Sukta 9.93
ऋषिनोधाः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र5
छन्दत्रिष्टुप्
सा॒क॒मुक्षो॑ मर्जयन्त॒ स्वसा॑रो॒ दश॒ धीर॑स्य धी॒तयो॒ धनु॑त्रीः । हरि॒: पर्य॑द्रव॒ज्जाः सूर्य॑स्य॒ द्रोणं॑ ननक्षे॒ अत्यो॒ न वा॒जी ॥
सा॒क॒म्ऽउक्षः॑ । म॒र्ज॒य॒न्त॒ । स्वसा॑रः । दश॑ । धीर॑स्य । धी॒तयः॑ । धनु॑त्रीः । हरिः॑ । परि॑ । अ॒द्र॒व॒त् । जाः । सूर्य॑स्य । द्रोण॑म् । न॒न॒क्षे॒ । अत्यः॑ । न । वा॒जी ॥
साकमुक्षः सह युगपत् सिञ्चन्त्यः । उक्ष सेचने'। क्विपि रूपम् । तादृश्यः स्वसारः कर्मकरणार्थमितस्ततः सुष्ठु गच्छन्त्योऽङ्गुल्यः मर्जयन्त सोमं शोधयन्ति। ‘ मृजू शौचालंकारयोः' । तथा दश दशसंख्याकाः धीतयः । अङ्गुलिनामैतत् । अङ्गुलयः धीरस्य समर्थस्य प्राज्ञस्य वा देवैर्ध्यातव्यस्य काम्यमानस्य वा सोमस्य धनुत्रीः प्रेरयित्र्यो भवन्ति । ततः हरिः हरितवर्णः सोमः सूर्यस्य जाः प्रादुर्भूता जाया दिशस्ताः पर्यद्रवत् परितो गच्छति । सूर्यतेजसा ह्याविर्भवतीति दिशां तस्य जात्वम् । अत्यः अतनशीलः वाजी न अश्व इव स्थितः सोमः द्रोणं कलशं ननक्षे व्याप्नोति । नक्षतिर्व्याप्तिकर्मा ॥
“The sister (fingers) sprinkling together cleanse (the Soma), the ten fingers (are) the efffuse of the sagacious (Soma); the green-tinted one flows round the wives of the sun, he hastens like a swift horse to the pitcher.”
TEN sisters, pouring out the rain together, swift-moving thinkers of the sage, adorn him.
Hither hath run the gold-hued Child of Surya and reached the vat like a fleet vigorous courser.
The ten sisters, grown strong all together, the insightful thoughts of the insightful one, the runners, groomed (him).
The tawny offspring of the sun dashed around (the filter). He reached the wooden cup like a prizewinning steed.
Ihn streicheln zehn zugleich erwachsne Schwestern und auch des Sehers strömende Gesänge, Das Goldross lief hindurch, das Kind der Sonne, und drang zur Kufe wie ein schneller Renner.
Die zusammen aufgewachsenen Schwestern putzen ihn, die zehn Gebete, die den Weisen ablaufen lassen. Der Falbe überholte der Sonne Kinder; er ist in die Kufe gelangt wie ein siegreicher Renner ans Ziel.
Десять выросших вместе сестер начищают (сому),
(А также) молитвы, помогающие мудрому стекать.
Буланый обогнал детей солнца.
Он достиг кадки, как скакун, завоевывающий награду.
सं मा॒तृभि॒र्न शिशु॑र्वावशा॒नो वृषा॑ दधन्वे पुरु॒वारो॑ अ॒द्भिः । मर्यो॒ न योषा॑म॒भि नि॑ष्कृ॒तं यन्त्सं ग॑च्छते क॒लश॑ उ॒स्रिया॑भिः ॥
सम् । मा॒तृऽभिः॑ । न । शिशुः॑ । वा॒व॒शा॒नः । वृषा॑ । द॒ध॒न्वे॒ । पु॒रु॒ऽवारः॑ । अ॒त्ऽभिः । मर्यः॑ । न । योषा॑म् । अ॒भि । निः॒ऽकृ॒तम् । यन् । सम् । ग॒च्छ॒ते॒ । क॒लशे॑ । उ॒स्रिया॑भिः ॥
वावशानः देवान् कामयमानः वृषा कामानां वर्षकोऽत एव पुरुवारः बहुभिर्वरणीयः सोमः अद्भिः मातृभूताभिर्वसतीवरीभिः सं दधन्वे संधार्यते । तत्र दृष्टान्तः । मातृभिर्न शिशुः । कामयमानः पुत्री यथा मातृभिः पयःप्रदानेन संधार्यते । धविर्गत्यर्थः । कर्मणि लिटि रूपम् । मर्यो न मनुष्यो यथा योषां युवतिमभिगच्छति तद्वत् निष्कृतं संस्कृतं स्वस्थानम् अभि यन् अभिगच्छन् कलशे द्रोणाभिधाने उस्रियाभिः अद्भिर्गोविकारैः क्षीरादिभिर्वा सं गच्छते । गमेरकर्मकात् ' समो गम्यृच्छि' इत्यात्मनेपदम् ॥
“Longing (for the deities) the showerer (of benefits) the desired of many (the Soma) is sustained by the (consecrated) waters as the infant by its mother; going to his station like a bridegroom to his bride, hecombines in the pitcher with the curds and milk.”
Even as a youngling crying to his mothers, the bounteous Steer hath flowed along to waters.
As youth to damsel, so with milk he hastens on to the. chose meeting-place, the beaker.
Like a calf bellowing along with the mothers, the bull of many favors [/tail hairs] has run together with the waters.
Like a young blood going to a maiden at the trysting place, he comes together with the ruddy (cows) in the tub.
Gleich wie ein schreiend Kind zu seinen Müttern, so läuft zur Flut der Hengst mit busch'gem Schweife, Wie zu der Braut der Bräut'gam in die Kammer so geht er zu den Kühen in die Kufe.
Wie ein Junges mit den Mutterkühen brüllend hat sich der Bulle, der Vielbegehrte, mit den Gewässern vereinigt. Wie ein junger Mann, der zur Frau zum Stelldichein geht, kommt er im Kruge mit den Kühen zusammen.
Словно сосунок, громко мычащий вместе со (своими) матерями,
Бык, богатый желанными дарами, помчался месте с водами.
Как молодой мужчина, идущий на свидание с юной женщиной,
Он сходится с коровами в кувшине.
उ॒त प्र पि॑प्य॒ ऊध॒रघ्न्या॑या॒ इन्दु॒र्धारा॑भिः सचते सुमे॒धाः । मू॒र्धानं॒ गाव॒: पय॑सा च॒मूष्व॒भि श्री॑णन्ति॒ वसु॑भि॒र्न नि॒क्तैः ॥
उ॒त । प्र । पि॒प्ये॒ । ऊधः॑ । अघ्न्या॑याः । इन्दुः॑ । धारा॑भिः । स॒च॒ते॒ । सु॒ऽमे॒धाः । मू॒र्धानम् । गावः॑ । पय॑सा । च॒मूषु॑ । अ॒भि । श्री॒ण॒न्ति॒ । वसु॑ऽभिः॑ । न । नि॒क्तैः ॥
उत अपि च अघ्न्यायाः । अघ्न्येति गोनाम । अहन्तव्याया गोः ऊधः पयःस्थानं सोमः प्र पिप्ये । ओषध्यादिषु सोमः प्रविश्य प्रकर्षेणाप्याययति । प्यायतेर्लिटि लिड्यङोश्च ' इति पीभावः । सुमेधाः शोभनप्रज्ञः सोऽयम् इन्दुः सोमः धाराभिः सचते समवैति संगच्छते । ततः गावः चमूषु । चमन्ति भक्षयन्यत्र सोममिति चम्वो ग्रहादयः । तेषु स्थितं मूर्धानं समुच्छ्रितमिमं सोमं पयसा श्वेतेन अभि श्रीणन्ति अभित आच्छादयन्ति । तत्र दृष्टान्तः । निक्तैः प्रक्षालितैः वसुभिर्न वस्त्रैर्यथाच्छादयन्ति तद्वत् ॥
“And he nourishes the cow's udder; the intelligent Indu is associated with his stream; the cows clothe the elevated Soma in the ladles with their milk as with newly washed robes.”
Yea, swollen is the udder of the milch-cow: thither in streams goes very sapient Indu.
The kine make ready, as with new-washed treasures, the Head and Chief with milk within the vessels.
And the udder of the inviolable cow has swelled forth; the drop of good wisdom is accompanied by streams.
The cows prepare his head with their milk in the cups, as if with freshly washed goods.
Geschwollen ist das Euter schon der Milchkuh, der weise Indu geht mit ihr in Strömen; Sein Haupt bedecken Kühe in den Bechern mit warmer Milch wie mit gewaschnen Kleidern.
Und das Euter der Kuh ist angeschwollen, der weisheitsreiche Saft hat Ströme im Gefolge. Die Kühe mischen und bedecken mit ihrer Milch sein Haupt in den Camugefäßen wie mit frisch gewaschenen guten Sachen.
А также набухло вымя коровы:
Очень мудрый сок сомы сопровождается потоками.
Коровы украшают молоком (его) голову
В чанах, словно (свежее)вымытыми хорошими (покрывалами).
स नो॑ दे॒वेभि॑: पवमान र॒देन्दो॑ र॒यिम॒श्विनं॑ वावशा॒नः । र॒थि॒रा॒यता॑मुश॒ती पुरं॑धिरस्म॒द्र्य१॒॑गा दा॒वने॒ वसू॑नाम् ॥
सः । नः॒ । दे॒वेभिः॑ । प॒व॒मा॒न॒ । र॒द॒ । इन्दो॒ इति॑ । र॒यिम् । अ॒श्विन॑म् । वा॒व॒शा॒नः । र॒थि॒रा॒यता॑म् । उ॒श॒ती । पुर॑म्ऽधिः । अ॒स्म॒द्र्य॑क् । आ । दा॒वने॑ । वसू॑नाम् ॥
हे पवमान पूयमान सोम सः तादृशस्त्वं नः अस्मभ्यं देवेभिः देवैः सह रद प्रयच्छ । किं तत् उच्यते । हे इन्दो पात्रेषु क्षरन् सोम वावशानः कामयमानः सन् अश्विनम् अश्ववन्तं रयिं धनं प्रयच्छति । किंच रथिरायताम् । रथो येषामस्तीति रथिराः । ‘ मेधारथाभ्याम्' इतीरच्प्रत्ययः । तद्वदाचरतस्तानिच्छतो वा पुरुषान् उशती कामयमाना पुरंधिः त्वदीया बहुविधा धीः वसूनां धनानां दावने दानाय अस्मद्र्यक् अस्मदभिमुखी आ आगच्छतु । यद्वा । रथिरायितामिति धनानां विशेषणम् । बलवतां धनानामिति । अस्मद्र्यक् । 'विष्वग्देवयोश्च टेरद्र्यञ्चतावप्रत्यये । (पा. सू. ६. ३. ९२ ) इत्यद्र्यादेशः । अद्रिसध्र्योरन्तोदात्तत्वनिपातनात् ' उदात्तस्वरितयोर्यणः । इति स्वरितः ॥
“Indu Pavamāna, do you with the gods, who do long for (our good) bestow upon us riches comprising horses; may your capacious mind longing for those who possess chariots (come) towards us to bestow treasures (upon us).”
With all the Gods, O Indu Pavamana, while thou art roaring send us wealth in horses.
Hither upon her car come willing Plenty, inclined to us, to give us of her treasures.
O self-purifying drop, along with the gods excavate wealth in horses for us as you bellow.
Let Plenitude come eagerly on her chariot in our direction, for the giving of goods.
Du flammender, erschliesse durch die Götter, o Indu, willig Reichthum uns an Rossen, Und freundlich komm zu uns die Reichthumsgöttin, zu schenken Güter, die den Wagen füllen.
Laß uns willig, du geläuterter Saft, mit den Göttern Reichtum an Rossen zukommen! Willig soll die Purandhi zu uns her auf ihrem Wagen fahren, um Schätze zu schenken!
Пробуравь нам вместе с богами, о Павамана,
Громко ревя, о сок сомы, богатство, состоящее из коней!
Пусть Пурамдхи охотно приедет на колеснице
В наши края, чтобы дать (нам) благ!
नू नो॑ र॒यिमुप॑ मास्व नृ॒वन्तं॑ पुना॒नो वा॒ताप्यं॑ वि॒श्वश्च॑न्द्रम् । प्र व॑न्दि॒तुरि॑न्दो ता॒र्यायु॑: प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥
नु । नः॒ । र॒यिम् । उप॑ । मा॒स्व॒ । नृ॒ऽवन्त॑म् । पु॒ना॒नः । वा॒ताप्य॑म् । वि॒श्वऽच॑न्द्रम् । प्र । व॒न्दि॒तुः । इ॒न्दो॒ इति॑ । ता॒रि॒ । आयुः॑ । प्रा॒तः । म॒क्षु । धि॒याऽव॑सुः । ज॒ग॒म्या॒त् ॥
हे सोम पुनानः पूयमानस्त्वं नः अस्मभ्यं नु क्षिप्रं नृवन्तं मनुष्यैर्युक्तम् । छान्दसं मतुपो वत्वम् । तादृशं रयिं धनम् उप मास्व उपनिर्मिमीष्व । उपकुर्वित्यर्थः । किं च विश्वचन्द्रं सर्वेषामाह्लादकं वाताप्यम्। उदकनामैतत् । उदकं च कुरु । तथा हे इन्दो सोम वन्दितुः तव स्तोतुः आयुः जीवनं प्र तारि त्वया वर्धितमस्तु । सोऽयं सोमः धियावसुः बुद्ध्या कर्मणा वा प्राप्तधनः प्रातः काले वा सवने वा मक्षु शीघ्रमस्मदीयं यज्ञं प्रति जगम्यात् आगच्छेत् । गमेर्लिङि ‘ बहुलं छन्दसि ' इति शपः श्लुः ॥ ॥ ३ ॥
“Soma, when you are purified, measure out to us riches and dependents and all-gratifying water. Indu, may the life of your praiser be prolonged; may (Soma) who acquires wealth by his intelligence come quickly at dawn.”
Now unto us mete riches, while they cleansethee, all-glorious, swelling wealth, with store of heroes.
Long be his life who worships, thee, O Indu. May he, enriched with prayer, come soon and early.
Now, as you are being purified, mete out to us all-glittering wealth, abounding in superior men, befriended by the wind [/whose
friendship is sought].
The lifetime of the extoller has been extended, o drop. – Early in the morning—soon—he should come, bringing goods through his
insight.
Nun miss uns Schätze zu, o hell entflammter, gewalt'ge, glänzende, an Männern reiche, Verlängre du des Sängers Leben, Indu; der huldvoll sorget komme früh am Morgen.
Nun teile uns Reichtum an Männern zu, dessen Freundschaft begehrt ist, allschimmernden, wann du dich läuterst! Das Leben des Lobredners werde verlängert, o Saft! - Recht bald am Morgen soll sich der einstellen, der durch die Weisheit Schätze erwirbt!
Отмерь же нам богатство из мужей,
Чья дружба желанна, повсюду сверкающего, когда тебя очищают!
Да продлится срок жизни у почитателя, о сок сомы!
Да придет (к нам) быстро ранним утром (бог,) богатый даром видения!