सीदति ॥
ए॒षः । स्यः । सोमः॑ । प॒व॒ते॒ । स॒ह॒स्र॒ऽजित् । हि॒न्वा॒नः । वाच॑म् । इ॒षि॒राम् । उ॒षः॒ऽबुध॑म् । इन्दुः॑ । स॒मु॒द्रम् । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । वा॒युऽभिः॑ । आ । इन्द्र॑स्य । हार्दि॑ । क॒लशे॑षु । सी॒द॒ति॒ ॥
एष स्यः सः सोमः पवते पूयते । कीदृश एषः । सहस्रजित् सहस्रस्य जेता । किं कुर्वन् । वाचम् ऋत्विजां स्तुतिरूपां वाचं हिन्वानः प्रेरयन् । कीदृशीं वाचम् । इषिरां गमनशीलां स्तुत्यं प्रति गन्त्रीम् उषर्बुधम् उषसि प्रबुद्धाम् । सोऽयम् इन्दुः सोमः समुद्रं समुद्रियं रसम् उदियर्ति उद्गमयति वायुभिः गन्तृभिरध्वर्य्वादिभिः वायुभिरेव वा प्रेर्यमाणः सन् । तथा इन्द्रस्य हार्दि । हार्दं प्रियम् । तद्धार्दि इन्द्रस्य प्रियवद्यथा भवति तथा कलशेषु द्रोणकलशप्रभृतिषु आ सीदति ॥
“This is the Soma, the conqueror of thousands, who flows stimulating the rapid voice (of the priests), awakened at dawn; Indu sends forth his ocean and sinks into the pitchers into Indra's heart.”
Winner of thousands, he, this Soma, flows along, raising a vigorous voice that wakens with the dawn.
Indu with winds drives on the ocean of the air, he sinks within the jars, he rests in Indra's heart.
This very Soma is purifying himself, thousand-winning, spurring on the vigorous speech that awakens at dawn.
The drop rouses up the sea with his winds; he sits in the heart of Indra in the tubs.
Erbeutend tausend Güter rieselt Soma hier, die muntre Stimm erhebend, welche frühe wacht, Des Meeres Flut regt Indu durch die Stürme auf, und setzet in die Schüsseln sich für Indra's Bauch.
Dieser Soma läutert sich Tausend gewinnend, die schlagfertige frühwache Rede in Bewegung setzend. Der Saft regt mit den Winden das Meer auf; in Indra´s Herz einziehend setzt er sich in den Krügen.
Вот этот сома очищается, завоевывая тысячи,
Торопя могучую речь, пробуждающуюся на заре.
Сок сомы с помощью ветров возмущает океан.
Он усаживается в сердце Индры, в кувшинах.
अ॒भि त्यं गाव॒: पय॑सा पयो॒वृधं॒ सोमं॑ श्रीणन्ति म॒तिभि॑: स्व॒र्विद॑म् । ध॒नं॒ज॒यः प॑वते॒ कृत्व्यो॒ रसो॒ विप्र॑: क॒विः काव्ये॑ना॒ स्व॑र्चनाः ॥
अ॒भि । त्यम् । गावः॑ । पय॑सा । प॒यः॒ऽवृध॑म् । सोम॑म् । श्री॒ण॒न्ति॒ । म॒तिऽभिः॑ । स्वः॒ऽविद॑म् । ध॒न॒म्ऽज॒यः । प॒व॒ते॒ । कृत्व्यः॑ । रसः॑ । विप्रः॑ । क॒विः । काव्ये॑न । स्वः॑ऽचनाः ॥
त्यं तं पयोवृधं पयसो वर्धकं सोमं गावः पयसा स्वकीयेन क्षीरेण श्रीणन्ति श्रयणं कुर्वन्ति । यः मतिभिः स्तुतिभिः सर्वं प्रयच्छति तं स्वर्विदं सोमं श्रीणन्ति । सः धनंजयः शत्रुधनानां जेता सोमः काव्येन कर्मणा पवते पूयते । कीदृशः सः । कृत्व्यः कर्मण्यः रसः रसरूपः विप्रः मेधावी कविः क्रान्तप्रज्ञः स्वर्चनाः सर्वान्नः । चन इत्यन्ननाम ॥ ॥ ९ ॥
“The kine dilute with their milk that milk augmenting Soma who bestows all things by means of praises; (the Soma) the winner of (our foes') wealth flows purified by the rite, apt for the rite, wise, experienced, the (giver of) all food.”
The kine with milk dress him who makes the milk increase, Soma, amid the songs, who finds the light of heaven.
Winner of wealth, the effectual juice is flowing on, Singer and Sage by wisdom, dear as heaven itself.
The cows mix this soma with milk, him who is strengthened by milk— with thoughts, him who finds the sun.
Winning the stakes, getting results, the sap purifies himself—an inspired poet, a sage poet through his poetic skill, who delights in the sun.
Den Soma, der der Milch sich freut und Glanz verleiht, versehn mit warmer Milch die Kühe andachtsvoll; Es rieselt Schatz erbeutend, wirkungsreich der Saft, der Sänger weis' an Weisheit, schön wie Himmelsglanz.
Diesen Soma mischen die Kühe mit ihrer Milch, den milchsaftreichen unter Gebeten, den Sonnenfinder. Schätze ersiegend läutert sich der den Sieg entscheidende Saft, beredt, ein Seher an Sehergabe, nach der Sonne verlangend.
Коровы украшают этого сому (своим) молоком,
(Этого) крепнущего от молока, – под молитвы – находящего солнце.
Завоевывая богатства, очищается действенный сок,
Вдохновенный поэт с поэтической силой, радующийся солнцу.