Sukta 9.97
ऋषिवसिष्ठः
देवतापवमानः सोमः
मन्त्र58
छन्दत्रिष्टुप्
अ॒स्य प्रे॒षा हे॒मना॑ पू॒यमा॑नो दे॒वो दे॒वेभि॒: सम॑पृक्त॒ रस॑म् । सु॒तः प॒वित्रं॒ पर्ये॑ति॒ रेभ॑न्मि॒तेव॒ सद्म॑ पशु॒मान्ति॒ होता॑ ॥
अ॒स्य । प्रे॒षा । हे॒मना॑ । पू॒यमा॑नः । दे॒वः । दे॒वेभिः॑ । सम् । अ॒पृ॒क्त॒ । रस॑म् । सु॒तः । प॒वित्र॑म् । परि॑ । ए॒ति॒ । रेभ॑न् । मि॒ताऽइव । सद्म॑ । प॒शु॒ऽमन्ति॑ । होता॑ ॥
अस्य सोमस्य प्रेषा प्रेषतिर्गत्यर्थः क्विपिरूपं सावेकाचइतिविभक्तेरुदात्तत्वम् । प्रेषा प्रेरकेण हेमना हिरण्येन पूयमानः हिरण्यपाणिरभिषुणोतीति हिरण्यसम्बन्धः । तादृशः देवोदीप्यमानांशुः रसमात्मीयं देवेभिःदेवैः सह समपृक्तः सम्पर्चयति संयोजयति । पृची- सम्पर्के ततः सुतोभिषुतः सोमः रेभन् शब्दायमानःसन् पवित्रं ऊर्णास्तुकेननिर्मितं पर्येति परिगच्छति । कथमिव होता देवानामाह्वाता ऋत्विक् मितेव निर्मितान् पशुमन्ति बद्ध- पशून् सद्म सदनानि यज्ञगृहान् यथा पर्येति तद्वत् ॥ १ ॥
“The shining Somabeing purified by the golden hand that urges it forth, brings its juice into contact with the gods; when effused it proceeds with a roar to the filter like the ministrant priest to the halls prepared (for sacrifice) containing victims.”
MADE pure by this man's urgent zeal and impulse the God hath to the Gods his juice imparted.
He goes, effused and singing, to the filter, like priest to measured seats supplied with cattle.
Being purified by his impulsion, his drive, the god has intermingled his sap with the gods.
Pressed, he goes rasping around the filter like the Hotar around the fixed seats provided with (sacrificial) animals.
Geklärt durch dieses Priesters schnellen Eifer, hat seinen Saft der Gott bescheert den Göttern; Gepresst nun geht er singend durch die Seihe, wie zu geweihtem Platz des Viehs der Priester.
Auf sein eigenes Geheiß und Betreiben geläutert hat der Gott seinen Saft mit den Göttern geteilt. Ausgepreßt umkreist er die Seihe lautredend wie der Hotri die abgesteckten Plätze mit Opfertieren.
Очищаясь по своему желанию и побуждению,
Бог смешал с богами (свой) сок.
Выжатый, он движется кругами по цедилке, распевая,
Как хотар (вокруг) размеченных мест с жертвенными животными.
भ॒द्रा वस्त्रा॑ सम॒न्या॒३॒॑ वसा॑नो म॒हान्क॒विर्नि॒वच॑नानि॒ शंस॑न् । आ व॑च्यस्व च॒म्वो॑: पू॒यमा॑नो विचक्ष॒णो जागृ॑विर्दे॒ववी॑तौ ॥
भ॒द्रा । वस्त्रा॑ । स॒म॒न्या॑ । वसा॑नः । म॒हान् । क॒विः । नि॒ऽवच॑नानि । शं॒स॒न् । आ । व॒च्य॒स्व॒ । च॒म्वोः॑ । पू॒यमा॑नः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । जागृ॑विः । दे॒वऽवी॑तौ ॥
भद्रा भद्राणि कल्याणानि समन्या समनमिति सङ्ग्रामनामतत्र साधुरिति यत् सङ्ग्रा- मयोग्यानि वस्त्रा वस्त्राणि आच्छादकानि तेजांसि वसानः आच्छादयन् महान् पूज्यः कविः क्रान्तदर्शी अतएव निवचनानि नितरांवक्तव्यानि ऋत्विक् कृतानि स्तोत्राणि शंसन् विचक्षणः विशेषेण सर्वस्यद्रष्टा जागृविर्जागरणशीलः सोमः त्वं देववीतौ देवानांवीतिर्भ- क्षणं यस्मिन्त्सदेववीतिर्यज्ञः तस्मिन् चम्वोरधिषवणफलकयोः आवच्यस्व पात्राण्याविश । वचिर्गत्यर्थः व्यत्ययेन श्यन् पूयमानः सन् ॥ २ ॥
“The great wise Soma, clothed in his auspicious war-vestments, the inspirer of praises-- enter into the vessle when purified, you who are sagacious and vigilant at the banquet of the gods.”
Robed in fair raiment meet to wear in battle, a mighty Sage pronouncing invocations.
Roll onward to the beakers as they cleanse thee, far-seeing at the feast of Gods, and watchful.
Wearing auspicious festival garments, as a great poet pronouncing enigmas,
coil yourself into the two cups while being purified, wide-gazing and watchful in the pursuit of the gods.
᳓
Gehüllt in schöne, festliche Gewänder, als hoher Seher deine Sprüche sagend; Geläutert tummle nun dich in die Schüsseln, weitschauend, wachsam bei dem Göttermahle.
In schöne hochzeitliche Gewänder sich kleidend, als der große Seher, der vertrauliche Worte redet, galoppiere in den beiden Camugefäßen geläutert, weitschauend, über die Göttereinladung wachend!
Надевая счастливые торжественные одежды,
Как великий поэт произнося тайные слова,
Скачи галопом в двух чанах, очищаясь,
Смотрящий далеко, бодрствующий – для приглашения богов!
समु॑ प्रि॒यो मृ॑ज्यते॒ सानो॒ अव्ये॑ य॒शस्त॑रो य॒शसां॒ क्षैतो॑ अ॒स्मे । अ॒भि स्व॑र॒ धन्वा॑ पू॒यमा॑नो यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
सम् । ऊँ॒ इति॑ । प्रि॒यः । मृ॒ज्य॒ते॒ । सानौ॑ । अव्ये॑ । य॒शःऽत॑रः । य॒शसा॑म् । क्षैतः॑ । अ॒स्मे इति॑ । अ॒भि । स्व॒र॒ । धन्व॑ । पू॒यमा॑नः । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
यशसां यशस्विनाम्मध्ये यशस्तरः अतिशयेनयशस्वी क्षैतः क्षितौभवः प्रियः प्रीणयिता सोमः सानौ समुच्छ्रिते अव्ये अविमये पवित्रे अस्मे अस्मदर्थं सम्मृज्यते ऋत्विग्भिः परिपूयते । उ अवधारणे । पूयमानस्त्वं धन्वान्तरिक्षे अभिस्वर अभितः शब्दय यूयं पूजायां बहुवचनं हे सोम त्वं नोस्मान् स्वस्तिभिः कल्याणतमैः पालनैः सदा सर्वदा पात रक्षत पालयत ॥ ३ ॥
“(Soma), the most famous of the famous, the earht-born, the conciliator, is cleansed for us in the elevated fleece; sound aloud in the firmament when purified; do you ever protect us with blessings.”
Dear, he is brightened on the fleecy summit, a Prince among us, nobler than the noble.
Roar out as thou art purified, run forward. Do ye preserve us evermore with blessings.
The dear one is groomed on the sheep’s back, the more glorious of the glorious ones, a fellow countryman at our side.
Cry out, run, as you are being purified. – Do you protect us always with your blessings.
Auf wollnem Gipfel wird geklärt der liebe, der Fürst bei uns beliebter als beliebte, Ergiesse dich und ströme, du geklärter, Behütet ihr uns stets mit eurem Segen.
Der Liebling wird auf dem Schafrücken geputzt, der Geehrtere unter den Geehrten, unser Landsmann. Rausche zu, rinne, wann du geläutert wirst! - Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Приятного начищают все вместе на спине у (сита) из овечьей шерсти,
Почтенного из почтенных, предводителя среди нас.
Шуми, беги, очищаясь!
Защищайте вы нас всегда (своими) милостями!
प्र गा॑यता॒भ्य॑र्चाम दे॒वान्त्सोमं॑ हिनोत मह॒ते धना॑य । स्वा॒दुः प॑वाते॒ अति॒ वार॒मव्य॒मा सी॑दाति क॒लशं॑ देव॒युर्न॑: ॥
प्र । गा॒य॒त॒ । अ॒भि । अ॒र्चा॒म॒ । दे॒वान् । सोम॑म् । हि॒नो॒त॒ । म॒ह॒ते । धना॑य । स्वा॒दुः । प॒वा॒ते॒ । अति॑ । वार॑म् । अव्य॑म् । आ । सी॒दा॒ति॒ । क॒लश॑म् । दे॒व॒ऽयुः । नः॒ ॥
हेस्तोतारः प्रगायत सोमं प्रकर्षेणाभिष्टुत । तथा देवान् अभ्यर्चाम अभ्यर्चत पुरुषव्य- त्ययः । यद्वा वयं देवानभिष्टुमः यूयं सोमंस्तुतेति । किञ्च महते महत् प्रभूतधनाय धनं प्राप्तुं सोमं हिनोत अभिषवार्थं प्रेरयत । क्रियार्थोपपदस्यचकर्मणिस्थानिनइति धनशब्दस्य चतुर्थी । ततः स्वादुः स्वादुकरः सोमः अव्यमविभवं वारं वालं पवित्रमतिपवाते अती- त्यपवते । किञ्च देवयुः देवान् कामयमानः नोस्मदीयः सोमः कलशं पात्रमासीदाति आसीदति प्रविशति । उभयत्रलेट्यडागमः ॥ ४ ॥
“Sing (to the Soma), let us praise the gods; send forth the Soma for (the acquisition of) great wealth. He passes sweet-flavoured pure through the fleecy filter; our (Soma) devoted to the gods alights on the pitcher.”
Let us sing praises to the Gods: sing loudly, send ye the Soma forth for mighty riches.
Let him flow, sweetly-flavoured, through the filter, and let our pious one rest in the pitcher.
Sing forth: let us recite to the gods. Impel Soma for great stakes.
The sweet one will purify himself across the sheep’s fleece. He will sit in the tub, seeking the gods for us.
᳓
Stimmt Lieder an, die Götter lasst uns preisen, zu grosser Beute spornet an den Soma; Er riesle lieblich durch des Widders Wolle, in unsre Kufe setz' er fromm sich nieder.
Stimmet den Gesang an! Wir wollen die Götter preisen. Bringet den Soma in Lauf zu großem Gewinn! Süß soll er sich läutern, durch die Schafhaare fließend. Er setze sich nach den Göttern verlangend, durch die Schafhaare fließend. Er setze sich nach den Göttern verlangend in unseren Krug.
Запевайте! Мы хотим восхвалить богов!
Поторапливайте сому к великой ставке!
Сладкий пусть очищается через сито из овечьей шерсти!
Пусть усядется у нас в кувшине (этот) преданный богам!
इन्दु॑र्दे॒वाना॒मुप॑ स॒ख्यमा॒यन्त्स॒हस्र॑धारः पवते॒ मदा॑य । नृभि॒: स्तवा॑नो॒ अनु॒ धाम॒ पूर्व॒मग॒न्निन्द्रं॑ मह॒ते सौभ॑गाय ॥
इन्दुः॑ । दे॒वाना॑म् । उप॑ । स॒ख्यम् । आ॒यन् । स॒हस्र॑ऽधारः । प॒व॒ते॒ । मदा॑य । नृऽभिः॑ । स्तवा॑नः । अनु॑ । धाम॑ । पूर्व॑म् । अग॑न् । इन्द्र॑म् । म॒ह॒ते । सौभ॑गाय ॥
देवानामिन्द्रादीनां सख्यं सखिभावं उपायन् उपगच्छन् सहस्रधारः बहुविधधारः इन्दुः सोमः मदाय देवानाम्मदार्थं पवते कलशादिषुक्षरति । नृभिः कर्मनेतृभिः स्तवानः स्तूयमानः सोमः पूर्वं पुरातनं धाम द्युलोकमनुगच्छति । तदेवाह—महते प्रभूताय सौभगाय सौभाग्याय इन्द्रं अगन् गच्छति । सोमे इन्द्रेण पीते सति यजमानानां महा- सौभाग्यं भवति खलु । अगन् गमेर्लुङि घसेति च्लेर्लुक् मोनोधातोरिति नत्वं ॥ ५ ॥
“Indu coming to obtain the friendship of the god; flows in a thousand streams for (their) exhilaration, glorified by the priests (he proceeds) to his ancient station, he proceeds to Indra for the sake of great prosperity (to the worshippers).”
Winning the friendship of the Deities, Indu flows in a thousand streams to make them joyful.
Praised by the men after the ancient statute, he hath come nigh, for our great bliss, to Indra.
The drop, coming here to fellowship with the gods, purifies himself in a thousand streams for exhilaration.
Being praised by men, he has gone along his earlier domain, to Indra for great good portion.
Der Indu, eilend zu der Götter Freundschaft, in tausend Strömen rieselt er zum Rausche, Gerühmt von Männern nach der alten Ordnung; zu hohem Glück ist er genaht dem Indra.
Indem der Saft zu der Götter Freundschaft eingeht, läutert er sich in tausend Strömen zum Rausche; von den Männern gepriesen nach der früheren Weise, hat er den Indra aufgesucht zu großem Glücke.
Приближаясь к дружбе богов, сок сомы
В тысячу потоков очищается для опьянения.
Восхваляемый мужами по древнему обычаю,
Он отправился к Индре для великого счастья.
स्तो॒त्रे रा॒ये हरि॑रर्षा पुना॒न इन्द्रं॒ मदो॑ गच्छतु ते॒ भरा॑य । दे॒वैर्या॑हि स॒रथं॒ राधो॒ अच्छा॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
स्तो॒त्रे । रा॒ये । हरिः॑ । अ॒र्ष॒ । पु॒ना॒नः । इन्द्र॑म् । मदः॑ । ग॒च्छ॒तु॒ । ते॒ । भरा॑य । दे॒वैः । या॒हि॒ । स॒ऽरथ॑म् । राधः॑ । अच्छ॑ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
हे सोम हरिर्हरितवर्णः पुनानः पूयमानस्त्वं स्तोत्रे अस्माभिः क्रियमाणेसति राये- धनार्थं अर्ष आगच्छ । ततस्ते त्वदीयोमदोप्रदकारोरसः भराय भृभर्त्सने । भर्त्सयन्ति शत्रू- नत्रयोद्धारइति भरःसङ्ग्रामः । तदर्थमिन्द्रङ्गच्छतु । किञ्च सरथं देवैः समानरथमास्थाय राधः अच्छ अस्माकं धनार्थंयाहि आगच्छ । यूयं नोस्मान् स्वस्तिभिः सदा पात त्वं रक्ष ॥ ६ ॥
“(Soma), when our praise is offered, flow green-tinted and purified, to (bring us) riches, may your exhilarating beverage animate Indra to battle. Go in the same car with the gods to (procure us) wealth; do you ever protect us with blessings.”
Flow, Gold-hued, cleansing thee, to enrich the singer: let thy juice go to Indra to support him.
Come nigh, together with the Gods, for bounty. Do ye preserve us evermore with blessings.
As a fallow bay, rush for wealth for the praiser as you are being purified. Let your exhilarating drink go to Indra for the taking.
Drive on the same chariot with the gods to bounty. – Do you protect us always with your blessings.
Dem Sänger rinne golden, hell zum Reichthum, dem Indra nah dein Rauschtrank zum Genüsse; Vereint den Göttern fahre hin zum Schenken. Behütet ihr uns stets mit eurem Segen.
Rinne als Falbe geläutert dem Sänger zu Reichtum; zu Indra soll dein Rausch kommen, um Gewinn davonzutragen! Fahr auf gleichem Wagen mit den Göttern zu freigebiger Schenkung! - Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!
Очищаясь, струись золотистым (соком) для богатства восхвалителя!
Пусть опьянение тобой придет к Индре для захвата добычи!
На одной колеснице с богами отправляйся к (почетному) дару!
Защищайте вы нас всегда (своими) милостями.
प्र काव्य॑मु॒शने॑व ब्रुवा॒णो दे॒वो दे॒वानां॒ जनि॑मा विवक्ति । महि॑व्रत॒: शुचि॑बन्धुः पाव॒कः प॒दा व॑रा॒हो अ॒भ्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥
प्र । काव्य॑म् । उ॒शना॑ऽइव । ब्रु॒वा॒णः । दे॒वः । दे॒वाना॑म् । जनि॑म । वि॒व॒क्ति॒ । महि॑ऽव्रतः । शुचि॑ऽबन्धुः । पा॒व॒कः । प॒दा । व॒रा॒हः । अ॒भि । ए॒ति॒ । रेभ॑न् ॥
उशनेव एतन्नामकऋषिरिव काव्यं कविकर्म स्तोत्रं ब्रुवाणः उच्चारयन् देवः स्तोता अयमृषिः वृषगणोनाम देवानामिन्द्रादीनां जनिम जन्मानि प्रविवक्ति प्रकर्षेण ब्रवीति । वचपरिभाषणे व्यत्ययेनविकरणस्य श्लुः बहुलञ्छन्दसीतिअभ्यासस्येत्वम् । महिव्रतः प्रभूतकर्मा शुचिबन्धुः बध्नन्तिशत्रूनिति बन्धूनि तेजांसि बलानिवा दीप्ततेजस्कः पावकः पापानां शोधकः वराहः वरं च तदहः वराहः राजाहःसखिभ्यष्टजिति टच्समासान्तः । तस्मिन्न- हनि अभिषूयमाणत्वेन तद्वान् अर्शआदित्वान्मत्वर्थीयःअच् तादृशःसोमः रेभन् शब्दङ्कुर्वन् पदा पदानि स्थानानि पात्राणि अभ्येति अभिगच्छति । यद्वा यथाकश्चनवराहः पदा पादेन भूमिं विक्रममाणः शब्दङ्करोति तद्वत् ॥ ७ ॥
“Reciting sacred praise like Uṣanas the praiser (Vṛṣagaṇa) proclaims the births of the gods; assiduous in pious observances, of brilliant radiance, purifying (from sin), he approaches the filter making a noise (as) a wild boar (makes a noise) with its foot.”
The God declares the Deities' generations, like Usana, proclaiming lofty wisdom.
With brilliant kin, far-ruling, sanctifying, the Boar advances, singing, to the places.
Speaking forth his poetry like Uśanā, the god proclaims the races of the gods.
Of great commandment, of blazing lineage, pure, as a boar he goes
rasping toward his tracks.
Wie Uçana erhabne Weisheit sprechend, verkündet er, der Gott, der Götter Ursprung, Der flammende, grossmächt'ge, lichtverwandte, der Eber eilet singend zu den Stätten.
Wie Usanas Seherweisheit redend verkündet der Gott der Götter Geschlechter. Hochgebietend, von reiner Sippe, lauter geht er lautredend hin mit dem Fuße als Eber.
Провозглашая поэтическое искусство, как Ушанас,
Бог обьявляет роды богов.
С великими заветами, с чистым родством, очищающий,
Кабан, распевая, отправляется на (свои) места.
प्र हं॒सास॑स्तृ॒पलं॑ म॒न्युमच्छा॒मादस्तं॒ वृष॑गणा अयासुः । आ॒ङ्गू॒ष्यं१॒॑ पव॑मानं॒ सखा॑यो दु॒र्मर्षं॑ सा॒कं प्र व॑दन्ति वा॒णम् ॥
प्र । हं॒सासः॑ । तृ॒पल॑म् । म॒न्युम् । अच्छ॑ । अ॒मात् । अस्त॑म् । वृष॑ऽगणाः । अ॒या॒सुः॒ । आ॒ङ्गू॒ष्य॑म् । पव॑मानम् । सखा॑यः । दुः॒ऽमर्ष॑म् । सा॒कम् । प्र । व॒द॒न्ति॒ । वा॒णम् ॥
हंसासः शत्रुभिर्हन्यमानाः हंसाइव चरन्तोवावृषगणाः एतन्नामकाऋषयः अमात् शत्रूणां बलात् त्रासिताःसन्तः तृपलं त्ऋपलशब्दःक्षिप्रचारी तदुक्तंयास्केन—तृपलप्रभर्मा- क्षिप्रप्रहारीति । क्षिप्रप्रहारिणम्मन्युं शत्रूनभिहन्यमानं सोमं अच्छ अभिलक्ष्य अस्तं यज्ञगृहं प्रायासुः प्रयासिषुः प्रगच्छन्ति । ततः सखायः स्तुत्यस्तोतृत्वलक्षणेन सम्बन्धेन सखिभूताः स्तोतारः आङ्गूष्यं सर्वैरभिगन्तव्यं यद्वा घोषशब्दस्य पृषोदरादित्वादाङ्गूषइत्यादेशः आङ् अनुनासिकश्छान्दसः स्तोत्रार्हं दुर्मर्षं शत्रुभिर्दुर्धरं दुःसहं एवंविधंसोमं पवमानमुद्दिश्य वाणं वाद्यविशेषं साकं सहैवप्रवदन्ति प्रवादयन्ति तदुपलक्षितं गानङ्कुर्वन्तीत्यर्थः ॥ ८ ॥
“The Vṛṣagaṇas (walking like) swans, (alarmed) at the strength (of the foe), having repaired to the house of sacrifice, to the swift-shooting foe-despising (Soma), the friends sound the flut to the praiseworthy irresistble Pavamāna.”
The Swans, the Vrsaganas from anear us have brought their restless spirit to our dwelling.
Friends come to Pavamana meet for praises, and sound in concert their resistless music.
The geese have journeyed forth to (Soma’s) sharp battle-fury, from nearby to their home, in a bullish flock.
The comrades speak in unison to the self-purifying one a songful music difficult to forget.
Die Schwäne nahten seinem raschen Andrang, sie eilten heim erschreckt in grossen Scharen; Sie stimmen an gemeinsam als Genossen hell tönenden Gesang, der unvergesslich.
Wie Gänse haben die Vrisagana´s sich von daheim zu Tripala Manyu in das Haus begeben, zum preislichen Pavamana die Freunde. Gemeinsam erheben sie ihre unvergeßliche Stimme.
(Словно) гуси, двинулись вперед из своих краев домой
К Трипале Манью люди Вришагана,
Друзья к достойному хвалы Павамане.
(Все) вместе они исполняют незабываемую музыку.
स रं॑हत उरुगा॒यस्य॑ जू॒तिं वृथा॒ क्रीळ॑न्तं मिमते॒ न गाव॑: । प॒री॒ण॒सं कृ॑णुते ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ दिवा॒ हरि॒र्ददृ॑शे॒ नक्त॑मृ॒ज्रः ॥
सः । रं॒ह॒ते॒ । उ॒रु॒ऽगा॒यस्य॑ । जू॒तिम् । वृथा॑ । क्रीळ॑न्तम् । मि॒म॒ते॒ । न । गावः॑ । प॒री॒ण॒सम् । कृ॒णु॒ते॒ । ति॒ग्मऽशृ॑ङ्गः । दिवा॑ । हरिः॑ । ददृ॑शे । नक्त॑म् । ऋ॒ज्रः ॥
ससोमः रंहते अतिशीघ्रं गच्छतीत्यर्थः । उरुगायस्य बहुभिःस्तुत्यस्यात्मनोजूतिं गति- मनुसरन् तंवृथा अनायासेन क्रीळन्तं विहरन्तं गच्छन्तंसोमं गावः अन्येगन्तारः नमिमते नपरिच्छिन्दन्ति तमनुगन्तुं नशक्नुवन्तीत्यर्थः । किञ्च तिग्मशृङ्गः शॄणन्तिहिंसन्ति तमांसीति श्रुङ्गाणि तेजांसि तीक्ष्णतेजस्कः परीणसं बहुनामैतत् बहुविधतेजः कृणुते करोति अन्तरि- क्षे वर्तप्रानोयः सोमः दिवा अहनि हरिर्हरितवर्णः ददृशे दृश्यते नप्रकाशतेइत्यर्थः । नक्तं रात्रौतु ऋज्रः ऋजुगामी विस्पष्टः प्रकाशयुक्तोदृश्यते दृशेः कर्मणिलिटिरूपं ॥ ९ ॥
“He moves rapidly (following) the path of (him) the much-praised, (other) goers cannot overtake him (though he is) moving easily; sharp-horned he displays manifold (radiance); the Soma appears green-tinted by day, and clearly visible at night.”
He follows the Wide-strider's rapid movement: cows low, as 'twere, to him who sports at pleasure.
He with the sharpened horns brings forth abundance: the Silvery shines by night, by day the Golden.
He hastens at the pace of the wide-ranging one [=Viṣṇu?]. The cows, as they seem to bellow, give their measure to the one who plays at will
[=Soma].
The sharp-horned one makes himself an ample (face). By day he
appears tawny, but silvery by night.
Er übertrifft des Weithinschreiters Eile, dem muntern Springer folgen kaum die Kühe, Der scharfgehörnte schafft sich reiche Fülle, am Tag erscheint er golden, braun in Nächten.
Er rennt den Laufschritt des weitschreitenden Vishnu, für den ausgelassen Spielenden reichen die Kühe nicht hin. Der Spitzhörnige nimmt seine Völle an; am Tage erscheint er als Falber, des Nachts als Schimmel.
Он развивает скорость широкошагающего (Вишну).
К весело играющему словно примеряются коровы.
Остророгий (бык) приобретает полноту.
Днем он выглядит буланым, ночью серым.
इन्दु॑र्वा॒जी प॑वते॒ गोन्यो॑घा॒ इन्द्रे॒ सोम॒: सह॒ इन्व॒न्मदा॑य । हन्ति॒ रक्षो॒ बाध॑ते॒ पर्यरा॑ती॒र्वरि॑वः कृ॒ण्वन्वृ॒जन॑स्य॒ राजा॑ ॥
इन्दुः॑ । वा॒जी । प॒व॒ते॒ । गोऽन्यो॑घाः । इन्द्रे॑ । सोमः॑ । सह॑ । इन्व॑न् । मदा॑य । हन्ति॑ । रक्षः॑ । बाध॑ते । परि॑ । अरा॑तीः । वरि॑वः । कृ॒ण्वन् । वृ॒जन॑स्य । राजा॑ ॥
इन्दुः क्षरणशीलः वाजी बलवान् गोन्योघाः गमनशीलनीचीनाग्ररससङ्घातः इन्द्रे स- होबलकररसं इन्वन् प्रेरयन् सोमः मदाय तस्यमदार्थं पवते क्षरति । किञ्च रक्षःकुलं हन्ति हिनस्ति । किञ्च अरातीः अरातीन् शत्रून्परिबाधते परितः संहरति । कीदृशः वरिवोवरणीयं धनं कृण्वन् स्तोतॄणां कुर्वन् वृजनस्य बलस्यराजा ईशितासोमइति ॥ १० ॥
“The powerful, flowing Soma having quantities o fjuice flowing down, streams forth infusing strength into Indra for his exhilaration; conferring wealth the king of strength slays the rākṣasas and harasses the enemy.”
Strong Indu, bathed in milk, flows on for Indra, Soma exciting strength, to make him joyful.
He quells malignities and slays the demons, the King of mighty power who brings us comfort.
The prizewinning drop purifies himself, bringing cows down in flood— Soma stimulating the power in Indra, for exhilaration.
He smashes demonic force; he deflects hostilities, making wide space as king of the community.
Der schnelle Indu strömt zu Kühen eilend, dem Indra Kraft zum Rausch erregend, Soma, Er schlägt Gespenster, stösst hinweg die Bösen, des Stammes König weiten Segen schaffend.
Der Saft, der Preisrenner, der die Kühe würdigt, läutert sich, der Soma, der in Indra die Kraft weckt, zum Rausche. Er schlägt den bösen Geist, hält die Unholdinnen ab, einen Ausweg schaffend, der König des Opferbundes.
Сок, завоевывающий награду, очищается, (он) со струями стекающего молока,
Сома, возбуждающий в Индре силу – для опьянения.
Он убивает ракшаса, он оттесняет кругом враждебные силы,
Создавая широкое пространство, (этот) царь общины.
अध॒ धार॑या॒ मध्वा॑ पृचा॒नस्ति॒रो रोम॑ पवते॒ अद्रि॑दुग्धः । इन्दु॒रिन्द्र॑स्य स॒ख्यं जु॑षा॒णो दे॒वो दे॒वस्य॑ मत्स॒रो मदा॑य ॥
अध॑ । धार॑या । मध्वा॑ । पृ॒चा॒नः । ति॒रः । रोम॑ । प॒व॒ते॒ । अद्रि॑ऽदुग्धः । इन्दुः॑ । इन्द्र॑स्य । स॒ख्यम् । जु॒षा॒णः । दे॒वः । दे॒वस्य॑ । म॒त्स॒रः । मदा॑य ॥
अधाथानन्तरं अद्रिदुग्धाः ग्रावभिर्देउग्धोभिषुतः सोमः मध्वा मदकारिण्याधारया पृ- चानः देवान् सम्पर्चयन् संयोजयन् रोम अविरोमभिः कृतं पवित्रं तिरस्तिरस्कृत्य व्यवधा- यकङ्कृत्वा पवते कलशेषु क्षरति । किञ्च इन्द्रस्यसख्यं सखिभावङ्कर्मवा जुषाणः सेवमानः देवोद्योतमानः मत्सरोमदकरइन्दुः सोमः देवस्येन्द्रस्य मदाय मदार्थं पवते क्षरति ॥ ११ ॥
“Milked forth by the stones the Soma flows through the (sheep's) hair coming into contact (with the gods) with its sweet-flavoured stream; the divine exhilarating Indu desiring the friendship of Indra flows for the exhilaration of the deity. ”
Then in a stream he flows, milked out with press-stones, mingled with sweetness, through the fleecy filter-
Indu rejoicing in the love of Indra, the God who gladdens, for the God's enjoyment.
Then being infused with honey in a stream, he purifies himself across the fleece, when he has been milked by the stone,
the drop enjoying the fellowship of Indra, the god, the exhilarating
drink of the god, for exhilaration.
Dann rieselt hell im Strom der Stein-gemelkte, mit süsser Milch gemischt, durch Widderhaare, Der Indu Indra's Brüderschaft geniessend, der Gott den Gott zu lust'gem Rausch berauschend.
Und im Strome sich mit Süßem füllend läutert sich durch die Haare fließend, von den Steinen gemolken, der Saft, der sich der Freundschaft Indra´s erfreut, der berauschende Gott zu des Gottes Rausch.
Затем смешавшись струею с медом,
Он очищается сквозь волоски (цедилки), выдоенный камнями,
Сок сомы, наслаждающийся дружбой Индры,
Бог, опьяняющий для опьянения бога.
अ॒भि प्रि॒याणि॑ पवते पुना॒नो दे॒वो दे॒वान्त्स्वेन॒ रसे॑न पृ॒ञ्चन् । इन्दु॒र्धर्मा॑ण्यृतु॒था वसा॑नो॒ दश॒ क्षिपो॑ अव्यत॒ सानो॒ अव्ये॑ ॥
अ॒भि । प्रि॒याणि॑ । प॒व॒ते॒ । पु॒ना॒नः । दे॒वः । दे॒वान् । स्वेन॑ । रसे॑न । पृ॒ञ्चन् । इन्दुः॑ । धर्मा॑णि । ऋ॒तु॒ऽथा । वसा॑नः । दश॑ । क्षिपः॑ । अ॒व्य॒त॒ । सानौ॑ । अव्ये॑ ॥
प्रियाणि प्रीणयितॄणि धर्माणि धारकाणि तेजांसि ऋतुथा कालेकाले वसान् आच्छा- दयन् इन्दुः सोमः पुनानः पूयमानः सन् अभिपवते कलशानभिलक्ष्य क्षरति । कीदृशः देवः सङ्क्रीडनशीलः स्वेन आत्मीयेनरसेन देवानिन्द्रादीन् पृञ्चन् सम्पर्चयन् संयोजयन् तमिमं दश दशसङ्ख्याकाः क्षिपः अङ्गुलिनामैतत् कर्मार्थं प्रेर्यन्तइति तत्सङ्ख्याकाअङ्गुलयः सानौ समुच्छ्रिते अव्ये अविभवेपवित्रे अव्यत गमयन्ति यद्वा अत्र पवित्रे पूयमानंसोमं अव्यत गच्छन्ति वीगत्यादिषु लङिव्यत्ययेनात्मनेपदं ॥ १२ ॥
“Clothed in plural asant radiance suited to the season, the sportive Indu flows purified, reaching the gods with its juice; the ten fingers guide it to the elevated fleece.”
As he is purified he pours out treasures, a God bedewing Gods with his own juices.
Indu hath, wearing qualities by seasons, on the raised fleece engaged, the ten swift fingers.
He purifies himself toward his own dear (tracks?), while being purified, the god infusing the gods with his own sap.
The drop, clothing himself in his foundations according to the ritual order, has enwrapped himself in the ten fingers on the back of the sheep.
Zu dem erwünschten rieselt er gereinigt, der Gott mit seinem Saft die Götter füllend, Zur rechten Zeit schlüpft Indu zu den Bräuchen und den zehn Fingern auf der Wolle Gipfel.
Der Geläuterte läutert sich für seine lieben Namen, der Gott, indem er die Götter mit seinem würzigen Nasse tränkt. Der Saft nimmt zu den rechten Zeiten seine Eigenschaften an; er hat sich auf dem Schafrücken in die zehn Finger eingehüllt.
Очищаясь, он очищает (нам) приятные (дары),
Бог, наполняющий богов своим соком,
Капля, облачающаяся в нужное время в (свои) свойства.
Он скрылся в десяти пальцах на спине (цедилки) из овечьей шерсти.
वृषा॒ शोणो॑ अभि॒कनि॑क्रद॒द्गा न॒दय॑न्नेति पृथि॒वीमु॒त द्याम् । इन्द्र॑स्येव व॒ग्नुरा शृ॑ण्व आ॒जौ प्र॑चे॒तय॑न्नर्षति॒ वाच॒मेमाम् ॥
वृषा॑ । शोमः॑ । अ॒भि॒ऽकनि॑क्रदत् । गाः । न॒दय॑न् । ए॒ति॒ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । इन्द्र॑स्यऽइव । व॒ग्नुः । आ । शृ॒ण्वे॒ । आ॒जौ । प्र॒ऽचे॒तय॑न् । अ॒र्ष॒ति॒ । वाच॑म् । आ । इ॒माम् ॥
शोणः शोणवर्णोवृषा कश्चिद्वृषभः गाः पशून् अभिकनिक्रदत् अभिलक्ष्य शब्दङ्करोति । एवं गाः स्तुतीः विश्रयणार्थं पयसोदोग्ध्रीर्धेनूः वा अभिकनिक्रदत् अभिशब्दायमानः तदे- वाह नदयन् शब्दमुत्पादयन् सोमः पृथिवीं उतापिच द्यां एतौलोकौ एति गच्छति । किञ्च वग्नुः वाङ्नामैतत् तस्य वाक् सुशब्दः आजौ सङ्ग्रामे इन्द्रस्येव इन्द्रस्यशब्दइव आश्रृण्वे सर्वैः श्रूयते । ततः प्रचेतयन् आत्मानं सर्वेषां प्रज्ञापयन् इमां वाचमार्षति समं- ताद्गमयति उच्चैः शब्दायतेइत्यर्थः ॥ १३ ॥
“(Calling out for the praises like) a red bull bellowing after the kine; the Soma goes with a roar through heaven and earth; (his voice) is heard as the voice of Indra, manifesting (himself) he raises this voice.”
The Red Bull bellowing to the kine advances, causing the heavens and earth to roar and tbunder.
Well is he beard like Indra's shout in battle: letting this voice be known he hastens hither.
The ruddy bull keeps roaring at the cows; bellowing he goes to heaven and earth.
His voice, like Indra’s, is heard at the contest. He rushes, making this speech perceptible here.
Der rothe Stier den Küh'n entgegenbrüllend, geht mit Getön erfüllend Erd' und Himmel, Man hört im Kampf ihn wie des Indra Brausen, er strömt herbei, auch dieses Lied erweckend.
Der rote Stier, der den Kühen entgegenbrüllt, geht Erde und Himmel erdröhnend machend. Man hört seine Stimme wie die Indra´s im Kampfe; er rinnt, indem er diese Rede offenbart.
Рыжий бык громко заревел коровам,
Он движется, заставляя греметь землю и небо.
Голос (его) слышен, как (голос) Индры в сражении.
Он течет, заявляя (о себе) этой самой речью.
र॒साय्य॒: पय॑सा॒ पिन्व॑मान ई॒रय॑न्नेषि॒ मधु॑मन्तमं॒शुम् । पव॑मानः संत॒निमे॑षि कृ॒ण्वन्निन्द्रा॑य सोम परिषि॒च्यमा॑नः ॥
र॒साय्यः॑ । पय॑सा । पिन्व॑मानः । ई॒रय॑न् । ए॒षि॒ । मधु॑ऽमन्तम् । अं॒शुम् । पव॑मानः । स॒म्ऽत॒निम् । ए॒षि॒ । कृ॒ण्वन् । इन्द्रा॑य । सो॒म॒ । प॒रि॒ऽसि॒च्यमा॑नः ॥
हे सोम रसाय्यः रसेरौणादिकआय्यप्रत्ययः । आस्वाद्यः पयसायुक्तः पिन्वमानः क्षरन् त्वं ईरयन् शब्दम्प्रेरयन् मधुमन्तं माधुर्योपेतं अंशुं रसभावं एषि प्राप्नोषि । अंशुःशमष्टमा- त्रोभवतीतियास्कः । अनेन सोमरसोभिधीयते । किञ्च हेसोम परिषिच्यमानः अद्भिः परि षिक्तस्त्वं पवमानः पवित्रेपूयमानःसन् सन्तनिं तनुविस्तारे इप्रत्ययः सन्ततान्धारां कृण्वन् कुर्वन्निन्द्राय इन्द्रार्थं एषि गच्छसि ॥ १४ ॥
“plural asant to the taste, dripping with milk, you flow pouring forth the sweet-flavoured juice. Soma, when purified and sprinkled, you flow for Indra in a continuous stream.”
Swelling with milk, abounding in sweet flavours, urging the meath-rich plant thou goest onward.
Raising a shout thou flowest as they cleanse thee, when thou, O Soma, art effused for Indra.
Good to taste, swelling with milk, you go, setting in motion the
honeyed plant.
Purifying yourself, you go, producing thunder, while being poured
around for Indra, o Soma.
Gar köstlich schmeckend, strotzend von dem Milchsaft den honigsüssen Saft entsendend gehst du, Getös' erregend gehst du, hellentflammter, o Soma, rings für Indra dich ergiessend.
Würzig, von Milch schwellend gehst du, den süßen Stengel in Fluß bringend. Während du dich läuterst, gibst du den Ton an, wann du für Indra umgegossen wirst, o Soma.
Вкусный, набухший молоком,
Ты идешь, двигая медовый стебель.
Ты идешь как Павамана, вызывая звучание,
Переливаемый, о сома, для Индры.
ए॒वा प॑वस्व मदि॒रो मदा॑योदग्रा॒भस्य॑ न॒मय॑न्वध॒स्नैः । परि॒ वर्णं॒ भर॑माणो॒ रुश॑न्तं ग॒व्युर्नो॑ अर्ष॒ परि॑ सोम सि॒क्तः ॥
ए॒व । प॒व॒स्व॒ । म॒दि॒रः । मदा॑य । उ॒द॒ऽग्रा॒भस्य॑ । न॒मय॑न् । व॒ध॒ऽस्नैः । परि॑ । वर्ण॑म् । भर॑माणः । रुश॑न्तम् । ग॒व्युः । नः॒ । अ॒र्ष॒ । परि॑ । सो॒म॒ । सि॒क्तः ॥
हे सोम मदिरोमदकरस्त्वं उदग्राभस्य क्रियाग्रहणङ्कर्तव्यमिति कर्मणः सम्प्रदानसञ्ज्ञा चतु र्थ्यर्थेबहुलमितिषष्ठी । उदग्राभं उदकग्राहिणम्मेघं वधस्नैः हननसाधनैरायुधैः नमयन् वृष्ट्य- र्थम्प्रह्वीकुर्वन् मदाय मदार्थमेव पवस्व एवं पात्रेषुक्षर । किञ्च रुशन्तं आरोचमानं श्वेतं वर्णं परिभरमाणः परितोबिभ्रत् सिक्तः पवित्रेसिच्यमानस्त्वं गव्युः नोस्माकं गाइच्छन् पर्यर्ष परिगच्छ ॥ १५ ॥
“Thus flow, the exhilarator, for Indra's exhilaration bowing down the rain-holder with (your) weapons, assuming brilliant colour, desirous of our cattle, flow, Soma, sprinkled (into the filter).”
So flow thou on inspiriting, for rapture, aiming deatb-shafts at him who stays the waters,
Flow to us wearing thy resplendent colour, effused and eager for the kine, O Soma.
Purify yourself thus, an exhilarating one for exhilaration, bowing with your weapons (those) of the water-grasper.
Encompassing the glistening color, seeking cows, rush to us, when you are poured around, o Soma.
So riesle flammend denn zur Lust berauschend, den Dieb der Flut mit Keulen niederschmetternd, Ringshin verbreitend deine lichte Farbe, kampflustig, Soma, ström' uns rings ergossen.
So läutere dich, berauschend zum Rausche, mit den Schlägen die des Wasserfassers parierend. Weiße Farbe annehmend fließe uns, nach den Kühen verlangend, wann du umgegossen bist, o Soma!
Очищайся так, пьянящий для опьянения,
Смертельными ударами отражая (удары) захватчика воды!
Приобретая светлую окраску.
Теки для нас, стремясь к коровам, о сома, когда тебя перелили.
जु॒ष्ट्वी न॑ इन्दो सु॒पथा॑ सु॒गान्यु॒रौ प॑वस्व॒ वरि॑वांसि कृ॒ण्वन् । घ॒नेव॒ विष्व॑ग्दुरि॒तानि॑ वि॒घ्नन्नधि॒ ष्णुना॑ धन्व॒ सानो॒ अव्ये॑ ॥
जु॒ष्ट्वी । नः॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । सु॒ऽपथा॑ । सु॒ऽगानि॑ । उ॒रौ । प॒व॒स्व॒ । वरि॑वांसि । कृ॒ण्वन् । घ॒नाऽइ॑व । विष्व॑क् । दुः॒ऽइ॒तानि॑ । वि॒ऽघ्नन् । अधि॑ । स्नुना॑ । ध॒न्व॒ । सानौ॑ । अव्ये॑ ॥
हे इन्दो दीप्त पवमान जुष्ट्वी स्नात्व्यादयश्चेतिनिपातितः स्तुतिभिः प्रीतोभूत्वा नो- स्माकं सुपथा सुपथानि वैदिकमार्गान् तथा वरिवांसि वरणीयानि धनानि सुगानि सुग- मनानि सुप्राप्तव्यानि कृण्वन् कुर्वन् । उरौ विस्तीर्णे द्रोणकलशे पवस्व क्षर । किञ्च घनेव घनीभूतेन लोहमयेनायुधेनेव विष्वक् सर्वतोदुरितानि दुःप्राप्तव्यानि रक्षांसि विघ्नन् हिंसन् सानौ समुच्छ्रितेदेशे अव्येअविभवे स्नुना स्रवता धारासङ्घेन अधिधन्व अधिगच्छ । धविर्गत्यर्थः ॥ १६ ॥
“Gratified (with our praises), Indu, flow into the large (vessel), granting us riches coming by holy paths and easily acquired; beating down the rākṣasas on every side as with a club, flow in a stream upon the elevated fleece.”
Pleased with us, Indu, send us as thou flowest good easy paths in ample space and comforts.
Dispelling, as 'twere with a club, misfortunes, run o'er the height, run o'er the fleecy summit.
Having taken pleasure, o drop, (making) easy pathways easy to travel for us, purify yourself on a broad (path), making us wide spaces.
Smashing asunder obstacles to progress as if with a deadly weapon, run along the back, on the sheep’s back.
Dich freuend unsrer wohlgebahnten Pfade, und Freiheit schaffend riesle weithin, Indu; Fortschlagend rings Gefahren mit der Keule, ergiess dich auf der Somaseihe Gipfel.
Mit uns zufrieden, o Saft, schaffe gute Wege, gute Pfade! Läutere dich auf breiter Bahn, weiten Raum schaffend! Wie mit dem Hammer alle Fährlichkeiten zerschlagend rinne oben auf dem Schafrücken!
Довольный нами, о сок сомы, (создай нам) хорошие пути, легко проходимые,
Очищайся на просторе, создавая широкие пространства!
Словно дубиной, всячески круша злодеяния,
Беги по поверхности на спине (цедилки) из овечье шерсти!
वृ॒ष्टिं नो॑ अर्ष दि॒व्यां जि॑ग॒त्नुमिळा॑वतीं शं॒गयीं॑ जी॒रदा॑नुम् । स्तुके॑व वी॒ता ध॑न्वा विचि॒न्वन्बन्धूँ॑रि॒माँ अव॑राँ इन्दो वा॒यून् ॥
वृ॒ष्टिम् । नः॒ । अ॒र्ष॒ । दि॒व्याम् । जि॒ग॒त्नुम् । इळा॑ऽवतीम् । श॒म्ऽगयी॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् । स्तुका॑ऽइव । वी॒ता । ध॒न्व॒ । वि॒ऽचि॒न्वन् । बन्धू॑न् । इ॒मान् । अव॑रान् । इ॒न्दो॒ इति॑ । वा॒यून् ॥
हे सोम नोस्माकं वृष्टिं अर्ष गमय । कीदृशीं दिव्यां दिविभवां जिगत्नुं गमनशीलं इरावतीं अन्नवतीं शङ्गयीं सूखस्यनिवासभूतां जीरदानुं क्षिप्रदानोपेताम् । किञ्च हे इन्दो त्वं स्तुकेववीता कान्तानि स्तुकशब्दोपत्यवचनः अपत्यानि यथाविचिनोषि तद्वत् बन्धून् स्तुत्यस्तोतृत्वेन बन्धुभूतान् अवरान् अवरदेशेस्थितान् पर्थिवान् वायून् त्वां अभिगच्छ्त इमानस्मान् विचिन्वन् धनादिप्रदानार्थं गवेषमाणःसन् धन्व गच्छ ॥ १७ ॥
“Sending us rain from heaven, quick-falling, food-giving, giving health to our home, promptly munificent; flow, Indu, seeking these lower winds your kinsmen as (one seeking his) beloved infants.”
Pour on us rain celestial, quickly streaming, refreshing, fraught with health and ready bounty.
Flow, Indu, send these Winds thy lower kinsmen, setting them free like locks of hair unbraided.
Stream rain to us—heavenly, hurrying, bringing refreshment, luck for the livestock, of lively drops.
Run, pulling apart [=discriminating] these bonds here below, these
webs, like straightened curls, o drop.
O ström' uns her des Himmels schnellen Regen, der reich an Trunk und Thau dem Hause Heil bringt, Gleich grader Rinne ströme und verjage, die Winde, Indu, diese schlechten Freunde.
Ströme uns den himmlischen Regen her, den eiligen, labenden, dem Hausstand zuträglichen, dessen Gabe rasch ist! Rinne, indem du wie die schlichten Wollzotten diese nächsten Freunde, die Ayu´s, aussuchst, o Saft!
Струи нам небесный дождь, стремительный,
Подкрепляющий, благоприятный для хозяйства, быстро дарящий!
Беги, словно отделяя гладкие комочки (шерсти от негодных),
Этих ближних приверженцев (твоих от других), о капля, (а также благоприятные) ветры!
ग्र॒न्थिं न वि ष्य॑ ग्रथि॒तं पु॑ना॒न ऋ॒जुं च॑ गा॒तुं वृ॑जि॒नं च॑ सोम । अत्यो॒ न क्र॑दो॒ हरि॒रा सृ॑जा॒नो मर्यो॑ देव धन्व प॒स्त्या॑वान् ॥
ग्र॒न्थिम् । न । वि । स्य॒ । ग्र॒थि॒तम् । पु॒ना॒नः । ऋ॒जुम् । च॒ । गा॒तुम् । वृ॒जि॒नम् । च॒ । सो॒म॒ । अत्यः॑ । न । क्र॒दः॒ । हरिः॑ । आ । सृ॒जा॒नः । मर्यः॑ । दे॒व॒ । ध॒न्व॒ । प॒स्त्य॑ऽवान् ॥
पुनानः पूयमानस्त्वं ग्रथितं पापैर्बद्धं मां विष्य मुञ्च पापेभ्योविश्लेषय । कथमिव ग्रं- थिन्न यथाकश्चित् ग्रन्थिविश्लेषयति षोन्तकर्मणीति अस्यलोटिरूपम् । किञ्च हेसोम त्वं ऋजुं अवक्रं गातुं मार्गं च वृजिनं बलं च मह्यं देहि । हरिर्हरितवर्णस्त्वं आसृजानः पात्रेष्वा- सृज्यमानःसन् अत्योन अतनशीलोश्वइव क्रदः क्रन्दसि शब्दायसे । किञ्च हेदेव मर्त्योमनुष्य हितो मारकोहिंसकोवा शत्रूणां पस्त्यवान् पस्त्यङ्गृहं तद्वांस्त्वं धन्व मामभिगच्छ कल- शान्वा ॥ १८ ॥
“(Soma), when filtered loose (me) bound (by sin) as (one loose) a knot; (grant me) a straight path and strength. You, green-tinted, neigh like a horse (when you are) let loose; proceed divine (Soma) who are friendly to man, and have a dwelling.”
Part, like a knotted tangle, while they cleanse thee, O Soma, righteous and unrighteous conduct.
Neigh like a tawny courser who is loosened, come like a youth, O God, a house-possessor.
Untie like a knot the straight and the crooked way that are knotted up, when you are being purified, o Soma.
Like a fallow bay steed you whinny on being let loose; run, o god, as a man in his prime in possession of a dwelling place.
Wie einen Knoten trenne das verschlungne, o Soma, flammend, graden Weg und krummen, Gleich goldnem Renner, der entsandt ist, wieh're und lauf, o Gott, als starker Hengst des Hauses.
Löse, wenn du dich läuterst, das Verknotete wie einen Knoten, scheide den geraden und den krummen Weg, o Soma! Wie ein Hengst mögest du wiehern, wenn du, der Falbe, lossprengst; laufe, o Gott, als junger Mann, der ein eigenes Haus hat aus Pastyavat!
Очищаясь, развяжи, словно узел, то, что было связано,
(Различая для нас) прямой выход и кривой, о сома!
Пусть ты ржешь, как скакун, когда (тебя,) буланого, выпускают!
Беги, как молодой мужчина, о бог, у которого есть жилье!
जुष्टो॒ मदा॑य दे॒वता॑त इन्दो॒ परि॒ ष्णुना॑ धन्व॒ सानो॒ अव्ये॑ । स॒हस्र॑धारः सुर॒भिरद॑ब्ध॒: परि॑ स्रव॒ वाज॑सातौ नृ॒षह्ये॑ ॥
जुष्टः॑ । मदा॑य । दे॒वऽता॑ते । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्नुना॑ । ध॒न्व॒ । सानौ॑ । अव्ये॑ । स॒हस्र॑ऽधारः । सु॒ऽर॒भिः । अद॑ब्धः । परि॑ । स्र॒व॒ । वाज॑ऽसातौ । नृ॒ऽसह्ये॑ ॥
हेइन्दो मदाय जुष्टः पर्याप्तस्त्वं देवताते देवैस्ततेयज्ञे सानौ समुच्छ्रिते अव्ये अविभ- वे स्रुनाश्रयणशीलेन धारासङ्घेन सह परिधन्व परिगच्छ सहस्रधारः बहुधारोपेतः सुरभिः सुगन्धिभिः त्वं अदब्धः नकैश्चित् हिंसितः सन् वाजसातौ अन्नलाभाय निमित्ते नृसह्ये नृभिः सोढव्येयुद्धे परिस्रव परितोगच्छ ॥ १९ ॥
“Indu, who are adequate for exhilaration flow in a stream to the elevated fleece at the sacrifice; thousand- streaming, fragrant, irresistible, flow for the acquisition of food in the combat.”
For the God's service, for delight, O Indu, run o'er the height, run o'ver the fleecy summit.
With thousand streams, inviolate, sweet-scented, flow on for gain of strength that conquers heroes.
Delightful, for the divine conclave for exhilaration, run around the back, on the sheep’s back.
Possessing a thousand streams, sweet-smelling, not to be outwitted, flow around at the winning of prizes, at the victory over
superior men.
Der Götterschar zum Rausch willkommen, Indu, ergiess dich auf der Somaseihe Gipfel; In tausend Strömen lieblich duftend, truglos, ergiesse dich beim Sieg im Männerkampfe.
Der Götterschaft zum Rausche erwünscht, o Saft, rinne oben auf dem Schafrücken; in tausend Strömen, duftend, untrügbar laufe ab, um den Siegerpreis in der männer-bezwingenden Schlacht zu gewinnen!
Желанному сонму богов для опьянения, о сок сомы,
Беги кругами по поверхности на спине (цедилки) из овечьей шерсти1
(Сок) в тысячу потоков, с приятным запахом, безобманный,
Теки кругами для захвата награды при покорении мужей!
अ॒र॒श्मानो॒ ये॑ऽर॒था अयु॑क्ता॒ अत्या॑सो॒ न स॑सृजा॒नास॑ आ॒जौ । ए॒ते शु॒क्रासो॑ धन्वन्ति॒ सोमा॒ देवा॑स॒स्ताँ उप॑ याता॒ पिब॑ध्यै ॥
अ॒र॒श्मानः॑ । ये । अ॒र॒थाः । अयु॑क्ताः । अत्या॑सः । न । स॒सृ॒जा॒नासः॑ । आ॒जौ । ए॒ते । शु॒क्रासः॑ । ध॒न्व॒न्ति॒ । सोमाः॑ । देवा॑सः । तान् । उप॑ । या॒त॒ । पिब॑ध्यै ॥
अरश्मानोरश्मिवर्जिता रज्जुवर्जिताइतियावत् अरथारथवर्जिताः अयुक्ताः कुत्रापिननि- युक्ताः अबद्धाइत्यर्थः एतादृशाये आजौ युद्धे ससृजानासः सृज्यमानाः अत्यासोन अश्वा- यथा त्वरयालक्ष्यं गच्छन्ति तद्वत् आजौ अजन्ति कर्मकरणार्थमृत्विजोत्रेति आजिर्यज्ञस्त- स्मिन् सृज्यमानाः शुक्रासः शुक्रादीप्यमाना एतेसोमाः धन्वन्ति क्षिप्रं कलशानभिगच्छन्ति । अथप्रत्यक्षः हेदेवासोदेवाः तानागच्छतः सोमान् पिबध्यैपानायउपयातउपगच्छत ॥ २० ॥
“These brilliant Soma juices flow like horses let loose inbattle without reins, without chariots, unharnessed; approach them, you gods, to drink.”
Without a car, without a rein to guide them, unyoked, like coursers started in the contest,
These brilliant drops of Soma juice run forward. Do ye, O Deities, come nigh to drink them.
Though without reins, without chariot, not yoked, having been let loose like steeds in a contest,
these gleaming soma-drinks run. O gods, drive right up to them, to drink them.
Wie Renner die beim Wettlauf ohne Wagen unangeschirrt und ohne Zügel laufen, So strömen diese hellen Somatränke, zu denen eilt, o Götter, hin zum Trunke.
Die ohne Zügel, ohne Wagen, ungeschirrt, wie Rennpferde im Wettrennen losgelassen werden, diese klaren Somasäfte rinnen. Ihr Götter, kommet her, um sie zu trinken!
(Те,) что без поводьев, без колесниц, незапряженные,
Выпускаются, словно скакуны на ристалище,
Бегут эти чистые соки сомы.
О боги, приблизьтесь к ним для питья!
ए॒वा न॑ इन्दो अ॒भि दे॒ववी॑तिं॒ परि॑ स्रव॒ नभो॒ अर्ण॑श्च॒मूषु॑ । सोमो॑ अ॒स्मभ्यं॒ काम्यं॑ बृ॒हन्तं॑ र॒यिं द॑दातु वी॒रव॑न्तमु॒ग्रम् ॥
ए॒व । नः॒ । इ॒न्दो॒ । अ॒भि । दे॒वऽवी॑तिम् । परि॑ । स्र॒व॒ । नभः॑ । अर्णः॑ । च॒मूषु॑ । सोमः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । काम्य॑म् । बृ॒हन्त॑म् । र॒यिम् । द॒दा॒तु॒ वी॒रव॑न्तम् उ॒ग्रम् ॥
हे इन्दो सोम नोस्मदीयमेव देववीतिं देवानांवीतिर्भक्षणं गमनंवा यस्मिन् देववीति- र्यज्ञः तमभिलक्ष्य नभोनभसोद्युलोकात् अर्णउदकं अनेनपव् इत्रान्निर्गतः सोमरसोभिधीयते तं रसं चमूषु चमसेषु परिस्रव परितःक्षर । ततः सोमः काम्यं काम्यमानं बृहन्तं प्रवृद्धं वीरवन्तं पुत्रयुक्तं उग्रमुद्गूर्णबलं रयिं धनं अस्मभ्यं ददातु प्रयच्छतु ॥ २१ ॥
“So, Indu, at our sacrifice pour the water from the firmament into the vessels; may Soma bestow upon us desirable riches in abundance with male offspring and strength.”
So for our banquet of the Gods, O Indu, pour down the rain of heaven into the vessels.
May Soma grant us riches sought with longing, mighty, exceeding strong, with store of heroes.
Thus, o drop, flow around the cloud, the flood in the cups, toward our pursuit of the gods.
Let Soma give to us desirable, lofty wealth, powerful and abounding in heroes.
᳓
So ströme denn zu unserm Göttermahle, o Indu, in die Schalen Saftgewoge; Uns möge Soma grossen Reichthum schenken, begehrungswerthen, männerreichen, starken.
So umfließe, o Saft, zu unsrer Göttereinladung die Wolkenflut in den Camugefäßen! Soma soll uns begehrenswerten großen gewaltigen Reichtum an Söhnen schenken!
Вот так, о сок сомы, для приглашения к нам богов
Теки в чанах вокруг облака, вокруг стремнины!
Пусть сома дает нам желанное мощное
Богатство, состоящее из мужей, грозное!
तक्ष॒द्यदी॒ मन॑सो॒ वेन॑तो॒ वाग्ज्येष्ठ॑स्य वा॒ धर्म॑णि॒ क्षोरनी॑के । आदी॑माय॒न्वर॒मा वा॑वशा॒ना जुष्टं॒ पतिं॑ क॒लशे॒ गाव॒ इन्दु॑म् ॥
तक्ष॑त् । यदि॑ । मन॑सः । वेन॑तः । वाक् । ज्येष्ठ॑स्य । वा॒ । धर्म॑णि । क्षोः । अनी॑के । आत् । ई॒म् । आ॒य॒न् । वर॑म् । आ । वा॒व॒शा॒नाः । जुष्ट॑म् । पति॑म् । क॒लशे॑ । गावः॑ । इन्दु॑म् ॥
वेनतः वेनोवेनतेःकान्तिकर्मणइतियास्कः । कामयमानस्य मनसः मन्यतेःस्तुतिकर्मणः स्तोतुर्वाक् स्तुतिलक्षणायद्येनन्तक्षत् संस्करेति वाशब्दउपमार्थे यथा धर्मणि निमित्तात् कर्मसंयोगइतिसप्तमी धारकं योगक्षेमविषयं कर्मोद्दिश्य क्षोःशब्दायमानस्य अनीके सङ्ग्राम- मुखे तत्र स्थितस्य जानपदिकस्य वाक् ज्येष्ठस्य द्वितीयार्थेषष्ठी प्रशस्यतमं राजानं यथा- स्तौति तथास्तोतुर्वाक् सोमंस्तौतीत्यर्थः । आदनन्तरमेव वरं वरणीयं जुष्टं देवानां मदाय- पर्याप्ते पतिं सर्वस्य पालकं कलशे स्थितं इन्दुं ईमेनं सोमं वावशानाः कामयमानाः गावआयन् पयसा स्वीये नमि श्रयितुमागच्छन्ति ॥ २२ ॥
“When the praise of the zealous worshipper sanctiies him as that of a noisy (crowd) in front (praises) a distinguished (prince) for the support (he affords); then the cows come to the excellent exhilarating Indu, the lord (of all, abiding) in the pitcher, eager to gratify him (with their milk).”
What time the loving spirit's word had formed him Chief of all food, by statute of the Highest,
Then loudly lowing came the cows to Indu, the chosen, well-loved Master in the beaker.
When the speech from the mind of the seeker fashioned him [=Soma] on the foundation of the preeminent one [=Agni or Indra?] or
face-to-face with the cattle,
thereupon the cows came to him at will, bellowing—to the delightful husband, the drop, in the tub.
Als ihn voll Liebe schuf das Wort des Geistes, wie in des Höchsten Reich, im Sitz der Speise, Da gingen jauchzend wie zum lieben Gatten voll Lust die Kühe in dem Kelch zu Indu.
So oft ihn die Rede aus dem Geiste des schauenden Sehers heraus formte oder bei der Entscheidung angesichts des besten Stückes Vieh, da kamen nach Wunsch zu dem Safte als dem beliebten Gatten voll Verlangen die Kühe in dem Kruge.
Когда речь (, рожденная) из мысли провидца, придает форму (соме),
Или при устройстве лучшего (жертвоприношения) в присутствии скота,
Пришли к нему тогда по (своему) желанию, громко мыча,
Коровы – к любимому супругу, к соку сомы в кувшине.
प्र दा॑नु॒दो दि॒व्यो दा॑नुपि॒न्व ऋ॒तमृ॒ताय॑ पवते सुमे॒धाः । ध॒र्मा भु॑वद्वृज॒न्य॑स्य॒ राजा॒ प्र र॒श्मिभि॑र्द॒शभि॑र्भारि॒ भूम॑ ॥
प्र । दा॒नु॒ऽदः । दि॒व्यः । दा॒नु॒ऽपि॒न्वः । ऋ॒तम् । ऋ॒ताय॑ । प॒व॒ते॒ । सु॒ऽमे॒धाः । ध॒र्मा । भु॒व॒त् । वृ॒ज॒न्य॑स्य । राजा॑ । प्र । रा॒स्मिऽभिः॑ । द॒शऽभिः॑ । भा॒रि॒ । भूम॑ ॥
दिव्योदिविभवः दानुदः दातृभ्योधनादीनान्दाता तदेवाह दानुपिन्वः पिविसेचने कर्मण्यणित्यण् दातृभ्यः कामानां रक्षयिता सुमेधाः शोभनप्रज्ञः सोमः ऋताय सत्यभूता- येन्द्राय तं सत्यभूतमात्मीयं रसम्पवते प्रकर्षेण क्षरति । राजा दीप्यमानः सोमः वृजन्यस्य साधुबलस्य धर्मा धारयिता भुवद्भवति । किञ्च दशभिः एतत्सञ्ज्ञकाभीरश्मिभिः कर्म- करणार्थमश्नुवानाभिः अङ्गुलिभिः भूम प्रभूतं प्रभारि प्रभार्यते चिणिरूपं ॥ २३ ॥
“The divine benefactor of givers, poured (boons) on givers, the intelligent (Soma) distils his true beverage for true (Indra); the radiant (Soma) is the upholder of strength, he is entirely restrained by the ten fingers.”
The Sage, Celestial, liberal, raining bounties, pours as he flows the Genuine for the Truthful.
The King shall be effectual strength's upholder: he by the ten bright reins is mostly guided.
The divine giver of drops, sweller of drops, (goes) forth. As truth, he purifies himself for truth, the very wise one.
Possessing the (royal) mandate, he has become the king of what belongs to the community. He has been brought forward to the earth by the ten reins.
Des Himmels weiser Träufler, reichlich träufelnder ergiesst den heil'gen Saft dem heil'gen Gotte; Der Ortsgemeinde Fürst ist er und Ordner; zehn Zügel haben ihn gelenkt zur Erde.
Der himmlische Gabenspender strömt gabenschwellend hervor; der Weise, das verkörperte Gesetz, läutert sich für die Opfersatzung. Er ward der maßgebende König eines jeden, der zur Opfergemeinschaft gehört. Mit zehn Zügeln ward er reichlich vorangebracht.
(движется) вперед дарящий влагу, небесный, набухший от влаги.
Вселенский закон, он очищается по закону, очень мудрый.
Он был поддерживателем (всего) общинного, (этот) царь.
Десятью поводьями он был принесен на землю.
प॒वित्रे॑भि॒: पव॑मानो नृ॒चक्षा॒ राजा॑ दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । द्वि॒ता भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णामृ॒तं भ॑र॒त्सुभृ॑तं॒ चार्विन्दु॑: ॥
प॒वित्रे॑भिः॒ । पव॑मानः । नृ॒ऽचक्षा॑ । राजा॑ । दे॒वाना॑म् । उ॒त । मर्त्या॑नाम् । द्वि॒ता । भु॒व॒त् । र॒यि॒ऽपतिः॑ । र॒यी॒णाम् । ऋ॒तम् । भ॒र॒त् । सुऽभृ॑तम् । चारु॑ । इन्दुः॑ ॥
पवित्रेभिः पवित्रैः पवमानः पूयमानः नृचक्षाः नृणाम्फलाफलयोः द्रष्टा अथ देवाना- मिन्द्रादीनां उतापिच मर्त्यानां मनुष्याणां एवमुभयेषां जनानां राजा रयिपतिः धनस्य- पतिः नत्वल्पस्यपतिः किन्तु रयीणां बहूनां धनानांस्वामी । वृत्यवृत्तिभ्यांस्वामित्वं बाहु- ल्यञ्च विवक्ष्यते । ईदृशः सोमः द्विता द्विधा देवेष्वपिच मनुष्येषु भुवत् भवति । सोय- मिन्दुः सोमः सुभृतं सम्भृतं चारु कल्याणं ऋतमुदकं भरत् बिभर्ति ॥ २४ ॥
“Purified by the filters the observers of man, the sovereign of both gods and mortals, the lord of abundant wealth (Soma), is twofold; Indu bears the auspicious collected water.”
He who beholds mankind, made pure with filters, the King supreme of Deities and mortals,
From days of old is Treasure-Lord of riches: he, Indu, cherishes fair well-kept Order.
Purifying himself with the filters, having his gaze on men, as the king of gods and mortals
he has become once again the wealth-lord of wealth; the drop bears the pleasing truth that is easy to bear.
Der Männer Licht, durch Seihen hell geläutert, der Götter und der Menschen König, Indu, Er ist fürwahr der Schätze Schatzgebieter, das theure schöngetragne Opfer trägt er.
Durch die Seihen geläutert ist der wie ein Herrscher blickende König über Götter und Sterbliche, der Herr der Reichtümer abermals erschienen. Der Saft hält das werte Gesetz in Ehren.
Очищаемый цедилками (бог) со взглядом героя,
Царь богов и смертных
С самого начала был господином богатств.
Сок сомы сохраняет вселенский закон, прекрасно сохраненный, привлекательный.
अर्वाँ॑ इव॒ श्रव॑से सा॒तिमच्छेन्द्र॑स्य वा॒योर॒भि वी॒तिम॑र्ष । स न॑: स॒हस्रा॑ बृह॒तीरिषो॑ दा॒ भवा॑ सोम द्रविणो॒वित्पु॑ना॒नः ॥
अर्वा॑न्ऽइव । श्रव॑से । सा॒तिम् । अच्छ॑ । इन्द्र॑स्य । वा॒योः । अ॒भि । वी॒तिम् । अ॒र्ष॒ । सः । नः॒ । स॒हस्रा॑ । बृ॒ह॒तीः । इषः॑ । दाः॒ । भव॑ । सो॒म॒ । द्र॒वि॒णः॒ऽवित् । पु॒ना॒नः ॥
हेसोम अन्नार्थं युद्धे अर्वानिव अश्वोयथा गच्छति तद्वत् त्वं श्रवसे अस्माकमन्नार्थं तथा सातिमच्छ धनलाभम्प्रति इन्द्रस्य वायोश्ववीतिं पानमभ्यर्ष अभिगच्छ । ऎन्द्रवाय- वग्रहे हि इन्द्रवायू सह सोमम्पिबतइति सहोपादानम् । सत्वं सहस्रा सहस्राणि बहुविधा- नि बृहतीः बृंहितानि प्रवृद्धानि इषोन्नानि नोस्मभ्यं दाः प्रयच्छ । हे सोम पुनानः पूय- मानस्त्वं नोस्मभ्यं द्रविणोवित् धनस्य लम्भयिता भव । द्रविणशब्दात्सर्वप्रातिपदिकेभ्यो- लालसायांसुग्वक्तव्यइति सुगागमः ॥ २५ ॥
“Hasten (Soma) to give food to Indra and Vāyu like a horse, for (the sake of giving us) food, to acquire wealth; give us abundant thousand-fold food; Soma, when filtered become the dispenser of riches.”
Haste, like a steed, to vittory for glory, to Indra's and to Vayu's entertainment.
Give us food ample, thousandfold: be, Soma, the finder-out of riches when they cleanse thee.
Like a steed rushing to a win for the sake of fame, rush to the pursuit of Indra and Vāyu.
Give us a thousand lofty refreshments; become a finder of chattels while you are being purified, o Soma.
᳓
Gleich wie ein Renner zu der Preiserlangung, so eile hin zum Mahl des Indra, Vaju; O Soma gib uns tausendreiche Tränke, sei, flammender, ein Geber reichen Schatzes.
Wie ein Rennpferd zum Ruhme nach Gewinn, so rinne zu des Indra und Vayu Ladung! Gib uns tausend große Labsale; sei uns, o Soma, Schätzefinder, wann du dich läuterst!
Как скакун, (мчащийся) к добыче для славы,
Теки к приглашению Индры (и) Ваю!
Дай нам тысячу высоких жертвенных услад!
Очищаясь, будь, о сома, тем, кто находит богатства!
दे॒वा॒व्यो॑ नः परिषि॒च्यमा॑ना॒: क्षयं॑ सु॒वीरं॑ धन्वन्त॒ सोमा॑: । आ॒य॒ज्यव॑: सुम॒तिं वि॒श्ववा॑रा॒ होता॑रो॒ न दि॑वि॒यजो॑ म॒न्द्रत॑माः ॥
दे॒वऽअ॒व्यः॑ । नः॒ । प॒रि॒ऽसि॒च्यमा॑नाः । क्षय॑म् । सु॒ऽवीर॑म् । ध॒न्व॒न्तु॒ । सोमाः॑ । आ॒ऽय॒ज्यवः॑ । सु॒ऽम॒तिम् । वि॒श्वऽवा॑राः । होता॑रः । न । दि॒वि॒ऽयजः॑ । म॒न्द्रऽत॑माः ॥
देवाव्यः अवतेस्तर्पणार्थस्य अवितृस्तॄतन्त्रिभ्यईरिति ईप्रत्ययः । उदात्तस्वरितयो र्यण- इति जसःस्वरितत्वम् । देवानां तर्पयितारः परिषिच्यमानाः परितः पात्रेषु सिच्यमानाः सोमाः नोस्माकं सुवीरंशोभनपुत्रं क्षयं गृहं धन्वन्तु प्रेरयन्तु । कीदृशाः सुमतिं शोभन- मतिं यजमानं आयज्यवः यष्टुमिच्छवः विश्ववाराः विश्वैर्वरणीयाः होतारोन होतारोयथा देवानिन्द्रादीन् स्तुवन्ति एवं दिवियजः दिवि द्युलोकस्थितानिन्द्रादीन् देवान् यजन्तः । दिव् शब्दे तत्पुरुषेकृतिबहुलमिति सप्तम्याअलुक् । मन्द्रतमाः अत्यन्तम्मदकराः ॥ २६ ॥
“May the Soma juices which are gratifying to the gods when poured around (into the vessels) bring us a dwelling and male offspring-- (the juice) endeavouring to gain the favour (of the gods), desired by all offering (to the gods) in heaven like the ministrant priests, most exhilarating.”
Effused by us let God-delighting Somas bring as they flow a home with noble heroes.
Rich in all boons like priests acquiring favour, the worshippers of heaven, the best of Cheerers.
Pursuing the gods while being poured around, let the soma drinks run to a dwelling place rich in good heroes,
bringing favor here through sacrifice, possessing all desirable things, sacrificing at day(break) like Hotars, most gladdening.
Uns mögen männerreiche Habe strömen die ringsergossnen Soma's, Götter labend, Die güterreichen opfernd Huld uns bringen, erfreuend sehr, wie Opferer des Himmels.
Göttereinladend sollen die eingegossenen Somasäfte uns ein Haus mit tüchtigen Söhnen herströmen, Gunst erbittend, allbegehrt, gleich den Hotri´s die Götter im Himmel verehrend, sehr erfreuend.
Приглашающие богов, разливаемые вокруг,
Пусть соки сомы в (своем) беге дадут нам жилище с прекрасными сыновьями,
(Они,) создающие жертвой прекрасную мысль, имеющие все желанное,
Подобные хотарам, жертвующим на небе, самые веселые!
ए॒वा दे॑व दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑से देव॒पान॑: । म॒हश्चि॒द्धि ष्मसि॑ हि॒ताः स॑म॒र्ये कृ॒धि सु॑ष्ठा॒ने रोद॑सी पुना॒नः ॥
ए॒व । दे॒व॒ । दे॒वऽता॑ते । प॒व॒स्व॒ । म॒हे । सो॒म॒ । प्सर॑से । दे॒व॒ऽपानः॑ । म॒हः । चि॒त् । हि । स्मसि॑ । हि॒ताः । स॒म्ऽअ॒र्ये । कृ॒धि । सु॒ऽस्था॒ने । रोद॑सी॒ इति॑ । पु॒ना॒नः ॥
हेदेव द्योतमान स्तोतव्य वा हेसोम देवपानः देवैः पातव्यस्त्वं देवताते देवैस्तते वित ते यज्ञे महे महते प्सरसे भक्षणाय देवानाम्पानाय एव एवं पवस्व क्षर । ततोवयं हिताः त्वयाप्रेरिताः सन्तः समर्ये मरणधर्मरहिते सङ्ग्रामे महश्चित् महतोबलाधिकानपि शत्रून् स्मसिहि अभिभवेम खलु । किञ्च पुनानः पूयमानस्त्वं रोदसी द्यावापृथिव्यौ सुस्थाने अस्माकं शोभनावासस्थाने सत्यौ कृधि कुरु ॥ २७ ॥
“Divine Soma, who are the beverage of the gods, flow at the sacrifice for (their) abundant food; urged on (by you) may we overcome even mighty (foes) in battle; purified do you render heaven and earth happy abodes (for us).”
So, God, for service of the Gods flow onward, flow, drink of Gods, for ample food, O Soma.
For we go forth to war against the mighty make heaven and earth well stablished by thy cleansing.
Thus, o god Soma, purify yourself for the conclave of gods, for their great delight, as the gods’ drink,
for we are greatly driven at the encounter. Make the two world-halves of good standing while you are being purified.
So riesle hell, o Gott, der Schar der Götter zum grossen Schmaus, o Soma, gottgetrunken, Denn hoch sind wir geachtet bei dem Feste, mach, flammender, feststehend Erd' und Himmel.
So läutere dich, o Gott, für die Götterschaft zu hohem Genuß, als der Götter Getränk, o Soma, denn wir sind in großem Wettstreit begriffen. Setze beide Welten in guten Stand, indem du dich läuterst!
Очищайся так, о бог, для сонма богов,
Для великого праздника, (ты) – питье богов!
Ведь мы, действительно, великолепно устроились на состязании!
Сделай, очищаясь, чтобы крепко стояли два мира!
अश्वो॒ नो क्र॑दो॒ वृष॑भिर्युजा॒नः सिं॒हो न भी॒मो मन॑सो॒ जवी॑यान् । अ॒र्वा॒चीनै॑: प॒थिभि॒र्ये रजि॑ष्ठा॒ आ प॑वस्व सौमन॒सं न॑ इन्दो ॥
अश्वः॑ । न । क्र॒दः॒ । वृष॑ऽभिः । यु॒जा॒नः । सिं॒हः । न । भी॒मः । मन॑सः । जवी॑यान् । अ॒र्वा॒चीनैः॑ । प॒थिऽभिः॑ । ये । रजि॑ष्ठाः । आ । प॒व॒स्व॒ । सौ॒म॒न॒सम् । नः॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ ॥
हेसोम वृषभिरृत्विग्भिः सोममभिषुण्वद्भिः युजानोयोज्यमानस्त्वं अश्वोन अश्वइव क्रदः क्रन्दसि शब्दायसे । कीदृशाः सिंहोन सिंहइव भीमः शात्रूणां भयङ्करः तथा मनसो पि जवीयान् वेगवत्तरः अर्वाचीनैः अभिमुखैः पथिभिर्मार्गैः येमार्गाः रजिष्ठाः अत्यन्तमृ- जवोभवन्ति विभाषर्जोश्छान्दसीतिऋकारस्यरादेशः । हेइन्दो दीप्यमान सोम तैर्मार्गैः नोस्माकं सौमनसं सौमनस्यं आपवस्व आप्रापय ॥ २८ ॥
“Yoked by the priests, you neigh like a horse, (you are) terrible as a lion, swifter than thought; Indu, pour happiness upon us by those which are the most direct of the paths leading hitherward.”
Thou, yoked by strong men, neighest like a courser, swifter than thought is, like an awful lion.
By paths directed hitherward, the straightest, send thou us happiness, Indu, while they cleanse thee.
Like a horse you whinny on being yoked by the bulls, fearsome like a lion, swifter than mind. Along paths turned hitherwards—those which are the straightest—
bring benevolence here to us by purifying yourself, o drop.
Du wieherst wie ein Ross, geschirrt von Männern, ein Löwe furchtbar, schneller als Gedanken, Auf hergewandten, schnurgeraden Pfaden, o Indu, ströme hell uns hohes Glück zu.
Wie ein Roß wieherst du von den Bullen angeschirrt, furchtbar wie ein Löwe, schneller als der Gedanke. Auf den herwärtsführenden Wegen, die die richtigsten sind, läutere dich, uns Wohlwollen bringend, o Saft!
Ты ржешь, словно конь, запряженный быками,
Страшный, как лев, быстрее мысли.
Путями, направленными к нам, самыми прямыми
Принеси нам, очищаясь, благоволение, о сок сомы!
श॒तं धारा॑ दे॒वजा॑ता असृग्रन्त्स॒हस्र॑मेनाः क॒वयो॑ मृजन्ति । इन्दो॑ स॒नित्रं॑ दि॒व आ प॑वस्व पुरए॒तासि॑ मह॒तो धन॑स्य ॥
श॒तम् । धाराः॑ । दे॒वऽजा॑ताः । अ॒सृ॒ग्र॒न् । स॒हस्र॑म् । ए॒नाः॒ । क॒वयः॑ । मृ॒ज॒न्ति॒ । इन्दो॒ इति॑ । स॒नित्र॑म् । दि॒वः । आ । प॒व॒स्व॒ । पु॒रः॒ऽए॒ता । अ॒सि॒ । म॒ह॒तः । धन॑स्य ॥
हे सोम देवजाताः देवार्थं प्रादुर्भूताः शतं शतसङ्ख्याकाः त्वदीयाधाराः असृग्रन् सृज्य- न्ते । ततः कवयः क्रान्तदर्शिनः ऋत्विजः सहस्रं बहुविधाः एनाः त्वदीयाधाराः मृजन्ति अलङ्कुर्वन्ति यद्वा सहस्रमनेकधाम्ऋजन्ति शोधयन्ति । हेइन्दो सनित्रं भजनसाधनं दिवो द्युलोत् अस्माकं पुत्रादीनाञ्च आपवस्व आप्रापय । कुतोस्यधनमितिचेत् तत्राह महतः प्र- भूतधनस्य पुरएता पुरतोगन्तासि भवसि तस्माद्देहि इति ॥ २९ ॥
“Your hundred streams manifested for the gods are loose; the sages cleanse those thousand (streams); pour wealth upon us, Indu, from heaven; you are the precursor of abundant riches.”
Sprung from the Gods, a hundred streams, a thousand, have been effused: sages prepare and purge them.
Bring us from heaven the means of winnning, Indu; thou art-forerunnner of abundant riches.
A hundred god-generated streams have been sent surging; these thousand the poets groom.
O drop, by purifying yourself bring here from heaven a means of
winning. You are the leader of great spoils.
Geströmt sind hundert gotterzeugte Tropfen, von tausend Priestern werden sie gereinigt; Vom Himmel riesle, Soma, her die Gabe, du bist es, welcher grossen Reichthum herführt.
Hundert gotterzeugte Ströme haben sich ergossen, diese Tausende reinigen die Seher. O Saft, läutere uns Lohn vom Himmel; du bist der Anführer großen Reichtums!
выпущено сто потоков, рожденных богами,
Тысячу этих (потоков) начищают поэты.
О сок сомы, очищаясь, надели нас даром с неба!
Ты тот, кто идет впереди великого выигрыша.
दि॒वो न सर्गा॑ अससृग्र॒मह्नां॒ राजा॒ न मि॒त्रं प्र मि॑नाति॒ धीर॑: । पि॒तुर्न पु॒त्रः क्रतु॑भिर्यता॒न आ प॑वस्व वि॒शे अ॒स्या अजी॑तिम् ॥
दि॒वः । न । सर्गाः॑ । अ॒स॒सृ॒ग्र॒म् । अह्ना॑म् । राजा॑ । न । मि॒त्रम् । प्र । मि॒ना॒ति॒ । धीरः॑ । पि॒तुः । न । पु॒त्रः । क्रतु॑ऽभिः । य॒ता॒नः । आ । प॒व॒स्व॒ । वि॒शे । अ॒स्यै । अजी॑तिम् ॥
दिवोन यथादिवोद्योतमानस्य आदित्यस्याह्नां सम्बन्धिनः सर्गारश्मयः अससृग्रं विसृ- ज्यन्ते तद्वत् सोमस्य सर्गाः सृज्यन्ते इतिसर्गाधाराः विसृज्यन्ते सृजेर्व्यत्ययेनकर्मार्थेलङि- बहुलञ्छन्दसीतिशस्यश्लुः झेरमादेशश्छान्दसः । धीरः प्राज्ञोराजा अयंसोमः मित्रं सखायं नप्रमिनाति नहिनस्ति क्रतुभिः कर्मभिर्यतानोयतमानः पुत्रः पितुर्न पितुर्यथा अपराभवं- करोति तद्वत् कर्मभिर्यतमानस्त्वं अस्यै विशे प्रजायै अजीतिं अपराजितिं अपराभवं आप वस्व आप्रापय यथा नपराजिताभवन्ति तथाकुर्वित्यर्थः ॥ ३० ॥
“As the rays of the days of the sun are let loose (so are the streams of the Soma); a prudent king does not abandon his friend; as a son preserving in pious acts (wins) his father's (safety), do you pour upon this people immunity from defeat.”
The streams of days, were poured as 'twere from heaven: the wise King doth not treat his friend unkindly.
Like a son following his father's wishes, grant to this family success and safety.
Like surges from heaven, (like those) of days, his surges have surged. Like a king, the wise one does not violate his alliance.
Being put in your place according to our intentions, like a son
according to the intentions of his father, bring freedom from
overthrow here to this clan by purifying yourself.
Wie Himmelsströme sind geströmt die Strahlen, den Freund verschmähet nicht der weise König; Gleichwie ein Sohn des Vaters Wünschen beistimmt, so riesle diesem Hause her Gedeihen.
Es haben sich seine Ergüsse ergossen wie die des Himmels, wie die Bahnen der Tage. So wenig als ein König bricht der Weise den Freundesbund. Sich nach unseren Absichten richtend wie der Sohn nach denen seines Vaters, läutere du diesem Clane Schutz vor Gewalttat zu!
Бурно потекли потоки (сомы), как (дождь) с неба, (поток) дней.
Как царь (не нарушает) договор, мудрый не обманывает друга.
Подстраивать к (нашим) желаниях, как сын – (к желаниям) отца.
Даруй, очищаясь, ненасилие этому племени!
प्र ते॒ धारा॒ मधु॑मतीरसृग्र॒न्वारा॒न्यत्पू॒तो अ॒त्येष्यव्या॑न् । पव॑मान॒ पव॑से॒ धाम॒ गोनां॑ जज्ञा॒नः सूर्य॑मपिन्वो अ॒र्कैः ॥
प्र । ते॒ । धाराः॑ । मधु॑ऽमतीः । अ॒सृ॒ग्र॒न् । वारा॑न् । यत् । पू॒तः । अ॒ति॒ऽएषि॑ । अव्या॑न् । पव॑मान । पव॑से । धाम॑ । गोना॑म् । ज॒ज्ञा॒नः । सूर्य॑म् । अ॒पि॒न्वः॒ । अ॒र्कैः ॥
ते तव स्वभूता मधुमतीः मधुगत्योधाराः प्रासृग्रन् तदाप्रसृज्यन्ते यद्यदा पूतोवसती- वरीभिः त्वं अव्यानविभवान् वारान् वालान् पवित्राण्यत्येषि अतीत्य गच्छसि । किञ्च हेपवमान गोनां गवान्धान धारकं पयोलक्षीकृत्य पवसे ततः जज्ञानः जायमानस्त्वं अर्कैर र्चनीयैः स्वतेजोभिः सूर्यमादित्यमपिन्वः पूरयसि ॥ ३१ ॥
“Your exhilarating streams are let loose when you pass purified through the woollen fleece; Pavamāna you flow to the supporting (milk) of the kine, as soon as genitive rated you fill the sun with your radiance.”
Now are thy streams poured forth with all their sweetness, when, purified. thou goest through the filter.
The race of kine is thy gift, Pavarridna: when born thou madest Surya rich with brightness.
Your honeyed streams have surged forth, when, purified, you go across the sheep’s fleece.
Self-purifying one, purify yourself as the domain for the cows. On being born, you swelled the sun with rays [/chants].
᳓
Ergossen sind jetzt deine, süssen Ströme, da du gereinigt durch die Wolle schreitest, Hellflammend strömst du zu der Kühe Stätte; geboren fülltest du mit Licht die Sonne.
Deine süßen Ströme haben sich ergossen, während du geläutert durch die Schafhaare gehst. O Pavamana, du läuterst dich als Essenz der Kühe. Sobald du geboren wardst, hast du die Sonne mit Strahlen angeschwellt.
Выпущены вперед твои медовые потоки,
Когда, очищенный, ты проходишь сквозь сито из овечьей шерсти.
О Павамана, ты очищаешься как местопребывание коров.
(Едва) родившись, ты пропитал солнце лучами.
कनि॑क्रद॒दनु॒ पन्था॑मृ॒तस्य॑ शु॒क्रो वि भा॑स्य॒मृत॑स्य॒ धाम॑ । स इन्द्रा॑य पवसे मत्स॒रवा॑न्हिन्वा॒नो वाचं॑ म॒तिभि॑: कवी॒नाम् ॥
कनि॑क्रदत् । अनु॑ । पन्था॑म् । ऋ॒तस्य॑ । शु॒क्रः । वि । भा॒सि॒ । अ॒मृत॑स्य । धाम॑ । सः । इन्द्रा॑य । प॒व॒से॒ । म॒त्स॒रऽवा॑न् । हि॒न्वा॒नः । वाच॑म् । म॒तिऽभिः॑ । क॒वी॒नाम् ॥
अभिषूयमाणः सोमः ऋतस्य सत्यभूतस्य यज्ञस्य पन्थां पन्थानं मार्गमनु कनिक्रदत् पु- नःपुनः शब्दायते । अथप्रत्यक्षः अमृतस्यामरणधर्मस्य धाम स्थानभूतः मरणरहितइत्यर्थः । तादृशः शुक्रः शुक्लवर्णः त्वं विभासि विशेषेणराजसि मत्सरवान् मदकररसयुक्तः सत्वं इन्द्रायेन्द्रार्थं पवसे क्षरसि । कीदृशः कवीनां स्तोतॄणां मतिभिः सह वाचं शब्दं हिन्वानः प्रेरयन् पवसे ॥ ३२ ॥
“(The Soma) cries repeatedly upon the path of the sacrifice; you shine (being) the abode of immortality; possessing exhilaration you flow for Indra, sending forth your voice with the praises of the sages.”
Bright, bellowing aiong the path of Order, thou shinest as the form of life eternal.
Thou flowest on as gladdening drink for Indra, sending thy voice out with the hymns of sages.
Ever roaring along the path of truth, gleaming you radiate across the domain of the immortal one [=sun?].
Providing the means for exhilaration, you purify yourself for Indra,
spurring on your own speech with the thoughts of the poets.
Hinwiehernd durch des Opfers Pfad durchstrahlst du in hellem Licht des Göttertrankes Stätte, Dem Indra ströme hell voll starken Rauschtranks, die Stimm' erregend durch der Seher Lieder.
Den Weg des Gesetzes entlang brüllend offenbarst du als Geklärter das Wesen des Göttertrankes. Du läuterst dich für Indra, berauschend, mit der Seher Dichtungen deine Stimme entsendend.
Громко ревя по пути вселенского закона,
Чистый, ты ярко освещаешь излюбленное место амриты.
Полный опьянения, ты очищаешься для Индры,
Посылая (свою) речь благодаря поэтическим мыслям поэтов.
दि॒व्यः सु॑प॒र्णोऽव॑ चक्षि सोम॒ पिन्व॒न्धारा॒: कर्म॑णा दे॒ववी॑तौ । एन्दो॑ विश क॒लशं॑ सोम॒धानं॒ क्रन्द॑न्निहि॒ सूर्य॒स्योप॑ र॒श्मिम् ॥
दि॒व्यः । सु॒ऽप॒र्णः । अव॑ । च॒क्षि॒ । सो॒म॒ । पिन्व॑न् । धाराः॑ । कर्म॑णा । दे॒वऽवी॑तौ । आ । इ॒न्दो॒ इति॑ । वि॒श॒ । क॒लश॑म् । सो॒म॒ऽधान॑म् । क्रन्द॑न् । इ॒हि॒ । सूर्य॑स्य । उप॑ । र॒श्मिम् ॥
हे सोम दिव्योदिविभवः सुपर्णः सुपतनस्त्वं अवचक्षि अवस्तात् पश्य च । चष्टेर्लटि- सिपिव्यत्ययेनपरस्मैपदम् । किङ्कुर्वन् देववीतौ देवानां हविर्भक्षणस्थानेयज्ञे कर्मणा धाराः पिन्वन् क्षरन् । किञ्च हे इन्दो सोमधानं कलशं आविश क्रन्दन् शब्दायमानस्त्वं सूर्यस्य प्रेरकस्यादित्यस्य रश्मिङ्कान्तिमुपोहि उपगच्छ ॥ ३३ ॥
“Soma, who are celestial, well-winged, you look down from heaven, pouring forth your streams by the pious rite at the sacrifice; Indu, enter into the pitcher the receptacle of the Soma; crying aloud approach the sun's rays.”
Pouring out streams at the Gods' feast with service, thou, Soma, lookest down, a heavenly Eagle.
Enter the Soma-holding beaker, Indu, and with a roar approach the ray of Sarya.
As heavenly eagle, o Soma, gaze down, swelling the streams with (ritual) action in the pursuit of the gods.
O drop, enter the tub for holding the soma. Roaring, come right up to the ray of the sun.
Des Himmels Adler wird erblickt, o Soma, die Ströme schwellend durch sein Werk beim Festmahl, Geh ein, o Indu, in die Somakufe und eile wiehernd zu dem Strahl der Sonne.
Als himmlischer Adler blicke herab, o Soma, deine Ströme mit dem Opferwerk befruchtend bei der Götterladung! Geh, o Saft, in den somafassenden Krug ein, geh brüllend bis zum Strahl der Sonne!
Небесный орел, взгляни вниз, о сома,
Делая набухшими (свои) потоки с помощью обряда при приглашении богов!
О сок сомы, войди в кувшин, содержащий сому,
Ревя, приближайся к лучу солнца!
ति॒स्रो वाच॑ ईरयति॒ प्र वह्नि॑ॠ॒तस्य॑ धी॒तिं ब्रह्म॑णो मनी॒षाम् । गावो॑ यन्ति॒ गोप॑तिं पृ॒च्छमा॑ना॒: सोमं॑ यन्ति म॒तयो॑ वावशा॒नाः ॥
ति॒स्रः । वाचः॑ । ई॒र॒य॒ति॒ । प्र । वह्निः॑ । ऋ॒तस्य॑ । धी॒तिम् । ब्रह्म॑णः । म॒नी॒षाम् । गावः॑ । य॒न्ति॒ । गोऽप॑तिम् । पृ॒च्छमा॑नाः । सोम॑म् । य॒न्ति॒ । म॒तयः॑ । वा॒व॒शा॒नाः ॥
वह्निर्वोढा यजमानः तिस्रोवाचः ऋग्यजुःसामात्मिकाः स्तुतीः प्रेरयति । तथा ऋत- स्य यज्ञस्यधीतिं धारयित्रीं ब्रह्मणःपरिवृढस्य सोमस्य मनीषां मनसईशित्रीं कल्याणीं वाचं च प्रेरयति । किञ्च गोपतिं वृषभंयथा गावोभिगच्छन्ति तद्वत् । गवांस्वामिनं सोमं गावः पृच्छमानाः पृच्छन्त्यः सत्योयन्ति स्वपयसामिश्रयितुमभिगच्छन्ति । तथा वावशानाः कामयमानाः मतयः स्तोतारः सोमं यन्ति स्तोतुमभिगच्छन्ति ॥ ३४ ॥
“The bearer (of the oblation) utters the three praises, the thought of Brahma that sustains the sacrifice; the kine come to the cowherd asking (to be milked), the praisers proceed to the Soma with eagerness.”
Three are the voices that the Courser utters: he speaks the thought of prayer, the law of Order.
To the Cow's Master come the Cows inquiring: the hymns with eager longing come to Soma.
The draft-horse rouses forth the three voices, the hymnic vision of truth, the inspired thought of the sacred formulation.
The cows go asking for a cowherd; the thoughts go bellowing eagerly to Soma.
Drei Stimmen sind es, die der Fahrer anregt, als Brauch des Opfers, als Gebetes Andacht; Die Kühe gehn zum Herrn der Kühe flehend, zum Soma gehen rauschend die Gebete.
Drei Stimmen setzt der Wagenlenker in Bewegung, die Erkenntnis des Gesetzes, den Gedanken der heiligen Rede. Die Kühe kommen, sich nach dem Kuhherrn zu erkundigen, zu Soma kommen verlangend die Dichtungen.
Возница приводит в движение три речи,
Восприятие вселенского закона, мудрость священного слова.
Приходят коровы, спрашивая о пастухе,
К соме приходят поэтические мысли, громко мыча
सोमं॒ गावो॑ धे॒नवो॑ वावशा॒नाः सोमं॒ विप्रा॑ म॒तिभि॑: पृ॒च्छमा॑नाः । सोम॑: सु॒तः पू॑यते अ॒ज्यमा॑न॒: सोमे॑ अ॒र्कास्त्रि॒ष्टुभ॒: सं न॑वन्ते ॥
सोम॑म् । गावः॑ । धे॒नवः॑ । वा॒व॒शा॒नाः । सोम॑म् । विप्राः॑ । म॒तिऽभिः॑ । पृ॒च्छमा॑नाः । सोमः॑ । सु॒तः । पू॒य॒ते॒ । अ॒ज्यमा॑नः । सोमे॑ । अ॒र्काः । त्रि॒ऽस्तुभः॑ । सम् । न॒व॒न्ते॒ ॥
धेनवः प्रीणयित्र्योगावः सोमं वावशानाः कामयमानाभवन्तिविप्रामेधाविनः स्तोतारः मतिभिः पृच्छमानाः पृच्छन्तोभवन्ति । अज्यमानः गोभिः सिच्यमानः सुतोभिषुतः सोमः ऋत्विग्भिः परिपूयते । तथा त्रिष्टुभः त्रिष्टुब्रूपाः अर्काः अस्माभिः क्रियमाणाः एतेमन्त्राः सोमे सन्नवन्ते सङ्गच्छन्ते ॥ ३५ ॥
“The kine (are) longing for the Soma; wise men (are) inquiring for him with praises; Soma being effused is purified blended (with milk), our adorations in the triṣṭubh metre are united in the Soma.”
To Soma come the Cows, the Milch-kine longing, to Soma sages with their hvmns inquiring.
Soma, effused, is purified and blended our hymns and Trstup songs unite in Soma.
To Soma (go) the milk-cows bellowing eagerly; to Soma the inspired poets asking for him with their thoughts.
Soma, pressed, is purified while being anointed [/driven]; to Soma the chants, the triṣṭubh verses cry out together.
Zum Soma gehen rauschend hin die Kühe, zum Soma Sänger mit Gebeten flehend; Gepresst, gesalbet und geklärt wird Soma, in Soma gehn dreistimmig ein die Lieder.
Zum Soma kommen die Milchkühe verlangend, brüllend, zum Soma sich befragend kommen mit Gebeten die Redekundigen. Der ausgepreßte Soma wird geläutert, indem er gesalbt wird. In den Soma stimmen zusammen die Loblieder, die Tristubh´s ein.
К соме (приходят) дойные коровы, громко мыча,
К соме – вдохновенные (поэты) с молитвами, спрашивая (о нем).
Сома, выжатый, очищается, когда его умащают.
В соме звучат (все) вместе песни, (стихи) триштубх.
ए॒वा न॑: सोम परिषि॒च्यमा॑न॒ आ प॑वस्व पू॒यमा॑नः स्व॒स्ति । इन्द्र॒मा वि॑श बृह॒ता रवे॑ण व॒र्धया॒ वाचं॑ ज॒नया॒ पुरं॑धिम् ॥
ए॒व । नः॒ । सो॒म॒ । प॒रि॒ऽसि॒च्यमा॑नः । आ । प॒व॒स्व॒ । पू॒यमा॑नः । स्व॒स्ति । इन्द्र॑म् । आ । वि॒श॒ । बृ॒ह॒ता । रवे॑ण । व॒र्धय॑ । वाच॑म् । ज॒नय॑ । पुर॑म्ऽधिम् ॥
हेसोम परिषिच्यमानः परितः पात्रेषु सिच्यमानः पूयमानस्त्वं नोस्माकमेव स्वस्ति अविनाशमापवस्व आप्रापय । किञ्च बृहता महता रवेण शब्देनसह इन्द्रमाविश प्रविश तथा वाचं स्तुतिलक्षणां वर्धय । किञ्च पुरन्धिं बहुधियं प्रज्ञानं जनय अस्मभ्यं उत्पादय । वाक्यभेदादनिघातः ॥ ३६ ॥
“Thus poured around (into the vessels), Soma, do you when purified flow for our welfare, enter with a great noise into Indra, foster our praise, genitive rate abundant knowledge in us.”
Thus, Soma, as we pour thee into vessels, while thou art purified flow for our welfare.
Pass into Indra with a mighty roaring make the voice swell, and generate abundance.
Thus, o Soma, being poured around, being purified, bring well-being here to us through your purification.
Enter Indra with a lofty shout; strengthen speech, beget plenitude.
So ströme denn, o Soma, rings ergossen uns Heil und Segen zu, du hell entflammter; Mit grossem Brausen gehe ein in Indra, gib Kraft dem Liede, zeuge Segensfülle.
Also, o Soma, umgegossen, geläutert, läutere uns Glück zu! Zieh in Indra ein mit hohem Schalle, verstärke die Rede, rufe die Freigebigkeit hervor!
Так, о сома, когда (тебя) переливают,
Очищайся, когда (тебя) очищают, давая нам счастье!
Войди в Индру с мощным ревом!
Усиль (нашу) речь, породи изобилие!
आ जागृ॑वि॒र्विप्र॑ ऋ॒ता म॑ती॒नां सोम॑: पुना॒नो अ॑सदच्च॒मूषु॑ । सप॑न्ति॒ यं मि॑थु॒नासो॒ निका॑मा अध्व॒र्यवो॑ रथि॒रास॑: सु॒हस्ता॑: ॥
आ । जागृ॑विः । विप्रः॑ । ऋ॒ता । म॒ती॒नाम् । सोमः॑ । पु॒ना॒नः । अ॒स॒द॒त् । च॒मूषु॑ । सप॑न्ति । यम् । मि॒थु॒नासः॑ । निऽका॑माः । अ॒ध्व॒र्यवः॑ । र॒थि॒रासः॑ । सु॒ऽहस्ताः॑ ॥
जागृविर्जागरणशीलः ऋता सुपांसुलुगितिषष्ठ्याआकारः । ऋतानां सत्यानां मतीनां स्तुतीनां विप्रोज्ञाता ससोमः पुनानः पूयमानःसन् चमूषु चमसेष्वासदत् आसीदति । मिथुनासः परस्परंसङ्गताः निकामाः नितराङ्कामयमानाः रथिरासः यज्ञस्यनेतारः सुहस्ताः कल्याणपाणयः अध्वर्यवः पवित्रे यं सोमंसपन्ति स्पृशन्ति । षपसमवाये । सपतिःस्पृश- तिकर्मेतिनैरुक्ताः ॥ ३७ ॥
“The vigilant Soma, the knower of true praises, being purified, has sat down in the vessels-- (the Soma) whom the adhvaryus touch, combined, emulous, leaders of the sacrifice, auspicious-handed.”
Singer of true songs, ever-watchful, Soma hath settled in the ladles when they cleanse him.
Him the Adhvaryus, paired and eager, follow, leaders of sacrifice and skilful-handed.
In accordance with truth, the wakeful inspired poet of the thoughts, Soma, being purified, has sat down in the cups,
he whom they serve, eager in rivalry—the Adhvaryus of good hands, the charioteers (of the sacrifice).
Der muntre Sänger Soma liess sich nieder zur Zeit des Betens flammend in die Schüsseln; Er, den zu Paaren die begier'gen Priester, mit festen Händen Wagen lenkend, ehren.
Der Wachsame, Beredsame hat die rechten Wege der Gedanken beschritten, sich läuternd hat sich Soma in den Camugefäßen gesetzt, den die ergebenen Paare pflegen, die Adhvaryu´s, die handfertigen Wagenfahrer.
Бодрствующий, вдохновенный, (он следует) по правильным путям поэтических мыслей.
Очищаемый, сома уселся в чанах.
(Тот,) кого почитают преданные пары,
Адхварью, колесничие с умелыми руками.
स पु॑ना॒न उप॒ सूरे॒ न धातोभे अ॑प्रा॒ रोद॑सी॒ वि ष आ॑वः । प्रि॒या चि॒द्यस्य॑ प्रिय॒सास॑ ऊ॒ती स तू धनं॑ का॒रिणे॒ न प्र यं॑सत् ॥
सः । पु॒ना॒नः । उप॑ । सूरे॑ । न । धाता॑ । उ॒भे इति॑ । अ॒प्राः॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । वि । सः । आ॒व॒रित्या॑वः । प्रि॒या । चि॒त् । यस्य॑ । प्रि॒य॒सासः॑ । ऊ॒ती । सः । तु । धन॑म् । का॒रिणे॑ । न । प्र । यं॒स॒त् ॥
पुनानः पूयमानः ससोमः इन्द्रे उपगच्छति । तत्रदृष्टन्तः—सूरेन यथा सूर्ये धाता संवत्सरउपगच्छति । ससंवत्सरोविधातारम् । संवत्सरेणैवास्मैप्रजाःप्रजनयतीत्याम्नानात् । किञ्चोभेरोदसी द्यावापृथिव्यौ आप्राः स्वमहिम्ना आपूरयति । तथा ससोमः व्यावः स्व- तेजसा तमांसि विवृणोति । वृणोतेर्मन्त्रेघसेतिच्लेर्लुक् छन्दस्यपिदृश्यतेइत्यडागमः पूर्वपदा- दितिसइत्यस्यसांहितिकंषत्वम् । प्रिया षष्ठ्याआकारः प्रियस्य यस्यसोमस्य यद्वा प्रियाणि प्रयच्छतः यस्यसोमस्य प्रियसासः अत्यन्तं प्रियतमाधाराः ऊती रक्षणाय भवन्ति स तु क्षिप्रं अस्मभ्यं धनं प्रयंसत् प्रयच्छतु । यच्छतेर्लेटिसिप्यडागमः । तत्रदृष्टान्तः—कारिणेन यथा कारिणे च कृतकाय भृतिं प्रयच्छन्ति तद्वत् ॥ ३८ ॥
“The purified (Soma) approaches (Indra) as the year (approaches) the sun, he fills both heaven and earth (with his radiance), he opens (the darkness with his light); may he, the beloved (Soma), whose beloved (streams) are for (our) preservation, bestow upon us wealth like (wages given) to a labourer.”
Cleansed near the Sun as 'twere he as Creator hath filled full heaven and earth, and hath disclosed them.
He by whose dear help men gain all their wishes shall yield the precious meed as to a victor.
He, being purified close by, like the Placer of the Sun has filled both world-halves, and he has disclosed them.
He with whose help the winners of dear things (win) dear things, he will extend spoils as if to a victor.
Er, hell entflammt, der Sonne gleichsam spendend, hat Erd' und Himmel nun erfüllt, erschlossen; Er, dessen Hülfen Liebes liebreich spenden, er möge Schätze nun dem Sänger reichen.
Sich läuternd wie einer, der in sich in die Sonne legt, hat er beide Welten erfüllt; er hat sie aufgeschlossen, mit dessen Beistand sie gar Liebes gewinnen. Er möge doch uns Reichtum wie dem Sieger den Gewinn darreichen.
Очищаясь, как тот, кто кладет (что-нибудь) на солнце,
Он заполнил оба мира, он (их) раскрыл,
(Тот,) с чьей помощью приятные (достигают) очень приятных (благ).
Пусть же он вручит (нам) ставку, как победителю (в игре)!
स व॑र्धि॒ता वर्ध॑नः पू॒यमा॑न॒: सोमो॑ मी॒ढ्वाँ अ॒भि नो॒ ज्योति॑षावीत् । येना॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: पद॒ज्ञाः स्व॒र्विदो॑ अ॒भि गा अद्रि॑मु॒ष्णन् ॥
सः । व॒र्धि॒ता । वर्ध॑नः । पू॒यमा॑नः । सोमः॑ । मी॒ढ्वान् । अ॒भि । नः॒ । ज्योति॑षा । आ॒वी॒त् । येन॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । प॒द॒ऽज्ञाः । स्वः॒ऽविदः॑ । अ॒भि । गाः । अद्रि॑म् । उ॒ष्णन् ॥
वर्धिता देवानां स्वकलाप्रदानेन वर्धयिता वर्धनः स्वयंवर्धमानः पवित्रेण पूयमानः मीढ्वान् कामानांसेक्ता ससोमः नोस्माकं ज्योतिषा स्वतेजसा अभ्यावीत् अभिरक्षतु । येन सोमेन पदज्ञाः पणिभिरपहृतानां गवाम्पदानि जानन्तः स्वर्विदः सर्वज्ञाः सूर्यञ्जान- न्तोवा नोस्माकम्पूर्वे चिरन्तनाः पितरोङ्गिरसःगाः पशूनभिलक्ष्य अद्रिमुष्णन् शिलोच्चय- मुष्णन् सोमतेजसा अन्धकारावृतं शिलोच्चयङ्गत्वा पशूनाहरन्नित्यर्थः । उषिरिहमुष्णाति- समानकर्मा । यद्वा मुष्णातेर्लङि वर्णलोपः ॥ ३९ ॥
“May Soma the augmenter (of the gods), self-augmenting, being purified, the showerer (of benefits), protect us by his radiance; through whom our forefathers, tracing the footmarks, cognizant of all things, stole the cattle from the rock.”
He, being cleansed, the Strengthener and Increaser, Soma the Bounteous, helped us with his lustre,
Wherewith our sires of old who knew the footsteps found light and stole the cattle from the mountain.
The strengthening strengthener, being purified, Soma the rewarder, helped us with his light,
with which our forefathers, knowing the track, finding the sun, burned the cows out of the rock.
Er, der gereinigt, kräftigt und erquicket, der holde Soma hat mit Glanz erfreut uns, Durch den des Weges kundig unsre Ahnen den Stein bewegten, Licht und Kühe suchend.
Er ist der stärkende Stärker, der geläuterte Soma. Der Belohnende stand uns mit seinem Lichte bei, mit dem unsere Vorväter, die Spurenkundigen, Himmelsfindenden, den Fels seiner Kühe beraubten.
Этот подкрепляющий подкрепитель, сома
Щедрый помог нам (своим) светом, очищаясь,
Благодаря кому наши древние отцы, знающие след,
Нашедшие небо, спалили скалу (, чтобы выпустить) коров.
अक्रा॑न्त्समु॒द्रः प्र॑थ॒मे विध॑र्मञ्ज॒नय॑न्प्र॒जा भुव॑नस्य॒ राजा॑ । वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ बृ॒हत्सोमो॑ वावृधे सुवा॒न इन्दु॑: ॥
अक्रा॑न् । स॒मु॒द्रः । प्र॒थ॒मे । विऽध॑र्मन् । ज॒नय॑न् । प्र॒ऽजाः । भुव॑नस्य । राजा॑ । वृषा॑ । प॒वित्रे॑ । अधि॑ । सानौ॑ । अव्ये॑ । बृ॒हत् । सोमः॑ । व॒वृ॒धे॒ । सु॒वा॒नः । इन्दुः॑ ॥
समुद्रः यस्मादापः समुद्द्रवन्ति ससमुद्रः अपांवर्षकोराजासोमः प्रथमे विस्तृते भुवन- स्योदकस्य विधर्मन् विधारकेन्तरिक्षे प्रजा जनयन् । उत्पादयन् अक्रान् सर्वमतिक्रामति । क्रमतेर्लुङि तिपीडभावे वृद्धौ च कृतायां सिज् लोपे मकारस्य मोनोधातोरितिनकारेरूपम् । वृषा कामानां वर्षिता सुवानोभिषूयमाणः इन्दुर्दीप्तः ससोमः अधि अधिकं सानौ समु- च्छ्रिते अव्ये अविमये पवित्रे बृहत् प्रभूतं ववृधे वर्धते ॥ ४० ॥
“The ocean, the royal (Soma), genitive rating progeny in the outstretched (firmament, the) supporter of the water traverses the universe; the showerer (of benefits), the brilliant Soma when effused increases abundantly in the elevated woollen filter.”
In the first vault of heaven loud roared the Ocean, King of all being, generating creatures.
Steer, in the filter, on the fleecy summit, Soma, the Drop effused, hath waxen mighty.
As the sea he has roared at his first expansion, begetting the creatures as king of creation.
The bull in the filter, on the sheep’s back, Soma has grown loftily, the drop being pressed.
Das Meer erbrauste in dem ersten Himmel, des Weltalls König, die Geschöpfe zeugend, Der starke Soma, der gepresste Indu wuchs hoch auf wollnem Gipfel in der Seihe.
Der Ozean hat gebrüllt bei seiner ersten Ausbreitung, die Geschöpfe erzeugend, der König der Welt. Der Bulle Soma ist in der Seihe auf dem Schafrücken hoch gewachsen, der ausgepreßte Saft.
Взревел океан при первом распространении,
Порождая потомство, (этот) царь мироздания:
Бык в цедилке на спине (сита) из овечьей шерсти,
Сома мощно возрос, (этот) выжатый сок.
म॒हत्तत्सोमो॑ महि॒षश्च॑कारा॒पां यद्गर्भोऽवृ॑णीत दे॒वान् । अद॑धा॒दिन्द्रे॒ पव॑मान॒ ओजोऽज॑नय॒त्सूर्ये॒ ज्योति॒रिन्दु॑: ॥
म॒हत् । तत् । सोमः॑ । म॒हि॒षः । च॒का॒र॒ । अ॒पाम् । यत् । गर्भः॑ । अवृ॑णीत । दे॒वान् । अद॑धात् । इन्द्रे॑ । पव॑मानः । ओजः॑ । अज॑नयत् । सूर्ये॑ । ज्योतिः॑ । इन्दुः॑ ॥
महिषो महान् पूज्योवा सोमो महत् प्रभूतं तत् कर्म चकार अकरोत् । किन्तत् अपाङ्ग- र्भः उदकानाङ्गर्भभूतः जनयितृत्वाज्जन्यत्वाच्च ससोमः देवानवृणीत समभजतेतियत् तत् कृतवानिति । किञ्च पवमानः पूयमानः सोमः ओजः सोमपानेन जन्यं बलं इन्द्रे अदधात् व्यदधात् । तथा इन्दुः सोमः सूर्येज्योतिस्तेजः अजनयत् ॥ ४१ ॥
“The mighty Soma has achieved this mighty (work) that, being the germ of the waters, he has nourished the gods; purified he has given strength to Indra; Indu has genitive rated the light in the sun.”
Soma the Steer, in that as Child of Waters he chose the Gods, performed that great achievement.
He, Pavamana, granted strength to Indra; he, Indu, generated light in Surya.
Soma the buffalo performed this great (deed), that [/when] as embryo of the waters he chose the gods.
Purifying himself, he placed strength in Indra. The drop begat the light in the sun.
᳓
Dies grosse hat vollbracht der grosse Soma, als Götter sich erkor der Spross der Wasser, Der flammende verlieh dem Indra Stärke und in der Sonne zeugte Indu Lichtglanz.
Diese große Tat hat der Büffel Soma getan, daß er, der Keim der Gewässer, die Götter sich erkor. Er legte, sich läuternd, in Indra die Stärke; der Saft erzeugte das Licht der Sonne.
То великое (деяние) совершил сома-буйвол,
Что он, зародыш вод, выбрал богов.
Павамана вложил в Индру силу,
Он породил свет у солнца, (этот) сок.
मत्सि॑ वा॒युमि॒ष्टये॒ राध॑से च॒ मत्सि॑ मि॒त्रावरु॑णा पू॒यमा॑नः । मत्सि॒ शर्धो॒ मारु॑तं॒ मत्सि॑ दे॒वान्मत्सि॒ द्यावा॑पृथि॒वी दे॑व सोम ॥
मत्सि॑ । वा॒युम् । इ॒ष्टये॑ । राध॑से । च॒ । मत्सि॑ । मि॒त्रावरु॑णा । पू॒यमा॑नः । मत्सि॑ । शर्धः॑ । मारु॑तम् । मत्सि॑ । दे॒वान् । मत्सि॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । दे॒व॒ । सो॒म॒ ॥
हे सोम त्वं वायुं मत्सि मादय । किमर्थं अस्माकमेषणाय अन्नाय राधसे धनाय च । तथा पूयमानः पवित्रेण त्वं मित्रावरुणा च मत्सि तर्पयसि । किञ्च मारुतं मरुतां स्वभूतं रार्धोबलं च मत्सि । तथा देवानिन्द्रादीन् मत्सि हर्षयसि । हेदेव स्तोतव्य हेसोम द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ च मत्सि मादय एतान् हर्षयुक्तान् कृत्वास्मभ्यन्धनं प्रयच्छेत्यर्थः ॥ ४२ ॥
“Exhilarate Vāyu for (our) food and wealth, exhilarate Mitra and Varuṇa as soon as you are filtered; exhilarate the company of the Maruts, exhilarate the gods, exhilarate heaven and earth, divine Soma.”
Make Vayu glad,, for furtherance and bounty: cheer Varuna and Mitra, as they cleanse thee.
Gladden the Gods, gladden the host of Maruts: make Heaven and Earth rejoice, O God, O Soma.
Exhilarate Vāyu for his quest and for our benefit; exhilarate Mitra and Varuṇa, while you are being purified.
Exhilarate the Marutian troop; exhilarate the gods; exhilarate Heaven and Earth, o god Soma.
Berausch den Vaju, dass er helf' und schenke berausch, entflammter, Varuna und Mitra, Berausch die Marutschar, berausch die Götter, berausche du, Gott Soma, Erd' und Himmel.
Berausche den Vayu, daß er rasch komme und schenke, berausche Mitra und Varuna, wenn du geläutert wirst! Berausche das marutische Heer, berausche die Götter, berausche Himmel und Erde, Gott Soma!
Опьяняй Ваю, чтобы тот поспешил и дарил,
Опьяняй Митру-Варуну, когда тебя очищают!
Опьяняй толпу Марутову, опьяняй богов,
Опьяняй Небо-и-Землю, о бог сома!
ऋ॒जुः प॑वस्व वृजि॒नस्य॑ ह॒न्तापामी॑वां॒ बाध॑मानो॒ मृध॑श्च । अ॒भि॒श्री॒णन्पय॒: पय॑सा॒भि गोना॒मिन्द्र॑स्य॒ त्वं तव॑ व॒यं सखा॑यः ॥
ऋ॒जुः । प॒व॒स्व॒ । वृ॒जि॒नस्य॑ । ह॒न्ता । अप॑ । अमी॑वाम् । बाध॑मानः । मृधः॑ । च॒ । अ॒भि॒ऽश्री॒णन् । पयः॑ । पय॑सा । अ॒भि । गोना॑म् । इन्द्र॑स्य । त्वम् । तव॑ । व॒यम् । सखा॑यः ॥
हेसोम ऋजुः ऋजुगमनःसन् पवस्व क्षर । किङ्कुर्वन् वृजिनस्य उपद्रवस्य हन्ता अमी वां रोगरूपं राक्षसं अपबाधमानः तथा अस्मदीयान् मृधोहिंसकान् शत्रूंश्च बाधमानः सन् पवस्व ततः पयआत्मीयंरसं गोनां गवाम्पयसाक्षीरेण अभिश्रीणन् अभिसंयोजयन् पात्राण्य- भिगच्छसि । अपिच त्वं इन्द्रस्य सखासि हेसोम तव वयं सखायः स्तुत्यस्तोतृत्वयष्टृयष्ट-व्यत्वलक्षणेन सखिभूताः स्मः ॥ ४३ ॥
“Flow you who are straight going, the slayer of the crooked-goer, driving away disease and enemies; mixing your juice with thejuice of the kine (you go to the cups); (you are) Indra's (friend), we (are) your friends.”
Flow onward righteous slayer of the wicked, driving away our enemies and sickness,
Blending thy milk with milk which cows afford us. We are thy friends, thou art the Friend of Indra.
Purify yourself, as the straight smiter of the crooked, thrusting away affliction and insults,
perfecting your milk with the milk of cows. You are (the comrade) of Indra; we are your comrades.
Gerechter riesle, Ungerechte tödtend, den Plagegeist verjagend und die Schmäher; Erwärmend deine Milch mit Milch der Kühe, sei du des Indra Freund und wir die deinen.
Läutere dich gerade, das Krumme zerstörend, die Krankheit vertreibend und die Verächter, deine Milch mit der Milch der Kühe vermischend! Du bist des Indra Freund, wir sind deine Freunde.
(Сам) прямой, очищайся как убийца кривого,
Гоня прочь болезнь и недостатки,
Украшая (свое) молоко молоком коров!
Ты – (друг) Индры, мы – твои друзья.
मध्व॒: सूदं॑ पवस्व॒ वस्व॒ उत्सं॑ वी॒रं च॑ न॒ आ प॑वस्वा॒ भगं॑ च । स्वद॒स्वेन्द्रा॑य॒ पव॑मान इन्दो र॒यिं च॑ न॒ आ प॑वस्वा समु॒द्रात् ॥
मध्वः॑ । सूद॑म् । प॒व॒स्व॒ । वस्वः॑ । उत्स॑म् । वी॒रम् । च॒ । नः॒ । आ । प॒व॒स्व॒ । भग॑म् । च॒ । स्वद॑स्व । इन्द्रा॑य । पव॑मानः । इ॒न्दो॒ इति॑ । र॒यिम् । च॒ । नः॒ । आ । प॒व॒स्व॒ । स॒मु॒द्रात् ॥
हे सोम मध्वोमाधुर्यस्य सूदं क्षारयितारं घनीभूतं आपवस्व । वस्वो वसु धनस्य उत्सं उत्सन्दकं रसं पवस्व । किञ्च नोस्मभ्यं वीरं पुत्रं आपवस्व आप्रापय । तथा भगं भजनीयं धनञ्च देहि । हेइन्दो पवमानः पूयमानः सन् इन्द्राय स्वदस्व रुचितोभव । ततस्त्वं नोस्मभ्यं समुद्रादन्तरिक्षात् रयिं धनं पुत्रंवा राति ददाति क्षीरमिति रयिर्गैर्वा तांवा पवस्व देहि ॥ ४४ ॥
“Pour forth a fountain of wealth distilling sweet juice, pour upon us male offspring and riches; flow sweet for Indra, O Indu, when purified; and pour riches upon us from the firmament.”
Pour us a fount of meath, a spring of treasure; send us a hero son and happy fortune.
Be sweet to India when they cleanse thee, Indu, and pour down riches on us from the ocean.
Purify yourself into the sweetness of honey, into a wellspring of goods; by purifying yourself bring here to us a hero and a portion.
Sweeten yourself for Indra as you purify yourself, o drop, and by purifying yourself bring here to us wealth from the sea.
Des Methes Süss, des Gutes Quell ergiesse und riesle Helden uns herbei und Reichthum; Genussreich sei dem Indra, Indu, rieselnd und aus dem Meere riesle her uns Reichthum.
Läutere uns zu die Würze des Süßen, den Quell des Gutes zu, läutere uns einen Mann und Glück zu! Sei schmackhaft für Indra, o Saft, wann du dich läuterst, und läutere uns Reichtum aus dem Meere her!
Очищайся, давая (нам) привкус меда, источник блага!
Очищаясь, дай нам мужа и счастливую долю!
Будь вкусным для Индры, когда ты очищаешься, о сок сомы,
И дай нам, очищаясь, богатство из океана!
सोम॑: सु॒तो धार॒यात्यो॒ न हित्वा॒ सिन्धु॒र्न नि॒म्नम॒भि वा॒ज्य॑क्षाः । आ योनिं॒ वन्य॑मसदत्पुना॒नः समिन्दु॒र्गोभि॑रसर॒त्सम॒द्भिः ॥
सोमः॑ । सु॒तः । धार॑या । अत्यः॑ । न । हित्वा॑ । सिन्धुः॑ । न । नि॒म्नम् । अ॒भि । वा॒जी । अ॒क्षा॒रिति॑ । आ । योनि॑म् । वन्य॑म् । अ॒स॒द॒त् । पु॒ना॒नः । सम् । इन्दुः॑ । गोभिः॑ । अ॒स॒र॒त् । सम् । अ॒त्ऽभिः ॥
सुतोभिषुतः सोमोधारयास्वीयया अत्योनअतनशीलोश्वइव हित्वागत्वा हिनोतेः क्वनि- पिरूपम् । किञ्च वाजी बलवान् सोमः सिन्धुर्न यथासिन्धुः स्यन्दमाना नदी निम्नं प्रदेश- मभिगच्छति तद्वत् निम्नमधरभाविनं कलशमभ्यक्षाः अभिक्षरति । ततः पुनानः पूयमानः सोमः वन्यं वृक्षभवं योनिं योनिस्थानं कलशं आसदत् आसीदति । सोयमिन्दुः सोमः गीर्भिर्गोविकारैः क्षीरादिभिः श्रयणैः सं असरत् संसरति तथा अद्भिर्वसतीवरोभिश्च सङ्ग- च्छते ॥ ४५ ॥
“The Soma effused in a stream, going like a horse flows powerful like a river down a descent; purified he alights on the wooden abode; Indu mixes with the milk and curds, (mixes) with the water.”
Strong Soma, pressed, like an impetuous courser, hath flowed in stream as a flood speeding downward.
Cleansed, he hath settled in his wooden dwelling: Indu hath flowed with milk and with the waters.
Soma, pressed in a stream, driving like a steed, has streamed like a river to the deep, as prizewinner.
He has sat in the wooden womb while being purified. The drop has flowed together with the cows, with the waters.
᳓
Gepresst hat Soma sich im Strom ergossen gleich schnellem Renner, wie ins Thal der Fluss rinnt, Gereinigt setzt er in den Sitz von Holz sich, mit Milch und Wasser hat geströmt der Indu.
Der in Strömen ausgepreßte Soma ist wie ein angesporntes Rennpferd, wie ein Strom abwärts geflossen, den Preis gewinnend. Er hat sich in den hölzernen Schoß gesetzt, sich läuternd. Der Saft ist mit den Kühen, mit dem Wasser zusammengeflossen.
Сома, выжатый, потек потоком, бросившись,
Как скакун, как река в низину, (этот) конь-победитель.
Очищаясь, он уселся на деревянное лоно.
Сок (сомы) потек вместе с коровьим молоком, вместе с водами.
ए॒ष स्य ते॑ पवत इन्द्र॒ सोम॑श्च॒मूषु॒ धीर॑ उश॒ते तव॑स्वान् । स्व॑र्चक्षा रथि॒रः स॒त्यशु॑ष्म॒: कामो॒ न यो दे॑वय॒तामस॑र्जि ॥
ए॒षः । स्यः । ते॒ । प॒व॒ते॒ । इ॒न्द्र॒ । सोमः॑ । च॒मूषु॑ । धीरः॑ । उ॒श॒ते । तव॑स्वान् । स्वः॑ऽचक्षाः । र॒थि॒रः । स॒त्यऽशु॑ष्मः । कामः॑ । न । यः । दे॒व॒ऽय॒ताम् । अस॑र्जि ॥
हे इन्द्र उशते कामयमानाय ते तुभ्यं त्वदर्थं धीरः प्राज्ञः तवस्वान् वेगवान् स्यः सएषसोमः चमूषु चमसेषु पवते क्षरति स्वर्चक्षाः सर्वदर्शिनः रथिरोरथवान् सत्यशुश्मः यथार्थबलोयः सोमः देवयतां देवानिच्छतां यजमानानां कामोन कामदइवासर्जि असृज्यत अदीयतइत्यर्थः ॥ ४६ ॥
“The following sagacious Soma flows into the cups, Indra, for you, who long (for him)--all-seeing, car-borne, of adequate vigour, who has been sent forth like the wish of the god-desiring (worshippers).”
Strong, wise, for thee who longest for his coming this Soma here flows to the bowls, O Indra.
He, chariot-borne, sun-bright, and truly potent, was poured forth like the longing of the pious.
This very Soma purifies himself for you, o Indra, in the cups, insightful and powerful for you who desire it—
the charioteer having the eye of the sun, whose impetuosity is real, who has been sent surging like the desire of those who seek the gods.
᳓
Es rieselt hell dir, Indra, dieser Soma, dir gier'gem treu und kräftig in die Kufen, Der sonnengleiche, wahrhaft starke Lenker, der wie der Frommen Wunsch sich hat ergossen.
Dieser Soma wird für dich, Indra, in den Camugefäßen geläutert, der Einsichtsvolle, Kraftvolle für den Verlangenden, der sonnenäugige Wagenfahrer von echtem Mute, der wie der Wunsch der Gottverlangenden sich ergossen hat.
Вот этот сома, о Индра, очищается для тебя
В чанах, мудрый, полный силы для жаждущего,
Солнечноглазый колесничий с истинным мужеством,
Кто излился, словно желание (людей,) преданных богам.
ए॒ष प्र॒त्नेन॒ वय॑सा पुना॒नस्ति॒रो वर्पां॑सि दुहि॒तुर्दधा॑नः । वसा॑न॒: शर्म॑ त्रि॒वरू॑थम॒प्सु होते॑व याति॒ सम॑नेषु॒ रेभ॑न् ॥
ए॒षः । प्र॒त्नेन॑ । वय॑सा । पु॒ना॒नः । ति॒रः । वर्पां॑सि । दु॒हि॒तुः । दधा॑नः । वसा॑नः । शर्म॑ । त्रि॒ऽवरू॑थम् । अ॒प्ऽसु । होता॑ऽइव । या॒ति॒ । सम॑नेषु । रेभ॑न् ॥
प्रत्नेन पूर्वकालीनेन वयसा अन्नेन पुनानः पूयमानः अन्नात्मिकया धारया क्षरन्नित्य- र्थः तादृशः दुहितुः सर्वस्यदोग्ध्र्याः पृथिव्यां वर्पांसि वर्पइतिरूपनाम वृणोति शरीरमिति रूपाणि तिरोदधानः स्वतेजसा तिरस्कुर्वन् आच्छादयन् तथा त्रिवरूथं त्रिभूमिकोपेतं यद्वा त्रयः शीतातपवर्षाः तेषां निवारकं शर्म यज्ञगृहं वसानः आच्छादयन् अप्सु वसती- वरीषुस्थितः एषसोमः होतेव यथाहोता स्तुतिध्वनिं कुर्वन् यज्ञेषु याति तद्वत् रेभन् शब्दायमानःसन् समनेषु समन्ति कर्माणिधृष्टाः प्रगल्भायन्त्यत्रेति समना यज्ञाः तेषु याति गच्छति ॥ ४७ ॥
“Flowing with (his) ancient food, enveloping the forms of the earth, covering the house of sacrifice which has a threefold protection, (plural ced) in the waters he advances calling aloud at the oblations like a ministrant priest.”
He, purified with ancient vital vigour, pervading all his Daughter's forms and figures,
Finding his threefold refuge in the waters, goes singing, as a priest, to the assemblies.
He, being purified with age-old vitality, hiding himself in the forms of the daughter (of the Sun [=Dawn]) [=milk],
in the waters clothing himself in shelter providing threefold defense, rasping like a Hotar he drives to the concourses.
Und er, durch alte Jugendkraft gereinigt, und seiner Tochter Glanzgestalt verdunkelnd, In Flut umhüllt mit Schutz, der dreifach schirmet, geht wie ein Priester singend zu den Festen.
Er, der sich in alter Jugendfrische läutert, vor der Sonnentochter seine bisherigen Gestalten verbergend. Im Wasser einen dreifachen Schutz umlegend geht er lautredend wie ein Hotri in den Opferversammlungen.
Очищаясь с помощью древней силы жизни,
Пряча (свои) облики от дочери (солнца),
Облачаясь в щит с тройной защитой в водах,
Как хотар, он ходит в жертвенных собраниях, распевая.
नू न॒स्त्वं र॑थि॒रो दे॑व सोम॒ परि॑ स्रव च॒म्वो॑: पू॒यमा॑नः । अ॒प्सु स्वादि॑ष्ठो॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॑ दे॒वो न यः स॑वि॒ता स॒त्यम॑न्मा ॥
नु । नः॒ । त्वम् । र॒थि॒रः । दे॒व॒ । सो॒म॒ । परि॑ । स्र॒व॒ । च॒म्वोः॑ । पू॒यमा॑नः । अ॒प्ऽसु । स्वादि॑ष्ठः । मधु॑ऽमान् । ऋ॒तऽवा॑ । दे॒वः । न । यः । स॒वि॒ता । स॒त्यऽम॑न्मा ॥
हे देव काम्यमान हेसोम रथिरोरथवांस्त्वं नोस्माकं स्वभूतेयज्ञे चम्वोरधिषवणफलक- योः पूयमानः सन् अप्सु वसतीवरीषु नुक्षिप्रं परिस्रव परितः क्षर । स्वादिष्ठः स्वादुतमः अतएव मधुमान् माधुर्ययुक्तः ऋतावा ऋतवान् यज्ञवान् सविता सर्वस्यप्रेरकोयस्त्वं देवोन देवइव सत्यमन्मा सत्यस्तुतिकोभवसि सत्वं परिस्रवेति ॥ ४८ ॥
“Divine Soma, who are car-borne, being filtered (at) our (sacrifice), flow quickly into the cups; most sweet-flavoured in the waters, full of delight, offered at the sacrifice, stimulator of all, who like a god are the object of true praise.”
Now, chariot-borne, flow unto us, God Soma, as thou art purified flow to the saucers,
Sweetest in waters, rich in meath, and holy, as Savitar the God is, truthfulminded.
Now, you, o god Soma, as charioteer—flow around for us in the two cups, while being purified,
sweetest in the waters, honeyed, truthful, you whose thoughts become reality, like god Savitar’s.
᳓
Nun ströme du, Gott Soma, Wagen lenkend, hell flammend durch die Seihe in die Schalen Ins Wasser heilig, honigsüss, sehr lieblich, der wie Gott Savitar du treu gesinnt bist.
Nun fließe du als Wagenfahrer ab, Gott Soma, in den beiden Camugefäßen geläutert, im Wasser recht schmackhaft, versüßt, ordnungsmäßig, der du in deinem Sinne aufrichtig bist wie Gott Savitri.
Так вот, о бог сома, беги же кругами,
Как наш колесничий, очищаясь в двух чанах,
Самый вкусный в водах, полный меда, преданный закону,
Кто подобен богу Савитару, чья мысль истинна.
अ॒भि वा॒युं वी॒त्य॑र्षा गृणा॒नो॒३॒॑ऽभि मि॒त्रावरु॑णा पू॒यमा॑नः । अ॒भी नरं॑ धी॒जव॑नं रथे॒ष्ठाम॒भीन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुम् ॥
अ॒भि । वा॒युम् । वी॒ती । अ॒र्ष॒ । गृ॒णा॒नः । अ॒भि । मि॒त्रावरु॑णा । पू॒यमा॑नः । अ॒भि । नर॑म् । धी॒ऽजव॑नम् । र॒थे॒ऽस्थाम् । अ॒भि । इन्द्र॑म् । वृष॑णम् । वज्र॑ऽबाहुम् ॥
हेसोम गृणानः स्तूयमानः त्वं वीती सुपांसुलुगिति चतुर्थ्याःपूर्वसवर्णदीर्घः । वीत्यै पानाय वायुमभ्यर्ष अभिगच्छ । तथा पवित्रेण पूयमानस्त्वं मित्रावरुणा मित्रावरुणौच पानायाभिगच्छ । किञ्च नरं सर्वस्यनेतारं धीजवनं बुध्यासमंवेगं कुर्वाणं रथेष्ठां रथेस्थां रथेतिष्ठन्तं अनेनाश्विनावभिधीयेते । एकवचनं प्रत्येकविवक्षया समुदायविवक्षयावा । एता दृशावश्विनौचाभिगच्छ । तथा वूषणं कामानां वर्षकं वज्रबाहुं वज्रयुक्तबाहुं इन्द्रञ्च त्वं- पानायाभिगच्छ ॥ ४९ ॥
“Being eulogized, hasten to Vāyu, for (him to) drink; being purified, hasten to Mitra and Varuṇa; (hasten) to the leader, who is quick as thought, mounted on a car, to Indra, the showerer, the wielder of the thunderbolt.”
To feast him, flow mid song and hymn, to Vayu, flow purified to Varuna and Mitra.
Flow to the song-inspiring car-borne Hero, to mighty Indra, him who wields the thunder.
Rush toward Vāyu in pursuit while being hymned, toward Mitra and Varuṇa while being purified, toward the superior man who quickens insightful thought and bestrides the chariot, toward Indra the bull with the mace in his arms.
O ström gepriesner her zum Mahl den Vaju, hellflammender, den Varuna und Mitra, Den Wagenkämpfer, der die Andacht anregt, den Helden Indra, der den Blitz im Arm hat.
Fließe einladend zu Vayu, wann du gepriesen wirst, zu Mitra und Varuna, wann du geläutert wirst, zu dem Herrn, der die Gedanken anregt, dem Wagenfahrer, zu dem bullengleichen Indra mit der Keule im Arm!
Воспеваемый, теки к Ваю для приглашения,
Очищаемый – к Митре-Варуне,
К мужу, вдохновляющему поэтическую мысль, стоящему на колеснице,
К Индре-быку с ваджрой в руке!
अ॒भि वस्त्रा॑ सुवस॒नान्य॑र्षा॒भि धे॒नूः सु॒दुघा॑: पू॒यमा॑नः । अ॒भि च॒न्द्रा भर्त॑वे नो॒ हिर॑ण्या॒भ्यश्वा॑न्र॒थिनो॑ देव सोम ॥
अ॒भि । वस्त्रा॑ । सु॒ऽव॒स॒नानि॑ । अ॒र्ष॒ । अ॒भि । धे॒नूः । सु॒ऽदुघाः॑ । पू॒यमा॑नः । अ॒भि । च॒न्द्रा । भर्त॑वे । नः॒ । हिर॑ण्या । अ॒भि । अश्वा॑न् । र॒थिनः॑ । दे॒व॒ । सो॒म॒ ॥
हे सोम त्वमस्माकं सुवसनानि सुपरिधानानि वस्त्रा वस्त्राणि अभ्यर्ष अभिगमय । यद्वा सुवसनानि शोभनवस्त्रसहितानि वस्त्रा आच्छादकानि धनान्यभिगमय । किञ्च पूय- मानः पवित्रेण त्वं सुदुघाः सुष्ठुपयसोदोग्ध्रीः धेनूः नवप्रसूतिकागाः अभिप्रापय । अपि च चन्द्रा चन्द्राण्याह्लादकानि हिरण्या हिरण्यानि भर्तवे भरणाय पोषणाय नोस्माकमभि- गमय । तथा हेदेव स्तोतव्य हेसोम रथिनोरथवतोश्वान् अस्माकमभिप्रापय ॥ ५० ॥
“Bring us handsome garments, bring us, when you are purified, cows easily milked; bring for our maintenance gratifying gold; divine Soma, bring us horses fit for chariots.”
Pour on us garments that shall clothe us meetly, send, purified, miIch-kine, abundant yielders.
God Soma, send us chariot-drawing horses that they may bring us treasures bright and golden.
Rush toward your garments that garb well, toward the good-milking cows, while being purified,
toward glittering golden goods, to bring them to us, and toward chariot horses, o god Soma.
O ströme her schönkleidende Gewänder, du hellentflammter, milchgefüllte Kühe, Herbei uns Goldschmuck, glänzenden, zum Tragen und Rosse uns, Gott Soma, nebst den Wagen.
Fließe, um gutkleidende Kleider zu gewinnen, um gutmelke Kühe zu gewinnen, wenn du geläutert wirst, um uns blinkende Goldsachen zum Tragen zu bringen, um Rosse samt Wagen zu gewinnen, Gott Soma!
Струи (нам), когда тебя очищают, одежды,
Хорошо одевающие, коров, хорошо доящихся,
Яркие золотые украшения, чтоб (мы) носили,
Коней с колесницей, о бог сома!
अ॒भी नो॑ अर्ष दि॒व्या वसू॑न्य॒भि विश्वा॒ पार्थि॑वा पू॒यमा॑नः । अ॒भि येन॒ द्रवि॑णम॒श्नवा॑मा॒भ्या॑र्षे॒यं ज॑मदग्नि॒वन्न॑: ॥
अ॒भि । नः॒ । अ॒र्ष॒ । दि॒व्या । वसू॑नि । अ॒भि । विश्वा॑ । पार्थि॑वा । पू॒यमा॑नः । अ॒भि । येन॑ । द्रवि॑णम् । अ॒श्नवा॑म । अ॒भि । आ॒र्षे॒यम् । ज॒म॒द॒ग्नि॒ऽवत् । नः॒ ॥
हे सोम पवित्रेण पूयमानस्त्वं दिव्या दिव्यानि दिविभवानि वसूनि धनानि नोस्माक मभ्यर्ष अभिगमय । तथा पार्थिवा पार्थिवानि पृथिव्याम्भवानि विश्वा सर्वाणि धनान्यभिगमय । तथा सेन त्वदीयेन सामर्थ्येन द्रविणं धनं वयमभ्यश्नवाम अभिव्याप्नुयाम तत्सा-मर्थ्यमभिगमय । किञ्च आर्षेयं आर्षाणामृषिपुत्राणां योग्यं धनं जमदग्निवत् जमदग्नेर्यथा त्वं- प्रापयः एवं नोस्माकमपि अभ्यर्ष । यद्वा आर्षेयं आर्षाणां योग्यं मन्त्रं जमदग्नेःस्वभूतम्मन्त्रं यथा स्वादुतममकार्षीः एवमस्माकं तादृशम्मन्त्रं स्वादुतमङ्कुर्विति कुत्सोनामऋषिःप्रार्थयते । ॥ ५१ ॥
“Bring us celestial treasures, bring us all erthly (treasures) when you are purified; bring us (the ability) whereby we may acquire riches, make our sacred prayer (sweet) as Jamadagni.”
Send to us in a stream celestial riches, send us, when thou art cleansed, what earth containeth,
So that thereby we may acquire possessions and Rsihood in Jamadagni's manner.
Rush toward heavenly goods for us, toward all earthly goods, while being purified,
toward that by which we shall win property, (that is,) toward a seer’s (portion) for us like that of Jamadagni.
O ströme uns herbei des Himmels Güter und alle irdischen, o hellentflammter, Wie Dschamadagni ström' uns Sängergut her, durch das wir reichen Schatz erlangen mögen.
Fließe, um uns himmlische Güter, um alle irdischen Güter zu gewinnen, wann du geläutert wirst, um gleich Jamadagni uns den Namen eines Rishi zu gewinnen, durch den wir zu Reichtum gelangen können!
Струи нам небесные блага,
Все (блага) земные, когда тебя очищают,
(Струи то,) с помощью чего мы достигнем богатства,
(Струи) нам знание риши, как у Джамадагни!
अ॒या प॒वा प॑वस्वै॒ना वसू॑नि माँश्च॒त्व इ॑न्दो॒ सर॑सि॒ प्र ध॑न्व । ब्र॒ध्नश्चि॒दत्र॒ वातो॒ न जू॒तः पु॑रु॒मेध॑श्चि॒त्तक॑वे॒ नरं॑ दात् ॥
अ॒या । प॒वा । प॒व॒स्व॒ । ए॒ना । वसू॑नि । माँ॒श्च॒त्वे । इ॒न्दो॒ इति॑ । सर॑सि । प्र । ध॒न्व॒ । ब्र॒ध्नः । चि॒त् । अत्र॑ । वातः॑ । न । जू॒तः । पु॒रु॒ऽमेधः॑ । चि॒त् । तक॑वे । नर॑म् । दा॒त् ॥
हे सोम अया अनया पवा पवमानया धारया सह एना एनानि वसूनि धनानि पवस्व क्षर । पवा पूङ्पवने अन्येभ्योदृश्यन्तइतिविच् प्रत्ययः आर्धधातुकलक्षणोगुणः सावे- काचइतितृतीयायाउदात्तत्वम् । तथा हेइन्दो तथा त्वं मांश्चत्वे मन्यमानानां चातके सरसि उदके वसतीवर्याख्ये प्रधन्व प्रगच्छ । ततः अत्र अस्मिन् सोमे पूयमानेसति ब्रध्नः चित् सर्वेषां प्रज्ञापकः मूलभूतोवा आदित्योपि वातोन वातइव जूतः वेगितःसन् किञ्च पुरुमे- धः चित् बहुविधयज्ञइन्द्रश्चित् इन्द्रोपि तकवे तकतिर्गतिकर्मसुपठितः अस्मादौणादिकऊन् प्रत्ययः सोममभिगच्छते स्तुतिभिः मह्यं नरं कर्मनेतारं पुत्रं दात् प्रयच्छतु हेसोम त्वया तर्पितौ सन्ताविन्द्रादित्यौ मह्यं पुत्रं प्रयच्छता मित्यर्थः ॥ ५२ ॥
“With this filtered stream pour on us those treasures; do you, Indu, advance to the brown water; at this rite may the sun, rapid as the wind, may (Indra) the object of many sacrifices grant a son to me approaching (the Soma).”
Pour forth this wealth with this purification: flow onward to the yellow lake, O Indu.
Here, too, the Ruddy, wind-swift, full of wisdom, Shall give a son to him who cometh quickly.
By purifying yourself with this purification bring goods here in this way. O drop, at (the time of) the hiding of the moon [=early morning] run forth into the lake.
The copper-colored (Sun/Fire), sped like the wind, is also there. The very wise one [=Soma?] also gives (to us) the superior man [=Indra?] to make the charge.
Mit diesem Lichtstrom flamme Güter her uns, zum See lauf Indu wenn der Mond erbleichet; Das Flammenross, hier gleich dem Wind beflügelt, das reiche gab dem emsigen den Helden.
Durch diese Läuterung läutere uns die genannten Güter her, rinne in den Mamscatva-See, o Saft! Auch ein Bradhnaroß sei darunter, rasch wie der Wind; auch möge der weisheitsvolle Soma dem Renner einen Herrn geben.
Очищайся этим очищением, (давая) эти блага,
Теки вперед, о сок сомы, в озеро Маншчатва!
Вот здесь совсем рыжий быстрый, как ветер, (конь):
Пусть очень мудрый даст хозяина скаковому коню!
उ॒त न॑ ए॒ना प॑व॒या प॑व॒स्वाधि॑ श्रु॒ते श्र॒वाय्य॑स्य ती॒र्थे । ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑ नैगु॒तो वसू॑नि वृ॒क्षं न प॒क्वं धू॑नव॒द्रणा॑य ॥
उ॒त । नः॒ । ए॒ना । प॒व॒या । प॒व॒स्व॒ । अधि॑ । श्रु॒ते । श्र॒वाय्य॑स्य । ती॒र्थे । ष॒ष्टिम् । स॒हस्रा॑ । नै॒गु॒तः । वसू॑नि । वृ॒क्षम् । न । प॒क्वम् । धू॒न॒व॒त् । रणा॑य ॥
हेसोम उतापिच श्रवाय्यस्य सर्वैः श्रवणीयस्य सोमस्य तव श्रुते प्रसिद्धौ यद्वा षष्ठ्य र्थेचतुर्थी श्रुतः शब्दस्य तीर्थे स्थाने नोस्माकं स्वभूतेयज्ञे एना अनया पवया पूयमानया धारया अधि अधिकं पवस्व क्षर । नैगुतः नीचीनं गवन्ते शब्दायन्तइति निगुतः शत्रवः । तेषां हन्तृत्वेन सम्बन्धी सोयंसोमः षष्टिं सहस्रा षष्टिसङ्ख्याकानि सहस्राणि वसूनि धनानि रणाय शत्रूणां जयार्थं धूनवत् अस्माकमकम्पयत् प्रायच्छदितियावत् । कथमिव वृक्षन्नपक्वं पक्वफलं वृक्षं यथा कम्पयति फलार्थी तद्वत् ॥ ५३ ॥
“And flow with this filtered stream at the renowned station ofyou who are worthy of renown; (the Soma) the destroyer of enemies has shaken down (for us) sixty thousand treasures for victory as (one shakes) a tree whose fruit is ripe.”
Flow on for us with this purification to the famed ford of thee whose due is glory.
May the Foe-queller shake us down, for triumph, like a tree's ripe fruit, sixty thousand treasures.
And with this purification purify yourself for us at the famous ford of the (prize/wealth) worthy of fame [=place of distribution of
dakṣiṇās?].
The challengers’ challenger [=Indra?] will shake off sixty thousand
goods like ripe (fruit) from a tree, for our joy.
Und flamme hell mit diesem Flammenstrome an der berühmten Furt des preisenswerthen; Der Feindbezwinger schüttle wie vom Fruchtbaum uns sechzigtausend Schätze her zur Freude.
Und läutere diese durch deine Läuterung uns zu an der berühmten Furt des Sravayya, der Ruhmbringenden. Der Naiguta möge uns zur Freude die sechzigtausend Schätze wie die Früchte vom reifen Baume herabschütteln.
А также очищайся для нас (этим) очищением,
(давая) эти (блага) на знаменитом броде Шравайи!
Пусть Найгута (нам) на радость потрясет,
Как спелое дерево, шестьдесят тысяч благ!
मही॒मे अ॑स्य॒ वृष॒नाम॑ शू॒षे माँश्च॑त्वे वा॒ पृश॑ने वा॒ वध॑त्रे । अस्वा॑पयन्नि॒गुत॑: स्ने॒हय॒च्चापा॒मित्राँ॒ अपा॒चितो॑ अचे॒तः ॥
महि॑ । इ॒मे इति॑ । अ॒स्य॒ । वृष॒नाम॑ । शू॒षे इति॑ । माँश्च॑त्वे । वा॒ । पृश॑ने । वा॒ । वध॑त्रे॒ इति॑ । अस्वा॑पयत् । नि॒ऽगुतः॑ । स्ने॒हय॑त् । च॒ । अप॑ । अ॒मित्रा॑न् । अप॑ । अ॒चितः॑ । अ॒च॒ । इ॒तः ॥
महि महती प्रभूते वृषनाम सुपांसुलुगितिसुपोलुक् वृषनामनी वर्षणनमने शराणां वर्षणं शत्रूणां नमनं इमे एते द्वेकर्मणी अस्यसोमस्य शूषे सुखकरेभवतः । येच कर्मणी मांश्चत्वे अश्वनामैतत् । मक्षू चरतीति अश्वैःक्रियमाणेयुद्धे तत्साध्यत्वात् यु वा अपिवा पृशने स्पर्शनसाध्ये बाहुयुद्धे वधत्रे शत्रूणांहिंसनशीले भवतः सोयं निगुतः नीचैः शब्दायमानान् शत्रून् अस्वापयत् ताभ्यामसूषपत् । अवधीदित्यर्थः । किञ्च स्रेहयत् प्राद्रवयत् सङ्ग्रामाच्छत्रून् । अथप्रत्यक्षकृतः हेसोम सत्वं अमित्रान् शात्रून् अपाच अपा- गमय । तथा अचितः अग्निचयनमकुर्वतो नास्तिकांश्च इतोस्मत्सकाशात् अपाच अपगमय अचतिर्गतिकर्मा ॥ ५४ ॥
“These two great acts, the raining (of arrows) and the humiliation (of foes), are the givers of happiness; they are deadly either in a fight on horseback or in a hand to hand fight; he has put the foes to sleep and driven them away; doyou (Soma) drive away the enemies and unbelievers.”
Eagerly do we pray for those two exploits, at the blue lake and Prsana, wrought in battle.
He sent our enemies to sleep and slew thern, and turned away the foolish and unfriendly.
Of him—“Bull” his name—there are these two great forceful weapons of death either at the hiding of the moon or at the caressing
[=mixing soma with milk]:
he put the challengers to sleep and “snowed” them. Turn back from
here those without alliance (with us), back those without perception.
Gross wie des Stiers sind seine starken Keulen, bald streichelnd, bald den hellen Saft erpressend; In Schlaf und Tod versenkte er die Schmäher; vertrieb von hier die unverständ'gen Feinde.
Diese beiden machen seinen großen Namen Bulle aus, sein Ungestüm und seine Waffe, sei es bei Mamscatva, sei es bei Prisana. Er schläferte die Schwätzer ein und beschneite sie. Wende die Feinde ab, von hier die Toren ab!
Его великое имя бык (дали ему) эти две (вещи):
Неистовство (и) смертельное оружие, будь то в Маншчатве или в Пришане.
Он усыпил врагов и облепил (их).
Прочь недругов, прочь неразумных гони отсюда!
सं त्री प॒वित्रा॒ वित॑तान्ये॒ष्यन्वेकं॑ धावसि पू॒यमा॑नः । असि॒ भगो॒ असि॑ दा॒त्रस्य॑ दा॒तासि॑ म॒घवा॑ म॒घव॑द्भ्य इन्दो ॥
सम् । त्री । प॒अवित्रा॑ । विऽत॑तानि । ए॒षि॒ । अनु॑ । एक॑म् । धा॒व॒सि॒ । पू॒यमा॑नः । असि॑ । भगः॑ । असि॑ । दा॒त्रस्य॑ । दा॒ता । असि॑ । म॒घऽवा॑ । म॒घव॑त्ऽभ्यः । इ॒न्दो॒ इति॑ ॥
हेसोम विततानि विस्तृतानि त्री त्रीणि पवित्रा अग्निवायुसूर्यात्मकानि पवित्राणि समेषि सम्यक् प्राप्नोषि । किञ्च पूयमानस्त्वं एकमविवालकृतम्पवित्रं अनुधावसि अनुगच्छ- सि । किञ्चत्वं भगोभजनीयोसि तथा दात्रस्यदेयस्यधनस्य दातासि । कथमस्यधनदत्वमिति चेत्तदुच्यते । हेइन्दो सोम मघवद्भ्योन्येभ्योपित्वं मघवासि अतिशयेन धनवान् भवसि ॥ ५५ ॥
“You reach the three outstretched filters, you hasten to the one (filter) being purified; you are Bhaga, you are the donor of gifts, you Indu are more affluent than the affluent.”
Thou comest unto three extended filters, and hasteriest through each one as they cleanse thee.
Thou art the giver of the gift, a Bhaga, a Maghavan for liberal lords, O Indu.
You converge on the three filters stretched out, but you run along just one while you are being purified.
You are Bhaga, you are the giver of the gift; you are bounteous to the bounteous ones, o drop.
Du gehst zu dreien ausgespannten Seihen, durchströmst hellleuchtend eine nach der andern; Du bist Vertheiler, bist der Gabe Geber, ein Spender, Indu, für die reichen Spender.
Zu drei ausgespannten Seihen kommst du; an einer läufst du ab, wenn du geläutert wirst. Du bist Bhaga, du bist der Geber der Gabe, du bist der Freigebige für die freigebigen Gönner, o Saft.
Ты идешь по целым трем натянутым цедилкам,
По одной ты бежишь, когда тебя очищают.
Ты – счастливая доля, ты – даритель дара,
Ты – щедрый для щедрых, о сок (сомы).
ए॒ष वि॑श्व॒वित्प॑वते मनी॒षी सोमो॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॑ । द्र॒प्साँ ई॒रय॑न्वि॒दथे॒ष्विन्दु॒र्वि वार॒मव्यं॑ स॒मयाति॑ याति ॥
ए॒षः । वि॒श्व॒ऽवित् । प॒व॒ते॒ । म॒नी॒षी । सोमः॑ । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । राजा॑ । द्र॒प्सान् । ई॒रय॑न् । वि॒दथे॑षु । इन्दुः॑ । वि । वार॑म् । अव्य॑म् । स॒मया॑ । अति॑ । या॒ति॒ ॥
विश्ववित् सर्वस्यवेत्ता अतएव मनीषी मेधावी विश्वस्य भुवनस्य सर्वस्य लोकस्य राजा स्वामी एषसोमः पवते क्षरति । एतदेव विवृणोति । विदथेषु विन्दन्ति जानन्त्य- त्रदेवानिति । यद्वा विन्दन्ति लभन्ते विदथायज्ञास्तेषु द्रप्सान् रसकणान् ईरयन् प्रेरयन् । इन्दुः सोमः अव्यं अविभवं वारं वालं पवित्रं समया उभयतः व्यतियाति व्यतीत्यगच्छ- ति ॥ ५६ ॥
“This all-knowing sage Soma, the sovereign of the whole world, flows forth; distilling his drops at the sacrifices, Indu passes through the sheep's hair on both sides.”
This Soma here, the Wise, the All-obtainer, flows on his way as King of all existence.
Driving the drops at our assemblies, Indu completely traverses the fleecy filter.
This one, knowing all, possessing inspired thoughts, purifies himself— Soma, the king of all creation.
Rousing the droplets at the rites, the drop proceeds over and across the sheep’s fleece all at once.
Allwissend strömet leuchtend dieser weise, der Soma, er, des ganzen Weltalls König, Die Tropfen sendend schreitet bei den Festen quer durch des Widders Wolle strömend Indu.
Dieser allwissende, gedankenreiche Soma läutert sich, der Herr der ganzen Welt; Tropfen hervortreibend, unter weisen Reden geht der Saft mitten durch das Schafhaar hindurch.
Очищается этот всезнающий хранитель мудрости,
Сома – царь всего мироздания.
Приводя в движения капли на жертвенных собраниях,
Сок сомы прозодит посредине через сито из овечьей шерсти.
इन्दुं॑ रिहन्ति महि॒षा अद॑ब्धाः प॒दे रे॑भन्ति क॒वयो॒ न गृध्रा॑: । हि॒न्वन्ति॒ धीरा॑ द॒शभि॒: क्षिपा॑भि॒: सम॑ञ्जते रू॒पम॒पां रसे॑न ॥
इन्दु॑म् । रि॒ह॒न्ति॒ । म॒हि॒षाः । अद॑ब्धाः । प॒दे । रे॒भ॒न्ति॒ । क॒वयः॑ । न । गृध्राः॑ । हि॒न्वन्ति॑ । धीराः॑ । द॒शऽभिः॑ । क्षिपा॑भिः । सम् । अ॒ञ्ज॒ते॒ । रू॒पम् । अ॒पाम् । रसे॑न ॥
महिषा महान्तः पूज्यावा अतएवादव्धाः कैश्चिदप्याहिंसिता देवा इन्दुं सोमं रिहन्ति लिहन्त्यास्वादयन्ति । किञ्च देवाः सोममुशन्तः सन्तः पदे तस्यास्य सोमस्य धारास्थाने रेभन्ति शब्दायन्ते । तत्र दृष्टान्तः—कवयोनगृध्राः धनमभिकाङ्क्षमाणाः कवयः स्तोतारो- यथा स्तुवन्तः शब्दायन्ते तद्वत् धीराः कर्मणिकुशला ऋत्विजः दशभिः एतत्सङ्ख्याकाभिः क्षिपाभिरङ्गुलीभिः तमिमंसोमं हिन्वन्ति अभिषवार्थं प्रेरयन्ति । अपिच रूपं अंशुं अपां वसतीवर्याख्यानां रसेन समञ्जते सम्यक् सेवयन्ति ॥ ५७ ॥
“The adorable, unassailable (deities) sip the Soma juice, they hail it at its station like worshippers greedy (of wealth); the skilful priests send forth the Soma with their ten fingers, they anoint its body with the fluid of the waters.”
The Great Inviolate are kissing Indu, and singing in his place like eager sages.
The wise men send him forth with ten swift fingers, and balm his form with essence of the waters.
The undeceivable buffaloes lick the drop. On his track the poets squawk like birds of prey.
The insightful ones impel him with their ten fingers. They jointly anoint his form with the sap of the waters.
Den Indu schlürfen unversehrte Büffel, und rauschen dort wie eifervolle Sänger; Es fördern durch zehn Finger ihn die Weisen und salben seinen Leib mit Wasserfluten.
Den Saft lecken unbeirrt die Büffel; auf seinen Spuren werden die Seher lautbar wie die Geier. Ihn treiben die Kundigen mit zehn Fingern zur Eile; sie mischen seine Farbe mit des Wassers Safte.
Буйволы безобманные лижут сок сомы,
В (его) следе они распевают, словно поэты, жадные (до награды).
Мудрые поторапливают (его) десятью пальцами,
Они умащают его облик соком вод.
त्वया॑ व॒यं पव॑मानेन सोम॒ भरे॑ कृ॒तं वि चि॑नुयाम॒ शश्व॑त् । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
त्वया॑ । व॒यम् । पव॑मानेन । सो॒म॒ । भरे॑ । कृ॒तम् । वि । चि॒नु॒या॒म॒ । शश्व॑त् । तत् । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । म॒म॒ह॒न्ता॒म् । अदि॑तिः । सिन्धुः॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥
हेसोम पवमानेन पवित्रेण पूयमानेन त्वया सहायेन भरे सङ्ग्रामनाम सङ्ग्रामे शश्वद्बहु कृतं कर्तव्यं वयं विचिनुयाम विशॆषेणकुर्याम । यस्मात्तवसहायेन कर्माणिकुर्मः तत्तस्मात् नोस्मान् मित्रोवरुणः अदितिः एतन्नामका सिन्धुः एतदभिधानाच पृथिवी उतापिच द्यौः एतेमित्रादयोनोस्मान् मामहन्तां पूजयन्तु धनादिदानेन ॥ ५८ ॥अभिनइति द्वादशर्चं द्वितीयंसूक्तं वृषागिरोराज्ञःपुत्रअम्बरीषः भरद्वाजपुत्रऋजिश्वाच उभौसहितावस्यऋषी इदमुत्तराणिचत्रीण्यानुष्टुभानि अत्रत्वेकादशीबृहती पवमानःसोमो- देवता । तथाचानुक्रम्यते—अभीनोद्वादशाम्बरीषऋजिश्वाचानुष्टुभंह बृहद्त्युपान्त्येति । गतो- विनियोगः ।
“May we ever, Soma, with you who are purified, (as our ally) win much wealth in battle; so may Mitra, Varuṇa, Aditi, Sindhu, heaven and earth enrich us.”
Soma, may we, with thee as Pavamana, pile up together all our spoil in battle.
This boon vouchsafe us Varuna and Mitra, and Aditi and Sindhu, Earth and Heaven.
With you who purify yourself, o Soma, we would pull out the perfect (“hand” of dice) at the match, time after time.
– This let Mitra and Varuṇa grant this to us, and Aditi, River, and
Earth and Heaven.1344 IX.98
Anusṭubh Hymns: 98–101 ̣
᳓
Durch dich, den flammenden, mögen wir, o Soma, stets die in der Schlacht gemachte Beute vertheilen; das mög' uns Mitra Varuna gewähren, und Aditi, das Meer, und Erd' und Himmel.
Mit dir, dem Pavamana, o Soma, wollen wir im Kampfspiel jedesmal den höchsten Wurf tun. Das sollen uns Mitra und Varuna gewähren, Aditi, die Sindhu, die Erde und der Himmel!
С тобою мы, о сома, с Паваманой
Хотим всегда различать счастливый бросок в состязании!
Пусть нам это щедро даруют Митра, Варуна,
Адити, Синдху, Земля и Небо!