Sukta 9.96
ऋषिदैवोदासिः प्रतर्दनः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र24
छन्दत्रिष्टुप्
प्र से॑ना॒नीः शूरो॒ अग्रे॒ रथा॑नां ग॒व्यन्ने॑ति॒ हर्ष॑ते अस्य॒ सेना॑ । भ॒द्रान्कृ॒ण्वन्नि॑न्द्रह॒वान्त्सखि॑भ्य॒ आ सोमो॒ वस्त्रा॑ रभ॒सानि॑ दत्ते ॥
प्र । से॒ना॒ऽनीः । शूरः॑ । अग्रे॑ । रथा॑नाम् । ग॒व्यन् । ए॒ति॒ । हर्ष॑ते । अ॒स्य॒ । सेना॑ । भ॒द्रान् । कृ॒ण्वन् । इ॒न्द्र॒ऽह॒वान् । सखि॑ऽभ्यः । आ । सोमः॑ । वस्त्रा॑ । र॒भ॒सानि॑ । द॒त्ते॒ ॥
सेनानीः सेनानामग्र उपनेता शूरः शत्रूणां बाधकः सोमः गव्यन् शत्रूणां गा इच्छन् । यद्वा । यजमानानां पश्वादिकमिच्छन् । रथानाम् अग्रे रथानां पुरतः प्र ऐति प्रकर्षेण संग्रामं गच्छति । अस्य सोमस्य सेना च हर्षते हृष्यति । वाक्यभेदादनिघातः । किंच सखिभ्यः समानख्यानेभ्यो यजमानेभ्यः इन्द्रहवान् तैः कृतानीन्द्रस्याह्वानानि भद्रान् कल्याणानि यथार्थानि कृण्वन् कुर्वन् । आहूतो हीन्द्रः सोमं पीत्वा कामान् प्रयच्छतीति । रभसानि इन्द्रस्य वेगेनागमने निमित्तानि वस्त्राण्याच्छादकानि पयःप्रभृतीन्याश्रयणानि आ दत्ते आगृह्णाति ॥
“The leader of the host, a hero, advances in front of the chariots intent on seizing the cattle (of the enemy); his army exults; making their oblations to Indra prosperous for the friendly (worshippers), Soma assumes the hastily made robes (of curds and milk).”
IN forefront of the cars forth goes the Hero, the Leader, winning spoil: his host rejoices.
Soma endues his robes of lasting colours, and blesses, for his friends, their calls on Indra.
The army-leader, the champion, at the forefront of the chariots, goes forth seeking cattle. His army bristles with excitement. Making the invocations of Indra beneficial for his comrades, Soma puts on his ravishing garments.
Voran den Wagen geht des Heeres Führer, der Held voll Kampflust und es freut sein Heer sich; Den Freunden segnend ihren Indra-Anruf legt Soma an die glänzenden Gewänder.
Als tapferer Heerführer zieht er Kühe begehrend aus an der Spitze der Wagen. Kampffroh ist sein Heer. Die Indraanrufungen macht er für die Freunde glückbringend; Soma legt seine grellen Gewänder an.
Движется вперед полководец-герой во главе колесниц
В поисках коров. Радуется войско его.
Делая призывы Индры удачными для друзей,
Сома надевает на себя яркие одежды.
सम॑स्य॒ हरिं॒ हर॑यो मृजन्त्यश्वह॒यैरनि॑शितं॒ नमो॑भिः । आ ति॑ष्ठति॒ रथ॒मिन्द्र॑स्य॒ सखा॑ वि॒द्वाँ ए॑ना सुम॒तिं या॒त्यच्छ॑ ॥
सम् । अ॒स्य॒ । हरि॑म् । हर॑यः । मृ॒ज॒न्ति॒ । अ॒श्व॒ऽह॒यैः । अनि॑ऽशितम् । नमः॑ऽभिः । आ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । रथ॑म् । इन्द्र॑स्य । सखा॑ । वि॒द्वान् । ए॒न॒ । सु॒ऽम॒तिम् । या॒ति॒ । अच्छ॑ ॥
हरयः हरन्त्यभिषुण्वन्ति सोममित्यृत्विजोऽङ्गुलयो वा हरिं हरितवर्णम् अस्य सोमस्य कारणमंशुं सं मृजन्ति सम्यगभिषुण्वन्ति । ततः सोमः नमोभिः नामयितृभिः अश्वहयैः । व्याप्तैरपि अनिशितम् असंस्कृतमयुक्तमननुगतं रथं रमणसाधनमात्मीयं दशापवित्रम् आ तिष्ठति आसीदति । अनन्तरम् इन्द्रस्य सखा सखिभूतः विद्वान् प्राज्ञः सोमः एना एतेन रथेन पवित्रेण सुमतिं शोभनस्तुतिकं स्तोतारम् अच्छ याति अभिगच्छति । तस्मिन् काले तेन क्रियमाणां स्तुतिमभिगच्छतीत्यर्थः ॥
“The priests express his green-tinted (juice); he mounts the chariot unyoked by the horse-driving salutations; the wise Soma the friend of Indra goes to meet the worshipper.”
Men decked with gold adorn his golden tendril, incessantly with steed-impelling homage.
The Friend of Indra mounts his car well-knowing, he comes thereon to meet the prayer we offer.
The tawny ones [=fingers] jointly groom his tawny (horse), without resting, with acts of reverence that spur on the horse.
The comrade of Indra mounts the chariot; the knowing one drives with him to our good thought.
Die goldnen Finger streicheln seinen Goldhengst mit Ehrfurcht ihn, den keine Treiber spornen; Als Indra's Freund besteigt er seinen Wagen und kommt dadurch in seine Gunst, der Kluge.
Die goldenen Finger putzen sein goldfarbiges Roß unablässig unter Verbeugungen, die das Roß zur Eile treiben. Als Freund besteigt er Indra´s Wagen. Durch ihn gelangt der Wissende zur Gunst des Gottes.
Его буланого (коня) вместе начищают буланые
Безустали, с поклонениями, погоняющими коней.
Как друг он восходит на колесниц Индры.
Благодаря ему знающий (человек) идет навстречу милости (богов).
स नो॑ देव दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑स इन्द्र॒पान॑: । कृ॒ण्वन्न॒पो व॒र्षय॒न्द्यामु॒तेमामु॒रोरा नो॑ वरिवस्या पुना॒नः ॥
सः । नः॒ । दे॒व॒ । दे॒वऽता॑ते । प॒व॒स्व॒ । म॒हे । सो॒म॒ । प्सर॑से । इ॒न्द्र॒ऽपानः॑ । कृ॒ण्वन् । अ॒पः । व॒र्षय॑न् । द्याम् । उ॒त । इ॒माम् । उ॒रोः । आ । नः॒ । व॒रि॒व॒स्य॒ । पु॒ना॒नः ॥
हे देव द्योतमान हे सोम सः तादृशः इन्द्रपानः इन्द्रेण पातव्यस्त्वं नः अस्माकं स्वभूते देवताते देवैस्तते वितते यज्ञे महे महते प्सरसे भक्षणायेन्द्रस्य पानाय पवस्व ग्रहादिषु क्षर। किंच अपः उदकानि कृण्वन् कुर्वन् उत अपि च द्याम् इमां द्यावापृथिव्यौ वर्षयन् । भूमिं पर्जन्यरूपेण तर्पयति द्युलोकमग्निरूपेणेति । ‘ भूमिं पर्जन्या जिन्वन्ति दिवं जिन्वन्त्यग्नयः ' (ऋ. सं. १.१६४.५१ ) इति श्रवणात् । उरोः विस्तीर्णादन्तरिक्षात् आ आगच्छंस्त्वं पुनानः पूयमानः सन् नः अस्मान् वरिवस्य धनादिप्रदानेन परिचरेति ॥
“Divine Soma, who are the beverage of Indra, flow at our sacrifice for (his) abundant food; sending water, causing rain to fall upon heaven and upon this earth, (come) from the wide (firmament, and) being purified bestow upon us wealth.”
O God, for service of the Gods flow onward, for food sublime, as Indra's drink, O Soma.
Making the floods, bedewing earth and heaven, come from the vast, comfort us while we cleanse thee
Purify yourself, o god, for the conclave of gods, for great delight, o Soma, as Indra’s drink.
Creating the waters and making this heaven rain, from the wide (realm) make wide space for us as you are being purified.
So ström' uns hell, o Gott, zum Götterfeste, zum grossen Mahl geschlürft von Indra, Soma! Uns Wasser schaffend und des Himmels Regen, schaff uns von weither weiten Raum; entflammter!
Läutere du dich, o Gott, für unseren Gottesdienst, zu hohem Genuß als Indra´s Getränk, o Soma! Wasser schaffend und diesen Himmel regnen lassend mach uns die Bahn noch breiter als breit, indem du dich läuterst!
Очищайся, о бог, для нашей службы богам,
Для великого пира, о сома, как питье для Индры!
Создавая воды, а также вызывая дождь у этого неба,
Очищаясь, создай нам простор (шире) широкого!
अजी॑त॒येऽह॑तये पवस्व स्व॒स्तये॑ स॒र्वता॑तये बृह॒ते । तदु॑शन्ति॒ विश्व॑ इ॒मे सखा॑य॒स्तद॒हं व॑श्मि पवमान सोम ॥
अजी॑तये । अह॑तये । प॒व॒स्व॒ । स्व॒स्तये॑ । स॒र्वऽता॑तये । बृ॒ह॒ते । तत् । उ॒श॒न्ति॒ । विश्वे॑ । इ॒मे । सखा॑यः । तत् । अ॒हम् । व॒श्मि॒ । प॒व॒मा॒न॒ । सो॒म॒ ॥
हे सोम अजीतये यथा वय शत्रुभिरजिता भवेम तथा तेषामजयाय अहतये यथा तैरहताः स्याम तस्यै च अत एव स्वस्तये अविनाशाय किंच बृहते सर्वतातये सर्वैरिन्द्रादिभिर्देवैः तायमानाय यज्ञाय एतदर्थं पवस्व अस्मदभिमुखमागच्छ । पविर्गतिकर्मा । विश्वे सर्वे इमे मदीयाः सखायः स्तोतारः तत् त्वदीयं रक्षणम् उशन्ति कामयन्ते । हे पवमान सोम तत् रक्षणम् अहम् अपि वश्मि कामये ॥
“Flow for our immunity from defeat and slaughter, flow for our welfare, for the great sacrifice for all the gods; all these my friends desire this; this I desire, O Soma Pavamāna.”
Flow for prosperity and constant Vigour, flow on for happiness and high perfection.
This is the wish of these friends assembled: this is my wish, O Soma Pavamana.
For freedom from overthrow and freedom from assault purify yourself, for well-being, for lofty wholeness.
This do all these comrades desire; this do I desire, o self-purifying
Soma.
Zum Wohlgedeihn zur Unversehrtheit riesle zum Heile und zu hoher Segensfülle, Das wünschen alle diese meine Freunde, das wünsch' auch ich, o Soma, hellentflammter!
Läutere dich gegen Raub und Totschlag, zum Wohlsein, zu hoher Vollkommenheit! Das wünschen alle diese Freunde; das wünsche ich, o Soma Pavamana.
Очищайся для ненасилия, для неубийства,
Для благополучия, для целостности высокой!
Этого хотят все эти друзья,
Этого хочу я, о Павамана-Сома.
सोम॑: पवते जनि॒ता म॑ती॒नां ज॑नि॒ता दि॒वो ज॑नि॒ता पृ॑थि॒व्याः । ज॒नि॒ताग्नेर्ज॑नि॒ता सूर्य॑स्य जनि॒तेन्द्र॑स्य जनि॒तोत विष्णो॑: ॥
सोमः॑ । प॒व॒ते॒ । ज॒नि॒ता । म॒ती॒नाम् । ज॒नि॒ता । दि॒वः । ज॒नि॒ता । पृ॒थि॒व्याः । ज॒नि॒ता । अ॒ग्नेः । ज॒नि॒ता । सूर्य॑स्य । ज॒नि॒ता । इन्द्र॑स्य । ज॒नि॒ता । उ॒त । विष्णोः॑ ॥
सोमः अभिषूयमाणः पवते पात्रेषु क्षरति । कीदृशः । मतीनां बुद्धीनां यद्वा मननीयानां स्तुतीनां जनिता जनयिता । ‘ जनिता मन्त्रे ' ( पा. सू. ६.४.५३) इति निपातनाण्णिलोपः । किंच दिवः द्युलोकस्य जनिता प्रादुर्भावयिता तथा पृथिव्याः जनयिता अग्नेः जनयिता प्रकाशयिता सूर्यस्य सर्वस्य प्रेरकस्यादित्यस्य जनिता इन्द्रस्य जनिता पानेन मदस्य जनयिता उत अपि च विष्णोः ब्यापकस्य जनिता जनयिता । एतत् सर्वं सोमेऽभिषूयमाणे भवतीति । सोमो हि देवानाप्याययतीति ॥ ॥ ६ ॥
“The Soma flows, the genitive rator of praises, the genitive rator of heaven, the genitive rator of the earth, the genitive rator of Agni, the genitive rator of the sun, the genitive rator of Indra, and the genitive rator of Viṣṇu.”
Father of holy hymns, Soma flows onward the Father of the earth, Father of heaven:
Father of Agni, Surya's generator, the Father who begat Indra and Visnu.
Soma purifies himself—the begetter of poetic thoughts, begetter of heaven, begetter of earth,
begetter of Agni, begetter of the sun, begetter of Indra, and begetter of Viṣṇu.
Es rieselt Soma, der Gebete Zeuger des Himmels Zeuger und der Erde Zeuger, Des Agni Zeuger und der Sonne Zeuger, des Indra Zeuger und der Zeuger Vischnu's.
Soma läutert sich, der Erzeuger der Gedanken, der Erzeuger des Himmels, der Erzeuger der Erde, der Erzeuger des Agni, der Erzeuger des Surya, der Erzeuger des Indra und der Erzeuger des Vishnu.
Сома очищается, родитель поэтических мыслей,
Родитель неба, родитель земли,
Родитель Агни, родитель Сурьи,
Родитель Индры, а также родитель Вишну.
ब्र॒ह्मा दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो मृ॒गाणा॑म् । श्ये॒नो गृध्रा॑णां॒ स्वधि॑ति॒र्वना॑नां॒ सोम॑: प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥
ब्र॒ह्मा । दे॒वाना॑म् । प॒द॒ऽवीः । क॒वी॒नाम् । ऋषिः॑ । विप्रा॑णाम् । म॒हि॒षः । मृ॒गाणा॑म् । श्ये॒नः । गृध्रा॑णाम् । स्वऽधि॑तिः । वना॑नाम् । सोमः॑ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । ए॒ति॒ । रेभ॑न् ॥
सोम एवं-रूपो भवति।
देवानां स्तोत्रकारिणाम् ऋत्विजां ब्रह्मा ब्रह्माख्यर्त्विक् स्थानी यो भवति,
यद् वा देवानां द्योतमानानाम् इन्द्रादीनां ब्रह्मा राजाभवति ।
तथा कवीनां क्रान्तप्रज्ञानां पदवीः स्खलन्ति पदानि साधुत्वेन यो योजयति सपदवीः । वीगत्यादिष्व् इत्येतस्मात् क्विपि रूपम् ।
तथा विप्राणां मेधाविनाम्मध्ये ऋषिर्भवति । यः परोक्षम्पश्यति सऋषिः । ऋषिर्दर्श- नादिति । मृगाणां महिषोभवति महिषाख्योबलवान् राजाभवति । तथा गृध्राणां पक्षि- विशेषाणां श्येनः शंसनीयः पक्षिराजोभवति । वनानां वनतिर्हिसाकर्मा । हिंसकानां छेदका- नाम्मध्ये स्वधितिः एतन्नामकः छेदकोसि । एवम्प्रभावः सोमः रेभन् शब्दायमानःसन् पवि त्रमूर्णास्तुकेन कृतमत्येति अतिगच्छति ॥ ६ ॥
“The Brahmā of the gods, the guide of the sages, the ṛṣi of the pious, the buffalo of wild animals, the falcon of the vultures, the hatchet of deadly weapons, the Soma passes through the filter with a roar.”
Brahman of Gods, the Leader of the poets, Rsi of sages, Bull of savage creatures,
Falcon amid the vultures, Axe of forests, over the cleansing sieve goes Soma singing.
Formulator for the gods, trail-blazer for the sage poets, seer for the inspired poets, buffalo of the wild beasts,
falcon of the birds of prey, axe of the trees—Soma goes rasping
through the filter.
Der Götter Beter und der Priester Führer, der Sänger Dichter und der Stier der Thiere, Der Geier Adler und die Axt der Wälder, der Soma wandert singend durch die Seihe.
Der Hohepriester der Götter, der Pfadfinder der Seher, der Rishi unter den Beredten, der Büffel unter den wilden Tieren, der Adler unter den Geiern, die Axt für die Bäume, geht Soma laut redend durch die Seihe.
Брахман богов, пролагатель пути поэтов,
Риши среди вдохновенных, буйвол среди диких животных,
Орел среди хищных птиц, топор для деревьев,
Сома проходит сквозь цедилку, распевая.
प्रावी॑विपद्वा॒च ऊ॒र्मिं न सिन्धु॒र्गिर॒: सोम॒: पव॑मानो मनी॒षाः । अ॒न्तः पश्य॑न्वृ॒जने॒माव॑रा॒ण्या ति॑ष्ठति वृष॒भो गोषु॑ जा॒नन् ॥
प्र । अ॒वी॒वि॒प॒त् । वा॒चः । ऊ॒र्मिम् । न । सिन्धुः॑ । गिरः॑ । सोमः॑ । पव॑मानः । म॒नी॒षाः । अ॒न्तरिति॑ । पश्य॑न् । वृ॒जना॑ । इ॒मा । अव॑राणि । आ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । वृ॒ष॒भः । गोषु॑ । जा॒नन् ॥
पवमानः सोमः मनीषाः मनस ईशिता हृदयंगमाः गिरः स्तुतीः प्रावीविपत् प्रकर्षेण वेपयति प्रेरयति । कथमिव । सिन्धुः स्यन्दमाना नदीव वाचः शब्दस्य ऊर्मिं न संघं यथा प्रेरयति तद्वत् । किंच वृषभः कामानामुदकानां वा वर्षकः सोमः अन्तः अन्तर्हितं वस्तुजातं पश्यन् अवराणि दुर्बलैर्वारयितुमशक्यानि इमा वृजना इमानि बलानि आ तिष्ठति आसीदति । किं कुर्वन् । गोषु जानन् गवां जानानः सन् परबलानि प्रविशति ।
“The purified Soma excites gratifying praises as a river (excites) the wave of sound; the showerer (of benefits) beholding the hidden (treasure) presides over these irresistible powers, knowing about the cattle.”
He, Soma Pavamana, like a river, hath stirred the wave of voice, our songs and praises.
Beholding these inferior powers in cattle, he rests among them as a Steer well-knowing.
Like a river its wave, self-purifying Soma has sent the wave of speech pulsing forth, the hymns, the inspired thoughts.
Looking within, he surmounts these communities here below, a bull among the cows, recognizing them.
Das Lied erregt er, wie der Strom die Welle, Gesänge Soma rieselnd und Gebete, Hinein auch schauend in die tiefsten Klüfte, besteigt der Stier die Kühe, der vertraute.
Er hat der Rede Welle hervorgewirbelt wie der Strom die Welle, er die Lobreden, die Gedanken, der Soma Pavamana, der diesen diesseitigen Opferverbänden ins Herz schaut, der Bulle steigt auf die Kühe, sich auskennend.
Словно река, он поднял волну речи,
Хвалебные песни, поэтические мысли, Сома-Павамана.
Заглядывая внутрь этих ближних общин,
Бык влезает на коров, зная (в этом толк).
स म॑त्स॒रः पृ॒त्सु व॒न्वन्नवा॑तः स॒हस्र॑रेता अ॒भि वाज॑मर्ष । इन्द्रा॑येन्दो॒ पव॑मानो मनी॒ष्यं१॒॑शोरू॒र्मिमी॑रय॒ गा इ॑ष॒ण्यन् ॥
सः । म॒त्स॒रः । पृ॒त्ऽसु । व॒न्वन् । अवा॑तः । स॒हस्र॑ऽरेताः । अ॒भि । वाज॑म् । अ॒र्ष॒ । इन्द्रा॑य । इ॒न्दो॒ इति॑ । पव॑मानः । म॒नी॒षी । अं॒शोः । ऊ॒र्मिम् । ई॒र॒य॒ । गाः । इ॒ष॒ण्यन् ॥
मत्सरः मदकरः पृत्सु संग्रामेषु वन्वन् शत्रून् हिंसन् अत एव अवातः अन्यैर्गन्तुमशक्यः सहस्ररेताः सहस्रोदकधारोपेतः सः सोमः वाजं शत्रूणां बलम् अभि अर्ष अभिगच्छ। हे इन्दो सोम पवमानः पूयमानः मनीषी प्राज्ञस्त्वं गा: इषण्यन् शब्दान् प्रेरयन् । यद्वा । यजमानानां यज्ञसाधनभूता गाः प्रेरयन् । इन्द्राय इन्द्रार्थम् अंशोः अभिषूयमाणस्य सोमस्य ऊर्मिं संघम् ईरय प्रेरय ॥
“(Soma) who are the exhilarator, harming (the foe) in battles, (yourself) unharmed, who have a thousand streams, rush against the strength (of the enemy), Indu, who are being purified, the sage, uttering cries, urge on for Indra the wave of juice.”
As Gladdener, Warrior never harmed in battle, with thousand genial streams, pour strength and vigour.
As thoughtful Pavamana, urge O Indu, speeding the kine, the plant's wave on to Indra.
Exhilarating, vanquishing in battles but unvanquished,
thousand-spurting—rush to the prize.
Purifying yourself for Indra, o drop, as inspired thinker raise a wave from the plant, driving the cows.
So ström' berauschend, siegreich in den Schlachten zum Kampfpreis sicher, tausend Samen hegend, Zu Indra, weiser Indu, sende rieselnd, die Kühe treibend, deines Saftes Welle.
Du der Berauschendste, in den Kämpfen unüberwundene Überwinder, rinne mit tausendfachem Samen nach dem Siegerpreis, für Indra dich läuternd, o Saft, gedankenreich, bring die Woge des Stengels in Bewegung, nach den Kühen verlangend!
Опьяняющий, настигающий, (но) не настигнутый в боях,
С тысячным семенем струись к награде!
Для Индры, о сок сомы, очищаясь как хранитель мыслей,
Приведи в движение волну (твоего) стебля, сгоняя коров!
परि॑ प्रि॒यः क॒लशे॑ दे॒ववा॑त॒ इन्द्रा॑य॒ सोमो॒ रण्यो॒ मदा॑य । स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑र्वा॒जी न सप्ति॒: सम॑ना जिगाति ॥
परि॑ । प्रि॒यः । क॒लशे॑ । दे॒वऽवा॑तः । इन्द्रा॑य । सोमः॑ । रण्यः॑ । मदा॑य । स॒हस्र॑ऽधारः । श॒तऽवा॑जः । इन्दुः॑ । वा॒जी । न । सप्तिः॑ । सम॑ना । जि॒गा॒ति॒ ॥
प्रियः प्रीणयिता अत एव देववातः देवैरभिगतः रण्यः रमणीयः सोमः इन्द्राय इन्द्रस्य मदाय मदार्थं कलशे द्रोणाभिधाने परि जिगाति परिगच्छति । कीदृशः । सहस्रधारः बहुविधधारोपेतः शतवाजः बहुबलः इन्दुः पात्रेषु क्षरन् । तत्र दृष्टान्तः । वाजी न यथा वाजी बलवान् सप्तिः अश्वः समना । संग्रामनामैतत् । ‘सम ष्टम अवैक्लव्ये '। समन्ति धृष्टा भवन्ति योद्धारोऽत्रेति । तस्मिन् संग्रामे यथाश्वः जिगाति गच्छति तद्वत् ॥
“The plural asing delightful Soma approached by gods (proceeds) to the pitcher to exhilarate Indra; Indu the thousand-streamed and vigorous proceeds like a strong horse to battle.”
Dear, grateful to the Gods, on to the beaker moves Soma, sweet to Indra, to delight him.
With hundred powers, with thousand currents, Indu, like a strong car-horse, goes to the assembly.
The dear Soma, sought by the gods, (goes) around in the tub, the enjoyable one for Indra’s exhilaration.
The drop of a thousand streams, a hundred prizes, goes like a
prizewinning team to the concourses.
Es geht der liebe, gottbegehrte Soma zum Rausch dem Indra freudenreich ins Trinkfass; Mit tausend Strömen, hundert Speisen eilet gleich schnellem Rosse Indu auf den Kampfplatz.
Der beliebte, gottbegehrte, erfreuende Soma kreist für Indra zum Rausche in dem Kruge. Der Saft zieht in tausend Strahlen, hundert Siegerpreise gewinnend, wie ein sieggewinnendes Gespann in die Schlachten.
Приятный, желанный богам сома, приносящий радость,
(Мчится) кругами в кувшине для опьянения Индры.
В тысячу потоков, с сотней наград, сок сомы,
Словно упряжка, захватывающая награду, движется к сражениям.
स पू॒र्व्यो व॑सु॒विज्जाय॑मानो मृजा॒नो अ॒प्सु दु॑दुहा॒नो अद्रौ॑ । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा भुव॑नस्य॒ राजा॑ वि॒दद्गा॒तुं ब्रह्म॑णे पू॒यमा॑नः ॥
सः । पू॒र्व्यः । व॒सु॒ऽवित् । जाय॑मानः । मृ॒जा॒नः । अ॒प्ऽसु । दु॒दु॒हा॒नः । अद्रौ॑ । अ॒भि॒श॒स्ति॒ऽपाः । भुव॑नस्य । राजा॑ । वि॒दत् । गा॒तुम् । ब्रह्म॑णे । पू॒यमा॑नः ॥
पूर्व्यः पुराणो यद्वा पूर्वैः कृतोऽभिषुतः वसुवित् धनानां लम्भकः जायमानः अप्सु वसतीवर्याख्येषुदकेषु मृजानः मृज्यमानः अद्रौ अभिषवग्रावणि दुदुहानः दुह्यमानः अभिशस्तिपाः । अभितः शस्तिर्हिंसा येषां तेऽभिशस्तयः शत्रवः । तेभ्यः परिरक्षकः भुवनस्य भूतजातस्य राजा स्वामी एवंविधः सः तादृशः सोमः ब्रह्मणे कर्मार्थं पूयमानः सन् गातुं मार्गं समीचीनं विदत् यजमानेभ्यः प्रयच्छति ॥ ॥ ७ ॥
“The ancient (Soma) the finder of treasure as soon as genitive rated, cleansed in the waters milked on the stone, the defender against enemies, the sovereign of the world, purified for the sacrifice, shows (the worshipper) the right way.”
Born in old time as finder-out of treasures, drained with the stone, decking himself in waters,
Warding off curses, King of all existence, he shall find way for prayer the while they cleanse him.
The primordial one, finding goods (even) while being born, being groomed in the waters, being milked on the stone,
protecting from imprecations, the king of creation, he finds the way for the sacred formulation as he is being purified.
Geboren ist er als der erste Spender, vom Stein gepresst und in der Flut gereinigt, Der Fluchabwehrer und der Weltbeherrscher, verleihe strahlend dem Gebete Fortgang.
Als allererster Schätzefinder geboren, im Wasser geputzt, auf dem Stein gemolken, vor übler Nachrede schützend, der König der Welt möge geläutert für das Segenswort den rechten Weg ausfindig machen.
Этот изначальный (сома), находящий блага, едва только родится,
Начищенный в водах, выжатый на камне,
Защищающий от злоречивости, царь мироздания,
Очищаясь, пусть найдет (удачный) выход для священного слова!
त्वया॒ हि न॑: पि॒तर॑: सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीरा॑: । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीँरपो॑र्णु वी॒रेभि॒रश्वै॑र्म॒घवा॑ भवा नः ॥
त्वया॑ । हि । नः॒ । पि॒तरः॑ । सो॒म॒ । पूर्वे॑ । कर्मा॑णि । च॒क्रुः । प॒व॒मा॒न॒ । धीराः॑ । व॒न्वन् । अवा॑तः । प॒रि॒ऽधीन् । अप॑ । ऊ॒र्णु॒ । वी॒रेऽभिः । अश्वैः॑ । म॒घऽवा॑ । भ॒व॒ । नः॒ ॥
हे पवमान पूयमान सोम धीराः कर्मणि कुशलाः प्राज्ञाः नः अस्माकं पितरः पूर्वे पुरातना अङ्गिरसः त्वया । हिरवधारणे । त्वया सहायेनैव कर्माणि अग्निष्टोमादीनि चक्रुः कृतवन्तः । किंच वन्वन् स्तोतॄन संभजन् । यद्वा । वनतिर्हिंसार्थः। शत्रून् हिंसन’ । अवातः तैरभिगतस्त्वं परिधीन् । परिधीयत एभिः सर्वमिति परिधयो राक्षसाः। तान् अपोर्णु अपोर्णुहि अपच्छादय । जहीति यावत् । ऊर्णोतेर्लोटि छान्दसो हेर्लुक् । एतादृशस्त्वं नः अस्माकं पुत्रादियुक्तं धनं प्रयच्छेत्यर्थः ॥
“Soma Pavamāna, by you our ancient and wise progenitors performed their religious rites; harming the foes (yourself) unharmed slay the rākṣasas and be liberal in enriching us with male offspring and horses.”
For our sage fathers, Soma Pavamana, of old performed, by thee, their sacred duties.
Fighting unvanquished, open the enclosures: enrich us with large gifts of steeds and heroes.
Because with you, self-purifying Soma, our insightful forefathers performed their (ritual) acts,
open up the barriers, vanquishing but unvanquished; become a
benefactor to us with heroes and with horses.
Denn unsre alten weisen Väter thaten durch dich, o heller Soma, ihre Werke, Die Wehren brich unangefochten, siegreich, sei mächtig uns durch Helden und durch Rosse.
Denn mit dir, o Soma, haben unsere weisen Väter vormals ihre Taten getan, o Pavamana. Ein unüberwundener Überwinder öffne du die Schranken; sei gegen uns freigebig mit Söhnen und Rossen!
Ведь это с тобой, о сома, наши древние отцы
Совершали обряды, о Павамана, (эти) мудрые.
Настигающий, (но) не настигнутый, раствори преграды!
Будь к нам щедрым на мужей и коней!
यथाप॑वथा॒ मन॑वे वयो॒धा अ॑मित्र॒हा व॑रिवो॒विद्ध॒विष्मा॑न् । ए॒वा प॑वस्व॒ द्रवि॑णं॒ दधा॑न॒ इन्द्रे॒ सं ति॑ष्ठ ज॒नयायु॑धानि ॥
यथा॑ । अप॑वथाः । मन॑वे । व॒यः॒ऽधाः । अ॒मि॒त्र॒ऽहा । व॒रि॒वः॒ऽवित् । ह॒विष्मा॑न् । ए॒व । प॒व॒स्व॒ । द्रवि॑णम् । दधा॑नः । इन्द्रे॑ । सम् । ति॒ष्ठ॒ । ज॒नय॑ । आयु॑धानि ॥
हे सोम यथा पुरा त्वं मनवे राज्ञे वयोधाः अन्नस्य धाता तथा अमित्रहा शत्रूणां हन्ता वरिवोवित् धनस्य लम्भयिता हविष्मान् पुरोडाशादियुक्तः सन् अपवथाः तस्मै धनादिकं प्रदातुं यथागच्छः एवमस्मभ्यमपि द्रविणं धनं दधानः प्रयच्छन् पवस्व अस्मदभिमुखमागच्छ । किंच अस्माभिर्दीयमानस्त्वम् इन्द्रे सं तिष्ठ सम्यक् तिष्ठ । अपि च आयुधानि त्वदीयानि जनय तस्मै प्रकाशय । वाक्यभेदादनिघातः ॥
“As you did flow to Manu possessing food, slaying enemies, acquiring wealth, having oblations, so now flow bringing us riches; abide you in Indra; make manifest (your) weapons.”
As thou didst flow for Manu Life-bestowing, Foe-queller, Comforter, rich in oblations,
Even thus flow onward now conferring riches: combine with Indra, and bring forth thy weapons.
Even as you purified yourself for Manu, as conferrer of vitality, smiter of foes, finder of wide space, accompanied by oblations,
just so purify yourself now, conferring wealth. Stand side-by-side by Indra. Generate weapons.
Wie du dem Manu strömtest, Kraft verleihend, die Feinde schlagend, Segen spendend, trunkreich, So riesle jetzt auch, reiche Schätze schenkend, mit Indra steh und schaffe ihm die Waffen.
Wie du dich für Manu kraftspendend geläutert hast, die Feinde erschlagend, einen Ausweg findend, von Opferspenden begleitet, so läutere dich Reichtum bringend! Geselle dich zu Indra, bring deine Waffen zum Vorschein!
Как очищался ты для Ману, давая телесную силу,
Убивая недругов, создавая широкий простор, сопровождаемый возлияниями,
Так очищайся, наделяя богатством!
Держи связь с Индрой! Порождай оружие!
पव॑स्व सोम॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॒पो वसा॑नो॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ । अव॒ द्रोणा॑नि घृ॒तवा॑न्ति सीद म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्र॒पान॑: ॥
पव॑स्व । सो॒म॒ । मधु॑ऽमान् । ऋ॒तऽवा॑ । अ॒पः । वसा॑नः । अधि॑ । सानौ॑ । अव्ये॑ । अव॑ । द्रोणा॑नि । घृ॒तऽव॑न्ति । सी॒द॒ । म॒दिन्ऽत॑मः । म॒त्स॒रः । इ॒न्द्र॒ऽपानः॑ ॥
हे सोम मधुमान् मदकररसोपेतः ऋतावा यज्ञवान् । 'छन्दसीवनिपौ' इति वनिब्मत्वर्थीयः । तादृशस्त्वम् अपः वसतीवरीरेकधनाश्च वसानः आच्छादयन् अधि अधिकं सानौ समुच्छ्रिते अव्ये अविभवे पवित्रे पवस्व क्षर । ततः मदिन्तमः अतिशयेन मदकरः इन्द्रपानः इन्द्रेण पातव्यः मत्सरः मादयिता सोमः घृतवन्ति उदकवतः द्रोणानि द्रोणकलशान् अव सीद अवतिष्ठस्व ॥
“Soma who have exhilarating juice, who are connected with the sacrifice, clothed with water flow upon the elevated fleece; alight upon the water-holding pitchers, you who are most exhilarating, intoxicating, the especial beverage of Indra.”
Flow onward, Soma, rich in sweets and holy,. enrobed in waters on the fleecy summit.
Settle in vessels that are full of fatness, as cheering and most gladdening drink for Indra.
Purify yourself, Soma, rich in honey, following the truth, clothing yourself in waters, on the sheep’s back.
Sit down in the cups full of ghee as the most elating, exhilarating drink for Indra.
᳓
O riesle, Soma, süss nach heil'ger Ordnung in Flut gekleidet auf der Wolle Gipfel; Setz nieder dich auf butterreiche Kufen, berauschendster, geschlürft von Indra, lust'ger!
Läutere dich, o Soma, versüßt, ordnungsgemäß, in Wasser dich kleidend, auf dem Schafrücken! Setz dich in die schmalzigen Kufen, berauschendst, ergötzend als Indra´s Getränk!
Очищайся, о сома, медовый, преданный закону,
Рядясь в воды, на спине (цедилки) из овечьей шерсти!
Осядь в кадках, полных жира,
Как самый опьяняющий, пьянящий напиток Индры!
वृ॒ष्टिं दि॒वः श॒तधा॑रः पवस्व सहस्र॒सा वा॑ज॒युर्दे॒ववी॑तौ । सं सिन्धु॑भिः क॒लशे॑ वावशा॒नः समु॒स्रिया॑भिः प्रति॒रन्न॒ आयु॑: ॥
वृ॒ष्टिम् । दि॒वः । श॒तऽधा॑रः । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्र॒ऽसाः । वा॒ज॒ऽयुः । दे॒वऽवी॑तौ । सम् । सिन्धु॑ऽभिः । क॒लशे॑ । वा॒व॒शा॒नः । सम् । उ॒स्रिया॑भिः । प्र॒ऽति॒र॑न् । नः॒ । आयुः॑ ॥
हे सोम शतधारः बहुधारोपेतः त्वं दिवः अन्तरिक्षादादित्याद्वा वृष्टिं पवस्व कुरु । यद्वा । शतधारो बहुधात्मीयधारोपेतस्त्वं दिवो द्योतमानात् पवित्रात् वृष्टिमविच्छिन्नधारां पवस्व पात्रेषु कुरु । कीदृशः । देववीतौ । देवानां वीतिर्हविर्भक्षणं यस्मिन् स देववीतिर्यज्ञः। तस्मिन् सहस्रसाः यजमानानां सहस्रस्य धनस्य दाता वाजयुः तेषामन्नं कामयमानस्त्वं सिन्धुभिः स्यन्दमानाभिः वसतीवरीभिः कलशे द्रोणाभिधाने सं गच्छस्व । तथा त्वं नः अस्माकम् आयुः जीवनं प्रतिरन् वर्धयन् उस्रियाभिः गोविकारैः क्षीरादिभिश्च कलशे सं गच्छस्व ॥
“(Soma), who flows in a hundred streams, pour rain from the firmament, you who are the giver of hundredfold (wealth), the bestower of food at the banquet of the gods; desirous of (the mixture) combine with the waters in the pitchers and with the curds and milk, prolonging our life.”
Pour, hundred-streamed, winner of thousands, mighty at the Gods' banquet, Pour the rain of heaven,
While thou with rivers roarest in the beaker, and blent with milk prolongest our existence.
Having a hundred streams, purify yourself into the rain from heaven— thousand-winning, seeking the prize in pursuit of the gods,
bellowing along with the rivers in the tub, along with the ruddy (cows), prolonging our lifetime.
Des Himmels Regen riesle hundertströmig, beim Göttermahl erlabend tausendspendend, Vereint mit Strömen rauschend zu der Kufe, mit Milch vereint verlängernd unser Leben.
Läutere mit hundert Strömen den Regen vom Himmel herab, tausendgewinnend, nach dem Siegerpreis strebend bei der Götterladung! Mit den Strömen in dem Kruge zusammenbrüllend, mit den Kühen, unsere Lebenszeit verlängernd.
Очищайся в сто потоков (,принося) дождь с неба,
Захватывая тысячи, жаждя награды при приглашении богов,
Громко ревя в кувшине вместе с реками
(И) вместе с коровами, продлевая нам срок жизни!
ए॒ष स्य सोमो॑ म॒तिभि॑: पुना॒नोऽत्यो॒ न वा॒जी तर॒तीदरा॑तीः । पयो॒ न दु॒ग्धमदि॑तेरिषि॒रमु॒र्वि॑व गा॒तुः सु॒यमो॒ न वोळ्हा॑ ॥
ए॒षः । स्यः । सोमः॑ । म॒तिऽभिः॑ । पु॒ना॒नः । अत्यः॑ । न । वा॒जी । तर॑ति । इत् । अरा॑तीः । पयः॑ । न । दु॒ग्धम् । अदि॑तेः । इ॒षि॒रम् । उ॒रुऽइ॑व । गा॒तुः । सु॒ऽयमः॑ । न । वोळ्हा॑ ॥
एष एतादृशः स्यः सः सोमः मतिभिः मननसाधनैः स्तोत्रैः पुनानः पूयमानो भवति । यः सोमः अत्यो न अतनशीलः वाजी अश्व इव संग्रामे अरातीः अरातीन् शत्रून् तरति । इत् अवधारणे । तरत्येव हिनस्त्येव । यद्वृत्तयोगादनिघातः। किंच अदितेः । गोनामैतत् । अदीनाया गोः इषिरम् अन्वेषणीयं दुग्धं पयो न क्षीरं यथा पूतं भवति एवं सोमः परिशुद्धः । अपि च उर्विव। ‘सुपां सुलुक् इति सोर्लुक् । उरुर्विस्तीर्णः गातुः मार्ग इव सर्वैः समाश्रयणीयस्तथा वोळ्हा वोढाश्वः सुयमः सुष्ठु नियन्तुं शक्यो यथा भवति तद्वदयं सोमः स्तोतृभिः नियन्तव्यो भवति ॥ ॥ ८ ॥
“This Soma (is) purified with praises, like a strong horse he overthrows (his) foes; (he is purified) like the strong milk milked from the cow, (flocked to by all) like a broad road, (and guided by the praisers) like a well-trained horse of burden.”
Purified with our holy hymns, this Soma o'ertakes malignities like some strong charger,
Like fresh milk poured by Aditi, like passage in ample room, or like a docile car-horse.
This very Soma, being purified by poetic thoughts, like a prizewinning steed just outstrips hostilities.
Like the milk milked out of Aditi, it is invigorating, broad like a way, like a draft-horse easy to control.
Ja, dieser Soma, durch Gebet gereinigt, besiegt die Frevler wie ein schnelles Streitross, Gleichwie gemolkne frische Milch der Milchkuh, wie freie Bahn, wie leicht gelenktes Zugthier.
Dieser Soma, der unter Gebeten geläutert wird, entgeht wie ein siegreicher Renner den Feinden. Wie gemolkene Milch ist die Milch der Aditi rasch zur Hand, breit wie ein Weg, wie ein Zugroß lenksam.
Этот самый сома, очищаемый молитвами,
Как скакун-завоеватель награды, обгоняет враждебные силы.
Словно выдоенное молоко, живительно (молоко) Адити,
Словно широкий выход, как легко управляемый упряжной конь.
स्वा॒यु॒धः सो॒तृभि॑: पू॒यमा॑नो॒ऽभ्य॑र्ष॒ गुह्यं॒ चारु॒ नाम॑ । अ॒भि वाजं॒ सप्ति॑रिव श्रव॒स्याभि वा॒युम॒भि गा दे॑व सोम ॥
सु॒ऽआ॒यु॒धः । सो॒तृऽभिः॑ । पू॒यमा॑नः । अ॒भि । अ॒र्ष॒ । गुह्य॑म् । चारु॑ । नाम॑ । अ॒भि । वाज॑म् । सप्तिः॑ऽइव । श्र॒व॒स्या । अ॒भि । वा॒युम् । अ॒भि । गाः । दे॒व॒ । सो॒म॒ ॥
स्वायुधः शोभनायुधोपेतः । यद्वा । यज्ञे स्फ्यकपालादीनि दशायुधानि सन्ति । तद्वान् । सोतृभिः अभिषुण्वद्भिः पूयमानः त्वं गुह्यं गुहायां निहितं चारु कमनीयं नाम त्वदीयं रसात्मकं शरीरं स्तुतिभिः सह अभ्यर्ष कलशादीन्यभिगमय । किंच सप्तिरिव अश्व इव वर्तमानस्त्वं श्रवस्या । ‘सुपां सुलुक्' इति सप्तम्या आजादेशः । अस्मदीयायामन्नेच्छायां वाजम् अन्नमस्मभ्यम् अभि गमय । अपि च हे देव स्तोतव्य हे सोम वायुं प्राणं जीवनम् अभि गमय । गाः पशूंश्चास्मभ्यम् अभि गमय ।
“Well-armed, purified by those who express you, send your concealed desirable form (into the pitchers); like a horse bring us food in our desire for food; divine Soma, bring us life, bring us cattle.”
Cleansed by the pressers, armed with noble weapons, stream to us the fair secret name thou bearest.
Pour booty, like a horse, for love of glory God, Soma, send us kine, and send us Vayu.
Having good weapons, being purified by the pressers, rush to the dear hidden name (of the cows? of Indra?),
to the prize, like a team with desire for fame, to Vāyu, to the cows, o god Soma.
Gereinigt von den Pressern, schönbewaffnet lass strömen dein verborgnes, theures Wesen, Lauf wie ein Ross zum Kampfpreis ruhmbegierig, zu Vaju hin, o Gott, zur Milch, o Soma.
Gutbewaffnet, von den Pressenden geläutert, fließe deinem lieben Geheimnamen entgegen, dem Siegerpreis entgegen wie ein Rennpferd aus Ruhmbegierde, dem Vayu entgegen, den Kühen entgegen, o Gott Soma!
Хорошо вооруженный, очищаемый выжимателями,
Струись к (своему) милому тайному имени,
К награде, словно упряжка, из желания славы,
К Ваю, к коровам, о бог сома!
शिशुं॑ जज्ञा॒नं ह॑र्य॒तं मृ॑जन्ति शु॒म्भन्ति॒ वह्निं॑ म॒रुतो॑ ग॒णेन॑ । क॒विर्गी॒र्भिः काव्ये॑ना क॒विः सन्त्सोम॑: प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥
शिशु॑म् । ज॒ज्ञा॒नम् । ह॒र्य॒तम् । मृ॒ज॒न्ति॒ । शु॒म्भन्ति॑ । वह्नि॑म् । म॒रुतः॑ । ग॒णेन॑ । क॒विः । गीः॒ऽभिः । काव्ये॑न । क॒विः । सन् । सोमः॑ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । ए॒ति॒ । रेभ॑न् ॥
शिशुम् इदानीमुत्पन्नत्वाच्छिशुवत्तिष्ठन्तम् । यद्वा । पापानि तनूकुर्वन्तं विनाशयन्तम् । जज्ञानं प्रादुर्भूतमत एव हर्यतम् । हर्य गतिकान्त्योः । ‘ भृमृद्दशि' इत्यादिनातच् । सर्वैः काम्यमानं सोमं मृजन्ति मरुतः शोधयन्ति । किंच वह्निं वोढारं सोमं गणेन आत्मीयेन सप्तसंख्याकेन गणेन शुम्भन्ति अलंकुर्वन्ति । ततः कविः क्रान्तप्रज्ञः सोमः काव्येन कविकर्मणैव कविः शब्दोपेतः सन् रेभन् शब्दायमानः गीर्भिः स्तुतिभिः सह पवित्रमत्येति अतीत्य गच्छति ॥
“They cleanse the charming infant (Soma) at his birth; the Maruts decorate the bearer (of boons) with their troop; bring wise with songs, wise with wisdom, Soma passes clamorous through the filter.”
They deck him at his birth, the lovely Infant, the Maruts with their troop adorn the Car-horse.
By songs a Poet and a Sage by wisdom, Soma joes singing through the cleansing filter.
The colt just born, the delightful one they groom; the Maruts in a flock beautify the cart horse.
Though being a poet by virtue of his hymns, a poet by his poetry, Soma goes rasping across the filter.
Das neugeborne schöne Füllen streicheln und schmücken auf der Fahrt die Marutscharen; Der Seher geht mit Seherkraft mit Liedern, als Seher Soma singend durch die Seihe.
Das neugeborene Kind, das begehrenswerte, machen sie sauber; die Marut mit ihrer Heerschar machen das Zugpferd schön. Ein Seher durch seine Reden, ein Seher an Sehergabe geht Soma laut redend über die Seihe.
Они начищают (ново)рожденного желанного сосунка.
Маруты со (своей) стаей украшают возницу.
Поэт со (своими) песнями, будучи поэтом по (своей) поэтической силе,
Сома проходит через цедилку, распевая!
ऋषि॑मना॒ य ऋ॑षि॒कृत्स्व॒र्षाः स॒हस्र॑णीथः पद॒वीः क॑वी॒नाम् । तृ॒तीयं॒ धाम॑ महि॒षः सिषा॑स॒न्त्सोमो॑ वि॒राज॒मनु॑ राजति॒ ष्टुप् ॥
ऋषि॑ऽमनाः । यः । ऋ॒षि॒ऽकृत् । स्वः॒ऽसाः । स॒हस्र॑ऽनीथः । प॒द॒ऽवीः । क॒वी॒नाम् । तृ॒तीय॑म् । धाम॑ । म॒हि॒षः । सिसा॑सन् । सोमः॑ । वि॒ऽराज॑म् । अनु॑ । रा॒ज॒ति॒ । स्तुप् ॥
ऋषिमना: सर्वदर्शनशीलमनस्कः अत एव ऋषिकृत् सर्वस्य दर्शनकर्ता प्रकाशनस्य कर्ता स्वर्षाः सर्वस्य सूर्यस्य वा संभक्ता सहस्रणीथः । नीथा स्तुतिः । बहुविधस्तुतिकः कवीनां क्रान्तप्रज्ञानां मध्ये पदवीः स्खलतां पदानां साधुत्वेन संयोजयिता यः सोमो विद्यते सः महिषः महान् पूज्यो वा सोमः तृतीयं धाम द्युलोकं सिषासन् संभक्तुमिच्छन् स्तुप् स्तूयमानः सन् विराजं विशेषेण राजन्तं दीप्यमानमिन्द्रम् अनु राजति प्रकाशयति ॥
“Thinking as a ṛṣi, acting as a ṛṣi, gaining heaven, praised by thousands, the guide of the wise, the mighty Soma desiring to attain the third region (heaven), being praised adds lustre to the illustrious (Indra).”
Light-winner, Rsi-mindcd, Rsi-maker, hymned in a thousand hymns, Leader of sages,
A Steer who strives to gain his third form, Soma is, like Viraj, resplendent as a Singer.
Having the mind of a seer, a maker of seers, gaining the sun, having a thousand devices, trail-blazer for poets,
a buffalo, seeking to gain the third domain, Soma, as rhythm
[/the anuṣṭubh meter], regulates the virāj (meter) according to rule.
Der Dichtergeist, der Dichter schafft und Glanz gibt, der Sänger Führer, tausend Weisen kennend, Der Stier hinstrebend nach der dritten Stätte misst nach dem Dreimass ab sein Lied, der Soma.
Der wie ein Rishi denkend, zum Rishi machend, das Sonnenlicht gewinnend, tausend Weisen kennend, der Seher Pfadfinder ist, der Büffel, der seine dritte Form gewinnen möchte, der Soma tut es an Pracht dem prangenden Herrscher gleich, der Lobsänger.
Кто с мыслью, как у риши, творец риши, захватчик солнца,
Ведущий тысячей путей, пролагатель пути поэтов,
Буйвол, стремящийся овладеть третьей формой,
Сома сверкает вслед за владыкой, прославляя.
च॒मू॒षच्छ्ये॒नः श॑कु॒नो वि॒भृत्वा॑ गोवि॒न्दुर्द्र॒प्स आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त् । अ॒पामू॒र्मिं सच॑मानः समु॒द्रं तु॒रीयं॒ धाम॑ महि॒षो वि॑वक्ति ॥
च॒मू॒ऽसत् । श्ये॒नः । श॒कु॒नः । वि॒ऽभृत्वा॑ । गो॒ऽवि॒न्दुः । द्र॒प्सः । आयु॑धानि । बिभ्र॑त् । अ॒पाम् । ऊ॒र्मिम् । सच॑मानः । स॒मु॒द्रम् । तु॒रीय॑म् । धाम॑ । म॒हि॒षः । वि॒व॒क्ति॒ ॥
चमूषत् । चमन्ति भक्षयन्त्यत्रेति चम्वश्चमसाः । तेषु सीदन् । यद्वा । चम्वावधिषवणफलके । तयोर्वर्तमानः । श्येनः शंसनीयः शकुन: शक्तः सामर्थ्यकारी विभृत्वा । हरतेः ‘ आतो मनिन्” इत्यादिना क्वनिप् । पात्रेषु विहरणशीलः गोविन्दुः यजमानानां गवां लम्भकः । ‘ विन्दुरिच्छुः । (पा. सू. ३, २. १६९ ) इत्युप्रत्ययान्तत्वेन निपातितः । द्रप्सः द्रवणशीलः आयुधानि स्फ्यकपालादीनि बिभ्रत् धारयन् अपाम् उदकानाम् ऊर्मिं प्रेरकं समुद्रम् । अन्तरिक्षनामैतत् । अन्तरिक्षलोकं सचमानः सेवमानः महिषः महान् य एवंविधः सोमः स सोमः तुरीयं चतुर्थं धाम चान्द्रमसं स्थानं विवक्ति सेवते । सूर्यलोकस्योपरि चन्द्रमसो लोको विद्यत इति यमः पृथिव्या अधिपतिः स मावतु इत्यादिभिः चन्द्रमा नक्षत्राणामधिपतिः स मावतु इत्यन्तैर्मन्त्रैर्ज्ञायते ( तै. सं. ३. ४. ५. १ )॥
“Seated on the ladles, praiseworthy, competent, supporting, acquiring cattle, flowing, bearing arms, attending upon the firmament, the sender of the waters, the mighty (Soma) attends the fourth sphere.”
Hawk seated in the bowls, Bird wide-extended, the Banner seeking kine and wielding weapons,
Following close the sea, the wave of waters, the great Bull tells his fourth form and declares it.
Sitting in the cups, the falcon, the bird spreading (his wings), the cow-finding drop, bearing weapons,
accompanying the wave of the waters, the buffalo declares the sea to be the fourth domain.
Der Adler eilend, in der Schüssel nistend, der Tropfen Milch erlangend, Waffen tragend, Der Wasser Flut geleitend nach dem Meere, besingt der Büffel seine vierte Stätte.
In dem Camugefäß sitzend wie ein Falke, der die Flügel ausbreitende Vogel, der die Kühe findende Tropfen, Waffen tragend, der Wasserwoge, der Meerflut sich gesellend, verkündet der Büffel seine vierte Form.
Сокол, сидящий в чанах, птица, расправившая (крылья),
Капля, находящая коров, несущая оружие,
Приобщающаяся к волне вод, к морю,
Буйвол провозглашает (свою) четвертую форму.
मर्यो॒ न शु॒भ्रस्त॒न्वं॑ मृजा॒नोऽत्यो॒ न सृत्वा॑ स॒नये॒ धना॑नाम् । वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॒मर्ष॒न्कनि॑क्रदच्च॒म्वो॒३॒॑रा वि॑वेश ॥
मर्यः॑ । न । शु॒भ्रः । त॒न्व॑म् । मृ॒जा॒नः । अत्यः॑ । न । सृत्वा॑ । स॒नये॑ । धना॑नाम् । वृषा॑ऽइव । यू॒था । परि॑ । कोश॑म् । अर्ष॑न् । कनि॑क्रदत् । च॒म्वोः॑ । आ । वि॒वे॒श॒ ॥
शुभ्रः दीप्यमानोऽलंकृतः मर्यो न मनुष्य इव तन्वम् आत्मीयं शरीरं मृजानः वसतीवरीभिः शोधयन् किंच धनानां सनये संभजनाय लाभाय अत्यो न अतनशीलोऽश्व इव सृत्वा सरणशीलः अपि च वृषेव वृषा यथा यूथानि प्रतिगच्छन् शब्दं करोति तद्वत् कोशम् अधिषवणचर्मणा कृतं पात्रं परि अर्षन् प्रतिगच्छन् सोमः कनिक्रदत् पुनःपुनः शब्दं कुर्वन् चम्वोः अधिषवणफलकयोः आ विवेश आविशति ॥ कनिक्रदत् । क्रदेर्यङ्लुकि ' दाधर्ति दर्धर्ति' इत्यादिना निपातनादभ्यासस्य निगागमः । तस्य शतरि ‘ अभ्यस्तानामादिः' इत्याद्युदात्तत्वम् ॥ ॥ ९ ॥
“Cleaning his person n like a richly-decorated man, flowing to acquire riches like a rapid (horse), rushing to the receptacle like a bull to the herd, (Soma) crying repeatedly enters the plural nks.”
Like a fair youth who decorates his body, a courser rushing to the gain of riches,
A steer to herds, so, flowing to the pitcher, he with a roar hath passed into the beakers.
Like a resplendent young blood grooming his own body, like a steed running to gain the stakes,
charging around the cask like a bull around the herds, constantly roaring he has entered the two cups.
Den Körper schmückend wie ein schöner Bräut'gam, und eilend wie ein Ross zur Preiserlangung, Zum Fass rings strömend wie ein Bull zur Heerde, ist in die Schalen brüllend er gedrungen.
Wie ein schöner Jüngling seinen Körper putzend, wie ein Rennpferd laufend, um die Preise zu gewinnen, die Kufe umkreisend wie ein Bulle die Herde, ist er brüllend in die beiden Camugefäße eingezogen.
Как красивый молодой мужчина, украшающий (свое) тело,
Бросаясь, как скакун, для захвата ставок,
Обегающий сосуд, как бык (свои) стада,
Громко ревя, он вошел в два чана.
पव॑स्वेन्दो॒ पव॑मानो॒ महो॑भि॒: कनि॑क्रद॒त्परि॒ वारा॑ण्यर्ष । क्रीळ॑ञ्च॒म्वो॒३॒॑रा वि॑श पू॒यमा॑न॒ इन्द्रं॑ ते॒ रसो॑ मदि॒रो म॑मत्तु ॥
पव॑स्व । इ॒न्दो॒ इति॑ । पव॑मानः । महः॑ऽभिः । कनि॑क्रदत् । परि॑ । वारा॑णि । अ॒र्ष॒ । क्रीळ॑न् । च॒म्वोः॑ । आ । वि॒श॒ । पू॒यमा॑नः । इन्द्र॑म् । ते॒ । रसः॑ । म॒दि॒रः । म॒म॒त्तु॒ ॥
हे इन्दो सोम महोभिः पूजकैर्ऋत्विग्भिः पवमानः पूयमानस्त्वं पवस्व क्षर । ततः कनिक्रदत् भृशं शब्दं कुर्वन् वाराणि अवेर्वालानि पवित्राणि परि अर्ष परिगच्छ । किंच पूयमानः त्वं चम्वोः अधिषवणफलकयोः क्रीळन संक्रीडमानः सन् आ विश पात्राणि प्रविश । अनन्तरं मदिरः मदकरः ते त्वदीयः रसः इन्द्रं ममत्तु मोदयतु । माद्यतेः ‘ बहुलं छन्दसि' इति श्लुः॥
“Flow, Indu, purified by the venerable (priests), rush through the filter crying repeatedly, sporting enter the plural nks purified, let your exhilarating beverage exhilarate Indra.”
Flow on with might as Pavamana, Indu flow loudly roaring through the fleecy filter.
Enter the beakers sporting, as they cleanse thee, and let thy gladdening juice make Indra joyful.
Purify yourself, o drop, as self-purifying one, with your mighty powers. Constantly roaring, rush around the fleeces.
Playing, enter the two cups while being purified. Let your exhilarating sap exhilarate Indra.
᳓
O riesle, Indu, rieselnder, mit Lichtglanz, und ströme wiehernd durch der Seihe Wolle, Geh springend ein gereinigt in die Schüsseln, den Indra soll dein Rauschetrank berauschen.
Läutere dich, o Saft, dich in voller Herrlichkeit läuternd; brüllend umfließe die Wollhaare! Spielend zieh in die beiden Camugefäße ein, wenn du geläutert wirst! Den Indra soll dein berauschender Saft berauschen!
Очищайся, о сок, как Павамана, со всей мощью,
Громко ревя, теки по ситу!
Играя, войди в два чана, очищаясь!
Да опьянит Индру твой пьянящий сок!
प्रास्य॒ धारा॑ बृह॒तीर॑सृग्रन्न॒क्तो गोभि॑: क॒लशाँ॒ आ वि॑वेश । साम॑ कृ॒ण्वन्त्सा॑म॒न्यो॑ विप॒श्चित्क्रन्द॑न्नेत्य॒भि सख्यु॒र्न जा॒मिम् ॥
प्र । अ॒स्य॒ । धाराः॑ । बृ॒ह॒तीः । अ॒सृ॒ग्र॒न् । अ॒क्तः । गोभिः॑ । क॒लशा॑न् । आ । वि॒वे॒श॒ । साम॑ । कृ॒ण्वन् । सा॒म॒न्यः॑ । वि॒पः॒ऽचित् । क्रन्द॑न् । ए॒ति॒ । अ॒भि । सख्युः॑ । न । जा॒मिम् ॥
अस्य सोमस्य बृहतीः बृहत्यो महत्यः धाराः प्र असृग्रन् प्रसृज्यन्ते । सृजेः कर्मार्थे लङि व्यत्ययेन झेरनादेशः । ‘ बहुलं छन्दसि' इति रुडागमः । ततः सोऽयं सोमः गोभिः गोविकारैः क्षीरादिभिः अक्तः सन् कलशान् द्रोणाभिधानान् आ विवेश आविशति । साम सामानि कृण्वन् कुर्वन् सामन्यः सामगानकुशलः । सुष्ठु शब्दायमान इत्यर्थः । विपश्चित् सर्वं जानानः सोमः क्रन्दन देवानाह्वयन अभि एति । ग्रहादीनि त्वरयाभिगच्छति । तत्र दृष्टान्तः । सख्युर्न सख्युः जामिं जायां यथेतरो लम्पटो वेगेनाभिगच्छति तद्वत् ॥
“His copious streams flow forth; blended with the milk and curds he enters the pitchers; uttering chants the skilful chanter (Soma) hasten invoking (the gods) towards (the cups) like (a libertine) to the wife of a friend.”
His streams have been effused in all their fulness, and he hath entered, balmed with milk, the goblets.
Singing his psalm, well-skilled in song, a Chanter, be comes as 'twere to his friend's sister roaring.
His lofty streams have been sent surging forth. Anointed with cows he has entered the tubs. Making a melody [/performing the sāman], devoted to a melody
[/the sāman], attentive to poetic inspiration, roaring he goes as if to a comrade’s sister.
Schon sind ergossen seine grossen Ströme, gesalbt mit Milchtrank drang er in die Kufen, Begeistert Sang vollführend geht der Sänger laut rauschend hin wie zu des Freundes Schwester.
Seine großen Ströme haben sich ergossen; mit Kuhmilch gesalbt ist er in die Krüge eingezogen. Die Melodie dazu machend geht der Melodische, Redekundige brüllend hin wie zu des Freundes Schwester.
Его могучие потоки потекли вперед.
Умащенный (струями) молоко, он вошел в кувшины,
Создавая мелодию, мелодичный прозорливец
Идет, ревя, как (возлюбленный) к сестре друга.
अ॒प॒घ्नन्ने॑षि पवमान॒ शत्रू॑न्प्रि॒यां न जा॒रो अ॒भिगी॑त॒ इन्दु॑: । सीद॒न्वने॑षु शकु॒नो न पत्वा॒ सोम॑: पुना॒नः क॒लशे॑षु॒ सत्ता॑ ॥
अ॒प॒ऽघ्नन् । ए॒षि॒ । प॒व॒मा॒न॒ । शत्रू॑न् । प्रि॒याम् । न । जा॒रः । अ॒भिऽगी॑तः । इन्दुः॑ । सीद॑न् । वने॑षु । श॒कु॒नः । न । पत्वा॑ । सोमः॑ । पु॒ना॒नः । क॒लशे॑षु । सत्ता॑ ॥
हे पवमान पूयमान सोम अभिगीतः स्तोतृभिरभिष्टुतः इन्दुः पात्रेषु क्षरंस्त्वं शत्रून् अपघ्नन् अपहिंसन् एषि आगच्छसि । कथमिव । जारः प्रियां न प्रियतमामसतीं स्त्रीमन्यान् बाधमानः सन् यथाभिगच्छति तद्वत् । पत्वा पतनशीलः शकुनो न यथा शकुनः वनेषु वृक्षेषु सीदन् भवति तद्वत् पतनशीलः । पुनानः पूयमानः सोमः कलशेषु सत्ता सदनशीलो निषण्णो भवति । सदेस्ताच्छीलिकस्तृन्। ‘ एकाचः' इतीट्प्रतिषेधः ॥
“O Pavamāna, eulogized (by the worshippers), distilling (into the receptacles), destroying the enemies, you go like a gallant to his mistress; falling like a bird alighting on the trees the Soma when purified alights upon the pitchers.”
Chasing our foes thou comest, Pavamana Indu, besting, as lover to his darling.
As a bird flies and settles in the forest, thus Soma settles, purified, in goblets.
Smiting aside the rivals, self-purifying one, you go like a swain to his beloved, the drop besung.
Sitting in the woods like a flying bird, Soma, being purified, has settled in the tubs.
O flammender, du gehst den Feind verjagend, besungen, Indu, wie zur Braut der Buhle; Wie Vögel fliegend setzt er auf das Holz sich, gereinigt sitzet Soma in den Kufen.
Du gehst, o Pavamana, die Feinde aus dem Felde schlagend, wie der Buhle zur Liebsten, der besungene Saft. In die Holzkufe sich setzend wie der fliegende Vogel auf den Baum, pflegt sich der geläuterte Soma in die Krüge zu setzen.
Ты идешь, о Павамана, разбивая врагов,
Воспетый сок сомы, как любовник к милой.
Усаживаясь в деревянных сосудах, как летающая птица,
Сома, очищаясь, (обычно) садится в кувшинах.
आ ते॒ रुच॒: पव॑मानस्य सोम॒ योषे॑व यन्ति सु॒दुघा॑: सुधा॒राः । हरि॒रानी॑तः पुरु॒वारो॑ अ॒प्स्वचि॑क्रदत्क॒लशे॑ देवयू॒नाम् ॥
आ । ते॒ । रुचः॑ । पव॑मानस्य । सो॒म॒ । योषा॑ऽइव । य॒न्ति॒ । सु॒ऽदुघाः॑ । सु॒ऽधा॒राः । हरिः॑ । आनी॑तः । पु॒रु॒ऽवारः॑ । अ॒प्ऽसु । अचि॑क्रदत् । क॒लशे॑ । दे॒व॒ऽयू॒नाम् ॥
हे सोम पवमानस्य पूयमानस्य ते तव स्वभूता योषेव स्त्री यथा पुत्राणां पयो दोग्धि तद्वद्यजमानानां धनादिकस्य सुष्ठु दोग्ध्र्यः सुधाराः शोभनधारोपेताः रुचः दीप्तयः आ यन्ति पात्रादीन्यागच्छन्ति । किंच हरिः हरितवर्णः आनीतः ऋत्विग्भिः पुरुवारः बहुधा वरणीयः सोमः अप्सु वसतीवरीषु देवयूनां देवानिच्छतां यजमानानां स्वभूते कलशे द्रोणाख्ये च अचिक्रदत् पुनःपुनः क्रन्दते शब्दायते ॥ ॥ १० ॥ ॥ ५ ॥
“The lustres, Soma, of you when being purified, approach with abundant milk with copious streams like a woman (giving milk to her child); the green-tinted Soma, the desired of many, has been brought to the waters and cries repeatedly in the pitcher of the god-loving (worshippers).”
With full stream and abundant milk, O Soma, thy beams come, like a woman, as they cleanse thee.
He, gold-hued, rich in boons, brought to the waters, hath roared within the goblet of the pious.
As you purify yourself, Soma, your beams come here like a maiden— the good milkers giving good streams.
The fallow bay granting many favors, led hither into the waters, has
roared in the tub of those who seek the gods.
Wie Bräute gehn, o Soma, deine Strahlen, des hell entflammten, reich an Milch und Strömen, Das Ross mit busch'gem Schweif geführt ins Wasser hat laut gewiehert in dem Kelch der Frommen.
Deine, des Pavamana, Glanzlichter kommen, o Soma, wie eine junge Frau, wie leicht zu melkende Kühe, die schöne Milchstrahlen geben. Der Falbe wird ins Wasser gegossen, der Vielbegehrte; er brüllte im Kruge der Gottverlangenden.
(Яркие) блики у тебя, Павамана, о сома,
Являются, как юная женщина, (как) дойные коровы с прекрасными струями.
Буланый приведен в воды, обладатель многих желанных даров.
Он громко заржал в кувшине у (людей,) преданных богам.